Khóa luận: Giải pháp đến thương mại điện tử trong kinh doanh

Trong quá trình nghiên cứu và thực hiện đề tài khóa luận tốt nghiệp “Khóa luận: Giải pháp đến thương mại điện tử trong kinh doanh, mình nhận thấy rằng đề tài không chỉ giúp bản thân vận dụng hiệu quả những kiến thức đã học vào thực tế mà còn góp phần củng cố, mở rộng hiểu biết và tích lũy kinh nghiệm quý báu cho công việc và chuyên môn sau này. Với mong muốn hỗ trợ các bạn sinh viên đang trong quá trình học tập và làm khóa luận, mình xin chia sẻ đề tài khóa luận tốt nghiệp: Giải pháp nâng cao hiệu quả áp dụng thương mại điện tử trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp Việt Nam này như một tài liệu tham khảo hữu ích, hy vọng sẽ phần nào giúp các bạn định hướng tốt hơn khi nghiên cứu các vấn đề liên quan đến công tác đào tạo nguồn nhân lực trong doanh nghiệp.

I. QUAN ĐIỂM, ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN TMĐT CỦA VIỆT NAM

1.1. Quan điểm phát triển TMĐT của Việt Nam

Ngày 15/09/2023, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 222/2023/QĐ-TTg phê duyệt Kế hoạch tổng thể phát triển thương mại điện tử giai đoạn 2024 – 2028 với quan điểm:

  • Phát triển thương mại điện tử góp phần thúc đẩy thương mại và nâng cao sức cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam trong bối cảnh hội nhập ngày càng sâu rộng.

Giai đoạn 2024 – 2028 là một giai đoạn đầy hứa hẹn đối với nền kinh tế Việt Nam. Nước ta đặt ra mục tiêu phát triển kinh tế cao trong giai đoạn này và coi trọng phát triển thương mại mạnh mẽ, đặc biệt là xuất khẩu, là một yếu tố quan trọng để đạt được mục tiêu phát triển kinh tế. Việc Việt Nam trở thành thành viên thứ 150 của Tổ chức Thương mại Thế giới WTO góp phần mở ra nhiều cơ hội to lớn cho các doanh nghiệp trong và ngoài nước. Thị trường nội địa sẽ mở cửa hơn cho các đối tác nước ngoài, đồng thời, các doanh nghiệp Việt Nam cũng có cơ hội rất lớn để thâm nhập thị trường toàn cầu. Để nắm bắt được cơ hội này, không cách nào hơn là các doanh nghiệp triển khai ứng dụng TMĐT để tận dụng những lợi ích do hình thức thương mại này mang lại: mở rộng thị trường, tiết kiệm thời gian giao dịch, nâng cao chất lượng dịch vụ sau bán hàng, vv…

  • Nhà nước đóng vai trò tạo lập môi trường pháp lý và cơ chế chính sách thuận lợi nhằm thu hút công nghệ tiên tiến và khuyến khích các doanh nghiệp ứng dụng thương mại điện tử, đồng thời cung cấp các dịch vụ công hỗ trợ hoạt động thương mại điện tử.

Trong ứng dụng và phát triển TMĐT, doanh nghiệp là lực lượng nòng cốt và tiên phong. Chính họ là người quyết định có tham gia TMĐT hay không, tham gia vào lúc nào và như thế nào. Tuy nhiên, TMĐT ứng dụng vào hoạt động kinh doanh có thể phát triển được hay không lại không hoàn toàn phụ thuộc vào ý muốn chủ quan của doanh nghiệp. Cần phải có môi trường thuận lợi để việc ứng dụng TMĐT có thể phát huy được tác dụng và hiệu quả của nó. Nói cách khác, Nhà nước có vai trò quan trọng trong việc thiết lập khuôn khổ pháp lý, tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, bảo vệ người tiêu dùng, vv… Đồng thời, Nhà nước cũng phải đóng vai trò là khách hàng lớn của các doanh nghiệp trong giao dịch điện tử.

Về các dịch vụ công mà Nhà nước có thể cung cấp nhằm hỗ trợ TMĐT, các dịch vụ chủ yếu bao gồm: dịch vụ hải quan điện tử, thuế điện tử, đăng ký đầu tư điện tử, cấp phép nhập khẩu điện tử, vv… Thiếu các dịch vụ này, TMĐT khó có thể phát triển toàn diện và mạnh mẽ. Khóa luận: Giải pháp đến thương mại điện tử trong kinh doanh.

  • Việc phát triển thương mại điện tử cần được gắn chặt chẽ với các việc ứng dụng và phát triển công nghệ thông tin và truyền thông.

Công nghệ thông tin và truyền thông là nền tàng cơ sở ban đầu của TMĐT. Trong những năm vừa qua, công nghệ thông tin và truyền thông nước ta đã phát triển khá nhanh, đưa TMĐT nhanh chóng hòa nhập vào đời sống kinh doanh của các doanh nghiệp và hứa hẹn trở thành trụ cột chính của phát triển công nghệ thông tin và truyền thông trong những năm tới. Vì thực tế này, phát triển ứng dụng TMĐT cần phải được gắn kết chặt chẽ với việc ứng dụng và phát triển công nghệ thông tin và truyền thông. Đây là một quan điểm phát triển hoàn toàn đúng đắn, phù hợp với quy luật phát triển chung của toàn thế giới.

Kế hoạch tổng thể đề ra 4 mục tiêu chủ yếu cho thương mại điện tử vào năm 2028:

  • Khoảng 60% doanh nghiệp có quy mô lớn tiến hành giao dịch thương mại điện tử loại hình “doanh nghiệp với doanh nghiệp”.
  • Khoảng 80% doanh nghiệp có quy mô vừa và nhỏ biết tới tiện ích của thương mại điện tử và tiến hành giao dịch thương mại điện tử loại hình “doanh nghiệp với người tiêu dùng” hoặc “doanh nghiệp với doanh nghiệp”.
  • Khoảng 10% hộ gia đình tiến hành giao dịch thương mại điện tử loại hình “doanh nghiệp với người tiêu dùng” hoặc “người tiêu dùng với người tiêu dùng”.

Các chào thầu mua sắm Chính phủ được công bố trên Trang tin điện tử của các cơ quan Chính phủ và ứng dụng giao dịch thương mại điện tử trong mua sắm Chính phủ.

1.2. Định hướng phát triển TMĐT của Việt Nam từ nay đến 2028 Khóa luận: Giải pháp đến thương mại điện tử trong kinh doanh.

  • Chiến lược phát triển công nghệ thông tin, thông tin và truyền thông Việt Nam đến năm 2028 và định hướng đến năm 2035

Việt Nam luôn xác định công nghệ thông tin và truyền thông là ngành kinh tế mũi nhọn, được ưu tiên hỗ trợ và khuyến khích phát triển, góp phần quan trọng vào tăng trưởng kinh tế. Chúng ta đang phấn đấu xây dựng phát triển Việt Nam với công dân điện tử, Chính phủ điện tử, Doanh nghiệp điện tử, giao dịch và TMĐT để Việt Nam đạt trình độ trung bình khá trong khu vực ASEAN. Theo đó, công nghệ thông tin và truyền thông được ứng dụng mạnh mẽ trong những ngành dịch vụ kinh tế có tình hội nhập cao như viễn thông, ngân hàng, hải quan, hàng không, du dịch, thuế,…, 50-70% doanh nghiệp ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông vào các hoạt động quản lý, điều hành, quảng bá thương hiệu, tiếp thị, mở rộng thị trường, giám sát, tự động hóa các quy trình sản xuất, thiết kế, kiểm tra, đánh giá chất lượng sản phẩm, v.v…

  • Đề án hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng công nghệ thông tin phục vụ hội nhập và phát triển, giai đoạn 2023 – 2028

Mục tiêu của đề án này là hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ ứng dụng công nghệ thông tin để tăng hiệu quả sản xuất, kinh doanh, góp phần đào tạo nguồn nhân lực và phát triển thị trường công nghiệp công nghệ thông tin, Đề án đặt ra 5 nhiệm vụ:

  • Nâng cao nhận thức về ứng dụng công nghệ thông tin; khuyến khích, thúc đẩy các doanh nghiệp ứng dụng công nghệ thông tin.
  • Tư vấn cho doanh nghiệp lực chọn giải pháp, triển khai ứng dụng công nghệ thông tin phù hợp với hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.
  • Triển khai các chương trình đào tạo kỹ năng cần thiết về ứng dụng công nghệ thông tin cho đội ngũ cán bộ sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.
  • Phối hợp với cơ quan chức năng nghiên cứu, kiến nghị Chính phủ về các chính sách, chế độ tạo môi trường pháp lý thuận lợi phát triển ứng dụng công nghệ thông tin trong doanh nghiệp.
  • Xây dựng Trung tâm hỗ trợ doanh nghiệp từ xa

Các chính sách khác:

Kế hoạch tổng thể phát triển Chính phủ điện tử Việt Nam đến năm 2028: Nâng cao năng lực điều hành, quản lý của các cơ quan chính phủ, phục vụ người dân và doanh nghiệp, xây dựng hạ tầng truyền thông và hoàn thiện môi trường pháp lý.

Dự án Phát triển công nghệ thông tin và truyền thông tại Việt Nam: Mục đích: Thúc đẩy ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong các cơ quan chính phủ và doanh nghiệp, đào tạo, điều chỉnh một số vấn đề về chính sách viễn thông và công nghệ thông tin cho phù hợp với sự phát triển kinh tế – xã hội và yêu cầu hội nhập dựa trên vốn vay Ngân hàng Thế giới.

II. GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ ÁP DỤNG TMĐT TRONG HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP VIỆT NAM Khóa luận: Giải pháp đến thương mại điện tử trong kinh doanh.

2.1. Giải pháp từ phía Nhà Nước

  • Hoàn thiện khung pháp lý về TMĐT, tuyên truyền và hướng dẫn các doanh nghiệp, tạo lập môi trường thuận lợi nhằm thu hút và khuyến khích doanh nghiệp tham gia ứng dụng thương mại điện tử.

Sự phát triển mạnh mẽ của Thương mại điện tử trên thế giới đã làm thay đổi cách thức kinh doanh, giao dịch truyền thống và đem lại những lợi ích to lớn cho các quốc gia. Tuy nhiên, bên cạnh đó, chúng ta cũng phải thừa nhận rằng, rủi ro gặp phải trong quá trình giao dịch, kinh doanh trên mạng là hiện thực và việc này đòi hỏi phải có một cơ sở pháp lý đầy đủ và tích cực. Những kinh nghiệm thực tế trên thế giới cho thấy, để thúc đẩy thương mại điện tử phát triển cao hơn thì vai trò của Nhà nước phải được thể hiện rõ nét trên hai lĩnh vực: cung ứng dịch vụ điện tử và xây dựng một hệ thống pháp luật hoàn thiện, thống nhất và cụ thể để điều chỉnh các quan hệ thương mại điện tử. Nếu thiếu đi một cơ sở pháp lý vững chắc cho thương mại điện tử hoạt động thì các doanh nghiệp và người tiêu dùng sẽ rất lúng túng trong việc giải quyết các vấn đề có liên quan và phía các cơ quan Nhà nước cũng sẽ gặp khó khăn trong việc kiểm soát của hoạt động kinh doanh thương mại điện tử.

Trong quá trình hiện đại hóa đất nước, hội nhập sâu rộng với thế giới với tư cách là thành viên của WTO, APEC, Việt Nam đang tích cực tham gia và ủng hộ “Chương trình hành động chung” mà khối APEC đã đưa ra về thực hiện “Thương mại phi giấy tờ” vào năm 2023 đối với các nước phát triển và năm 2028 đối với các nước đang phát triển. Nước ta cũng chủ động bước vào lộ trình tự do hóa của Hiệp định khung e-ASEAN và thực hiện theo “Các nguyên tắc chỉ đạo Thương mại điện tử” mà các nước đã thông qua. Chính vì thế, những đòi hỏi của pháp lý quốc tế chúng ta phải đáp ứng để có thể hòa nhập và theo kịp các nước trong khu vực và trên thế giới.

Sau hiệu lực của Luật Giao dịch điện tử, môi trường pháp lý cho TMĐT đã tương đối được hoàn thiện nhờ các văn bản quy phạm pháp luật nhằm hướng dẫn Luật Giao dịch điện tử và Luật CNTT15. Đây là điều kiện thuận lợi giúp các doanh nghiệp không gặp trở ngại trong vấn đề pháp lý đối với hoạt động kinh doanh ứng dụng thương mại điện tử. Tuy nhiên, Nhà nước cũng cần nhanh chóng ban hành thêm các Luật bảo vệ người tiêu dùng, các cá nhân; Luật chống thư rác; Luật bảo hộ các sản phẩm số, tên miền,v.v… Khóa luận: Giải pháp đến thương mại điện tử trong kinh doanh.

Một vấn đề đặt ra hiện nay là làm sao để các văn bản Luật cũng như dưới Luật đến được tới các doanh nghiệp và giúp họ hiểu rõ và thực hiện đúng những quy định của Pháp luật. Điều này đòi hỏi Nhà nước và các Cơ quan có liên quan tích cực tuyên truyền, phổ biến dưới các hình thức khác nhau như qua các phương tiện truyền thông, thông tin đại chúng, qua các lớp học phổ biến về TMĐT,…

Bên cạnh việc tiếp tục bổ sung, hoàn thiện các văn bản pháp lý điều chỉnh hoạt động TMĐT, cần quan tâm tới việc rà soát các văn bản đã ban hành. Thực tế chỉ ra rằng, nhiều hoạt động liên quan đến TMĐT đã được quy định tại một số văn bản pháp quy, nhưng khi ban hành chưa tính đến những đặc thù của môi trường mạng nên không đáp ứng được yêu cầu trong TMĐT và trở thành lực cản cho doanh nghiệp. Các quy định liên quan đến quản lý, chuyển nhượng tên miền, quản lý website, quản lý quảng cáo thương mại thông qua các phương tiện điện tử cần phải được thay đổi để tạo thuận lợi hơn nữa cho TMĐT.

Một nhiệm vụ quan trọng nữa đối với các Cơ quan Nhà nước đó là công bố rộng rãi các Kế hoạch hay Đề án phát triển Thương mại điện tử tại Việt Nam, giúp các doanh nghiệp và người tiêu dùng định hướng đúng con đường ứng dụng TMĐT vào sản xuất – kinh doanh.

TMĐT có liên quan tới nhiều đối tượng, từ cơ quan lập pháp, tư pháp và hành pháp tới các doanh nghiệp, trường đại học, từ trung ương tới địa phương. TMĐT cũng là nơi giao thoa của nhiều lĩnh vực chuyên môn như CNTT, viễn thông, thương mại, sở hữu trí tuệ, v.v… Trong khi chưa xây dựng được chiến lược dài hạn phát triển TMĐT cần gấp rút xây dựng và ban hành kế hoạch trung hạn. Các Kế hoạch tổng thể cũng như Đề án phát triển TMĐT không thể chỉ là sản phẩm của một cơ quan nào mà cần phải được đông đảo các đối tượng trên phạm vi cả nước tham gia góp ý và chung tay thực hiện.

Cũng cần phải thấy rõ CNTT và truyền thông cũng như mọi hoạt động thương mại khác diễn ra hết sức mau lẹ, khi triển khai Kế hoạch tổng thể cần có sự linh hoạt cao, thường xuyên đánh giá tình hình và hàng năm điều chỉnh kế hoạch này cho phù hợp với thực tiễn.

  • Nhanh chóng cung cấp và phát triển mạng lưới các dịch vụ công trực tuyến liên quan tới thương mại

Các cơ quan nhà nước cần đẩy mạnh hoạt động cung cấp trực tuyến các dịch vụ công liên quan tới thương mại. Tập trung vào những dịch vụ công đáp ứng nhu cầu ngày càng nâng cao của xã hội, có lượng giao dịch nhiều hoặc quy trình triển khai thuận lợi cho giao dịch trực tuyến, đặc biệt các dịch vụ quan tới xuất khẩu, nhập khẩu, đầu tư. Công việc này cần bắt đầu từ việc rà soát, thống kê, phân loại các dịch vụ công mà mỗi cơ quan đang cung cấp, sau đó công khai quy trình giải quyết các dịch vụ này trên website của cơ quan.

Tiếp theo, cần phân tích các giai đoạn trong quy trình để xác định khả năng đưa các dịch vụ công này lên mạng, lập dự án để triển khai. Khóa luận: Giải pháp đến thương mại điện tử trong kinh doanh.

Bên cạnh đó, các cơ quan nhà nước cần tăng cường cung cấp thông tin kinh tế thương mại cho doanh nghiệp thông qua website và đa dạng hóa các hình thức trao đổi thông tin với doanh nghiệp và công dân thông qua diễn đàn tại các website, đối thoại trực tuyến, hội nghị truyền hình trực tuyến.

  • Xây dựng và đẩy mạnh các chương trình đào tạo về thương mại điện tử

Đứng trước xu thế ứng dụng thương mại điện tử ngày càng phổ biến, nguồn nhân lực có kỹ năng về lĩnh vực này sẽ là một yếu tố quan trọng đóng góp vào thành công của doanh nghiệp. Sự khan hiếm nhân lực có trình độ sẽ xảy ra nếu công tác đào tạo, phổ cập thương mại điện tử không được đẩy mạnh. Việt Nam cần phải có chiến lược nâng cao nhận thức và đào tạo nhân lực về CNTT và TMĐT phục vụ nhu cầu ngày càng lớn của các doanh nghiệp kinh doanh điện tử thông qua những khóa đào tạo miễn phí và hội thảo về TMĐT, bảo mật và tính riêng tư, các chương trình trao thưởng và các trung tâm thông tin nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp.

Tại nhiều doanh nghiệp Việt Nam, lãnh đạo chưa có nhận thức sâu sắc về các bước triển khai TMĐT, họ e ngại khi phát triển loại hình kinh doanh này. Do vậy, việc tiến hành xây dựng một chương trình hay một tổ chức đào tạo, hỗ trợ cho các doanh nghiệp nâng cao được nhận thức về TMĐT là điều rất cần thiết. Các chương trình đào tạo, hỗ trợ, xúc tiến TMĐT phải gắn kết với các vướng mắc thực tế về mặt kỹ thuật và công nghệ trong tác nghiệp kinh doanh TMĐT của các doanh nghiệp, giúp các doanh nghiệp tự tin khi phát triển kinh doanh TMĐT ở trong nước cũng như quốc tế.

Vấn đề đào tạo là một vấn đề phải nhận được sự quan tâm, giúp đỡ của Nhà nước một cách thiết thực và mạnh mẽ, để chúng ta có được lớp người đủ khả năng làm chủ công nghệ, và tham gia tích cực vào thương mại điện tử, đáp ứng yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế.

  • Phát triển cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin – viễn thông

Nhà nước nên tích cực khuyến khích đầu tư vào công nghệ thông tin – viễn thông, phục vụ cho sự phát triển của thương mại điện tử. Viễn thông hiện đại sẽ làm tăng số người nối mạng Internet, nâng cao khả năng phục vụ khách hàng và giảm chi phí cho thương mại điện tử của doanh nghiệp. Vấn đề quan trọng cần khắc phục với viễn thông nước ta hiện nay là tốc độ đường truyền thấp và chi phí cao. Khóa luận: Giải pháp đến thương mại điện tử trong kinh doanh.

Trong điều kiện hạn chế về vốn, thiếu thốn về công nghệ thì giải pháp kêu gọi đầu tư nước ngoài có chính sách ưu đãi thích hợp, tăng lợi nhuận đủ hấp dẫn là một biện pháp cần xem xét để thực hiện.

Hiện nay ở nước ta, các nhà cung cấp dịch vụ Internet (Internet Service Provider – ISP) được thành lập là do sự chỉ định của Nhà nước. Tính độc quyền của các ISP cao, duy trì một môi trường mang tính cạnh tranh thấp, vì vậy dẫn tới chất lượng dịch vụ bị hạn chế, phí dịch vụ cao và số lượng dịch vụ ít. Nhà nước nên mở rộng hơn bằng cách cho phép các doanh nghiệp tham gia cạnh tranh trong lĩnh vực này. Như vậy, chất lượng và giá cung cấp dịch vụ Internet của các nhà cung cấp dịch vụ Internet sẽ quyết định được việc các khách hàng có chọn nhà cung cấp dịch vụ đó hay không. Người được lợi sẽ là những người nối mạng, thông qua đó, phần nào kích thích được sự phát triển của Internet và thương mại điện tử.

Ngoài ra, Nhà nước nên chú trọng đầu tư vào lĩnh vực công nghiệp phần mềm, tăng cường bảo hộ bản quyền cho các sản phẩm phần mềm trong nước. Có như vậy mới khuyến khích được các doanh nghiệp tham gia tích cực vào ngành công nghiệp trí tuệ này, thúc đẩy sự phát triển của TMĐT.

  • Hoàn thiện hệ thống thanh toán điện tử

Để có thể phát triển TMĐT một cách toàn diện, đòi hỏi phải có một hệ thống thanh toán điện tử hoàn chỉnh. Cho đến nay, thanh toán điện tử ở Việt Nam mặc dù đã có sự quan tâm của Chính phủ, song khoản đầu tư này còn hạn chế để có thể tạo ra những chuyển biến đáng kể đối với một hệ thống thanh toán còn quá lạc hậu như ở nước ta. Để chuẩn bị cơ sở vững chắc cho những ứng dụng rộng rãi của TMĐT, Nhà nước nên đầu tư hỗ trợ mạnh mẽ hơn nữa theo các hướng như:

Hỗ trợ, đầu tư, khuyến khích trong việc hiện đại hóa hệ thống ngân hàng và nâng cao nhận thức về vấn đề này. Nhà nước nên tăng cường đầu tư phát triển những ứng dụng về công nghệ thông tin trong hoạt động ngân hàng, hỗ trợ đào tạo các cán bộ ngân hàng nắm vững kiến thức về mạng và công nghệ thông Ngoài ra, cần nâng cao nhận thức cho chính các ngân hàng, họ phải thấy được những lợi ích, tầm quan trọng trong việc khẩn trương chuẩn bị và phát triển hình thức thanh toán này.

Hỗ trợ cho các ngân hàng trong việc đẩy mạnh hình thức thanh toán dúng thẻ ở Việt Nam. Tập trung phối hợp với các phương tiện thông tin đại chúng trong việc phổ biến những lợi ích của việc thanh toán thẻ để khuyến khích sử dụng rộng rãi trong doanh nghiệp và người tiêu dùng. Khóa luận: Giải pháp đến thương mại điện tử trong kinh doanh.

Tạo hành lang pháp lý cho hoạt động thanh toán điện tử để khuyến khích các ngân hàng áp dụng hình thức này. Khi xem xét nghiên cứu hành lang pháp lý cho thanh toán điện tử cũng cần lưu ý thông lệ quốc tế trong lĩnh vực này.

  • Tuyên truyền, phổ biến về vấn đề an ninh, an toàn mạng

Vấn đề an ninh, an toàn trong thương mại điện tử đang được đánh giá là trở ngại hàng đầu cho các doanh nghiệp và người tiêu dùng. Nếu Nhà nước ra sức khuyến khích, kêu gọi các doanh nghiệp ứng dụng TMĐT vào hoạt động kinh doanh mà lại không có những biện pháp đi kèm nhằm hạn chế những nguy cơ tiềm ẩn của phương thức sẽ gây ra cho doanh nghiệp nói riêng và toàn bộ nền kinh tế nói chung thì vô hình chung, chúng ta đã làm TMĐT trở thành con dao hai lưỡi có tác động tiêu cực tới kinh tế – xã hội.

Theo xu hướng chung của thương mại điện tử toàn cầu, trong những năm tới, vấn đề dữ liệu cá nhân sẽ nổi lên như một trong những trở ngại lớn nhất đối với sự phát triển của TMĐT, đặc biệt là các giao dịch giữa doanh nghiệp với người tiêu dùng.

Việt Nam cần có kế hoạch rõ ràng và kịp thời để hạn chế tới mức cao nhất những trở ngại mà các doanh nghiệp còn gặp phải khi triển khai và phát triển TMĐT trong sản xuất – kinh doanh. Năm 2025, Việt nam đã tham gia tích cực với các thành viên của APEC triển khai một số hoạt động cụ thể về bảo vệ dữ liệu cá nhân. Trong năm nay, Nhà nước và các cơ quan chuyên trách cần tiếp tục đẩy mạnh hoạt động phổ biến, tuyên truyền tới các tổ chức, doanh nghiệp và dân chúng về vấn đề bảo vệ dữ liệu cá nhân thông qua việc xuất bản các tài liệu, tổ chức hội thảo, khóa học, đặc biệt là triển khai mạnh mẽ hoạt động dán nhãn tín nhiệm các website thương mại điện tử.

2.2. Giải pháp từ phía doanh nghiệp

Đứng trước bối cảnh Việt Nam đã trở thành thành viên của WTO, các doanh nghiệp nước ta cần phải nhanh chóng thấy được vai trò mũi nhọn của mình trong công cuộc hiện đại hóa đất nước. TMĐT là chìa khóa để các doanh nghiệp bước vào cuộc đua lớn mang tính chất toàn cầu. Tuy nhiên, TMĐT hiện nay vẫn còn là một vấn đề nóng và nan giải ở Việt Nam. Doanh nghiệp nước ta cần phải giải quyết rất nhiều câu hỏi trước mắt để vượt qua những khó khăn trong quá trình ứng dụng TMĐT vào hoạt động kinh doanh. Thành công bằng phương thức kinh doanh thương mại điện tử phụ thuộc nhiều vào sự nỗ lực của bản thân doanh nghiệp đó. Chính vì vậy, không ai khác, chính doanh nghiệp sẽ là người trực tiếp quyết có quyết định đầu tư nâng cao hiệu quả áp dụng TMĐT vào hoạt động sản xuất – kinh doanh của mình để đáp ứng nhu cầu hội nhập sâu rộng của đất nước hay không.

Giải pháp cải thiện và nâng cao cơ cấu đầu tư CNTT và TMĐT trong doanh nghiệp Việt Nam:

  • Trang bị hệ thống máy tính hiện đại trong doanh nghiệp Khóa luận: Giải pháp đến thương mại điện tử trong kinh doanh.

Căn cứ vào kết quả cuộc khảo sát của Vụ Thương mại Điện tử (Bộ Công thương), chúng ta đã biết, năm 2025, tỷ lệ doanh nghiệp có trên 50 máy tính chỉ chiếm khoảng 10% trong tổng số doanh nghiệp điều tra. Mặc dù đã có những tiến bộ so với các năm trước, tuy nhiên, đây vẫn là một tỷ lệ khá khiêm tốn trước bối cảnh hội nhập toàn cầu như hiện nay. Máy tính là thiết bị không thể thiếu nếu doanh nghiệp muốn triển khai kế hoạch ứng dụng TMĐT. Do đó, để thực hiện tốt được quá trình khai thác các ứng dụng của TMĐT, thì hệ thống máy tính phải được trang bị tốt, hiện đại. Việc mua sắm máy tính để phục vụ cho quá trình hoạt động kinh doanh thể hiện được mức độ sẵn sàng của các doanh nghiệp đối với thương mại điện tử. Máy tính cũng là một bộ phận quan trọng trong cơ sở hạ tầng kỹ thuật cho phương thức kinh doanh điện tử.

Một vấn đề nữa cần phải quan tâm là hệ thống máy tính của các doanh nghiệp phải được nâng cấp thường xuyên, nắm bắt được những tiến bộ của khoa học – công nghệ, tránh bị lạc hậu và trì trệ. Cấu hình máy tính phục vụ sản xuất – kinh doanh phải là những máy tính có cấu hình cao, nhanh và mạnh để quá trình xử lý dữ liệu không bị gián đoạn. Khi CNTT thay đổi hàng giờ như hiện nay đòi hỏi các doanh nghiệp Việt Nam phải cập nhật nhanh nhạy các sản phẩm hiện đại, đáp ứng tốt nhu cầu của người tiêu dùng, thuận tiện hơn trong sản xuất – kinh doanh.

Việc trang bị và nâng cấp máy tính cần phải diễn ra một cách rộng rãi và toàn diện trên các ngành, các lĩnh vực kinh doanh. Sự chênh lệch giữa các ngành với nhau khiến quá trình kinh doanh trở nên khó khăn hơn. Ở nước ta hiện nay, các ngân hàng, công ty luật và tư vấn là những đơn vị dẫn đầu về trang bị hạ tầng kỹ thuật cho ứng dụng CNTT và TMĐT. Chính vì vậy, vấn đề nhận thức về vai trò của TMĐT hết sức quan trọng đối với các doanh nghiệp khác. Sự tư duy tiến bộ, hiện đại về thời cuộc và sự cần thiết phải thay đổi hay cải tiến phương thức kinh doanh truyền thống sẽ giúp các doanh nghiệp có những quyết định đúng đắn để mạnh dạn đầu tư cơ sở vật chất cho CNTT và TMĐT.

  • Đầu tư kết nối Internet tốc độ cao cho hệ thống máy tính của doanh nghiệp

Khi đã trang bị được hệ thống máy tính – phần cứng thiết yếu, doanh nghiệp cần phải đầu tư kết nối Internet – môi trường cần thiết cho ứng dụng TMĐT.

Tuy nhiên, để hiện đại hóa quá trình kinh doanh, các doanh nghiệp nên chú trọng kết nối Internet với tốc độ đường truyền cao như dịch vụ ADSL, hạn chế sử dụng đường truyền riêng hay điện thoại. Đa số các doanh nghiệp Việt Nam đang chuyển dần sang phương thức kết nối Internet ADSL. Song, với sự phát triển như vũ bão của CNTT như hiện nay, các doanh nghiệp cũng nên quan tâm để kịp thời ứng dụng những phương thức kết nối mới và hiệu quả hơn.

  • Xây dựng và phát triển website của doanh nghiệp
  • Xây dựng website hiệu quả Khóa luận: Giải pháp đến thương mại điện tử trong kinh doanh.

Xây dựng website là điều kiện bắt buộc để các doanh nghiệp có thể tham gia thương mại điện tử toàn cầu. Đối với các doanh nghiệp xuất nhập khẩu Việt Nam trong thời điểm hiện nay thì việc tạo lập một website ấn tượng là hết sức quan trọng, bởi website đóng vai trò như một văn phòng ảo của doanh nghiệp, là bộ mặt của doanh nghiệp, nó góp phần xây dựng uy tín, đẳng cấp cho doanh nghiệp.

Theo các chuyên gia, thiết kế một trang web không phải là khó. Điều quan trọng là làm sao trang web được thiết kế có sức hấp dẫn, tiện dụng, và khiến khách hàng có thể dễ dàng nhận ra doanh nghiệp, nhớ tới website của doanh nghiệp trong hàng triệu các website khác. Để xây dựng được một website hiệu quả, các doanh nghiệp nên chú ý một số điểm như:

  • Tạo đặc trưng riêng:
  • Hạn chế số lần nháy chuột
  • Rút ngắn thời gian tải xuống của website
  • Thiết kế nội dung website

Doanh nghiệp có thể tự xây dựng các trang web hoặc thuê những nhà thiết kế chuyên nghiệp. Bước đầu, doanh nghiệp nên giới thiệu về mặt hàng, dịch vụ và những thông tin về doanh nghiệp của mình; đưa vào trang web những thông tin giao dịch như: số điện thoại, số fax, địa chỉ e-mail hoặc trang liên hệ,… đó là những thông tin tối thiểu mà đối tác hay khách hàng muốn biết.

  • Mở rộng và phát triển website trên phạm vi toàn cầu

Với các doanh nghiệp xuất nhập khẩu, đối tượng khách hàng mà doanh nghiệp hướng tới không chỉ là người tiêu dùng trong nước mà cả người nước ngoài. Tuy nhiên, làm thế nào để trang web của doanh nghiệp đến được với mọi đối tượng truy cập từ các nước khác nhau, doanh nghiệp phải quan tâm tới ngôn ngữ cho website. Nhưng mỗi ngôn ngữ lại gắn với một nền văn hóa khác nhau, do đó, doanh nghiệp phải chú ý xây dựng website với ngôn ngữ phù hợp theo đặc trưng của từng nền văn hóa bằng cách: Xác định thị trường mục tiêu; Xây dựng ngôn ngữ cho website; Lựa chọn nhà dịch thuật;…

Tóm lại, với một website phong phú về nội dung, hình thức và ngôn ngữ thể hiện, tất cả các hoạt động kinh doanh trực tuyến của doanh nghiệp như: xúc tiến thương mại, kinh doanh, giao nhận và tạo dựng các mối quan hệ cộng đồng đều được phát triển, mở rộng và nâng cao do có khả năng tiếp cận với những đối tượng khác hàng trên toàn thế giới.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp phải chú ý cập nhật website thường xuyên để khách hàng có thể tiếp cận được những thông tin mới nhất về doanh nghiệp, sản phẩm cũng như các dịch vụ của doanh nghiệp. Doanh nghiệp nên đầu tư phát triển website để website trở thành kênh giao tiếp thường xuyên với khách hàng và là người bán hàng tích cực của doanh nghiệp.

  • Đầu tư sử dụng phần mềm và đào tạo cho doanh nghiệp Khóa luận: Giải pháp đến thương mại điện tử trong kinh doanh.

Hiện nay, các doanh nghiệp nước ta vẫn còn tập trung nhiều vào việc đầu tư và khai thác các ứng dụng, lợi ích thu được dựa trên các thiết bị phần cứng mà chưa chú trọng và quan tâm nhiều tới việc triển khai các phần mềm chuyên nghiệp nhằm phục vụ hoạt động sản xuất – kinh doanh trong đơn vị mình, ví dụ như: Phần mềm quản trị nội dung (content management software); Phần mềm quản trị quan hệ khách hàng (CRM); Phần mềm lập kế hoạch nguồn lực (ERP); Phần mềm quản lý tri thức (knowledge management software); Phần mềm quản trị kênh cung cấp (SCM);…

Khi quá trình hội nhập ngày càng mạnh mẽ, các doanh nghiệp nên lựa chọn triển khai những sản phẩm phần mềm chuyên nghiệp chính thống, có bản quyền; tạo điều kiện tốt thuận lợi cho quá trình sản xuất – kinh doanh của doanh nghiệp.

  • Giải pháp phát triển nguồn nhân lực cho TMĐT của doanh nghiệp

Một cơ sở vật chất – kỹ thuật hiện đại cũng sẽ không phát huy được hiệu quả nếu thiếu những người sử dụng chuyên nghiệp và thành thạo. Đây là yêu cầu về việc đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực về CNTT và TMĐT của doanh nghiệp.

Các doanh nghiệp nên chú trọng khâu tuyển dụng, đào tạo đội ngũ nhân viên có trình độ, nắm bắt nhanh các kỹ thuật thương mại điện tử, sử dụng những người có hiểu biết sâu rộng về công nghệ thông tin, ngoại ngữ để quản lý, kiểm soát các giao dịch thương mại điện tử. Đồng thời, bản thân lãnh đạo doanh nghiệp cũng cần hiểu rõ cách thức vận hành tổ chức thương mại điện tử để có thể đưa ra chiến lược kinh doanh phù hợp cũng như có thể quản lý được hoạt động của doanh nghiệp khi thực hiện ứng dụng thương mại điện tử trong sản xuất kinh doanh.

Cuộc khảo sát của Vụ Thương mại Điện tử năm 2025 đã cho thấy sự quan tâm đầu tư của các doanh nghiệp cho việc phát triển nguồn nhân lực trực tiếp ứng dụng và triển khai thương mại điện tử, góp phần nân cao hiệu quả đầu tư và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Tuy nhiên, khi doanh nghiệp muốn chuyển sang mức ứng dụng cao hơn thì phải đầu tư nhiều hơn nữa cho việc phát triển nguồn nhân lực. Vì xét cho cùng, ở thời đại nào, cho dù Khoa học – công nghệ có hiện đại thế nào thì con người luôn là yếu tố quan trọng nhất. Khóa luận: Giải pháp đến thương mại điện tử trong kinh doanh.

Các doanh nghiệp có thể cử cán bộ tham gia các chương trình đào tạo về thương mại điện tử tại các trường đại học trong và ngoài nước hoặc các khóa tập huấn về TMĐT do các cơ quan quản lý nhà nước tổ chức. Ngoài ra, các doanh nghiệp cũng có thể khai thác nhiều tài liệu hướng dẫn về thương mại điện tử trực tuyến, học tập kinh nghiệp triển khai và phát triển mô hình TMĐT thành công của các doanh nghiệp khác ở nước ta và trên thế giới,…

  • Giải pháp xây dựng và phát triển chiến lược ứng dụng TMĐT tại doanh nghiệp

Song song với việc đầu tư cơ sở hạ tầng kỹ thuật và phát triển nguồn nhân lực về thương mại điện tử, các doanh nghiệp cần xây dựng cho mình chiến lược ứng dụng TMĐT trên cơ sở gắn chặt chiến lược này với chiến lược kinh doanh dài hạn của mình. Khi xây dựng chiến lược, các doanh nghiệp cần xác định rõ sự phát triển hết sức mau lẽ của công nghệ thông tin và truyền thông tác động một cách cực kỳ sâu sắc và mau lẹ tới mọi mặt của kinh tế xã hội toàn thế giới, có thể làm thay đổi cấu trúc các ngành kinh tế cũng như của từng doanh nghiệp.

Một vấn đề cần chú ý khi xây dựng chiến lược ứng dụng TMĐT đó là thương hiệu của doanh nghiệp trong TMĐT. Thương hiệu là một tài sản quan trọng của mỗi doanh nghiệp. Một số doanh nghiệp bị thất bại là do không củng cố được tên tuổi của mình trên mạng. Vấn đề thương hiệu trong thương mại điện tử rất phức tạp và dễ gặp rắc rối hơn so với trong kinh doanh truyền thống, vì trong thương mại truyền thống, thương hiệu thường có tính chất khu vực nhưng trên Internet lại không tồn tại các khu vực truyền thông. Tính toàn cầu của Internet có thể gây ra những tranh cãi về thương hiệu. Thêm vào đó, tình trạng vi phạm quyền sở hữu trí tuệ vẫn còn là một vấn đề lớn đang tồn tại và có nguy cơ ngày càng gia tăng khi thương mại điện tử ngày một phát triển. Vì vậy, ngay từ những ngày đầu tham gia vào thương mại điện tử, các doanh nghiệp Việt Nam cần tìm ra cho mình một chiến lược xây dựng, củng cố, phát triển và bảo vệ thương hiệu của mình.

Đồng thời, chiến lược ứng dụng TMĐT của doanh nghiệp cũng cần phù hợp với mức phát triển chung của chính phủ điện tử và hạ tầng CNTT trên cả nước. Các doanh nghiệp cần bám sát các chiến lược, kế hoạch, chương trình phát triển công nghệ thông tin và thương mại điện tử của cơ quan quản lý nhà nước khi xây dựng chiến lược ứng dụng và phát triển TMĐT của mình, tiến hành rà soát, điều chỉnh, bổ sung chiến lược cho phù hợp với tình hình mới.

  • Giải pháp tích cực tham gia các sàn giao dịch TMĐT Khóa luận: Giải pháp đến thương mại điện tử trong kinh doanh.

Hiện nay, số lượng các doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Việt Nam chưa có điều kiện đầu tư lớn cho việc ứng dụng thương mại điện tử là không nhỏ. Trong khi đó, việc tham gia các sàn giao dịch thương mại điện tử mang lại lợi ích cao với đầu tư thấp cả về trang thiết bị và nguồn nhân lực. Chính vì vậy, các doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ cần tích cực tham gia vào các sàn giao dịch TMĐT loại hình B2B và B2C của Việt Nam cũng như của các nước khác trên thế giới. Tham gia sàn giao dịch là một giải pháp giúp các doanh nghiệp giảm nhẹ được trở ngại về chi phí. Đồng thời, các doanh nghiệp tham gia sàn giao dịch sẽ được hỗ trợ về đào tạo, cho cả người quản lý và người triển khai, để họ có thể chủ động tạo cho mình một gian hàng trực tuyến, bằng các công cụ trong sàn giao dịch. Qua đó, các doanh nghiệp sẽ được cung cấp thông tin và tư vấn về các văn bản, chính sách, các quy định và tập quán thương mại quốc tế, nhằm giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh khi hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế thế giới. Sàn giao dịch cũng là diễn đàn cho các doanh nghiệp có điều kiện trao đổi, học hỏi kinh nghiệm, hỏi đáp những vấn đề đang quan tâm. Như vậy, có thể nói, sàn giao dịch thương mại điện tử giúp các doanh nghiệp có điều kiện tiếp cận với thương mại điện tử một cách chủ động, kể cả trong điều kiện nguồn kinh phí còn hạn chế.

Tham gia sàn giao dịch điện tử còn giúp nâng cao uy tín, tạo dựng và khẳng định vị thế của doanh nghiệp xuất nhập khẩu Việt Nam. Các bạn hàng nước ngoài sẽ biết đến, tìm hiểu, quan tâm và có thể ký được nhiều hợp đồng giá trị cao, mở rộng hoạt động sản xuất, từ đó tăng lợi nhuận, nâng cao hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp.

  • Giải pháp tuân thủ quy định của Pháp luật và tích cực tham gia các tổ chức xã hội về TMĐT

Thương mại điện tử đang trên đà phát triển nhanh ở Việt Nam. Đặc biệt trong những năm gần đây, xu hướng hội nhập kinh tế quốc tế trở nên sâu rộng trong mọi lĩnh vực kinh tế – xã hội. Yêu cầu về một nền thương mại điện tử hiện đại đòi hỏi các doanh nghiệp phải tích cực, chủ động tham gia và triển khai kế hoạch ứng dụng phương thức kinh doanh này. Hệ thống pháp luật có liên quan đến thương mại điện tử đã hình thành, tương đối hoàn thiện và có thể được bổ sung liên tục. Các doanh nghiệp cần thường xuyên tìm hiểu các quy định của Chính phủ và các cơ quan có liên quan tới hoạt động kinh doanh trực tuyến, bao gồm các quy định về chứng từ điện tử, giao kết và thực hiện hợp đồng điện tử, thương hiệu và tên miền, xử phát hành chính, bảo vệ dữ liệu cá nhân, giải quyết tranh chấp,v.v… Các doanh nghiệp cũng cần tuân thủ theo các quy định của Luật pháp về các vấn đề liên quan đến TMĐT. Khóa luận: Giải pháp đến thương mại điện tử trong kinh doanh.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp cũng nên chủ động phát huy quyền lợi của mình trong việc yêu cầu cơ quan quản lý nhà nước đăng tải công khai và trực tuyến các dự thảo văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến thương mại điện tử, đóng góp ý kiến một cách trực tiếp hoặc thông qua các Tổ chức như Vecom hay VCCI để nâng cao chất lượng của các văn bản đó.

Việc tham gia các tổ chức xã hội về thương mại điện tử giúp các doanh nghiệp có cơ hội hỗ trợ nhau trong hoạt động kinh doanh trực tuyến, chia sẻ chi phí triển khai các ứng dụng và hạ tầng công nghệ, bảo vệ nhau trước các tranh chấp phát sinh trong môi trường kinh doanh mới, tăng cường sức mạnh nhờ có tiếng nói chung,v.v…

Không chỉ tham gia các tổ chức trong nước, các doanh nghiệp cũng cần tìm hiểu và tham gia các tổ chức thương mại điện tử thế giới và khu vực. Chẳng hạn, các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ giá trị gia tăng liên quan tới trao đổi dữ liệu có thể tìm hiểu và tham gia Liên minh các doanh nghiệp thương mại điện tử châu Á (Pacific Asia Ecommerce Aliance – PAA), các doanh nghiệp quan tâm tới hoạt động bảo vệ dữ liệu cá nhân và dán nhãn tín nhiệm website nên tham gia các hoạt động của Liên minh các nhà dán nhãn tín nhiệm châu Á – Thái Bình Dương (Asia Trustmark Aliance – ATA), v.v…

KẾT LUẬN Khóa luận: Giải pháp đến thương mại điện tử trong kinh doanh.

Thương mại điện tử đã trở thành một yếu tố cần thiết cho chiến lược kinh doanh và là một chất xúc tác mạnh mẽ cho sự phát triển kinh tế. Việc lồng ghép của CNTT và truyền thông (ICT) vào kinh doanh đã cách mạng hóa mối quan hệ trong nội bộ các tổ chức, giữa các tổ chức và cá nhân. Hiện nay, không một quốc gia nào không chịu tác động của công nghệ thông tin, và cũng không một lĩnh vực đời sống kinh tế – xã hội nào nằm ngoài phạm vi tác động của công nghệ thông tin. Thương mại điện tử đã ra đời và phát triển dựa trên sự thay đổi như vũ bão của công nghệ thông tin.

Những lợi ích to lớn mà thương mại điện tử mang lại cho nền kinh tế thế giới trong những năm vừa qua đã khẳng định vai trò ngày một quan trọng của nó đối với từng quốc gia nói riêng và toàn cầu nói chung. Phương thức thương mại truyền thống dần được thay thế bởi thương mại điện tử, xóa mờ ranh giới địa lý trong buôn bán quốc tế nhờ khả năng giao dịch trực tuyến liên tục và không hạn chế, góp phần thúc đẩy sự lưu thông của hàng hóa trên toàn thế giới, lật một trang mới trong quá trình phát triển của kinh tế quốc tế.

Với những vai trò không thể phủ nhận đó, thương mại điện tử đã, đang và sẽ còn tiếp tục phát triển hết sức nhanh chóng trong tương lai. Đây còn là xu hướng tất yếu của thương mại thế giới trong thế kỷ XXI. Các doanh nghiệp Việt Nam cần nhận thức sâu sắc vấn đề này để từ đó đề ra chiến lược áp dụng và nâng cao hiệu quả của thương mại điện tử vào hoạt động sản xuất, kinh doanh. Các doanh nghiệp không tính đến xu thế này sẽ khó tránh khỏi nguy cơ tụt hậu trong quá trình hội nhập, toàn cầu hóa và hướng tới “nền kinh tế số hóa”, nhất là khi ngành công nghệ thông tin đang phát triển chóng mặt như hiện nay.

Mặc dù đã thu được kết quả đáng khích lệ trong mấy năm gần đây, nhưng các doanh nghiệp Việt Nam vẫn phải chủ động hơn nữa trong khâu chuẩn bị và đầu tư trang thiết bị, công nghệ tiên tiến, bồi dưỡng, đào tạo nhân lực có trình độ để nâng cao sức cạnh tranh của doanh nghiệp và đứng vững trong nền kinh tế thế giới. Điều quan trọng và cũng là giải pháp tốt nhất với doanh nghiệp nước ta hiện nay là xây dựng được cho mình một kế hoạch ứng dụng thương mại điện tử phù hợp với sự phát triển nhanh chóng các nước trên thế giới. Bởi với tính hiệu quả của mình, TMĐT có thể đi cùng với chiến lược và chính sách phù hợp cho phép các công ty vừa và nhỏ cạnh tranh với các doanh nghiệp lớn và nhiều vốn. Một khi đã có nhận thức và chiến lược đúng đắn, các doanh nghiệp sẽ khai thác và phát huy được hết những lợi ích mà thương mại điện tử đem lại, tạo dựng và khẳng định được vị thế cũng như thương hiệu của mình, góp phần phát triển nền kinh tế đất nước nói riêng và thế giới nói chung.

Trong kỷ nguyên thông tin, thương mại trên Internet là một công cụ hữu hiệu cho việc tăng trưởng kinh tế của các nước đang phát triển. TMĐT hứa hẹn đem lại sự kinh doanh tốt hơn, hiệu quả hơn cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ cũng như sự phát triển kinh tế bền vững cho các nước đang phát triển. Khóa luận: Giải pháp đến thương mại điện tử trong kinh doanh.

XEM THÊM NỘI DUNG TIẾP THEO TẠI ĐÂY:

===>>> Khóa luận: Nâng cao hiệu quả đến thương mại điện tử kinh doanh

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Contact Me on Zalo
0972114537