Trong quá trình nghiên cứu và thực hiện đề tài khóa luận tốt nghiệp “Khóa luận: Phân tích mô hình thương mại điện tử của Hãng, mình nhận thấy rằng đề tài không chỉ giúp bản thân vận dụng hiệu quả những kiến thức đã học vào thực tế mà còn góp phần củng cố, mở rộng hiểu biết và tích lũy kinh nghiệm quý báu cho công việc và chuyên môn sau này. Với mong muốn hỗ trợ các bạn sinh viên đang trong quá trình học tập và làm khóa luận, mình xin chia sẻ đề tài khóa luận tốt nghiệp: Phân tích mô hình ứng dụng thương mại điện tử của Hãng hàng không Pacific Airlines này như một tài liệu tham khảo hữu ích, hy vọng sẽ phần nào giúp các bạn định hướng tốt hơn khi nghiên cứu các vấn đề liên quan đến công tác đào tạo nguồn nhân lực trong doanh nghiệp.
Nói đến ứng dụng thương mại điện tử người ta thường nghĩ ngay đến lĩnh vực hàng hóa, nhưng nếu chỉ thế thì không đủ. Hai năm qua Việt Nam đã chứng kiến ứng dụng thương mại điện tử trong ngành dịch vụ như du lịch, khách sạn rất thành công và ngành hàng không cũng không nằm ngoài sân chơi này. Vì vậy trong chương 2, khóa luận sẽ nghiên cứu trước hết là vai trò của thương mại điện tử đối với ngành hàng không, tiếp theo là xem xét tình hình ứng dụng thương mại điện tử của ngành hàng không trên thế giới, cuối cùng sẽ đi vào phân tích mô hình ứng dụng thương mại điện tử của Công ty cổ phần Hàng không Pacific Airlines (nay với tên mới là Jetstar Pacific Airlines), so sánh với việc triển khai thương mại điện tử của Vietnam Airlines, từ đó tìm ra những mặt mạnh, mặt yếu, nguyên nhân và hạn chế để làm mục đích cho việc xây dựng giải pháp ở chương 3. Ở đây khái niệm doanh nghiệp trong lĩnh vực Hàng không không chỉ có các Hãng hàng không mà còn cả các doanh nghiệp chế tạo máy bay, doanh nghiệp sản xuất linh kiện, phụ tùng máy bay và các doanh nghiệp khác liên quan đến ngành hàng không.
I. Vai trò của thương mại điện tử trong kinh doanh lĩnh vực hàng không.
1. Quảng bá hình ảnh, cung cấp thông tin và tiếp thị cho thị trường với chi phí thấp.
Khi chưa ứng dụng thương mại điện tử, để khách hàng biết và tìm đến doanh nghiệp, các doanh nghiệp thường áp dụng hình thức marketing truyền thống là quảng bá thông qua các phương tiện truyền thông như qua truyền hình, báo chí và các ấn phẩm về du lịch về những đường bay mới, chương trình khuyến mãi mới dành cho hành khách v.v… Việc trao đổi thông tin được thực hiện thông qua các cuộc giao dịch bằng điện thoại hay khách hàng phải đến tận công ty (hoặc đại lý). Xã hội ngày càng phát triển, đời sống người dân ngày càng được cải thiện, chính vì thế nhu cầu tận hưởng cuộc sống bằng cách du lịch và nhu cầu đi lại của người dân cũng ngày càng tăng, đây là một trong những lý do khiến cho ngành hàng không ngày càng phát triển. Khi nhu cầu này cao thì sự cần thiết của việc cập nhật thông tin về các Hãng hàng không cũng tăng lên, khi đó hình thức marketing truyền thống là không còn phù hợp nữa mà thay vào đó là marketing trên mạng.
Doanh nghiệp chỉ cần bỏ ra một chi phí nhỏ hơn chi phí quảng cáo trên báo là đã có thể đưa thông tin quảng bá đến với người xem trên khắp thế giới, đây là điều mà chỉ có thương mại điện tử mới làm được.
2. Giảm chi phí.
Trước hết dễ thấy nhất là thương mại điện tử giúp cho các doanh nghiệp giảm được chi phí sản xuất, trước hết là chi phí văn phòng như giảm chi phí giấy tờ, chi phí in ấn, gửi văn bản truyền thống, khâu in ấn gần như được bỏ hẳn. Các nhân viên sẽ được giải phóng khỏi nhiều công đoạn làm bằng tay như trước kia và có thể áp dụng vào nghiên cứu phát triển, từ đó đem đến những lợi ích to lớn lâu dài.
Nhờ thương mại điện tử, doanh nghiệp không phải bỏ chi nhiều cho việc thuê mặt bằng lập đại lý, nhân viên phục vụ. Chỉ cần bỏ ra một khoản tiền xây dựng website, chi phí vận hành duy trì web. Nếu website của doanh nghiệp chỉ trưng bày thông tin, hình ảnh (máy bay, linh kiện, phụ tùng v.v…) và dịch vụ, doanh nghiệp có thể tiết kiệm chi phí in ấn brochure, catalogue và chi phí gửi bưu điện những ấn phẩm này. Và từ đó có thể tiết kiệm chi phí trong việc quản lý dữ liệu, tài liệu.
3. Tăng doanh thu. Khóa luận: Phân tích mô hình thương mại điện tử của Hãng.
Nhờ thương mại điện tử, khả năng tìm kiếm khách hàng (hành khách đi máy bay) sẽ nhanh và thuận tiện hơn, giờ đây đối tượng khách hàng của doanh nghiệp không còn bị giới hạn về mặt địa lý, các doanh nghiệp (hay Hãng hàng không) sẽ cớ cơ hội thu hút khách hàng ở khắp mọi nơi trên thế giới và khi đó doanh nghiệp sẽ tiết kiệm được nhiều thời gian và tiền bạc để thu hút khách hàng. Khi số lượng khách hàng đến với doanh nghiệp tăng lên đáng kể, doanh thu của doanh nghiệp sẽ tăng.
4. Xây dựng, mở rộng quan hệ với các đối tác.
Khi đã ứng dụng thương mại điện tử, các bên không nhất thiết phải gặp gỡ trực tiếp để tiến hành giao dịch: khách hàng không nhất thiết phải đến đại lý bán vé máy bay để mua vé hay phải gọi điện để hỏi thông tin, các đối tác tương lai không cần phải gặp trực tiếp mới có thể biết được sản phẩm, dịch vụ của nhau; các giao dịch được thực hiện lúc này chủ yếu là chuyển tiền, séc, vận đơn, hóa đơn … còn các phương tiện viễn thông khác như máy fax, telex chỉ được sử dụng để trao đổi tài liệu thông thường.
TMĐT tạo điều kiện thiết lập và củng cố mối quan hệ giữa nhiều bên tham gia vào quá trình thương mại thay vì như trong thương mại truyền thống, việc sử dụng phương tiện điện tử chỉ là truyền tải thông tin một cách trực tiếp giữa hai đối tác của cùng một giao dịch. Thông qua mạng Internet, các doanh nghiệp tham gia thương mại điện tử có thể giao tiếp trực tuyến và liên tục, hầu như không có khoảng cách về địa lý và thời gian, nhờ đó sự hợp tác giữa các doanh nghiệp sẽ bền chặt hơn. Tức là doanh nghiệp sẽ có thêm nhiều bạn hàng mới, các cơ hội kinh doanh mới trên phạm vi toàn quốc, toàn khu vực và trên thế giới. Chẳng hạn như một số Hãng hàng không mới thành lập của Việt Nam như VietJet Air, hay Air Speedup sẽ càng cần tìm những đối tác trước hết là trong nước và dần dần sẽ mở rộng ra khu vực. Và những Hãng này ngay từ bây giờ, tuy chuyến bay chính thức đầu tiên phải đợi đến cuối năm 2026, đã xây dựng cho mình website riêng để quảng bá hình ảnh.
5. Lợi thế cạnh tranh.
Với phương thức kinh doanh truyền thống, việc cạnh tranh giữa các doanh nghiệp được thể hiện thông qua việc quảng bá để tìm kiếm khách hàng, khả năng đáp ứng các dịch vụ, nhu cầu của khách hàng. Lợi thế sẽ thuộc về doanh nghiệp nào biết quảng bá tốt hơn, cơ sở vật chất tốt hơn, đáp ứng dịch vụ tốt hơn, sản phẩm dịch vụ đa dạng hơn, giá cả phải chăng, có chiến lược kinh doanh tốt hơn, đội ngũ nhân viên có trình độ chuyên môn cao.
Khi thương mại điện tử nhập cuộc, các doanh nghiệp biết tận dụng sức mạnh của nó, thì thắng lợi sẽ thuộc về doanh nghiệp nào biết tạo ra nét đặc trưng nhất cho doanh nghiệp, sản phẩm và dịch vụ của mình và ghi lại được hình ảnh đó vào tâm trí khách hàng (chẳng hạn như hình ảnh về website hãng Hàng không Cathay Pacific của Hồng Kông là một màu xanh ngọc rất đặc trưng của Hãng với hình ảnh những trung tâm thương mại tràn ngập sắc màu đúng “chất” của đất Hồng Kông). Khi đã tạo ra được lợi thế cạnh tranh rồi, việc nhất thiết phải làm để dành tiếp lợi thế cạnh tranh về mình là giảm tiếp các chi phí khác vì khách hàng ngày một khó tính, đòi hỏi giá cả các dịch vụ phải mềm hơn.
Ngoài ra, chi phí để triển khai thương mại điện tử (mức cơ bản nhất là xây dựng website) không phải quá cao nên hầu như doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực hàng không nào cũng có thể áp dụng, dẫn đến cạnh tranh gay gắt hơn trong lĩnh vực này. Vì vậy, các doanh nghiệp muốn thành công thì cần phải quan tâm đến tiếp thị mạng, các tiện ích và chất lượng phục vụ khách hàng, tạo được bản sắc riêng của mình.
II. Ứng dụng thương mại điện tử trong ngành hàng không trên thế giới. Khóa luận: Phân tích mô hình thương mại điện tử của Hãng.
Với sự phát triển không ngừng của khoa học công nghệ, đặc biệt là công nghệ thông tin, ngành hàng không trên thế giới luôn có những bước tiến không ngừng. Ngoài việc máy bay ngày càng hiện đại, chất lượng phục vụ trên máy bay ngày càng được cải tiến, thì sự phát triển ngành của hàng không còn được giúp sức bởi thương mại điện tử. thương mại điện tử không chỉ tác động tới mối quan hệ giữa doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực này mà còn tác động tới cả quan hệ giữa doanh nghiệp với các nhà cung cấp (là Hãng hàng không và các công ty cung cấp linh kiện máy bay và phần mềm chuyên dụng dùng trong hàng không)
1. Mối quan hệ doanh nghiệp – khách hàng.
Theo kết quả của các cuộc nghiên cứu gần đây, việc đi lại bằng đường hàng không sẽ gia tăng mạnh mẽ trong vòng 2 thập kỷ tới, ngay ở các nước phát triển, số lượng chuyến bay được dự báo sẽ tăng gấp đôi trong vòng 15 năm tới. Đó là chưa kể sự bùng nổ của ngành hàng không tại các nước đang phát triển ở khu vưc châu Á, Nam và Trung Mỹ, Trung Đông. Chính vì vậy mà sự cạnh tranh giữa các Hãng sẽ ngày càng lớn. Hãng nào mang lại thông tin cho khách hàng sớm, đầy đủ, giá vé cạnh tranh, thì sẽ thu hút được họ, và thương mại điện tử chính là công cụ tốt giúp các Hãng thực hiện điều này.
Theo nguồn Bách khoa toàn thư mở Wikipedia, hiện trên thế giới có khoảng hơn 300 Hãng hàng không lớn nhỏ đang hoạt động trên thế giới. Trước đây, con số này còn lớn hơn nhiều, đa số những hãng hàng không lớn là do các quốc gia thành lập, được hỗ trợ từ phía Chính phủ và được bảo vệ khỏi các cuộc cạnh tranh. Từ đó, những thỏa thuận về hiệp định “Bầu trời mở” đã tạo ra nhiều sự lựa chọn cho hành khách và tạo ra những cuộc tranh giành thị phần mới, cùng với sự cạnh tranh là giá vé hàng không cũng giảm xuống. Do giá nhiên liệu tăng, giá vé thấp, tiền lương cho nhân viên tăng cao, cuộc khủng hoảng trong ngành hàng không sau sự kiện 11/9/2019 và dịch bệnh Sars đã khiến cho các hãng hàng không lớn phải nhờ đến chính phủ bù lỗ, hoặc sát nhập hoặc phá sản, chính điều này làm cho số lượng Hãng hàng không hiện nay còn hoạt động giảm đi so với giai đoạn thập niên 70. Tuy nhiên, dù có sự sụt giảm về số lượng này đi nữa thì sự cạnh tranh giữa các hãng bây giờ vẫn là rất lớn. Chính vì vậy, các Hãng đã chọn cho mình con đường ứng dụng thương mại điện tử là lập website cho Hãng của mình để có sự tương tác tốt nhất với khách hàng, thu hút khách hàng, phục vụ khách hàng, tìm kiếm khách hàng trước “một rừng” đối thủ cạnh tranh.
Lấy ngẫu nhiên 30 Hãng hàng không trong danh sách hơn 300 Hãng hàng không hiện đang hoạt động trên thế giới trong đó có cả những Hãng bé gần như chỉ được biết đến trong khu vực lân cận nước đó, số lượng Hãng có website đạt đến 26 trên tổng số 30 (những Hãng gần như chỉ hoạt động trong nước và các vùng phụ cận như Hãng Chukotavia của Nga, DiAir của Montenegro, Direct Fly của Ba Lan, v.v..), có thể thấy tầm quan trọng của ứng dụng thương mại điện tử được các Hãng nhận thức hết sức sâu sắc. Dù có những website của các Hãng nhỏ như ví dụ ở trên mới chỉ dừng lại ở mức cung cấp thông tin cơ bản cho khách hàng như lịch sử của Hãng, tôn chỉ của Hãng, thông tin các đường bay trong mạng lưới của Hãng, sự tương tác với khách hàng chưa cao, khách muốn đặt mua vé sẽ gọi điện tới tổng đài hoặc đại lý của Hãng nhưng bù lại, giao diện của các website này lại được đầu tư công phu, bắt mắt nhằm giữ chân khách hàng, các Hãng có sự đầu tư hợp lý trong việc duy trì website của mình.
Nói chung, hầu hết các website của các Hãng hàng không khác đều đã và đang cung cấp gần như đầy đủ các dịch vụ mà hãng có trên mạng từ đặt mua vé và thanh toán trực tuyến bằng thẻ tín dụng, ví điện tử, tiền điện tử; đặt khách sạn (không chỉ trong nước mà cả nước ngoài); đặt thuê xe ô tô, taxi; vận chuyển hàng hóa v.v… Khách hàng khi có nhu cầu đi lại bằng đường hàng không, chỉ cần lên mạng truy cập trang web của Hãng, và có thể truy cập vào mấy Hãng để có thể tìm ra mức giá phù hợp cho mình. Sau khi hoàn tất thủ tục đặt mua vé và thanh toán vé trực tuyến, họ có thể đặt trước cho mình chỗ ở, tìm tour du lịch mong muốn và thuê xe sử dụng ở nơi mình sẽ đến, tất cả các bước chuẩn bị cho một chuyến đi được rút ngắn rất nhiều, giúp cho khách hàng tiết kiệm được thời gian, công sức, thông tin nhận được phong phú đa dạng. Giờ đây với việc sử dụng vé điện tử, khách hàng chỉ cần nhớ code vé (mã vé) mà không cần những giấy tờ thủ tục lằng nhằng là đã có thể chuẩn bị lên máy bay.
Vào thăm một website của Hãng hàng không Blue Air của Rumani, không cần là Hãng “đại gia”, khách hàng vẫn nhận được những dịch vụ hàng không hết sức hoàn hảo. Khóa luận: Phân tích mô hình thương mại điện tử của Hãng.
- Hình 7. Trang chủ của BlueAir
Trang chủ của BlueAir được thiết kế hết sức khoa học, thân thiện với người sử dụng. Cột bên phải là mục đặt mua vé trực tuyến với công cụ Tìm kiếm theo các tiêu chí nơi đi, nơi đến, một chiều hay hai chiều, ngày khởi hành và ngày trở về, mức giá muốn mua Cao, Trung Bình, Rẻ và loại tiền tệ thanh toán. Chính giữa trang chủ là mạng lưới các tuyến bay của BlueAir, chỉ cần nhìn vào đó khách hàng có thể thấy được Hãng có phát triển hay không qua mạng lưới bay dày hay mỏng. Và cột bên trái là các dịch vụ mà BlueAir cung cấp cho khách hàng của mình bao gồm: Lịch bay, đặt chuyến, đặt khách sạn, thuê xe, cung cấp thông tin, vận chuyển hàng hóa. Có thể thấy website đã marketing hình ảnh của BlueAir rất hiệu quả trong việc ghi dấu ấn về một Hãng hàng không biểu tượng xanh-trắng bắt mắt và dịch vụ hỗ trợ khách hàng hiệu quả.
Nếu những Hãng như Blue Air mới dừng ở việc cung cấp các dịch vụ trên cho khách hàng, thì những ông lớn như Air France US lại có một sự cải tiến vượt bậc hơn trong ứng dụng thương mại điện tử, đó là Hãng cung cấp hẳn 1 gói dịch vụ điện tử hoàn hảo (e-services) cho khách hàng của mình bao gồm: vé điện tử (electronic ticketing), làm thủ tục lên máy bay trên mạng (Internet check-in), tự làm thủ tục lên máy bay tại Kiốt của Hãng, Mobile Internet check-in, mobile internet và dịch vụ sử dụng điện thoại di dộng trên máy bay. Một trong những dịch vụ nổi trội đó là Internet check-in. Thông thường hành khách rất ngại chuyện phải đứng xếp hàng làm thủ tục lên máy bay, nhất là các chuyến bay quốc tế. Giờ đây với dịch vụ điện tử của Air France US, họ chỉ cần ngồi nhà, truy cập tài khoản của mình để hoàn tất thủ tục lên máy bay, đặt số ghế theo ý mình muốn, sau đó chỉ việc in thẻ lên máy bay trước giờ khởi hành 30 tiếng. Bên cạnh đó, khách hàng có thể mua sắm những đồ lưu niệm của Hãng trong mục online shopping được tích hợp sẵn trên website với các mặt hàng đa dạng từ mỹ phẩm, quần áo, đa số đều là hàng cao cấp.
Ngoài ra, Hãng hàng không này còn tận dụng những phương tiện điện tử đắc lực khác để hỗ trợ khách hàng với mục đích tiết kiệm tối đa thời gian cho họ, đó chính là điện thoại di động, PDA, Pocket PC, Palm OS. Đây là những phương tiện điện tử hết sức thông dụng hiện nay. Hành khách có thể sử dụng những phương tiện này để check-in ở bất kỳ nơi đâu họ muốn thay vì phải ngồi trước màn hình máy tính thông thường. Dịch vụ này càng cần thiết cho những người bận rộn.
Chưa dừng ở đó, Air France kết hợp với KLM của Hà Lan còn cung cấp một dịch vụ trực tuyến độc đáo và thiết thực đó là tính lượng khí thải CO2 của mỗi hành khách trên mỗi chuyến bay ( CO2 calculator ). Lượng khí thải CO2 tỷ lệ thuận với lượng dầu tiêu thụ của máy bay, và việc tính toán dựa vào số liệu thực tế được ghi lại sau mỗi chuyến bay bao gồm: loại máy bay sử dụng trong hành trình, tổng lượng dầu tiêu thụ thực tế trong mỗi chuyến, số hành khách được chuyên chở trong hành trình, cân nặng của hành lý và hàng hóa được vận chuyển trên chuyến bay đó. Từ cách tính trên có thể thấy, mục đích của việc cung cấp dịch vụ tính lượng khí thải CO2 trực tuyến của Air France và KLM là nhằm nỗ lực bảo vệ môi trường ủng hộ Hiệp định thư Kyoto, nhắc nhở hành khách về lượng hàng họ mang đi quá lớn có thể góp phần làm tăng khí thải độc hại. Cathay Pacific của Hồng Kông cũng có dịch vụ tương tự. Khóa luận: Phân tích mô hình thương mại điện tử của Hãng.
- Hình 8. Website của Air France US với “e-services” Dịch vụ điện tử
Tóm lại, có thể thấy nếu không có sự ứng dụng thương mại điện tử, ngành hàng không thế giới không thể phát triển. mở rộng được như hiện nay bởi nhu cầu, đòi hỏi của khách hàng ngày càng lớn, sự cạnh tranh ngày càng gay gắt. Không có ứng dụng thương mại điện tử, các Hãng hàng không không thể thu hút được nhiều khách hàng và hình ảnh của họ không thể được quảng bá, được biết đến rộng rãi như bây giờ. thương mại điện tử giúp xóa nhòa ranh giới, hành khách biết được rằng họ có thể đến khắp nơi đâu trên thế giới bằng Hãng hàng không nào và họ nhận được những dịch vụ một cách nhanh nhất, rẻ nhất, hiệu quả nhất.
2. Quan hệ doanh nghiệp – doanh nghiệp
Ngành hàng không được coi là một ngành dịch vụ, và ứng dụng thương mại điện tử vào ngành hàng không như phân tích ở phần trên là ứng dụng mô hình thương mại điện tử B2C, phải chăng tác động của thương mại điện tử trong ngành này chỉ có thế?
Câu trả lời là hoàn toàn không. thương mại điện tử len lỏi đến từng ngõ ngách của các lĩnh vực, trên thế giới ít doanh nghiệp nào không nhận ra tầm quan trọng của nó, và các nhà sản xuất chế tạo máy bay, chế tạo động cơ máy bay cũng không phải ngoại lệ, và ở đây, ngành hàng không đang thể hiện sự ứng dụng thương mại điện tử đa dạng của mình ở cả mô hình B2C và B2B.
Trong quá khứ có rất nhiều hãng chế tạo máy bay dân dụng, nhưng hiện nay chỉ có 5 hãng chế tạo chính chia nhau thị phần máy bay vận chuyển dân dụng, đó là: Airbus – trụ sở ở Châu Âu, Boeing – trụ sở ở Hoa Kỳ, Bombardier – trụ sở ở Canada, Embraer – trụ sở ở Brazil và Tupolev – trụ sở ở Nga. Còn các hãng chế tạo động cơ, linh kiện máy bay thì có rất nhiều. Do ngành hàng không ngày càng phát triển nên nhu cầu về máy bay của các Hãng là rất lớn. Ví dụ mới đây, chỉ riêng ba Hãng hàng không lớn của Trung Đông là Emirates, Etihad và Qatar Airways đã đặt mua 237 chiếc máy bay. Như vậy là sắp tới, sự hợp tác làm ăn giữa các công ty chế tạo máy bay với các công ty chế tạo động cơ và linh kiện máy bay càng được mở rộng. Thay vì chỉ hợp tác với những đối tác đã làm việc lâu năm theo cách truyền thống, giờ đây, các công ty hoàn toàn có thể tìm cho mình những đối tác tiềm năng mới, có thể có những sản phẩm ưu việt hơn bằng việc ứng dụng thương mại điện tử, thể hiện ở việc thành lập những sàn B2B cho các công ty hoạt động trong lĩnh vực này. Khóa luận: Phân tích mô hình thương mại điện tử của Hãng.
Một ví dụ điển hình đó là sàn B2B của công ty Aerosup của Mỹ. Đây là nhà cung cấp linh kiện và phụ tùng máy bay hàng đầu trên thế giới. Đối tác của họ rộng khắp toàn cầu. Trong chiến lược kinh doanh của mình, họ thấy rằng cần thiết phải xây dựng một không gian cho phép các công ty chế tạo máy bay và sản xuất phụ tùng máy bay gặp nhau.Và từ đó, bản demo sàn giao dịch B2B của Aerosup ra đời và tới đây họ sẽ chính thức khai trường hệ thống thương mại điện tử của mình. Hệ thống này của Aerosup sẽ mang lại những cơ hội và sự hỗ trợ tuyệt vời từ việc đặt mua linh kiện, hỗ trợ kỹ thuật và sửa chữa những máy móc mới hỏng nhưng còn sử dụng được, các bộ phận khung máy bay và các yêu cầu về hệ thống.
Trong hệ thống này sẽ có hai bên là bên mua và bên bán. Người mua có thể đặt hàng, kiểm tra tình hình đặt hàng của mình (Giỏ hàng), xem hóa đơn, thông tin vận chuyển và nhiều hơn thế nữa từ bất cứ nơi đâu và bất cứ lúc nào trên thế giới, qua điện thoại (call center) và qua hệ thống thương mại điện tử của Aerosup (e-commerce system). Về phía người bán, hệ thống này cho phép hàng ngàn người mua vào xem và đặt hàng từ kho hàng của người bán vào bất cứ lúc nào trong ngày, bất cứ ngày nào trong tuần. Aerosup cũng sẽ liệt kê danh sách linh kiện, phụ tùng máy bay của người bán lên các trang web B2B chuyên ngành hàng không khác.
- Hình 9. Trang e-commerce demo của Aerosup
Bản thân các Hãng hàng không cũng là những đối tác của nhau trong việc mua đi bán lại máy bay, và thương mại điện tử cũng giúp họ thực hiện điều này một cách dễ dàng khi mà những trang web như www.globalair. ra đời. Tại đây, không chỉ các Hãng máy bay có thể mua bán, trao đổi máy bay của mình mà cả những tư nhân có máy bay cũng hoàn toàn có thể tham gia giao dịch. Trang web này có đủ tính năng để việc giao dịch trở nên dễ dàng, từ việc cung cấp danh sách máy bay cần giao dịch được cập nhật hàng ngày và được chia theo chủng loại, chức năng, kích cỡ nhằm đơn giản hóa quá trình tìm kiếm cho khách hàng. Chẳng hạn như chia theo máy bay mới và cũ, đã qua sử dụng, máy bay thương mại, máy bay trực thăng, máy bay phản lực, máy bay 1 turbine, máy bay 1 piston, 2 turbine, 2 piston, máy bay đời cũ, v.v… Đồng thời, trang web cũng luôn cập nhật những giao dịch thành công mới nhất lên trang chủ trong phần Hot Deals!
- Hình 10. Trang chủ của Globalair.
Ứng dụng thương mại điện tử trong ngành hàng không trên thế giới trong quan hệ doanh nghiệp – doanh nghiệp còn thể hiện ở chỗ: kinh doanh dịch vụ quảng cáo trực tuyến trên website Hãng Hàng không của mình. Đối tượng hướng đến chính là những doanh nghiệp du lịch, bảo hiểm, những ngành liên quan trực tiếp đến ngành hàng không vì đi lại bằng đường hàng không ra quốc tế không thế thiếu bảo hiểm – điều kiện bắt buộc. Chính vì thế mà trên các website của các Hãng hàng không thường không bao giờ thiếu phần Quảng cáo (Advertising). Đây cũng là mảnh đất mảnh mỡ để các Hãng hàng không khai thác.
III. Phân tích mô hình ứng dụng thương mại điện tử của Hãng hàng không Pacific Airlines. Khóa luận: Phân tích mô hình thương mại điện tử của Hãng.
1. Giới thiệu chung về Pacific Airlines.
Công ty cổ phần Hàng không Pacific (Pacific Airlines) được thành lập ngày 12/12/1990 và chính thức hoạt động vào tháng 4/1991. Tính đến năm 2022, Pacific Airlines có 7 cổ đông gồm Hãng Hàng không quốc gia Việt Nam (Vietnam Airlines), Tổng công ty du lịch Sài Gòn, Công ty xăng dầu Hàng không Việt Nam, Công ty dịch vụ hàng không sân bay Tân Sơn Nhất, Công ty bay dịch vụ Hàng không Việt Nam, Công ty xuất nhập khẩu Hàng không và Công ty Thương mại và đầu ư Giao thông vận tải. Vietnam Airlines từng là cổ đông lớn nhất nắm giữ 86,49% cổ phần của Pacific Airlines. Theo một quyết định của thủ tướng Việt Nam tất cả số cổ phẩn của Vietnam Airlines trong công ty này đã được chuyển cho Bộ tài chính vào tháng 1 năm 2023 và sau đó cho Tổng công ty đầu tư và kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC – State Capital Investment Corporation).
1.1. Thời gian khủng hoảng.
Sau gần 14 năm hoạt động (tức là tính đến khoảng 2022), công ty cổ phần Hàng không Pacific (Pacific Airlines) công khai khoản lỗ 215 tỉ đồng. Số vốn 39 tỉ đồng của 7 cổ đông Pacific Airlines mới đạt hơn 50% vốn điều lệ, trong đó Vietnam Airlines cùng 4 cổ đông khác trong VNA chiếm đến 94%. Ít vốn nên không có tiền đặt cọc, Pacific Airlines phải tìm đến những hãng cho thuê máy bay giá cao “cắt cổ” trong lúc ngành hàng không thế giới khủng hoảng trầm trọng sau vụ 11/9/2019.
Cái giá $3550/giờ “thuê ướt” mấy năm trước đó đã làm cho Pacific mất 70-80 tỉ đồng một năm nên thu chẳng bù được chi vì chi quá lớn. Đã vậy, Pacific Airlines còn liên tục mở đường bay mới như tuyến thành phố Hồ Chí Minh – Đà Nẵng – Hồng Kông, Macao, thành phố HCM – Hải Phòng với mục đích “khai thác triệt để giờ bay”. Tuy nhiên, ảnh hưởng của dịch SARS, của chiến tranh và giá xăng dầu, chi phí an ninh tăng, cộng với việc điều tra, nghiên cứu thị trường không sát nên lượng hành khách đi trên các chuyến bay này quá ít. Càng bay càng lỗ, ban điều hành không kịp thời cắt bỏ dẫn đến hậu quả nghiêm trọng là các đường bay mới chịu lỗ 20-30 tỉ, hơn 3 năm lỗ gần trăm tỉ. Khóa luận: Phân tích mô hình thương mại điện tử của Hãng.
Khó khăn đến với hãng không dừng ở đó, các đường bay tới Đài Bắc, Cao Hùng (Đài Loan) có lãi một chút thì lại phải cạnh tranh với các Hãng Eva Air, China Airlines và cả với Vietnam Airlines nên cuộc mưu sinh càng trở nên phức tạp. Những tổn thất do lỗ trong kinh doanh và khai thác máy bay khiến cho Pacific Airlines suy sụp từ năm 2019 đến cuối 2022 không gượng được. Nợ phải trả ngay cho hãng Region Air, Công ty xăng dầu hàng không, Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam và nhiều doanh nghiệp khác cộng lại hơn 200 tỉ đồng. Điều này dẫn tới cơn khủng hoảng tài chính của Pacific Airlines vì khó có thể vay mượn của ngân hàng hoặc Vietnam Airlines để trang trải nợ nần, đặc biệt là khoản thuê máy bay. Có vài triệu USD, Pacific Airlines mới mong thoát khỏi cái vòng luẩn quẩn nợ nần mà Region Air đang buộc chặt cánh bay của Pacific Airlines.
1.2. Thời gian khôi phục và phát triển.
Đến tháng 1 năm 2023, nhờ việc luật được sửa đổi cho phép đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực hàng không trong nước, con đường mới dành cho Pacific Airlines bắt đầu mở ra. Cùng lúc này, Pacific Airlines đã tích cực tái cơ cấu lại, cắt bớt đường bay không hiệu quả và đàm phán lại để giảm chi phí thuê máy bay. Nhờ đó hãng đã phần nào giảm bớt được các khoản lỗ.
Từ 13 tháng 2 năm 2025, Pacific Airlines chuyển đổi đồng bộ thành Hãng hàng không giá rẻ đầu tiên ở Việt Nam. Việc chuyển đổi này cho phép công ty tổ chức kinh doanh phù hợp hơn với thị trường hàng không nội địa và khu vực trong phạm vi 5 giờ bay phản lực. Đối với thị trường này, các yếu tố giá vé rẻ và tần suất bay cao của Pacific Airlines trở nên quan trọng trong việc kích thích thị trường tăng trưởng nhanh và biến vận tải hàng không thành phương tiện giao thông công cộng cho nhiều đối tượng hành khách. Các biện pháp kiểm soát, cắt giảm chi phí theo mô hình hàng không giá rẻ cho phép Pacific Airlines kinh doanh hiệu quả, đồng thời hành khách của Pacific Airlines được hưởng lợi ích thiết thực từ giá vé máy bay rẻ hơn nhiều so với hàng không truyền thống. Giá rẻ không có nghĩa là chất lượng kém mà là giảm những dịch vụ không cần thiết do bay chặng bay ngắn, và máy bay hãng khai thác luôn phải đảm bảo đạt tiêu chuẩn quốc tế về mặt kỹ thuật, trên thế giới không có quy định nào về việc máy bay nào dùng riêng cho hãng hàng không giá rẻ. Khóa luận: Phân tích mô hình thương mại điện tử của Hãng.
Ngày 26/4/2025, tập đoàn Qantas của Úc đã ký kết Hợp đồng đầu tư với Tổng công ty đầu tư và kinh doanh vốn Nhà nước SCIC về việc mua 30% cổ phần của Pacific Airlines để trở thành cổ đông chiến lược vì họ muốn hãng hàng không giá rẻ của riêng mình là Jetstar Airways có địa điểm đặt chân vào châu Á, nhất là Đông Nam Á – một thị trường “béo bở” cho hãng hàng không giá rẻ kiếm lời. ( Năm 2025, Jetstar được bình chọn là hãng hàng không giá rẻ tốt nhất thế giới ).
Giờ đây, Pacific Airlines đang tiến hành tái cơ cấu thành hãng hàng không đa sở hữu đầu tiên ở Việt Nam, bao gồm các cổ đông thuộc Nhà nước là Tổng công ty đầu tư và kinh doanh vốn nhà nước SCIC, cổ đông liên kết Tổng công ty du lịch Sài Gòn (Saigon Touris – doanh nghiệp lữ hành và khách sạn lớn nhất Việt Nam), nhà đầu tư chiến lược nước ngoài Qantas Airways (Úc). Mục tiêu đa dạng hóa sở hữu là để Pacific Airlines tạo dựng năng lực tài chính mạnh mẽ và tổ chức quản trị – điều hành theo các chuẩn mực quốc tế tốt nhất. Trên nền tảng đó, Pacific Airlines phát triển nhanh đội máy bay và các nguồn nhân lực cần thiết khác, mở rộng mạng lưới đường bay nội địa và quốc tế, tạo khả năng cạnh tranh cao, kinh doanh đạt hiệu quả và mang lại những lợi ích thiết thực cho các cổ đông.
Pacific Airlines khai thác Boeing B737-400 của Mỹ, B737 là một trong những dòng máy bay thành công nhất trong lịch sử hàng không thế giới, được sản xuất ra với số lượng lớn hơn bất kỳ dòng máy bay nào khác (hơn 5000 chiếc, chiếm ¼ số lượng máy bay phản lực đã xuất xưởng). Các hãng hàng không giá rẻ nổi tiếng trên thế giới khai thác B737 bao gồm Southwest Airlines (Mỹ), Ryan Air và Easy Jet (Châu Âu), Virgin Blue (Úc), GOL (Brazil) và nhiều hãng hàng không khác nữa. Các máy bay Boeing B737- 400 của Pacific Airlines có 168 ghế bọc da đồng hạng phổ thông (economy class leather seats).
1.3. Chiến lược kinh doanh
Pacific Airlines nhận thấy rằng đối với các chuyến bay nội địa và quốc tế dưới 5 giờ bay thì dịch vụ hạng thương gia (business class) là không thực sự cần thiết, lãng phí cho cả hành khách lẫn hãng hàng không, làm phức tạp quy trình phục vụ và kết quả là giá vé máy bay đắt hơn cho mọi hành khách, vì kể cả hành khách hạng phổ thông cũng phải chia sẻ chi phí chung của chuyến bay với hành khách hạng thương gia. Khóa luận: Phân tích mô hình thương mại điện tử của Hãng.
Pacific Airlines quan niệm rằng họ kinh doanh “không phải bán cái họ có, mà là bán cái khách hàng cần”. Pacific Airlines tin rằng đối với mỗi hành trình ngắn thì những điều hành khách thực sự cần lại là việc bay đúng giờ, tần suất bay dày để hành khách có nhiều sự lựa chọn hơn, thời gian làm thủ tục nhanh gọn tại sân bay đi và đến, giá vé máy bay rẻ, cách mua vé đơn giản và thái độ phục vụ tận tình, thân thiện. Những giá trị này chính là cơ sở để Pacific Airlines lựa chọn mô hình hàng không giá rẻ với dòng máy bay Boeing B737-400, và cách thức để đến với khách hàng nhanh nhất, đồng thời đáp ứng được các yêu cầu như trên của khách nhanh chóng, thuận tiện mà lại tiết kiệm được chi phí – điều vô cùng ý nghĩa với Pacific Airlines đang trong giai đoạn khó khăn nợ nần, chính là ứng dụng thương mại điện tử – con đường hợp lý nhất, hiệu quả nhất mà Hãng đã chọn. Cụ thể việc ứng dụng chính là Pacific Airlines sử dụng vé điện tử (E-ticket) thay cho vé giấy thông thường thông qua website www.pacificairlines. cung cấp, cập nhật các chuyến bay, các dịch vụ của hãng đồng thời là hãng hàng không đầu tiên ở Việt Nam cho phép thanh toán trực tuyến.
Pacific Airlines là thương hiệu tốt ở Việt Nam, nhưng chưa đủ mạnh để mở rộng và chiếm lĩnh thị trường quốc tế theo chiến lược và kế hoạch mà hội đồng quản trị đã đặt ra. Bản thân “nội dung” chất lượng thực tế của Pacific Airlines đã vượt qua “hình thức” của thương hiệu hiện nay, vì vậy cần có một thương hiệu mạnh hơn để phát triển nhanh và hiệu quả. Việc đầu tư vào thương hiệu hiện có vừa tốn kém tiền bạc, vừa làm lỡ cơ hội phát triển. Đó chính là lý do tại sao Pacific Airlines lựa chọn phương án nhượng quyền thương hiệu (franchising) mà họ là người mua để sử dụng thương hiệu nổi tiếng Jetstar mà cổ đông chiến lược của Pacific Airlines là Qantas đang sở hữu. Đây là sự thay đổi toàn diện và đã được chuẩn bị rất kỹ lưỡng. Kể từ ngày 23/5/2026, Pacific Airlines bắt đầu mang thương hiệu Jetstar Pacific, tất cả mọi thứ từ nội dùng đến hình thức đều sẽ thay đổi để phù hợp với Jetstar, trong đó bao gồm cả website của Hãng, chuyển thành www.jetstar./vn/index.html cùng với cam kết “Giá rẻ hàng ngày. Mọi người cùng bay”.
2. Thực trạng ứng dụng thương mại điện tử của Pacific Airlines Khóa luận: Phân tích mô hình thương mại điện tử của Hãng.
2.1. Giới thiệu website của Hãng và các chức năng của website.
2.1.1. Trang chủ và chức năng các thanh thực đơn chính.
Như đã trình bày ở phần trước, do hãng đã mang thương hiệu mới là Jetstar Pacific nên trang web của Hãng www.pacificairlines. với màu xanh da trời và trắng – 2 màu chủ đạo đã được dỡ bỏ. Kể từ giữa năm 2026, tất cả các hãng hàng không kinh doanh dưới thương hiệu Jetstar, bao gồm cả Jetstar Pacific và các đại lý bán vé máy bay sẽ cùng sử dụng và khai thác chung một trang web trên internet tại địa chỉ www.jetstar. (Từ phần này, khóa luận xin sử dụng tên gọi Jetstar Pacific Airlines thay cho Pacific Airlines như trên). Với Jetstar Pacific Airlines, trang chủ sẽ được giới thiệu bằng tiếng Việt để thuận tiện cho người sử dụng tại địa chỉ www.jetstar./vn/index.html. Website nhìn chung được thiết kế với giao diện đơn giản, dễ theo dõi, có thể theo dõi thông tin bằng tiếng Việt và tiếng Anh, bao gồm các thông tin:
Giá vé rẻ: bao gồm các thông tin khuyến mãi về giá vé được cập nhật hàng ngày; giới thiệu thông tin về 3 loại giá vé mà hãng cung cấp theo mức giá giảm dần, đó là: Giá StarClass, Giá Jetflex và Giá JetSaver / JetSaver Light cùng các điều kiện, điều khoản đi kèm như khả năng hoàn lại vé, phí hoàn vé, thời gian làm thủ tục, số lượng hành lý ký gửi và hành lý xách tay v.v…
Khách sạn và tour: giới thiệu thông tin về các khách sạn và các tour du lịch cho hành khách, dịch vụ cho thuê xe ô tô. Tuy nhiên hiện nay khi click vào mục này mới có thông tin về các khách sạn của Úc và New
Bảo hiểm du lịch: liên kết trực tiếp tới Công ty Bảo hiểm AIG – đối tác của Jetstar, giúp khách hàng có thể dễ dàng mua bảo hiểm du lịch khi có nhu cầu và họ được giới thiệu thêm các loại hình bảo hiểm khác của AIG.
Về Jetstar: giới thiệu cho hành khách lịch sử của hãng hàng không Jetstar, thương hiệu Jetstar trên toàn cầu và thông tin về Jetstar Pacific. Ngoài ra, mục này còn cung cấp những bản tin mới nhất về Hãng, giới thiệu đội máy bay Hãng khai thác, đội ngũ nhân viên và những cơ hội tuyển dụng cho những ai quan tâm. Khóa luận: Phân tích mô hình thương mại điện tử của Hãng.
Chính sách: mục rất được hành khách quan tâm chỉ sau giá vé, đó là cung cấp thông tin về việc Thưởng gấp đôi chênh lệch giá vé – một cam kết, một chính sách hỗ trợ khách hàng rất tốt và Jetstar Pacifc đang áp dụng, nghĩa là nếu khách hàng tìm thấy một giá vé bán trên Internet của Hãng hàng không nào thấp hơn giá vé JetSaver thấp nhất của Jetstar trên Jetstar.com cho một chuyến bay thẳng cùng hành trình vào thời điểm tương đương, và khách hàng vẫn mua giá vé JetSaver qua mạng hoặc qua Trung tâm phục vụ Khách hàng của Hãng, Hãng sẽ gửi cho khách hàng một Phiếu thưởng của Jetstar qua email vói trị giá gấp đôi chênh lệch giá vé, với điều kiện là Hãng có thể xác minh được giá vé thấp hơn đó khi khách hàng đặt vé qua mạng hay gọi điện đặt vé. Ngoài ra, mục này cũng cung cấp những thông tin liên quan đến thủ tục làm đại lý cho Jetstar Pacific và đặc biệt là dịch vụ Đăng ký chỗ ngồi trực tuyến. Có thể hiểu đây chính là dịch vụ Online check-in (như đã trình bày trong phần tình hình triển khai ứng dụng thương mại điện tử trên thế giới), đây là điểm rất mới mà chưa Hãng hàng không nào ở Việt Nam triển khai được.
Thông tin bổ ích: bao gồm thông tin về mạng đường bay Hãng Jetstar Pacific khai thác, tiện ích trên các chuyến bay bao gồm thức ăn, đồ uống Hãng cung cấp (Hành khách trả tiền ngoài giá vé), dịch vụ giải trí trên máy bay và các tiện nghi khác.
Đăng nhập: phần dành cho Hội viên Jetstar, khách hàng thường xuyên của Qantas, đại lý bán vé và khách hàng công ty.
- Hình 11. Trang chủ của Jetstar Pacific Airlines.
Trên đây là chức năng của các thanh thực đơn chính trên trang chủ của Jetstar Pacific Airlines. Ngoài ra còn có những công cụ hỗ trợ khác nằm bên tay phải trang web, đó là mục hỗ trợ khách hàng mua vé qua điện thoại, cách thức làm đại lý cho Jetstar Pacific Airlines, mua sắm cùng Jetshop, dịch vụ này dễ nhận thấy ở các website của các Hãng hàng không phát triển, nổi tiếng trên thế giới như Air France US, Cathay Pacific v.v… có thể thấy việc Hãng hàng không kinh doanh dưới thương hiệu mới Jetstar Pacific đã mang lại cho Hãng bộ mặt mới, “chất” mới trong việc cung cấp một loạt dịch vụ trực tuyến tương tự như ở các Hãng lớn trong khu vực và trên thế giới, người được lợi tất nhiên là khách hàng khi họ nhận được sự chăm sóc kỹ từ việc mua vé đến mua sắm đồ lưu niệm.
2.1.2. Công cụ tìm kiếm chuyến bay, giá vé.
Sẽ là thiếu sót và không thể ứng dụng thành công thương mại điện tử nếu trên website không cho phép khách hàng tìm kiếm chuyến bay và giá vé – gần như là mối quan tâm hàng đầu của các “Thượng đế”, điều này cũng giúp khách hàng có thông tin về giá để so sánh trước khi quyết định mua của Hãng hay không. Do tâm lý bao giờ người ta cũng muốn biết cụ thể càng nhiều giá mặt hàng cùng loại càng tốt để dễ so sánh và dễ dàng hơn trong việc ra quyết định. Công cụ tìm kiếm chuyến bay với các tiêu chí linh hoạt giúp khách hàng có thể tìm được chuyến bay vừa phù hợp với thời gian vừa phù hợp với túi tiền của mình. Công cụ này cho phép hành khách tiến hành cả một quá trình gồm 4 bước trong thời gian nhanh chóng thay vì hành khách phải ra tận quầy đại lý bán vé: Khóa luận: Phân tích mô hình thương mại điện tử của Hãng.
- Tìm chuyến bay
- Chọn chuyến bay
- Hành khách và thanh toán
- Xác nhận
Chỉ sau vài thao tác đơn giản, hành khách giờ chỉ việc xem giờ nào phù hợp với mình, giờ đi giờ đến cụ thể và tổng số tiền phải thanh toán được hiển thị rõ bên tay phải cho hành khách cùng những thông tin kèm theo là những điều kiện tương ứng với từng loại vé mà hành khách chọn.
- Hình 12. Trang hiển thị kết quả tìm kiếm chuyến bay của Jetstar Pacific
2.2. Vé điện tử, Hệ thống thanh toán điện tử và cơ chế bảo mật thông tin.
2.2.1. Vé điện tử.
Vé điện tử: là vé hành khách được thể hiện dưới dạng dữ liệu điện tử bao gồm các thông tin liên quan đến việc sử dụng dịch vụ vận chuyển của Hãng hàng không nhưng không thể hiện trên những tờ giấy mà được lưu giữ trong hệ thống máy tính của Hãng vận chuyển.
Như đã nói ở trên, ứng dụng thương mại điện tử của Pacific điểm đầu tiên phải kể đến chính là sử dụng vé điện tử và đến bây giờ Jetstar Pacific Airlines tiếp tục khai thác dịch vụ này, bởi đây cũng đang là xu hướng chung trên thế giới. Thậm chí, cuối năm 2025, Hiệp hội vận tải Hàng không quốc tế (IATA) đã thông báo cho các thành viên từ tháng 6/2026 sẽ không sử dụng vé giấy, chuyển tất cả sang vé điện tử. Ước tính đến cuối năm 2025, vé điện tử chiếm tới 84% lượng vé máy bay bán ra trên thế giới.
Lợi ích của vé điện tử có thể nói là rất lớn, ngoài việc tiết kiệm chi phí cho Hãng (chi phí in ấn vé, chi phí sao lưu v.v…), vé điện tử còn: giữ an toàn cho khách; khi sử dụng vé giấy nếu bị nhàu nát, bị mất thì vé không còn hiệu lực nhưng với vé điện tử thì an toàn vì mọi dữ liệu được Hãng hàng không lưu trong máy; giúp khách làm thủ tục chuyến bay nhanh chóng; các thay đổi liên quan đến vé điện tử được thực hiện dễ dàng hơn vé giấy do nhân viên hàng không có thể tra cứu thông tin nhanh và chính xác hơn. Khóa luận: Phân tích mô hình thương mại điện tử của Hãng.
2.2.2. Cơ chế bảo mật trực tuyến.
Do Hãng hàng không Jetstar Pacific Airlines không sử dụng vé giấy thông thường mà sử dụng vé điện tử (E-ticket) nên việc khách hàng cần khai thông tin cá nhân trên mạng khi thanh toán là rất cần thiết. Vì vậy, để bảo vệ khách hàng, Hãng đã sử dụng dịch vụ bảo mật của Verisign, nhà cung cấp dịch vụ bảo mật web hàng đầu thế giới. Với công nghệ Secure Socket Layer (SSL) của Verisign, các thông tin của khách hàng trên trên web của Jetstar Pacific như thông tin vể thẻ tín dụng hay các thông tin khác đều được mã hóa đảm bảo an toàn tuyệt đối (trước đây website www.pacificairlines. cũng sử dụng công nghệ bảo mật tương tự).
- Hình 13. Trang thanh toán trực tuyến của Jetstar Pacific Airlines
Khi bắt đầu thao tác thanh toán, khách hàng có thể thấy địa chỉ trang web của Jetstar Pacific được đổi từ http:// sang https:// (thêm chữ “s”, nghĩa là Secured Website), trong môi trường bảo mật thông tin mạng của Verisign, mọi thông tin thẻ của khách hàng được mã hóa ở mức độ cao và không ai có thể “hack” được. Kể cả trong trường hợp thông tin thẻ của khách hàng bị lộ (ai đó nhìn thấy và ghi chép lại thông tin thẻ) và sử dụng các thông tin này để mua vé máy bay của Jetstar Pacific Airlines, Hãng cũng có thể giúp khách hàng tìm ra ngay được người lạm dụng thẻ.
Để truy cập trang web của Jetstar Pacific Airlines, trình duyệt web của khách hàng phải hỗ trợ SSL. Nếu khách hàng kết nối internet thông qua máy chủ hay có tường lửa bảo vệ (Firewall) thì những thiết bị này phải hỗ trợ SSL. Các trình duyệt thông dụng nhất là: Microsoft Internet Explorer, Mozilla Firefox và Nescape Navigator. Việc có một hệ thống bảo mật tốt có thể giúp khách hàng yên tâm hơn khi thanh toán trực tuyến và giúp cho lượng khách hàng của Hãng tăng lên.
2.2.2. Hệ thống thanh toán điện tử.
Hiện nay Jetstar Pacific Airlines đang cung cấp 3 hình thức thanh toán trực tuyến cho khách hàng: đó là sử dụng Thẻ tín dụng (Credit Card), Thanh toán bằng phiếu của Jetstar (Jetstar Voucher Payment) và Thanh toán qua Techcombank (Thanh toán sau – Direct Payment). Khóa luận: Phân tích mô hình thương mại điện tử của Hãng.
- Thẻ tín dụng
Đây là cách thức phổ biến nhất khi mua bán trên mạng, tuy nhiên số lượng người sử dụng hình thức này thanh toán khi mua vé của Hãng chưa cao do số lượng người có thói quen sử dụng thẻ tín dụng để thanh toán ở nước ta không nhiều. Jetstar Pacific Airlines hiện nay chấp nhận 4 loại thẻ VISA (Credit hoặc Debit), MASTER (Credit), JCB (Credit), và American Express (Credit) của bất kỳ ngân hàng nào.
Với hành khách lựa chọn phương án này, sau khi click chữ Mua trên trang web của Jetstar Pacifc, coi như giữa hai bên đã có hợp đồng vận chuyển.
- Thanh toán bằng phiếu của
Các phiếu thanh toán được phát hành bởi Jetstar có thể được dùng để thanh toán cho một phần hoặc toàn bộ vé của hành khách. Các phiếu thanh toán này còn tùy thuộc vào các điều khoản và điều kiện phát hành. Các phiếu thanh toán chỉ được dùng một lần và bất cứ các khoản giá trị nào không dùng đến thì sẽ bị mất.
Ví dụ: nếu một phiếu thanh toán được dùng để thanh toán cho một lần đặt chỗ mà tổng số tiền của đặt chỗ ít hơn giá trị của phiếu thanh toán, thì phần còn dư lại sẽ bị mất. Số tiền còn lại không thể sử dụng lại được, hoàn lại hoặc trả lại. Để thanh toán cho một phần hoặc toàn bộ của đặt chỗ này, khách hàng chỉ việc nhập mã phiếu thanh toán và số phiếu thanh toán trong trang thanh toán, sau đó nhấn nút Đặt Mua.
Đây có thể coi như một hình thức ứng trước tiền mà Jetstar đưa ra nhằm làm phong phú đa dạng phương thức thanh toán của mình, ưu điểm của hình thức này đó là khách hàng có thể mua phiếu để đem cho, đem tặng làm món quà ý nghĩa cho bạn bè, người thân. Dường như Jetstar Pacific Airlines ngày càng giỏi đánh trúng tâm lý khách hàng, tập trung nâng cao chất lượng dịch vụ trong thời điểm khách hàng còn nghi ngờ chất lượng của các hãng hàng không giá rẻ thường đi kèm chất lượng thấp.
- Thanh toán qua Khóa luận: Phân tích mô hình thương mại điện tử của Hãng.
Hành khách không nhất thiết phải thanh toán ngay khi đặt mua vé trên mạng mà có thể trả tiền tại các điểm giao dịch ngân hàng Techcombank hoặc trả tiền sau tại sân bay, các Phòng vé của Jetstar Pacific Airlines. Với người chọn phương án này, sau khi click chữ Mua chưa được coi là hợp đồng vận chuyển, phải sau khi họ thực hiện xong việc thanh toán. Việc thanh toán sau phải được thực hiện 2 ngày trước ngày bay (trước luc 18h00) và 2 ngày sau khi đặt chỗ (trước luc 18h00), tùy điều kiện nào có trước.
Có thể nói, việc hợp tác triển khai dịch vụ thu tiền vé máy bay qua các điểm giao dịch của TEchcombank là một bước tiến quan trọng của Jetstar Pacific Airlines bởi lượng người có tài khoản gửi tại ngân hàng dù sao cũng lớn hơn lượng người sử dụng thẻ tín dụng tại Việt Nam. Thông qua chương trình hợp tác này, khách hàng có thể thanh toán tiền vé máy bay tại hơn 120 điểm giao dịch của Techcombank trên toàn quốc. Đối với những khách hàng đã mở tài khoản giao dịch tại Techcombank, việc đặt chỗ, mua vé máy bay của Jetstar Pacific Airlines giờ chỉ đơn giản là ngồi tại nhà hoặc cơ quan và sử dụng các tiện ích đã đăng ký với Techcombank như SMS-Banking hoặc Internet Banking – những kênh thanh toán hiện đại của Techcombank bên cạnh Cổng thanh toán điện tử (Payment Gateway) nhằm nỗ lực đưa thêm nhiều giá trị gia tăng cho khách hàng. Quả thật thương mại điện tử đã được Jetstar Pacific ứng dụng mạnh mẽ khi “lôi kéo” cả “ngân hàng điện tử” của Techcombank vào kinh doanh. Trong thời gian cuối năm 2025, nhất là sau thời điểm 2 bên ký kết hợp tác, Pacific Airlines và Techcombank là những thương hiệu được thường xuyên nhắc tới nhờ những nỗ lực đa dạng hóa dịch vụ và áp dụng thương mại điện tử.
2.3. Ứng dụng Marketing điện tử qua quảng cáo trực tuyến.
Pacific Airlines sau khi mang thương hiệu Jetstar đã tích cực quảng bá hình ảnh mới của mình trên các phương tiện thông tin đại chúng, và một phần không thể thiếu trong số những phương tiện đó là hãng marketing mình trên các trang web du lịch và báo mạng, hay còn gọi là hãng đã sử dụng hình thức quảng cáo trực tuyến, ví dụ như báo Vnexpress, hay Dantri, hai trong số những tờ báo điện tử có số lượng người truy cập lớn nhất ở Việt Nam hiện nay.
Việc sử dụng hình thức quảng cáo trực tuyến như vậy đã giúp cho Jetstar Pacific Airlines giới thiệu được hình ảnh mới của mình tới mọi đối tượng khách hàng bởi các đối tượng vào truy cập các trang báo mạng rất đa dạng, các báo mạng có đủ loại tin tức để thu hút độc giả, từ mục Kinh doanh, Xã Hội dành cho người đi làm, công nhân viên chức; Văn hóa – Giải trí cho giới trẻ v.v… từ đó Hãng có thể tiếp cận tới mọi đối tượng khách hàng và tìm kiếm được khách hàng tiềm năng, đồng thời tiết kiệm được chi phí quảng cáo báo giấy thông thường. Khi quảng cáo trên báo giấy, Hãng sẽ chỉ tiếp cận được 1 lượng độc giả nhất định của tờ báo đó, thường muốn đạt hiệu quả nhất là khi kinh doanh với thương hiệu mới, thường hãng sẽ phải đặt quảng cáo nhiều kỳ, như vậy chi phí bỏ ra cho quảng cáo là không nhỏ. Việc áp dụng quảng cáo trực tuyến như vậy là một giải pháp tốt cho Hãng trong bài toán về chi phí.
- Hình 14. Quảng cáo Jetstar Pacific Airlines trên trang vnexpress.
3. Kết quả đạt được, chiến lược phát triển và phương hướng mở rộng mô hình ứng dụng thương mại điện tử của Hãng trong thời gian tới. Khóa luận: Phân tích mô hình thương mại điện tử của Hãng.
3.1. Kết quả đạt được.
Qua thực tế hoạt động kinh doanh và thực tế ứng dụng Công nghệ thông tin nói chung và ứng dụng thương mại điện tử nói riêng vào hoạt động kinh doanh tại Hãng hàng không Jetstar Pacific Airlines cho thấy Hãng đã đạt được thành công như sau:
Thành công lớn nhất phải kể đến đó là Hãng đã thanh toán được hết nợ nần, đang dần xây dựng được chỗ đứng vững chắc trên thị trường. Và ứng dụng thương mại điện tử hiệu quả cũng là lý do tập đoàn Qantas lựa chọn khi họ muốn vươn tầm ảnh hưởng đến khu vực châu Á.
Website riêng của Hãng hoạt động ổn định và hiệu quả, cung cấp cho khách hàng đầy đủ thông tin về các chuyến bay, giá vé, chính sách, khuyến mãi, hình thức thanh toán trực tuyến, đặt giữ chỗ linh hoạt, đa dạng.
Hãng đã xây dựng và lắp đặt mạng LAN cho nội bộ các phòng ban làm việc của Hãng, đồng thời luôn duy trì hệ thống mạng hoạt động tốt để phục vụ công việc kinh doanh.
Lượng khách truy cập website của Hãng ngày càng tăng cao, thậm chí những đợt Hãng tung ra chương trình bán vé giá siêu rẻ chỉ 10000-15000 chưa bao gồm thuế và phụ phí như hôm 28/5/2026, trong giờ cao điểm đã có hơn 27000 người truy cập cùng lúc để mua vé.
Có thể nói việc Hãng chuyển đổi thành mô hình hàng không giá rẻ và cho phép thanh toán trực tuyến bằng thẻ tín dụng là một trong những lý do khiến thị trường thẻ của ngân hàng 2 năm qua có sự tăng trưởng, bởi đôi khi khách hàng làm thẻ tại ngân hàng chỉ để mua vé máy bay của Hãng và “rình” chờ những đợt giá siêu rẻ có thể tận dụng ngay.
3.2. Chiến lược phát triển: Khóa luận: Phân tích mô hình thương mại điện tử của Hãng.
Luôn hướng đến việc đưa ra giá vé máy bay thấp hơn giá vé truyền thống 30% và thương hiệu mới không làm tăng giá vé: Tất nhiên khi ra mắt một thương hiệu mới thì việc quảng bá cho hình ảnh mới là điều không thể không làm. Chiến dịch truyền thông quảng bá thương hiệu mới của Hãng dự kiến sẽ kéo dài 2,5 tháng từ giữa tháng 5 đến hết tháng 7. Ngân sách cho chương trình này dự kiến là 5 triệu đôla Mỹ. Giá vé máy bay của Jetstar Pacific Airlines dựa trên sự chấp nhận của thị trường và nhu cầu cạnh trah, cũng như mục tiêu phát triển thị trường. Việc Hãng chi một khoản tiền lớn cho thương hiệu mới Jetstar được coi là khoản đầu tư dài hạn, nên sẽ không làm tăng giá vé.
Tinh giản bộ máy và tiết kiệm chi phí: Khi trở thành Jetstar Pacific, giữa Pacific Airlines và Jetstar Airways có sự phân công công việc để tinh giản bộ máy và tiết kiệm chi phí cho cả hai bên. Một số công việc Hãng sẽ bàn giao cho Jetstar Airways và ngược lại. Theo đó, Hãng sẽ đảm nhiệm một số công việc tại Việt Nam cho tất cả các Hãng hàng không mang thương hiệu của Jetstar. Cơ cấu giá vé của Jetstar Pacific sẽ được điều chỉnh do Pacific Airlines thực hiện việc đồng nhất các chính sách thương mại, dịch vụ, phân phối với Jetstar.
Trong thời gian tới, Hãng sẽ thực hiện kế hoạch 6 điểm bao gồm: Điều hành hãng hàng không giá rẻ nhất và lợi nhuận cao ở khu vực Châu Ấ – Thái Bình Dương, tạo cho Jetstar Pacific có thể bán giá vé thấp lâu dài và ổn định; Hoạt động có hiệu quả và thực hiện các chuyến bay đúng giờ; Cung cấp dịch vụ hoàn hảo cho tất cả các hành khách; Cải tiến liên tục hãng thông qua phát triển và đổi mới; Tiêu chuẩn an toàn cao và môi trường làm việc an toàn; Thân thiện với môi trường và cộng đồng.
3.3. Phương hướng mở rộng mô hình ứng dụng thương mại điện tử của Hãng.
Hiện nay, Hãng đang tiến hành xây dựng cơ sở dữ liệu về các khách sạn ở Việt Nam để đưa lên website của Jetstar Pacific Airlines. Đồng thời, Hãng cũng xúc tiến việc hợp tác với các công ty du lịch, công ty bảo hiểm, công ty vận tải một cách chặt chẽ để trong thời gian tới, hành khách có thể kết hợp mua vé máy bay, thanh toán tiền khách sạn, mua tour du lịch, thuê xe ô tô, mua bảo hiểm du lịch cùng trong một giao dịch mua vé qua website của Jetstar Pacific hoặc các trung tâm phục vụ khách hàng, phòng vé và đại lý của Jetstar Pacific (Hiện nay, trên website của Hãng đã có những dịch vụ này nhưng mới ở nước ngoài, chưa có ở Việt Nam do việc chuyển sang thương hiệu mới mới diễn ra chưa đầy 2 tháng).
Ngoài ra trong tương lai, hành khách sẽ có thể đặt chỗ và thanh toán cho một hành trình bay nhiều chặng của nhiều thành viên Jetstar khai thác trong một vé máy bay, và thậm chí hành trình gồm các chặng của các Hãng hàng không khác nhau, bởi không một Hãng hàng không nào có thể bay đến cả thế giới. Tuy nhiên để làm được điều này thì còn cần thời gian bởi xây dựng hệ thống thanh toán liên kết được các Hãng là việc không dễ dàng. Khóa luận: Phân tích mô hình thương mại điện tử của Hãng.
4. Những khó khăn trong quá trình triển khai ứng dụng thương mại điện tử của Hãng.
Phải khẳng định rằng việc Hãng chuyển từ sử dụng vé giấy sang vé điện tử đã là cả một bước tiến quan trọng. Ngoài ra Hãng là còn nơi đầu tiên ở Việt Nam cho phép thanh toán online, tuy nhiên muốn thanh toán online liên quan đến sự phát triển của cả một hệ thống ngân hàng, những tiện ích, những dịch vụ ngân hàng cung cấp. Muốn vậy cần có sự hỗ trợ cơ sở hạ tầng và xem xét tình hình thực tế ở Việt Nam. Muốn bán vé online nhưng đường bay chủ yếu hiện nay Hãng Jetstar Pacific đang khai thác là đường bay nội địa, vì vậy lượng người trong nước có thẻ tín dụng thanh toán không nhiều, vấn đề an ninh và an toàn thông tin cá nhân vẫn luôn là mối quan tâm hàng đầu.
Trong quá trình triển khai thanh toán online bằng thẻ tín dụng, Hãng đã gặp phải tình huống khó khăn đó là hiện tượng khách sử dụng thẻ tín dụng “chùa”. Do trong quy định của ngân hàng, trong vòng 45 ngày, chủ thẻ có quyền từ chối thanh toán giao dịch nếu chủ thẻ chứng minh được không liên quan đến giao dịch đó, chính vì vậy mà từ ngày đưa hình thức thương mại điện tử vào hoạt động đến ngày 12/9/2025, Hãng được Ngân hàng Ngoại thương thông báo có 545 giao dịch với tổng số tiền trên 1 tỉ đồng và hơn $14000 bị chủ thẻ khiếu nại không thực hiện giao dịch; đồng thời tổ chức phát hành thẻ quốc tế chính thức từ chối thanh toán cho Hãng, với số tiền trên 440 triệu đồng và hơn $2600 cũng với lý do chủ thẻ không thực hiện các giao dịch này. Thực ra đây là một dạng tội phạm công nghệ cao cũng ko mấy xa lạ trong kinh doanh trực tuyến khi cho phép thanh toán bằng thẻ tín dụng, đặc biệt rộ lên khi các Hãng hàng không giá rẻ vào Việt Nam, Hãng Tiger Airways và Asian Air đều đã gặp phải tình trạng này nhưng chưa có biện pháp phòng trừ. Để đối phó với dạng tội phạm này, Hãng đã điều động một đội ngũ nhân viên chỉ để rà soát thông tin thẻ của khách hàng. Nếu có dấu hiệu khả nghi như: tên chủ thẻ tín dụng khi khai báo trên mạng là người nước ngoài nhưng hành khách đi lại là người Việt Nam, nhân viên sẽ ghi lại và yêu cầu ra sân bay kiểm tra thẻ, yêu cầu trình thẻ; hoặc nhân viên Hãng sẽ ghi lại những đối tượng sử dụng thẻ tín dụng mua vé với giá cao nhất, sau đó mấy ngày yêu cầu Hãng hoàn lại vé, vì họ làm như vậy với mục đích lấy tiền, ko phải là vé v.v…
Một khó khăn về công nghệ khác mà Hãng gặp phải đó là do giá cả của Jetstar Pacific rất cạnh tranh và hợp lý, ngày càng nhiều người tìm đến Hãng hàng không giá rẻ, do đó tình trạng mạng quá tải những đợt cao điểm là thường xuyên xảy ra, đến mức nhiều người nghi ngờ rằng có phải những đợt khuyến mãi giá vé siêu rẻ là để “đánh bóng thương hiệu” hay không, thực chất có bao nhiêu vé được bán ra, ai mua được vé v.v… Thực chất nguyên nhân sự cố này là hệ thống bán vé điện tử của Jetstar Pacific có máy chủ đặt ở Úc, việc kết nối đường truyền Internet ra nước ngoài được thực hiện thông qua thuê đường truyền từ các nhà cung cấp ISP tại Việt Nam, Trước tình trạng này, Jetstar Pacific đã tìm cách khắc phục bằng cách ký hợp đồng với nhà cung cấp Telstra của Úc thuê thêm đường truyền tốc độ cao để sử dụng hoặc có thể tiến tới lắp đặt máy chủ tại Việt Nam nếu tình hình không được cải thiện.
Nói chung những trở ngại Hãng gặp phải trong quá trình triển khi ứng dụng thương mại điện tử trải đều trên các khía cạnh như nhân sự (cần có đội ngũ kỹ thuật thật giỏi), vấn đề an toàn bảo mật, tâm lý, văn hóa người sử dụng Internet, công nghệ, chính sách Nhà nước hỗ trợ thúc đẩy thương mại điện tử v.v…
5. So sánh mô hình ứng dụng thương mại điện tử của Pacific Airlines (Jetstar Pacific Airlines) và Vietnam Airlines. Khóa luận: Phân tích mô hình thương mại điện tử của Hãng.
5.1. Đôi nét về Vietnam Airlines.
Để đáp ứng yêu cầu phát triển ngày càng cao và yêu cầu hội nhập giữa hàng không dân dụng các nước, vào tháng 4/1993, Hãng hàng không quốc gia Việt Nam – Vietnam Airlines được thành lập trên cơ sở kế thừa và phát huy truyền thống anh hùng của Đoàn bay 919 và Hàng không dân dụng Việt Nam.
Trải qua 15 năm xây dựng và phát triển, Vietnam Airlines đã có những bước tiến mạnh mẽ về mọi mặt đặc biệt là việc mở rộng kinh doanh, nâng cao chất lượng dịch vụ, tăng cường hợp tác quốc tế, tiếp cận công nghệ hiện đại. Vietnam Airlines đã trở thành thành viên chính thức của của Tố chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO), Hiệp hội vân tải Hàng không quốc tế (IATA) và đã được chứng nhận đạt tiêu chuẩn an toàn khai thác hàng không IOSA – bộ tiêu chuẩn được đánh giá vô cùng khắt khe do tổ chức AQS (Aviation Quality Services) được IATA chỉ định thực hiện.
Hiện Hãng đang khai thác và hợp tác khai thác đến 18 thành phố trong nước và 41 điểm trên thế giới ở cả châu Á, châu Âu, châu Úc và Bắc Mỹ. Năm 2025, hãng đã vận chuyển được trên 8 triệu hành khách, tăng 16%, trong đó vân chuyển nội địa tăng 21% và vận chuyển quốc tế tăng 6,2% so với năm 2024.
Trên cơ sở lấy kinh doanh vận tải hàng không làm cơ bản đồng thời đa dạng hóa ngành nghề kinh doanh, nhanh chóng hiện đại hóa, làm chủ công nghệ mới, Vietnam Airlines phấn đấu trở thành một hãng hàng không tầm cỡ, có bản sắc, là một trong những hãng hàng đầu của khu vực về chất lượng dịch vụ và hiệu quả kinh doanh.
5.2. So sánh mô hình ứng dụng thương mại điện tử của hai Hãng hàng không.
Như đã trình bày ở phần giới thiệu về lịch sử ra đời Hãng hàng không Pacific Airlines, trước đây Vietnam Airlines chiếm đa số cổ phần trong Pacific Airlines. Vai trò của Pacific Airlines trong hệ thống các doanh nghiệp vận tải hàng không Việt Nam từng chỉ được xem là phối hợp, hỗ trợ Vietnam Airlines trên các thị trường nội địa, truyến trục và quốc tế khu vực. Nhiều người cho rằng khi đó, Vietnam Airlines đối xử với Pacific Airlines như một “công ty con” trong Tổng công ty Hàng không Việt Nam. Vì vậy, việc so sánh mô hình ứng dụng thương mại điện tử của 2 Hãng có ý nghĩa trong việc tách Pacific Airlines (nay là Jetstar Pacific Airlines) ra khỏi “cái bóng” của Vietnam Airlines. Nếu để so sánh về nguồn lực, về danh tiếng, về vị trí trong nước và khu vực thì lẽ dĩ nhiên Vietnam Airlines có ưu thế vượt trội. Vietnam Airlines luôn chiếm thị phần chuyến bay nội địa cao nhất, vã lẽ tất nhiên, theo xu hướng hội nhập, thương mại điện tử phát triển thì Vietnam Airlines cũng không thể làm ngơ.
Kết luận: Nếu xét riêng trên góc độ ứng dụng thương mại điện tử thì rõ ràng chúng ta không thể phủ nhận rằng Jetstar Pacific Airlines đang đi trước Vietnam Airlines một bước khi xây dựng được hệ thống thanh toán trực tuyến hiệu quả cùng phương hướng phát triển mô hình ứng dụng thương mại điện tử mạnh hơn nữa trong tương lai. Khóa luận: Phân tích mô hình thương mại điện tử của Hãng.
XEM THÊM NỘI DUNG TIẾP THEO TẠI ĐÂY:
===>>> Khóa luận: Giải pháp thương mại điện tử cho ngành hàng không
Pingback: Khóa luận: Ứng dụng thương mại điện tử của Hãng hàng không