Khóa luận: Thực trạng phương thức tín dụng chứng từ ở Eximbank

Trong quá trình nghiên cứu và thực hiện đề tài khóa luận tốt nghiệp “Khóa luận: Thực trạng phương thức tín dụng chứng từ ở Eximbank, mình nhận thấy rằng đề tài không chỉ giúp bản thân vận dụng hiệu quả những kiến thức đã học vào thực tế mà còn góp phần củng cố, mở rộng hiểu biết và tích lũy kinh nghiệm quý báu cho công việc và chuyên môn sau này. Với mong muốn hỗ trợ các bạn sinh viên đang trong quá trình học tập và làm khóa luận, mình xin chia sẻ đề tài khóa luận tốt nghiệp: Thực trạng hoạt động thanh toán xuất nhập khẩu bằng phương thức tín dụng chứng từ tại Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất này như một tài liệu tham khảo hữu ích, hy vọng sẽ phần nào giúp các bạn định hướng tốt hơn khi nghiên cứu các vấn đề liên quan đến công tác đào tạo nguồn nhân lực trong doanh nghiệp.

2.1. Giới thiệu khái quát về Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất.

2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển ngân hàng Thương mại cổ phần Xuất Nhập Khẩu Việt Nam – Chi nhánh Tân Sơn Nhất.

2.1.1.1 Ngân hàng Thương mại cổ phần Xuất Nhập Khẩu Việt

Ngân hàng thương mại cổ phần Xuất nhập khẩu Việt Nam (tên viết tắt: Eximbank/EIB) là ngân hàng Thương mại cổ phần đầu tiên của Việt Nam, được thành lập vào ngày 24/05/1989 theo quyết định số 140/CT của Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng với tên gọi ban đầu là Ngân hàng Xuất nhập khẩu Việt Nam (Vietnam Export Import Bank).

Eximbank chính thức đi vào hoạt động từ ngày 17/01/1990 và nhận được giấy phép hoạt động số 11/NH-GP ký ngày 06/04/1992 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cho phép Ngân hàng hoạt động trong thời hạn 50 năm với số vốn điều lệ đăng ký là 50 tỷ đồng tương đương 12,5 triệu USD.

Eximbank hiện có mạng lưới bao phủ rộng khắp cả nước với Hội sở chính tại Tp.Hồ Chí Minh, 1 Sở giao dịch, 39 Chi nhánh và 142 Phòng giao dịch, với đội ngũ nhân sự lên đến 4.472 người (tính đến 31/12/2025). Đặc biệt trên bình diện quốc tế, tới nay Eximbank đã thiết lập được một mạng lưới rộng lớn với 750 ngân hàng đại lý ở 65 quốc gia trên thế giới.

Trong quá trình hơn 20 năm hoạt động, Eximbank luôn nằm trong nhóm các ngân hàng Thương mại cổ phần có quy mô lớn và đạt được nhiều thành tựu quan trọng. Eximbank là ngân hàng Thương mại cổ phần đầu tiên được chọn tham gia hệ thống SWIFT do ngân hàng Nhà nước Việt Nam tổ chức với sự tài trợ của Ngân hàng thế giới.

• Tên tiếng Anh: Vietnam Export Import Commercial Joint Stock Bank. Website: www.eximbank.
• Trụ sở chính: 07 Lê Thị Hồng Gấm, Quận 1, TP. Hồ Chí Minh Điện thoại: (84.8) 38210055 – Fax: (84.8) 38296063

2.1.1.2 Ngân hàng Thương mại cổ phần Xuất Nhập Khẩu Việt Nam – Chi nhánh Tân Sơn Nhất.

Nằm trong kế hoạch mở mới 40 điểm giao dịch trong năm 2024, ngày 04/3/2024, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã có các công văn số 1474, 1475, 1476/NHNN-CNH chấp thuận cho Eximbank được mở Chi nhánh Tân Sơn Nhất.

Ngày 10/8/2024, Ngân hàng Xuất Nhập Khẩu Việt Nam chính thức khai trương và đưa vào hoạt động Chi nhánh Tân Sơn Nhất.

• Địa chỉ: 307 Nguyễn Văn Trỗi, P.1, Q. Tân Bình, Tp. HCM.
• Điện thoại: (84.8) 38456370 – Fax: (84.8) 39975928

2.1.2. Cơ cấu tố chức và chức năng của các phòng ban. Khóa luận: Thực trạng phương thức tín dụng chứng từ ở Eximbank.

2.1.2.1 Sơ đồ tổ chức.(Hình 1)

• Hình 2.1. Sơ đồ tổ chức tại Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất.

2.1.2.2 Chức năng nhiệm vụ của từng phòng

• Ban giám đốc: quản lý, điều hành mọi hoạt động tại Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất.

Phòng dịch vụ khách hàng:

• Là phòng tổ chức thực hiện nghiệp vụ về thanh toán xuất nhập khẩu và kinh doanh ngoại tệ tại Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất theo quy định của ngân hàng nhà nước và Eximbank.
• Quản lý hoạt động của các quỹ tiết kiệm, điểm giao dịch.
• Thực hiện nhiệm vụ tư vấn cho khách hàng về sử dụng các sản phẩm của ngân hàng.
• Quản lý quỹ tiền mặt theo quy định của ngân hàng nhà nước và Eximbank, ứng và thu tiền cho các quỹ tiết kiệm, các điểm giao dịch trong và ngoài quầy, thu chi tiền mặt cho các doanh nghiệp có thu chi tiền mặt lớn.

Phòng ngân quỹ:

• Là phòng nghiệp vụ thực hiện các giao dịch trực tiếp với khách hàng, tổ chức hạch toán kế toán theo quy định của Nhà nước và của Eximbank.
• Thực hiện công tác tổ chức cán bộ và đào tạo tại Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất theo đúng chủ trương chính sách của nhà nước và quy định của Eximbank.

Phòng tín dụng:

• Là phòng nghiệp vụ trực tiếp giao dịch với khách hàng để huy động ngoại tệ và Việt Nam đồng.
• Xử lý các nghiệp vụ liên quan đến cho vay.
• Quản lý các sản phẩm cho vay phù hợp với chế độ, thể lệ hiện hành của ngân hàng nhà nước và hướng dẫn của Eximbank. Khóa luận: Thực trạng phương thức tín dụng chứng từ ở Eximbank.

2.1.3. Khái quát về các sản phẩm dịch vụ tại Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất.

Với phương châm luôn luôn đi đầu trong việc đổi mới và đa dạng hoá sản phẩm dịch vụ, bên cạnh việc nâng cao chất lượng các sản phẩm có thế mạnh truyền thống như tài trợ xuất nhập khẩu, kinh doanh ngoại hối, và thanh toán quốc tế, tại Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất có các sản phẩm dịch vụ đáp ứng nhu cầu của khách hàng như: tiết kiệm – tiền gửi; tín dụng, bảo lãnh; thanh toán quốc tế – chiết khấu chứng từ; hoạt động thẻ; các dịch vụ khác: dịch vụ telephone – banking, Home-banking, chuyển tiền từ nước ngoài….

2.1.4. Tình hình hoạt động kinh doanh tại Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất

Trong hơn hai năm hoạt động, Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất đã phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt giữa các ngân hàng. Tuy nhiên, do được kế thừa công nghệ ngân hàng sẵn có, cùng với nỗ lực của ban lãnh đạo và cán bộ nhân viên ngân hàng, Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất đã đạt được những kết quả khả quan như: doanh thu 3 tháng cuối năm 2024 đạt 720 triệu đồng; năm 2025 đạt 13,49 tỷ đồng, tăng gấp 5,6 lần so với cùng kỳ năm 2024; hai Quý đầu năm 2026 đạt hơn 20 tỷ đồng và vượt chỉ tiêu đề ra trong năm 2026 (tăng 2,5 lần so với năm 2025). Và để có được kết quả trên là nhờ chủ yếu vào các hoạt động như: huy động vốn; tín dụng; thanh toán quốc tế.

• Hoạt động huy động vốn:

Là một trong những hoạt động hết sức quan trọng của các ngân hàng thương mại để đảm bảo kinh doanh có hiệu quả. Do vậy, Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất luôn xác định công tác huy động vốn là nhiệm vụ quan trọng và tập trung mọi nguồn lực để tăng trưởng nguồn vốn huy động. Tính cho đến nay thì huy động vốn của Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất đạt trên 1000 tỷ đồng. Cụ thể: (bảng 2.1). Khóa luận: Thực trạng phương thức tín dụng chứng từ ở Eximbank.

• Bảng 2.1. Tình hình huy động vốn qua các năm.

Tổng vốn huy động của Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất nhìn chung tăng qua các năm: Năm 2025 tăng 18,42% (tương đương 35,08 tỷ đồng) so với cùng kỳ năm 2024. Trong 6 tháng đầu năm 2026, vốn huy động của Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất tăng rất mạnh lên mức 952,8 tỷ đồng, tăng 5,87% so với đầu năm. Sở dĩ như vậy là do Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất mới hoạt động cuối năm 2024 nên tình hình huy động vốn trong những năm đầu chưa khởi sắc, do lượng tiền gửi cá nhân và tổ chức kinh tế không nhiều. Nhưng sang năm 2026, lượng tiền huy động tăng mạnh chính là nhờ Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất đã đẩy mạnh triển khai sản phẩm, xây dựng chính sách lãi suất cạnh tranh và được nhiều doanh nghiệp lớn biết đến.

• Hoạt động tín dụng:

Với sự phát triển của sản xuất kinh doanh, sự gia tăng hoạt động xuất nhập khẩu, thì nhu cầu sử dụng vốn của các chủ thể trong nền kinh tế ngày càng tăng lên, và trên cơ sở tăng trưởng nguồn vốn huy động thì hoạt động cho vay và đầu tư kinh doanh của Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất cũng liên tục phát triển qua các năm.(Bảng 2.2.)

• Bảng 2.2. Tình hình dư nợ theo các năm.

Tổng dư nợ nhìn chung tăng qua các năm, đặc biệt đến tháng 6/2026 dư nợ đạt 890 tỷ đồng, tăng 32,84% so với đầu năm; Kết quả đạt được này là do nhờ phương thức cho vay linh hoạt, tập trung vào các khách hàng lớn, những lĩnh vực đang có xu hướng phát triển hiện nay như: xăng dầu, dược phẩm, hóa chất, sản phẩm điện tử, dệt may, giày dép, thực phẩm…; bên cạnh đó, qua chỉ tiêu nợ ngắn hạn cho thấy Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất đã đầu tư tín dụng hợp lý như: lựa chọn khách hàng làm ăn có hiệu quả, có tình hình tài chính lành mạnh, có tín nhiệm đối với Ngân hàng.

• Hoạt động thanh toán quốc tế:

Đây là hoạt động mang lại nguồn thu lớn cho Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất, nó góp phần giúp cho hoạt động tín dụng và hoạt động kinh doanh ngoại hối thêm phần sôi nổi. Và để nâng cao tỷ trọng thu dịch vụ phí và cung cấp các sản phẩm dịch vụ đa dạng cho khách hàng, Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất đã mở rộng và phát triển các hoạt động Thanh toán quốc tế như phát hành và thanh toán L/C, nhờ thu, chuyển tiền. Do đó doanh số từ hoạt động Thanh toán quốc tế qua các năm đều tăng, và thể hiện rõ qua bảng 2.3.

• Bảng 2.3. Doanh số Thanh toán quốc tế tại Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất.

Qua bảng trên cho thấy doanh số chủ yếu là T/T, kế tới là doanh số L/C và tăng mạnh vào năm nay. Nguyên nhân của sự gia tăng là do nhu cầu xuất và nhập khẩu hàng hóa của các doanh nghiệp để phục vụ cho sản xuất và tiêu dùng.

2.1.5. Thuận lợi và khó khăn. Khóa luận: Thực trạng phương thức tín dụng chứng từ ở Eximbank.

Thuận lợi.

• Được sự quan tâm hỗ trợ của Ban lãnh đạo Ngân hàng và các phòng ban Hội sở của Eximbank, cũng như sự hỗ trợ và tạo điều kiện thuận lợi của các cấp chính quyền thành phố.
• Sự tâm huyết một lòng của tất cả cán bộ nhân viên luôn hướng đến cam kết sẽ làm hài lòng các khách hàng sử dụng sản phẩm dịch vụ của Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất.
• Đội ngũ cán bộ nhân viên trẻ – năng động – nhiệt huyết , có trình độ nghiệp vụ, thái độ phục vụ tận tâm, chuyên nghiệp, từ đó tạo điều kiện thuận lợi trong việc đáp ứng yêu cầu của khách hàng, góp phần không nhỏ trong lợi thế cạnh tranh của Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất.
• Hình ảnh thương hiệu Eximbank đã được nhiều người quan tâm và dần dần là thương hiệu mạnh trên địa bàn, cho nên sau hơn hai năm hoạt động đã thu hút được lượng khách hàng tương đối lớn, đảm bảo cho Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất tăng trưởng, phát triển ổn định và bền vững.

Khó khăn.

• Sự góp mặt quá nhiều anh tài trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng trên địa bàn thành phố cho nên thị phần bị chia nhỏ và cạnh tranh ngày càng khốc liệt.
• Việc thay đổi cơ chế, chính sách tiền tệ quá nhanh, liên tục và khó dự đoán được trước nên làm cho Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất luôn bị động trong thực hiện kế hoạch.
• Tính chuyên nghiệp của cán bộ nhân viên còn hạn chế.
• Nền tảng công nghệ và hạ tầng cơ sở IT của ngân hàng cần được nâng cấp thêm để đáp ứng được yêu cầu của hội nhập.
• Một số sản phẩm dịch vụ chưa phát triển mạnh tại Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất như sản phẩm dịch vụ du học trọn gói, dịch vụ ngân quỹ.

2.1.6. Một số chỉ tiêu, kế hoạch trong năm nay.

• Tổng dư nợ tăng 169% so với năm 2025 (từ 670 tỷ VNĐ => 1800 tỷ VNĐ).
• Huy động vốn tăng 110% so với năm 2025 (từ 900 tỷ => 1900 tỷ VNĐ).
• Lợi nhuận sau thuế tăng gấp 2,5 lần so với năm
• Số lượng khách hàng tăng 40% so với năm 2025 (từ 5000 => 7000 KH).

2.2. Thực trạng hoạt động thanh toán xuất nhập khẩu bằng tín dụng chứng từ tại Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất. Khóa luận: Thực trạng phương thức tín dụng chứng từ ở Eximbank.

2.2.1. Thanh toán quốc tế tại Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất.

2.2.1.1 Sơ lược hoạt động thanh toán quốc tế tại

Thanh toán quốc tế vốn là thế mạnh của Eximbank, mặc dù hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam trong năm 2025 vẫn còn chịu ảnh hưởng từ cuộc khủng hoảng tài chính thế giới nhưng mảng dịch vụ thanh toán quốc tế của Eximbank vẫn giữ vững được tốc độ tăng trưởng đều hàng năm. Doanh số thanh toán quốc tế trong năm 2025 đạt 5,1 tỷ đô la Mỹ, tăng 30% so với năm 2024 (tương đương 1,18 tỷ đô la Mỹ). Trong đó: Doanh số thanh toán nhập khẩu trong năm 2025 đạt 2,31 tỷ đô la Mỹ, chiếm 2,75% kim ngạch nhập khẩu của cả nước và tăng 15% so với năm 2024.

Nhờ sự hỗ trợ của hệ thống công nghệ thông tin hiện đại, mạng lưới ngân hàng đại lý với hơn 852 SWIFT code trên thế giới và lợi thế từ đội ngũ nhân viên chuyên nghiệp có chuyên môn nghiệp vụ cao. Eximbank đã thực hiện dịch vụ một cách hiệu quả, nhanh chóng, chính xác và an toàn.

Năm 2021, 2022: Được nhận bằng khen do ngân hàng Standard Chartered Bank trao tặng về chất lượng dịch vụ điện thanh toán quốc tế (chất lượng dịch vụ tốt nhất trong lĩnh vực thanh toán quốc tế qua mạng thanh toán viễn thông liên ngân hàng).

Năm 2022: Nhận được bằng chứng nhận do ngân hàng HSBC trao tặng về chất lượng dịch vụ điện thanh toán quốc tế (chất lượng dịch vụ tốt nhất trong lĩnh vực thanh toán quốc tế qua mạng thanh toán viễn thông liên ngân hàng).

Năm 2023: Được Wachovia Bank N.A New York trao tặng bằng khen về Thanh toán Quốc Tế Xuất Sắc. Đây là giải thưởng nhằm ghi nhận và đánh giá cao quá trình xử lý nghiệp vụ thanh toán tự động nhanh chóng, chuẩn xác và chuyên nghiệp trong dịch vụ điện thanh toán quốc tế. Khóa luận: Thực trạng phương thức tín dụng chứng từ ở Eximbank.

Các giải thưởng đạt được qua các năm giúp Eximbank khẳng định được vị thế, sức mạnh thương hiệu trong lĩnh vực thanh toán quốc tế, góp phần tạo niềm tin cho khách hàng và các đối tác trong và ngoài nước.

Ngoài ra, việc sở hữu một thương hiệu mạnh, một mạng lưới đại lý rộng còn tạo những thuận lợi nền tảng vững chắc cho các Chi nhánh, trong đó có Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất trong việc tận dụng thế mạnh sẵn có này như là một sự hỗ trợ lớn từ Hội sở để phát triển dịch vụ thanh toán quốc tế tại địa bàn hoạt động của mình.

• Bảng 2.4: Doanh số thanh toán quốc tế năm 2025 tại Eximbank.

2.2.1.2 Tình hình thanh toán quốc tế tại Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất.

Cùng với xu thế hội nhập kinh tế quốc tế, trong những năm qua hoạt động Thanh toán quốc tế hàng hóa xuất nhập khẩu, đặc biệt phương thức thanh toán tín dụng chứng từ được sử dụng rộng rãi và chiếm ưu thế hơn hẳn các phương thức thanh toán khác do tính ưu việt và sự phát triển của hoạt động thương mại quốc tế đã ảnh hưởng trực tiếp tới phương thức thanh toán này. Do đó hoạt động thanh toán quốc tế tại Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất ngày càng được quan tâm và đầu tư phát triển, vì vậy Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất đã thu được những kết quả rõ rệt, trong đó tổng kim ngạch thanh toán theo phương thức T/T chiếm tỷ trọng nhiều nhất: như năm 2025 chiếm 64.4%, 6 tháng đầu năm 2026 chiếm 60.93% tổng giá trị kim ngạch trong Thanh toán quốc tế; còn thanh toán theo phương thức L/C chiếm 34.18% (năm 2025), chiếm 36.58% (6 tháng năm 2026) tổng giá trị Thanh toán quốc tế. Điều này cho thấy rằng: khách hàng của Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất là những doanh nghiệp, cá nhân kinh doanh lâu năm, nên họ tin tưởng lẫn nhau trong xuất nhập khẩu và giá trị thanh toán là không lớn, vì vậy họ dùng phương thức thanh toán T/T.

• Bảng 2.5. Tỷ trọng Thanh toán quốc tế tại Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất.
• Biểu đồ 2.1. Tỷ trọng Thanh toán quốc tế tại Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất

Tóm lại, hơn hai năm hoạt động thì tình hình thanh toán xuất nhập khẩu tại Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất đã có sự tiến triển qua các năm. Nhưng để tăng tỷ trọng thu dịch vụ phí cũng như nâng cao chất lượng sản phẩm dịch vụ, đặc biệt là việc sử dụng phương thức thanh toán L/C trong xuất nhập khẩu, đòi hỏi Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất đẩy mạnh và phát triển dịch vụ Thanh toán quốc tế nhiều hơn qua việc tăng số lượng khách hàng sử dụng dịch vụ thanh toán này.

2.2.2. Thực trạng về phương thức thanh toán tín dụng chứng từ tại Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất Khóa luận: Thực trạng phương thức tín dụng chứng từ ở Eximbank.

2.2.2.1 Qui trình thanh toán L/C xuất – nhập khẩu.

• Đối với L/C xuất khẩu:

Sơ đồ 2.1. Quy trình thông báo L/C xuất khẩu tại Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất

• Người nhập khẩu yêu cầu ngân hàng phát hành mở L/C.
• Ngân hàng phát hành sau khi mở L/C thì thông báo cho người xuất khẩu qua Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất.
• Ngân hàng Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất thông báo L/C và sửa đổi L/C (nếu có) cho người xuất khẩu.
• Người xuất khẩu sau khi kiểm tra L/C thì tiến hành giao hàng.
• Người xuất khẩu xuất trình bộ chứng từ cho Ngân hàng Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất và yêu cầu thanh toán.
• Ngân hàng Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất sau khi kiểm tra bộ chứng từ thì gửi bộ chứng từ cho Ngân hàng phát hành và yêu cầu thanh toán.
• Ngân hàng phát hành gửi bộ chứng từ cho người nhập khẩu.
• Ngân hàng thanh toán chấp nhận thanh toán gửi cho Hội Sở Eximbank
• Hội Sở Eximbank truyền điện thanh toán đến Ngân hàng Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất.

Với tư cách là Ngân hàng thông báo, Ngân hàng Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất thực hiện các bước thông báo và thanh toán sau:

Trong thực tế, khi thực hiện các bước trên thì Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất không tránh khỏi những rắc rối gặp phải ở một số bước như sau: Khóa luận: Thực trạng phương thức tín dụng chứng từ ở Eximbank.

Bước 1: kiểm tra tính xác thực của L/C đặc biệt chú ý đến ngân hàng phát hành L/C; nước người mua hàng. Vì hiện nay có một số nước như Pakistan, Li-băng có tình hình kinh tế chính trị không ổn định. Chính vì vậy mà bước này gặp một số hạn chế của nhân viên Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất. Họ chưa đủ khả năng đánh giá tài chính các ngân hàng nước ngoài, nên gặp tình huống khách hàng xuất khẩu qua các nước bất ổn định thì nhân viên tư vấn cho khách hàng nên từ chối xuất khẩu, do có thể sẽ gặp rủi ro như giao hàng xong mà không nhận được thanh toán. Đồng thời, cũng có trường hợp doanh nghiệp xuất khẩu được thấy bản Draft của L/C trước khi L/C được xuất trình qua ngân hàng, và họ phát hiện có điều khoản mập mờ, không rõ ràng, khó thực hiện nhưng lại không yêu cầu sửa đổi, tu chỉnh. Sau đó ngân hàng nhận được bản L/C gốc thì tính xác thực phù hợp, nhưng do khách hàng không kiểm tra kỹ các quy định trong L/C, dẫn đến việc khó khăn trong thanh toán.

Bước 3: nhận và kiểm tra chứng từ đòi hỏi nhân viên ngân hàng phải có chuyên môn nghiệp vụ Thanh toán quốc tế, cũng như trình độ ngoại ngữ tốt. Nhưng một vài nhân viên của Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất bị hạn chế khả năng anh văn giỏi. Và thực tế có một số trường hợp khá phức tạp như khách hàng chủ tâm lừa ngân hàng trong việc làm chứng từ giả nhưng L/C thật; khách hàng chỉ xuất trình 2/3 vận đơn (sự bất hợp lệ giữa L/C và vận đơn) mà nhân viên Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất cần có trải nghiệm để phát hiện kịp thời các trường hợp này. Bên cạnh đó, việc hạn chế của UCP 600 cũng ảnh hưởng đến việc kiểm chứng từ của nhân viên Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất, ví dụ: Điều 14 UCP 600 quy định về tiêu chuẩn kiểm tra chứng từ lại có quy định khá mơ hồ về việc kiểm tra các dữ liệu trong chứng từ xuất trình. Cụ thể “dữ liệu trong một chứng từ không nhất thiết phải giống hệt như khi đọc lời văn của tín dụng, của bản thân chứng từ và của tập quán ngân hàng tiêu chuẩn quốc tế nhưng không được mâu thuẫn với dữ liệu trong chứng từ đó, với bất cứ chứng từ theo quy định khác hoặc với thư tín dụng”.

Hiện nay người được kiểm tra chứng từ khi kiểm tra chứng từ sẽ xem xét các dữ liệu trong các loại chứng từ có giống nhau và giống với thư tín dụng hay không. Với quy định này rất khó xác định thế nào là dữ liệu không mâu thuẫn với nhau và nhiều khi việc quyết định xem các dữ liệu, thông số có mâu thuẫn hay không lại phụ thuộc vào trình độ và sự nhạy cảm của người kiểm tra chứng từ. Ngoài ra còn hạn chế của doanh nghiệp xuất khẩu khi lập bộ chứng từ có nhiều sai sót, dẫn đến việc kiểm tra chứng từ của nhân viên Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất mất nhiều thời gian.

Bước 4: là khâu ảnh hưởng nhiều đến việc đóng hồ sơ xuất khẩu sớm hay muộn. Nói đến việc thanh toán thì phải theo đúng như L/C quy định, nhưng trên thực tế vẫn xảy ra chuyện hàng hóa được gửi đi mà đến ngày thanh toán không thấy tiền gửi về. Do một phần là lỗi từ khách hàng không kiểm tra kỹ quy định của L/C, họ thấy bất thường trong các điều khoản mà không hỏi ngân hàng để được sự tư vấn, một phần là nhân viên ngân hàng chưa đủ trải nghiệm, thiếu cập nhật thông tin để lường trước được nghiệp vụ mua bán có vấn đề; hoặc do khách hàng lập bộ chứng từ khi xuất trình qua Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất còn nhiều sai sót, mà nhân viên chỉ dựa trên các chứng từ để đối chiếu kiểm tra, nên khi gửi bộ chứng từ đi sẽ xảy ra trường hợp bất hợp lệ, vì vậy thời gian chờ để ngân hàng nước ngoài thanh toán bị kéo dài.

Qua sự phân tích trên, cho thấy rằng để thực hiện tốt các bước trong thông báo và thanh toán L/C xuất khẩu, Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất phải thực hiện tốt tất cả các bước, đặc biệt chú trọng nhiều đến bước 1, bước 3 và bước 4. Vì những bước này ảnh hưởng rất nhiều đến việc có thanh toán được hay không, và thời gian thanh toán là nhanh hay chậm.

• Đối với L/C nhập khẩu:

Sơ đồ 2.3. Quy trình mở và thanh toán đối với L/C nhập khẩu

• Người nhập khẩu mở đơn xin mở thư tín dụng. Khóa luận: Thực trạng phương thức tín dụng chứng từ ở Eximbank.
• Ngân hàng Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất phát hành L/C, chuyển cho Ngân hàng thông báo qua mạng SWIFT.
• Ngân hàng thông báo chuyển tiếp thông báo L/C cho người xuất khẩu.
• Người xuất khẩu kiểm tra và giao hàng.
• Người xuất khẩu xuất trình chứng từ theo quy định của L/C và yêu cầu thanh toán.
• Ngân hàng thông báo gửi chứng từ đòi tiền Ngân hàng Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất.
• Chuyển tiền thanh toán (nếu là thanh toán ngay) hoặc thông báo thanh toán (nếu là thanh toán có kỳ hạn thanh toán chậm) cho ngân hàng phục vụ người xuất khẩu khi đã được chấp nhận thanh toán từ Hội sở Eximbank.
• Ngân hàng Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất yêu cầu người nhập khẩu thanh toán và giao chứng từ cho người nhập khẩu.

Với tư cách là Ngân hàng phát hành L/C, Ngân hàng Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất thực hiện các bước công việc trong quy trình mở và thanh toán L/C nhập khẩu như sau:

Song song với những hạn chế gặp phải trong việc thông báo và thanh toán L/C xuất khẩu thì Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất cũng không tránh khỏi những khó khăn ở các bước phát hành và thanh toán L/C nhập khẩu. Cụ thể như sau:

Bước 1: do phương thức thanh toán L/C chỉ giao dịch dựa trên chứng từ và thanh toán cũng chỉ căn cứ vào chứng từ. Vì vậy, Ngân hàng phát hành phải hết sức thận trọng khi tiếp nhận và kiểm tra hồ sơ phát hành. Trong thực tế, ở bước này gặp một vài vấn đề sau:

Thứ nhất: khách hàng và nhân viên Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất thiếu cập nhận thông tin mới của Bộ công thương về các mặt hàng được phép nhập khẩu. Dẫn đến tình huống không có giấp phép đồng ý của Bộ công thương khi nhập khẩu các hàng hóa mà mấy năm về trước được cho phép nhưng năm nay không cho phép, nên không thể nhập khẩu. Hoặc doanh nghiệp nhập khẩu sẽ tốn nhiều thời gian để xin giấp phép từ Bộ công thương. Thí dụ: Bộ Công thương vừa ban hành thông tư về việc bổ sung mặt hàng phải thực hiện cơ chế cấp phép nhập khẩu tự động. Cụ thể các sản phẩm sắt hoặc thép không hợp kim được cán phẳng, có chiều rộng từ 600mm trở lên, đã phủ mạ hoặc tráng; các sản phẩm sắt hoặc thép không hợp kim cán phẳng, có chiều rộng dưới 600mm, đã phủ mạ hoặc tráng… sẽ phải xin phép Bộ Công thương và khi có sự đồng ý mới được nhập khẩu (theo cơ chế “nhập khẩu tự động” do Bộ Công thương ban hành nhằm hạn chế nhập siêu). Như vậy, sắp tới các doanh nghiệp nhập khẩu một số loại tôn kể trên sẽ phải xin phép thay vì tự nhập khẩu.

Thứ hai: việc mua ngoại tệ để ký quỹ gặp bất lợi khi có sự biến động lớn về tỷ giá giữa Việt Nam đồng (VNĐ) và dollar Mỹ (USD), Việt Nam đồng (VNĐ) và đồng Euro (EUR) hoặc do chính sách kiềm chế ngoại tệ của ngân hàng nhà nước, nên Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất cũng phần nào chịu ảnh hưởng về việc chốt giá mua bán ngoại tệ và cung ứng ngoại tệ cho khách hàng. Bên cạnh đó, việc ký quỹ <100% thì phải có sự bảo lãnh của phòng tín dụng, mà thực tế khâu đánh giá thẩm định tài chính doanh nghiệp của nhân viên Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất còn bất cập thông tin về tình hình hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Do đó, dẫn đến chuyện khách hàng không thanh toán phần vay còn lại, làm ảnh hưởng đến nguồn vốn của ngân hàng. Khóa luận: Thực trạng phương thức tín dụng chứng từ ở Eximbank.

Thứ ba: các điều khoản trong L/C mở phải dựa trên đơn xin mở L/C của khách hàng, nhưng hiện nay điểm yếu của doanh nghiệp Việt Nam là khi thanh toán quốc tế không xem kỹ các chứng từ L/C, không hiểu biết đầy đủ các hợp đồng và điều khoản đi kèm; không nắm bắt được một cách đầy đủ về các thủ tục giao nhận hàng, nhận biết đơn hàng cũng như các biện pháp quản lý rủi ro về mặt chứng từ, lãi suất, tỷ giá. Chính vì thế, các điều khoản trên đơn mở L/C còn sai sót, và nhân viên Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất phải mất nhiều thời gian kiểm tra.

Bước 2: hiện nay Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất chủ yếu phát hành L/C không hủy ngang có xác nhận, hoặc L/C không hủy ngang không xác nhận. Các loại L/C khác như: L/C đối ứng, L/C tuần hoàn,… hầu như không được sử dụng. Đây không chỉ là điểm yếu của Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất nói riêng mà còn là của các Ngân hàng thương mại Việt Nam nói chung khi tham gia vào hoạt động thanh toán xuất nhập khẩu theo phương thức thanh toán L/C.

Bước 4: nhận và kiểm tra chứng từ hàng nhập là bước mất nhiều thời gian làm việc của nhân viên Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất. Vì bộ chứng từ do nước ngoài lập, nên họ phải kiểm tra kỹ tính xác thực của nó, để tránh gặp trường hợp chứng từ sai sót, giả mạo. Nhưng thực tế, có nhiều bộ chứng từ nhập khẩu chuyển đến Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất trong một ngày, nên nhân viên Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất không có nhiều thời gian để kiểm tra thật kỹ các bộ chứng từ. Mặc khác, do thiếu sự cập nhật thông tin về khách hàng nước ngoài, nên không có căn cứ để biết chứng từ họ lập có hợp lệ hay không. Thí dụ: có vài trường hợp giấy chứng nhận xuất xứ (C/O) của các nhà xuất khẩu nước ngoài không do Phòng thương mại và công nghiệp (chamber of commerce and industry) cấp, nên nhân viên Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất phải nhờ đến phòng Thanh toán quốc tế của hội sở để xác thực. Khóa luận: Thực trạng phương thức tín dụng chứng từ ở Eximbank.

Bước 5: thanh toán L/C nhập khẩu có nhiều rủi ro cho ngân hàng, như: khách hàng không có khả năng thanh toán khi tới thời hạn, mặc dù ngân hàng đã thanh toán tiền hàng khi nhà xuất khẩu xuất trình chứng từ phù hợp; khách hàng chiếm dụng vốn của ngân hàng một thời gian dài khi đã bán được hàng hóa, ảnh hưởng đến tiến trình của khâu đóng và lưu hồ sơ nhập khẩu.

Tóm lại, Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất cần tiến hành các bước trong phát hành và thanh toán L/C hàng nhập một cách chặt chẽ, vì bước đầu sẽ ảnh hưởng đến bước tiếp theo, và bước tiếp theo lại ảnh hưởng đến bước kế tiếp và cứ thế cho đến hết quy trình. Mặc khác, Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất đứng trên phương diện là Ngân hàng phát hành thì gặp rất nhiều rủi ro từ phía nhà nhập khẩu, nếu các bước được thực hiện tốt sẽ hạn chế được phần nào bất lợi cho ngân hàng.

Thực trạng thanh toán L/C xuất – nhập khẩu.

• L/C xuất khẩu:

Trong những năm gần đây, Việt Nam đang trên đà phát triển. Vì thế nhu cầu xuất nhập khẩu cũng tăng theo. Tạo điều kiện cho các hoạt động xuất nhập khẩu của ngân hàng phát triển. Nhưng trên thực tế lượng khách hàng xuất trình L/C xuất khẩu qua ngân hàng Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất chưa cao. Nguyên nhân chính là do Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất mới hoạt động, nên khách hàng thường có thói quen giao dịch ở những Chi nhánh khác từ trước đến nay. Và kết quả đạt được như sau:

• Bảng 2.6. Giá trị thông báo L/C và thanh toán L/C xuất khẩu

Qua bảng trên ta thấy tình hình số lượng L/C thông báo và thanh toán tại Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất tăng qua các năm. Đặc biệt là 2 Quý đầu năm 2026 thì tình hình thanh toán L/C tăng mạnh (tăng 70 bộ) so với cùng kỳ năm 2025.

Số lượng thông báo qua Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất ngày càng tăng do mối quan hệ giữa Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất với các đơn vị được mở rộng, nhiều đơn vị thanh toán qua Ngân hàng với khối lượng lớn hơn. Bên cạnh đó, do uy tín của Eximbank trên thị trường quốc tế, nên nhiều ngân hàng nước ngoài đã thông báo L/C qua hệ thống Eximbank cho các đơn vị xuất khẩu Việt Nam. Do đó trong năm 2025 Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất đã thông báo và thanh toán được 163 món trị giá 15.400.000 USD. Hai Quý đầu năm 2026, Ngân hàng đã thông báo L/C với tổng giá trị 17.107.000 USD và thanh toán 98 L/C với tổng giá trị 14.255.800 USD. Sở dĩ vậy là do hoạt động xuất khẩu của Việt Nam được phát triển mạnh mẽ và các nhà xuất khẩu cũng như các Ngân hàng nước ngoài đã chủ động tìm đến Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất nhiều hơn do uy tín của Ngân hàng. Khóa luận: Thực trạng phương thức tín dụng chứng từ ở Eximbank.

• L/C nhập khẩu:

Song song với hoạt động thanh toán xuất khẩu thì Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất cũng luôn cố gắng phát triển thanh toán nhập khẩu. Nhưng do tình hình kinh tế trong nước và thế giới có nhiều biến động, đặc biệt là giá cả nguyên liệu tăng lên rất cao. Điều này ảnh hưởng không nhỏ tới hoạt động nhập khẩu của các doanh nghiệp.

• Bảng 2.7. Kết quả phát hành và thanh toán L/C nhập khẩu

Trong các năm 2024, năm 2025, số lượng phát hành và thanh toán L/C nhập khẩu có sự giảm sút so với thông báo và thanh toán L/C xuất. Cuối năm 2024, Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất đã mở 36 món trị giá 2.196.000USD, thanh toán được 30 món trị giá 1.830.000USD. Năm 2025, số lượng L/C phát hành là 173 món với trị giá là 11.282.400 USD và thanh toán 144  món với tổng giá trị là 9.402.000 USD. Nhưng sang hai Quý đầu năm nay, số lượng phát hành và thanh toán L/C nhập khẩu lại tăng lên đáng kể, Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất đã mở được 137 món trị giá 11.032.600 USD và thanh toán 114 món với trị giá 9.193.800 USD, tăng 60 món so với cùng kỳ năm 2025.

Sở dĩ có kết quả trên là do Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất đã tăng số lượng khách hàng sử dụng hoạt động thanh toán nhập khẩu, bên cạnh đó các doanh nghiệp lớn làm ăn lâu dài với Ngân hàng đã tăng nhu cầu nhập khẩu của mình lên, vì các doanh nghiệp này đứng trước sức ép lớn của việc tự do hoá mậu dịch, nên các doanh nghiệp phải tiến hành đổi mới công nghệ sản xuất, hạ giá thành sản phẩm… đáp ứng nhu cầu cạnh tranh trên thị trường. Do vậy, nhu cầu nhập khẩu thiết bị máy móc, nguyên vật liệu sản xuất tăng mạnh, dẫn đến sự tăng của hoạt động phát hành và thanh toán L/C nhập khẩu.

2.2.3. Nguyên nhân ảnh hưởng sự phát triển phương thức thanh toán tín dụng chứng từ tại Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất. Khóa luận: Thực trạng phương thức tín dụng chứng từ ở Eximbank.

• Văn bản quy định quy trình thực hiện nghiệp vụ còn bất cập.

Hiện tại, Ngân hàng Eximbank đã ban hành quyết định “Quy trình xử lý nghiệp vụ thanh toán nhập khẩu bằng phương thức L/C, Thư tín dụng dự phòng và nhờ thu chứng từ trong hệ thống Ngân hàng Thương mại cổ phần xuất nhập khẩu Việt Nam”, song cũng chỉ là sự cụ thể hoá các thông lệ quốc tế hiện đang áp dụng như UCP600 tại Ngân hàng Eximbank. Nhưng thực tế giao dịch hàng ngày rất đa dạng, phát sinh nhiều trường hợp đặc biệt mà các quy trình chưa thể hiện rõ. Ví dụ: điều 14 của UCP600 quy định khá mơ hồ về việc kiểm tra các dữ liệu trong chứng từ xuất trình. Mà Eximbank chưa nêu rõ các điều kiện kiểm chứng từ trong quyết định. Dẫn đến người kiểm tra chứng từ khi kiểm tra chứng từ sẽ rất khó xác định thế nào là dữ liệu không mâu thuẫn với nhau và nhiều khi việc quyết định xem các dữ liệu, thông số có mâu thuẫn hay không lại phụ thuộc vào trình độ và sự nhạy cảm của người kiểm tra chứng từ.

• Mạng lưới ngân hàng đại lý chưa rộng khắp.

Mặc dù, ngân hàng Eximbank đã mở rộng quan hệ đại lý nhiều hơn trong những năm qua – hiện nay khoảng 750 ngân hàng trên toàn thế giới, nhưng vẫn là nhỏ bé so với vị thế và tiềm năng của ngân hàng. Tính ra so với các ngân hàng có nguồn gốc nhà nước như Vietinbank, Agribank thì ngân hàng Eximbank đứng vị trí thứ 4 trong hệ thống các ngân hàng về quan hệ đại lý. Nhưng so với các ngân hàng nước ngoài thì mạng lưới ngân hàng đại lý của ngân hàng Eximbank chưa đủ mạnh, nên việc thanh toán cho ngân hàng nước ngoài hay nhận tiền về vẫn phải qua ngân hàng trung gian, tốn thời gian và phí ngân hàng. Ngoài ra trong quá trình phát hành thư tín dụng, còn nhiều ngân hàng nước ngoài mà Ngân hàng Eximbank chưa đặt quan hệ trao đổi khoá SWIFT, dẫn đến việc phải thông báo thư tín dụng qua một ngân hàng thứ ba, vừa chậm trễ, vừa tốn thời gian, ảnh hưởng tới uy tín của Ngân hàng Eximbank nói chung và Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất nói riêng.

• Sự bất cập trong kiến thức ngoại thương, hành vi đạo đức của khách hàng.

Cũng là một trong những nguyên nhân làm hạn chế sự phát triển phương thức tín dụng chứng từ tại Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất. Hiện nay, các doanh nghiệp xuất nhập khẩu Việt Nam còn hạn chế kinh nghiệm và sự am hiểu về thông lệ và tập quán quốc tế trong kinh doanh, dẫn đến việc các doanh nghiệp Việt Nam không tránh khỏi những sơ hở khi ký kết hợp đồng ngoại thương, không đề phòng rủi ro để đến khi xảy ra vụ việc phải gánh chịu thiệt thòi. Mặc khác, một số doanh nghiệp còn yếu về thực lực tài chính nên hoạt động kinh doanh chủ yếu lại dựa vào vốn vay của ngân hàng. Do vậy khi doanh nghiệp Việt Nam bị nước ngoài lừa đảo, thua lỗ sẽ liên quan trực tiếp đến chất lượng hoạt động tín dụng và hoạt động thanh toán quốc tế của ngân hàng. Khóa luận: Thực trạng phương thức tín dụng chứng từ ở Eximbank.

Ngoài ra, cũng do các hợp đồng ngoại thương quy định thiếu chặt chẽ, khách hàng phía Việt Nam thiếu thông tin thương mại, chưa nắm chắc đối tác kinh doanh của mình trên thương trường quốc tế. Đồng thời, người nhập khẩu chưa coi trọng vai trò tham mưu của ngân hàng trong việc ký kết hợp đồng. Tất cả những điều này đã khiến cho ngân hàng gặp nhiều khó khăn trong việc giao dịch với đối tác nước ngoài của người nhập khẩu hoặc ngân hàng thông báo theo hợp đồng quy định do có quan hệ đại lý và việc sửa đổi, khắc phục hậu quả sẽ gây nhiều phiền phức, tốn kém cả về thời gian và tiền bạc.

Đối với khách hàng mới tham gia nghiệp vụ xuất khẩu, do những yêu cầu nghiêm ngặt của chứng từ trong thanh toán mà đặc biệt là chứng từ thanh toán theo phương thức thư tín dụng thì rất khó khăn để lập được một bộ chứng từ phù hợp với những điều kiện và điều khoản của thư tín dụng.

Ngoài việc thiếu hiểu biết, thiếu thông tin trong kinh doanh xuất nhập khẩu, nhiều doanh nghiệp trong nước vì chỉ quan tâm đến lợi nhuận trước mắt mà vi phạm những cam kết của mình với ngân hàng. Khách hàng được ngân hàng phát hành bảo lãnh nhận hàng trước khi bộ chứng từ về và cam kết chấp nhận thanh toán. Nhưng trên thực tế vẫn có trường hợp khách hàng chậm trễ không chịu thanh toán do những nguyên nhân khách quan như có sự biến động giá cả trên thị trường tiêu thụ, hàng nhập về không bán được hay có bán được cũng bị lỗ, doanh nghiệp không có khả năng thanh toán cho ngân hàng. Tuy nhiên cũng có trường hợp doanh nghiệp cố tình vi phạm, khi đã bán hết hàng vẫn không chịu thanh toán cho ngân hàng mà đem tiền đó tiếp tục đầu tư kinh doanh, thua lỗ và mất khả năng thanh toán.

• Trình độ đội ngũ nhân viên cán bộ

Nước ta đã mở cửa giao lưu kinh tế quốc tế với rất nhiều nước trên thế giới, hơn ai hết ngân hàng cần phải đi trước một bước để tiếp cận với những kiến thức kinh tế thị trường, trong đó thanh toán quốc tế là một trong những lĩnh vực quan trọng. Ở Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất, mặc dù đã có một đội ngũ cán bộ có trình độ chuyên môn, được thường xuyên bổ sung, đào tạo nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, song không phải cán bộ nào cũng làm việc đạt được hiệu quả như mong muốn. Đôi khi vẫn còn có khoảng cách không nhỏ giữa các nhân viên ngay cả trong cùng một phòng ban, một số nhân viên thanh toán thư tín dụng còn thiếu cập nhận cũng như hiểu biết rõ về luật pháp và những thông lệ quốc tế. Mặt khác cũng do hạn chế trình độ ngoại ngữ nên đọc và nắm hết những thông lệ quốc tế là không thể. Vì thế, họ giảm đi khả năng tư vấn cho khách hàng trong những trường hợp phức tạp, và khả năng giao dịch trực tiếp qua điện thoại với đối tác nước ngoài. Điều đó gây ảnh hưởng không nhỏ tới việc thực hiện các nghiệp vụ trong hoạt động Thanh toán quốc tế.

• Công nghệ Khóa luận: Thực trạng phương thức tín dụng chứng từ ở Eximbank.

Vì giao dịch thanh toán xuất nhập khẩu bằng tín dụng chứng từ là một trong những giao dịch xuyên quốc gia nên yếu tố công nghệ đóng vai trò rất quan trọng đảm bảo nhu cầu nhanh chóng, chính xác trong trao đổi thông tin giữa Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất với Hội sở, ngân hàng nước ngoài và khách hàng. Việc ứng dụng những công nghệ tiên tiến vào hoạt động ngân hàng giúp nâng cao hiệu quả hoạt động, tiết kiệm thời gian, chi phí nâng cao khả năng cạnh tranh của Ngân hàng. Nhưng tại Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất còn một vài khó khăn như: máy chủ ít , không thường xuyên nâng cấp phần mềm, không thường xuyên kiểm tra định kỳ máy tính, dẫn đến tình trạng máy tính đứng trong khi chạy report, kiểm tra thẻ của khách hàng.

• Áp lực cạnh tranh từ các Ngân hàng khác

Tính đến cuối năm 2025, tại Tp.Hồ Chí Minh đã có trên 40 Ngân hàng tham gia hoạt động tại địa bàn, sự gia tăng nhanh chóng về số lượng Ngân hàng tại địa bàn góp phần làm gia tăng áp lực cạnh tranh giữa các Ngân hàng với nhau. Có một số ngân hàng mới thành lập như Dầu khí, Liên Việt,…, các ngân hàng mới bước vào lĩnh vực kinh doanh đã tìm mọi cách để kéo khách hàng về phía mình như áp dụng chế độ cho vay tài trợ xuất nhập khẩu rất thoáng với thủ tục đơn giản, tốc độ giải ngân nhanh, ưu tiên trong mua bán ngoại tệ, áp dụng tỉ lệ phí thấp.

Bên cạnh đó, một số doanh nghiệp hiện nay có cổ phần trong các ngân hàng thương mại cổ phần nên họ chủ yếu hoạt động tại ngân hàng của mình, chỉ giao dịch với Eximbank để duy trì quan hệ.

Ngoài ra, các ngân hàng nước ngoài hoạt động tại Việt Nam cũng đang nỗ lực thiết lập quan hệ với các doanh nghiệp xuất nhập khẩu của Việt Nam, những ngân hàng này có nhiều ưu thế như có tiềm lực về vốn ngoại tệ, có trình độ quản lý chuyên môn cao, có công nghệ hiện đại. Họ chủ động tìm hiểu những nhu cầu lợi ích mà khách hàng trông đợi, giao thư tín dụng tận tay khách hàng, thu hút khách hàng mới bằng việc hạ thấp phí dịch vụ, lãi suất cho vay chiết khấu và mức ký quỹ mở thư tín dụng, sau một thời gian mới nâng lên một cách hợp lý. Họ phối hợp tín dụng thanh toán trong một chu trình khép kín, đơn giản hoá các thủ tục, cố gắng để khách hàng chỉ phải giao dịch tại một phòng, thậm chí một nhân viên. Những yếu tố này đã thực sự thu hút được khách hàng, làm thị phần của Eximbank trong những năm qua tăng không nhiều.

• Công tác tư vấn và hỗ trợ khách hàng. Khóa luận: Thực trạng phương thức tín dụng chứng từ ở Eximbank.

Phương thức thanh toán tín dụng chứng từ là phương thức thanh toán khá phổ biến được khá nhiều doanh nghiệp kinh doanh xuất nhập khẩu lựa chọn do mức độ an toàn trong thanh toán cao. Tuy nhiên, các qui định, thông lệ quốc tế về phương thức thanh toán này khá phức tạp, đòi hỏi các doanh nghiệp tham gia kinh doanh xuất nhập khẩu khi sử dụng cần có những am hiểu nhất định. Việc thiếu hiểu biết hoặc thiếu nhất quán giữa các bên tham gia trong phương thức thanh toán này có thể dẫn đến một số trở ngại về khả năng thanh toán hoặc trì trệ trong thanh toán. Do đó, hoạt động tư vấn trong phương thức thanh toán tín dụng chứng từ là một trong những hoạt động hỗ trợ tích cực nhằm cung cấp, phổ biến và hướng dẫn khách hàng trong việc lựa chọn loại hình thư tín dụng phù hợp, đảm bảo hiệu quả và giảm thiểu rủi ro cho khách hàng. Tuy nhiên, do đội ngũ nhân sự cho hoạt động thanh toán quốc tế tại Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất trong giai đoạn hiện tại còn hạn chế, một nhân viên phải đảm nhận nhiều công việc nên họ không còn thời gian để nghiên cứu thêm nhiều kinh nghiệm, dẫn đến việc tư vấn khách hàng trong phương thức thanh toán tín dụng chứng từ chưa thấu đáo.

• Nguồn cung ngoại tệ và sự biến động tỷ giá hối đoái.

Nguồn cung ngoại tệ: do đặc thù của dịch vụ thanh toán xuất nhập khẩu bằng tín dụng chứng từ là hoạt động thanh toán cho các giao dịch mua bán xuyên quốc gia, có giá trị các hợp đồng thường rất lớn nên nhu cầu về lượng ngoại tệ phục vụ cho thanh toán các L/C xuất nhập khẩu cũng rất cao. Tuy nhiên nguồn ngoại tệ dự trữ tại Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất thường không nhiều, do đó khi phát sinh các giao dịch thanh toán bằng ngoại tệ, Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất phải thực hiện các thủ tục để mua lại ngoại tệ, đáp ứng nhu cầu thanh toán cho khách hàng. Việc Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất phải tiến hành mua lại ngoại tệ mỗi khi có nhu cầu thanh toán có thể gây ra một số khó khăn trong trường hợp số lượng hoặc loại ngoại tệ cần thiết cho thanh toán bị khan hiếm, do đó nhằm chủ động hơn trong thanh toán, thời gian tới Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất cần có những chính sách nhất định nhằm ổn định nguồn cung ngoại tệ phục vụ thanh toán.

Sự biến động tỷ giá hối đoái: trong thanh toán xuất nhập khẩu bằng phương thức tín dụng chứng từ, thời hạn mở L/C có thể kéo dài, do đó sẽ chịu ảnh hưởng rất lớn đối với sự biến động tỷ giá hối đoái trên thị trường. Những biến động này có thể gây ra một số khó khăn, bất lợi cho cả khách hàng và ngân hàng trong quá trình thanh toán. Hiện tại, cũng như phần lớn các ngân hàng khác tại Việt Nam, Eximbank vẫn chưa ứng dụng rộng rãi các công cụ phái sinh nhằm phòng ngừa sự biến động tỷ giá cho cả khách hàng và ngân hàng do đó có thể gây ra một số khó khăn nhất định trong các trường hợp tỷ giá hối đoái thường xuyên biến động như hiện nay. Khóa luận: Thực trạng phương thức tín dụng chứng từ ở Eximbank.

2.2.4. Đánh giá chung tình hình sử dụng phương thức thanh toán tín dụng chứng từ tại Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất.

Hoạt động thanh toán xuất nhập khẩu bằng phương thức tín dụng chứng từ tại Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất liên tục tăng trưởng về cả doanh số lẫn thu nhập qua các năm, đóng góp một phần vào tổng thu nhập của Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất, tuy nhiên so với các ngân hàng trên địa bàn và tiềm năng của thị trường xuất nhập khẩu tại Tp.Hồ Chí Minh cho thấy dịch vụ này tại Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất hiện còn rất hạn chế. Tuy có được những lợi thế về thương hiệu, giá cả cạnh tranh nhưng hoạt động thanh toán bằng tín dụng chứng từ tại Chi nhánh vẫn chưa được chú trọng phát triển đúng mức. Do Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất mới được thành lập từ năm 2024, so với các Chi nhánh khác hoạt động lâu năm có nhiều khách hàng, thì hoạt động thanh toán xuất nhập khẩu tại Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất còn thấp là điều tất yếu. Tuy nhiên, đối với Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất việc chưa chú trọng công tác tư vấn, tìm kiếm khách hàng là một trong những nguyên nhân chủ yếu tác động đến doanh số cũng như khả năng phát triển hoạt động thanh toán quốc tế tại Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất.

Trên đây là những nét khái quát về hoạt động theo phương thức tín dụng chứng từ tại Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất trong thời gian qua, cùng với những kết quả đã đạt được cũng như những hạn chế còn tồn tại và nguyên nhân ảnh hưởng đến sự phát triển của phương thức thanh toán L/C. Chính vì vậy việc nghiên cứu đề ra những giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao hoạt động thanh toán quốc tế theo phương thức tín dụng chứng từ tại Eximbank – Chi nhánh Tân Sơn Nhất là điều cần thiết để phát triển hoạt động thanh toán quốc tế nói riêng và hỗ trợ cho các hoạt động kinh doanh khác của ngân hàng nói chung, như mở rộng hoạt động tín dụng tài trợ xuất nhập khẩu, giúp đỡ các doanh nghiệp nước ta trong vấn đề vốn, và cuối cùng thu được phí dịch vụ từ hoạt động thanh toán này ngày càng nhiều hơn. Khóa luận: Thực trạng phương thức tín dụng chứng từ ở Eximbank.

XEM THÊM NỘI DUNG TIẾP THEO TẠI ĐÂY:

===>>> Khóa luận: Giải pháp phương thức tín dụng chứng từ ở Eximbank