Khóa luận: Thực trạng phát triển loại hình du lịch Homestay

Chia sẻ chuyên mục Đề Tài Khóa luận: Thực trạng phát triển loại hình du lịch Homestay hay nhất năm 2023 cho các bạn học viên ngành đang làm Khóa luận tốt nghiệp tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thì với đề tài: Điều kiện phát triển loại hình du lịch Homestay tại huyện Đảo Lý Sơn – Quảng Ngãi dưới đây chắc chắn sẽ giúp cho các bạn học viên có cái nhìn tổng quan hơn về đề tài sắp đến.

2.1. Khái quát về huyện đảo Lý Sơn – tỉnh Quảng Ngãi

2.1.1. Vị trí địa lý

Lý Sơn là huyện đảo duy nhất của tỉnh Quảng Ngãi, nằm chếch về phía đông bắc tỉnh, cách đất liền 15 hải lý (30km). Diện tích 9,97km². Dân số 20.033 người. Mật độ dân số 2.009 người/km². Đơn vị hành chính trực thuộc gồm 3 xã: An Vĩnh và An Hải, An Bình.

Huyện lỵ đóng ở xã An Vĩnh. Với 6 thôn trong đó: thôn Đông và thôn Tây thuộc xã An Vĩnh. Thôn Đồng Hộ, Thôn Đông, Thôn Tây thuộc xã An Hải. Thôn Bắc thuộc xã An Bình.

Huyện Lý Sơn nối với tỉnh lỵ chủ yếu bằng đường biển qua cửa biển Sa Kỳ. Tuy là một đảo nhỏ nhưng Lý Sơn có vị trí quan trọng về kinh tế – xã hội, an ninh quốc phòng của tỉnh Quảng Ngãi.

Ðảo Lý Sơn có tên cũ là Cù lao Ré. Toàn cảnh đảo Lý Sơn là một thắng cảnh thiên nhiên độc đáo với năm ngọn núi nhô cao giữa một vùng trời biển bao la, xanh ngắt. Trên đỉnh ngọn núi làm những thảm rừng, gần dưới chân là nhà cửa, đường sá và những cánh đồng hành tỏi xanh tươi bốn mùa. Giữa nghìn trùng sóng nước nhìn từ xa Lý Sơn trông giống con rùa biển khổng lồ dạo chơi trên biển. Khóa luận: Thực trạng phát triển loại hình du lịch Homestay.

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM ĐẾN DỊCH VỤ

===>>> Hỗ Trợ Viết Thuê Khóa Luận Tốt Nghiệp Ngành Du Lịch

2.1.2. Lịch sử tên gọi

Đảo Lý Sơn có tên gọi nguyên gốc là Cù Lao Ré. Chữ Cù Lao được Việt hóa từ chữ Pulau của ngôn ngữ Malayo – Polynésien do người Chàm gọi, có nghĩa là đảo. Do vậy các đảo ven bờ của duyên hải Việt Nam đều gọi là Cù Lao chẳng hạn như Cù Lao Chàm, Cù Lao Ré, Cù Lao Xanh, Cù Lao Thu. Người Pháp phiên âm chữ Pulau thành Poulo và gọi Cù Lao Ré là Poulo Canto.

Thư tịch Trung Hoa chép về đảo Lý Sơn với tên gọi là Ngoại La Sơn. Trong tài liệu Doanh Nhai Thắng Lãm của Mã Hoan đời Minh chép về cuộc đi sứ của Trịnh Hòa xuống vùng đất Đông Nam Á, Ấn Độ, Ba Tư. Trong đoạn viết về sự trở lại Bắc Kinh của đoàn quan này như sau: “Ngày 13/6/1433 lại đến Chiêm Thành ( tên gọi của Quy Nhơn thời ấy) nghỉ ở đó cho tới ngày 17/6/1433 lại lên đường đến ngày 19/6/1433 đã đến Wai Lo Shan ( Ngoại La Sơn) tức Cù Lao Ré. Đây là tư liệu thư tịch của Trung Hoa sớm nhất viết liên quan đến đảo Lý Sơn.

Sau cuộc bình Chiêm Thành năm 1471 của Vua Lê Thánh Tông, ranh giới Đại Việt được mở rộng đến núi Thạch Bi ( Phú Yên), những chi tiết thâu lượm được về đất Phương Nam trong cuộc chinh chiến đã giúp cho những người sau soạn thành bản đồ. Đến nay, tài liệu bản đồ sớm nhất về vùng đất Phương Nam được biết đến là bản đồ trong Toàn tập Thiên Nam Tứ Chí Lộ Đồ Thư của một nho sinh là Đỗ Bá. Có thể tài liệu này được viết trong khoảng thời gian năm 1630 – 1653, gồm có 4 quyển. Trong quyển 1 có một bản đồ vẽ vùng phủ Quảng Nghĩa và phủ Thăng Hoa trong đó đã gọi Cù Lao Ré là Du Trường Sơn. Đỗ Bá đã cẩn thận ghi chú cụ thể địa điểm đảo ở ngoài của Sa Kỳ (Quảng Nghĩa) nguyên văn: “ … Sa Kỳ hải môn ngoại hữu nhất sơn, sơn thượng đa sản mộc, danh Du Trường, hữu tuần…” có nghĩa: Ở phía ngoài cửa biển Sa Kỳ có một núi, trên núi có nhiều sản mộc, tên là núi Du trường, có đặt quan Tuần sát. Trên bản đồ Đỗ Bá vẽ vị trí của Du Trường Sơn nằm phía ngoài cửa Đại và cửa Tiểu của sông Trà Khúc và sông Vệ – đó là đảo Lý Sơn hiện nay. Khóa luận: Thực trạng phát triển loại hình du lịch Homestay.

Trong tài liệu Etude sur un portulan Annamit du Xve Sieele H.Dumoutier vẽ lại bản đồ này gọi đảo Lý Sơn là Hải Du Trường Sơn.

Thời các Chúa Nguyễn đảo Lý Sơn gọi Cù Lao Ré gồm 2 phường An Hải và An Vĩnh. Đến thời Gia Long (1808) đặt Cù Lao Ré là Tổng Lý Sơn, gồm hai xã An Vĩnh và An Hải trực thuộc phủ Bình Sơn.

Thời thuộc Pháp năm 1931 đổi Tổng Lý Sơn thành Đồn Lý Sơn trực thuộc Tuần Vũ Quảng Ngãi và phương An Vĩnh đổi thành xã Vĩnh Long và Phương An Hải đổi thành xã Hải Yến, đồng thời thiết lập đồn Bang Tá để cai trị. Đồn Bang Tá có 122 lính trang bị như lính Khố Xanh được quyền bắt người, bảo vệ bộ máy cai trị.

Sau khi Cách Mạng tháng 8 năm 1945, đảo Lý Sơn được gọi là Tổng Trần Thành, đổi tên xã Hải Yến thành xã Dương Sạ, giữ nguyên xã Vĩnh Long. Năm 1946, Uỷ ban hành chính tỉnh Quảng Ngãi đổi tên tổng Trần Thành thành xã Lý Sơn, đổi xã Dương Sạ thành thôn Hải Yến, xã Vĩnh Long thành thôn Vĩnh Long. Năm 1951, thực dân Pháp chiếm đóng đảo Lý Sơn, sáp nhập đảo Lý Sơn vào địa giới hành chính của thị xã Đà Nẵng. Từ năm 1954 – 1975 chính quyền Sài Gòn đặt đảo Lý Sơn làm 2 xã là Bình Vĩnh và Bình Yến ( An Vĩnh đổi thành Bình Vĩnh, An Hải đổi thành Bình Yến) thuộc quận Bình Sơn tỉnh Quảng Ngãi.

Sau năm 1975, đảo Lý Sơn vẫn bao gồm hai xã là Bình Vĩnh và Bình Yến thuộc huyện Bình Sơn tỉnh Quảng Ngãi. Ngày 01/01/1973 huyện đảo Lý Sơn thành lập theo quyết định số 337 của Thủ Tướng chính phủ, gồm 2 xã Lý Vĩnh và Lý Hải (Bình Vĩnh gọi là Lý Vình, Bình Hải gọi là Lý Hải). Hiện nay xã Lý Vĩnh gồm 3 thôn là Thôn Đông, Thôn Tây và Thôn Bắc (tức hòn Bé), xã Lý Hải gồm có 5 thôn gọi là Thôn Đồng Hộ, Thôn Đông, Thôn Trung Hòa, Thôn Trung Yên, Thôn Tây.

2.1.3. Điều kiện kinh tế, văn hóa, xã hội Khóa luận: Thực trạng phát triển loại hình du lịch Homestay.

2.1.3.1. Kinh tế

Kinh tế của Lý Sơn chủ yếu là kinh tế nông – ngư nghiệp. Tuy ở đảo nhỏ hẹp, khó khăn về nguồn nước, nhưng dân cư sống bằng nghề nông vẫn chiếm nhiều nhất. Ngoài ra trong những năm gần đây Lý Sơn còn phát triển về thương mại và dịch vụ.

Trong nông nghiệp, Lý Sơn không trồng được lúa, chỉ trồng trọt các loại cây lương thực, thực phẩm khác. Lúa gạo chủ yếu mua từ đất liền chở ra đảo. Người dân Lý Sơn từ xưa chủ yếu trồng cây ngô, đậu, rau, khoai lang, khoai mì. Từ khoảng năm 1960, cây hành, cây tỏi được trồng phổ biến và trở thành cây trồng đặc chủng của Lý Sơn vì nó tỏ ra rất thích hợp với điều kiện thổ nhưỡng, thời tiết ở đảo. Bên cạnh trồng trọt, người dân Lý Sơn còn chăn nuôi, chủ yếu là bò heo, dê, gà vịt trên. Chăn nuôi chỉ đáng kể nhất ở hai xã An Vĩnh, An Hải trên đảo Lớn.

Lao động ngư nghiệp ít hơn lao động nông nghiệp, nhưng về giá trị sản xuất, thủy sản ở Lý Sơn lại cao gấp gần 5 lần so với nông nghiệp của huyện đảo. Cho nên xét về giá trị sản xuất thì thủy sản lại đứng hàng đầu trong kinh tế của huyện đảo, chứ không phải nông nghiệp.

Ngày nay, nhà nước đã đầu tư xây dựng cảng cá Lý Sơn và hỗ trợ ngư dân mua sắm ngư lưới cụ phát triển nghề và ngành đánh bắt hải sản ngày càng tỏ ra quan trọng, nhất là đánh bắt xa bờ. Tuy nhiên, năng lực đánh bắt và sản lượng đánh bắt hải sản của Lý Sơn vẫn còn thấp so với các huyện ven biển của tỉnh Quảng Ngãi. Ngoài đánh cá, người dân Lý Sơn còn sống nhờ vào nghề buôn bán và dịch vụ, chủ yếu là dịch vụ nghề cá. Khóa luận: Thực trạng phát triển loại hình du lịch Homestay.

Với cảnh quan thiên nhiên kỳ thú, với di sản văn hóa cổ truyền khá phong phú, Lý Sơn có nhiều tiềm năng phát triển du lịch, thu hút du khách đến tham quan, nghỉ dưỡng. Tuy nhiên, trong bối cảnh chung của kinh tế Quảng Ngãi chưa phát triển cao và chưa có một dự án thực sự bài bản, chưa có cơ sở hạ tầng tốt, nên nghề kinh doanh du lịch ở đây cũng chưa thực sự phát triển.

2.3.1.2. Văn hóa

Lý Sơn có những di sản văn hóa quý báu. Các cuộc khai quật khảo cổ học gần đây đã tìm ra các mộ nồi, các công cụ… cho thấy đảo Lý Sơn từng có cư dân cách nay ít nhất 2.500 – 3.000 năm là chủ nhân Văn hóa Sa Huỳnh hệ biển đảo, kế đó là Văn hóa Chămpa, trong môi trường biển – đảo. Lớp văn hóa Việt kế tiếp cũng tạo được nhiều di sản quý báu. Ở Lý Sơn xưa có nhiều ca dao, ngạn ngữ đặc thù, nói về chính mảnh đất này, tâm tình hướng về đất liền, về cội nguồn. Ở Lý Sơn có các lễ hội đặc sắc như: lễ hội đua thuyền, hội dồi bòng, lễ hội tế đình làng An Hải, lễ khao lề thế lính Hoàng Sa… Ở phía đông đảo thuộc xã An Hải có chùa Hang, phía tây có đình làng Lý Hải, có đền thờ cá Ông ở thôn Đông xã An Hải, Âm Linh tự ở thôn Tây xã An Vĩnh. Các di tích lịch sử – văn hóa, di tích về Hoàng Sa – Trường Sa trên đảo Lý Sơn được phục dựng, tôn tạo, các di vật cổ, các kiến trúc nhà cổ, liễn đối là những di vật rất quý ở đảo Lý Sơn còn giữ được khá nguyên vẹn. Một tượng đài Hoàng Sa, Trường Sa trên đảo Lý Sơn tại nhà trưng bày lưu niệm Hoàng Sa. Trong văn hóa ẩm thực, ở Lý Sơn có nhiều món ăn như bánh ít lá gai, đồn đột, nhiều hải sản và rượu dầm hải sản.

Bên cạnh việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, các thiết chế hoạt động văn hóa mới đã được hình thành và phát triển ngày càng mạnh ở huyện đảo Lý Sơn. Lý Sơn ngày nay có đài truyền thanh huyện và trạm thu phát lại truyền hình, có thư viện huyện, có nhiều hoạt động văn nghệ quần chúng khá tốt. Phong trào toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa cũng có sự phát triển. Hầu hết các gia đình ở Lý Sơn đều có máy thu thanh, máy thu hình và một số phương tiện nghe nhìn khác.

2.3.1.3. Xã hội Khóa luận: Thực trạng phát triển loại hình du lịch Homestay.

Về xã hội, vấn đề đặt ra cho Lý Sơn cũng như nhiều huyện khác trong tỉnh Quảng Ngãi là vấn đề thừa nhân lực thiếu việc làm, đặc biệt trong các hộ gia đình sản xuất nông nghiệp. Mật độ dân số quá dày cũng gây ra nhiều vấn đề về môi trường sống, về dịch bệnh phát sinh. Trong một thời gian, việc đánh bắt hải sản bằng mìn, kiểu huỷ diệt môi trường đã diễn ra. Vấn đề vệ sinh cũng là vấn đề cấp bách và rất quan trọng của đảo. Trong điều kiện đất đai ở huyện đảo rất hẹp, thì việc giải quyết các vấn đề này chỉ có hai cách là dịch chuyển mạnh từ nông nghiệp sang phi nông nghiệp, hoặc di chuyển dân cư, đồng thời cần chú trọng cải tạo môi trường, tái phủ màu xanh cho đồi núi.

• Dân cư

Về dân cư, các phát hiện khảo cổ học gần đây cho thấy, cách nay 2.500 – 3.000 năm ở đảo Lý Sơn đã có cư dân chủ nhân của Văn hóa Sa Huỳnh sinh sống, không như nhiều người nhận định xưa là một hoang đảo. Cư dân sống dọc các suối cổ, bắt ốc và cá, có thể có cả canh tác nông nghiệp để sinh sống. Cũng từ những phát hiện khảo cổ cho thấy kế tiếp đó là lớp dân cư Chămpa cũng sống bằng khai thác hải sản và trồng rau củ, hoa màu. Từ cuối thế kỷ XVI, những cư dân Việt ở hai bên cửa Sa Kỳ là An Vĩnh và An Hải ra khai thác và sinh sống ở đảo, lập ra An Vĩnh phường và An Hải phường, 15 người thuộc 15 dòng họ gọi là “thất tộc, bát hiền”, trở thành 15 vị tiền hiền của đảo. Như vậy, khác với đất liền, nguồn gốc cư dân Việt ở đảo Lý Sơn không trực tiếp từ Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ di cư vào, mà từ vùng đất liền tỉnh Quảng Ngãi di chuyển ra sinh sống.

Do đặc thù cách biệt với đất liền, lại không chịu sự tàn phá của chiến tranh, mà văn hóa do người Việt tạo lập tại Lý Sơn mang rất đậm dấu ấn văn hóa cổ truyền và các di sản được lưu giữ khá tốt, ít bị mất mát, hư hại, tuy việc học ở đảo phát triển chậm hơn nhiều so với đất liền.

Tình hình diện tích, phân bố dân cư tương đối cân phân giữa 2 xã trên đảo Lớn, riêng xã An Bình biệt lập ở đảo Bé do điều kiện khó khăn, cư dân thưa hơn.

Cư dân huyện đảo Lý Sơn có một truyền thống yêu nước đáng chú ý. Trải các thời phong kiến, Lý Sơn là nơi tập trung dân binh góp phần quan trọng trong việc thực hiện chủ quyền của Việt Nam tại hai quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa ngoài khơi biển Đông.

• b) Về giáo dục Khóa luận: Thực trạng phát triển loại hình du lịch Homestay.

Về giáo dục, xưa kia trong thời Nho học, Tân học, do cách biệt với đất liền và do cuộc sống nhiều khó khăn, nên giáo dục ở Lý Sơn ít phát triển. Thời Nho học chỉ có một vài người đỗ Tú tài. Thời Pháp thuộc, Lý Sơn có trường Tiểu học (theo chương trình Tân học). Thời chính quyền Sài Gòn quản lý, Lý Sơn đã có trường Trung học Đệ nhất cấp (phổ thông cơ sở). Hệ thống giáo dục chỉ thực sự phát triển từ sau 1975 và được đẩy mạnh hơn nữa từ sau khi huyện Lý Sơn được thành lập (năm 1993).

Đến 2005, Lý Sơn đã có 1 trường Trung học phổ thông (thành lập từ năm 1984), 2 trường Trung học cơ sở, 3 trường Tiểu học và 2 trường Mầm non bán công. Trường Trung học phổ thông Lý Sơn nằm ở xã An Vĩnh, Xã An Vĩnh có 1 trường Trung học cơ sở. Xã An Hải có 1 trường Trung học cơ sở. Về Tiểu học, xã An Vĩnh có 2 trường, xã An Hải có 1 trường. Hệ Mẫu giáo, các xã An Vĩnh, An Hải mỗi xã 1 trường. Xã An Bình vẫn còn nhiều thiếu thốn về giáo dục.

2.1.4. Hoạt động du lịch của huyện đảo Lý Sơn

Lý Sơn được hình thành cách đây vài triệu năm do vận động phun trào nham thách của núi lửa đã nâng những lớp đá trầm tích nhô khỏi mặt nước biển. Chính những yếu tố đặc biệt của địa chất và thiên nhiên nên con người Lý Sơn cũng có một cái gì đó rất đặc biệt, đằm thắm hơn so với người dân các vùng biển khác của Quảng Ngãi.

Địa hình Lý Sơn trông xa như 5 ngọn núi nhô cao giữa biển. Không chỉ vậy, nhờ sự kiến tạo của tự nhiên mà Lý Sơn là nơi có nhiều cảnh đẹp nổi tiếng, như Giếng Tiền, Thới Lới, Chùa Hang, Chùa Đục, Hang Câu, Cổng Tò Vò, Hòn Mù Cu. Đảo Lý Sơn vẫn còn lưu giữ dấu tích của người tiền sử trên núi Giếng Tiền, Thới Lới. Các nhà khảo cổ cũng tìm thấy hiện vật quý giá của các nhóm cư dân thuộc nền Văn hóa Sa Huỳnh cách ngày nay khoảng 2.000 – 2.500 năm tại Xóm Ốc, Suối Chình…

Lý Sơn còn là nơi hội tụ của nhiều di tích lịch sử văn hóa và một hệ thống di sản văn hóa phi vật thể độc đáo. Từ năm 2007, tỉnh Quảng Ngãi đã ra quyết định công nhận và khai trương tuyến du lịch “Biển đảo Lý Sơn”, gồm các điểm du lịch theo tuyến chùa Hang, đình làng An Hải, chùa Đục, miệng núi lửa, di tích lịch sử Hải đội Trường Sa-Hoàng Sa, Âm linh tự và một số ngôi nhà cổ tại huyện Lý Sơn. Khóa luận: Thực trạng phát triển loại hình du lịch Homestay.

Những điều kiện trên đã đưa du lịch Lý Sơn ngày càng phát triển. Sau khi du lịch của huyện đã khởi sắc đáng kể. Các nhà hàng, khách sạn, nhà nghỉ cũng được hình thành cùng với các dịch vụ xe đưa đón khách tham quan… nhờ vậy lượng khách đến với Lý Sơn ngày càng đông. Cụ thể như sau:

Theo thông kê của phòng văn hóa – thông tin huyện Lý Sơn thì tổng lượng khách du lịch của huyện trong những năm qua đạt được mức như sau:

Năm 2007 là năm khai trương mở tuyến du lịch biển đảo Lý Sơn và xây dựng Đề án phát triển du lịch biển đảo Lý Sơn giai đoạn 2007-2010 và định hướng đến năm 2015. Từ đó đến nay ngành du lịch Lý Sơn đã đạt được những kết quả như sau:

Năm 2008 thu hút khoảng 2500 tổng lượt khách, doanh thu ướt đạt khoảng 1.250.000.000đ, đạt 38% so với kế hoạch năm. Tăng 14% so với năm 2007, trong đó khách quốc tế là 147 lượt, đạt 100% so với kế hoạch năm, tăng 24% so với năm 2007.

Năm 2009 đạt khoảng 4.515 tổng lượt khách. trong đố khách quốc tế đạt 42 lượt doanh thu ướt đạt 2.278.500.000, đạt 43,5% kế hoạch năm.

Trong năm 2010 lượng khách du lịch đến với Lý Sơn ngày càng tăng trong năm đã đón được 8800 tổng lượt khách, doanh thu ướt đạt 5.280.000.000đ, đạt 85% kế hoạch năm, trong đó khách Quốc tế 120 lược chiếm 1,1% trong tổng lượt khách, các dịch vụ lưu trú, dịch vụ ăn uống trên địa bàn có chiều hướng phát triển, bước đầu phục vụ có hiệu quả cho nhu cầu sử dụng dịch vụ của du khách.

Trong năm 2010 đã hổ trợ cho di tích Âm Linh Tự 20.000.000đ để sữa chữa công trình phụ và phục vụ tốt cho nhu cầu của du khách tham quan.

Năm 2011 lượng khách đến Lý Sơn ước khoảng 9.450 tổng lượt khách, doanh thu ướt đạt 6.142.500.000, trong đó có 200 lượt khách quốc tế. Khóa luận: Thực trạng phát triển loại hình du lịch Homestay.

Trong năm 2012 khách du lịch đến với Lý Sơn ước tính là 10.690 doanh thu đạt 7.483.000.000.

Thời gian gần đây, nhiều doanh nghiệp kinh doanh lữ hành đã đặt vấn đề với huyện Lý Sơn để đưa vào khai thác loại hình du lịch sinh thái biển đảo và du lịch dựa vào cộng đồng. Đó là đưa du khách vào ở trong các nhà dân, nhà cổ, đồng thời tìm hiểu văn hóa lịch sử của huyện đảo.

Lý Sơn có những điều kiện du lịch hết sức độc đáo mà không nơi nào có được, đó là du lịch sinh thái biển và tìm hiểu di tích lịch sử, văn hóa. Hiện công ty TNHH truyền thông và du lịch Lý Sơn xúc tiến để đưa vào khai thác loại hình du lịch lặn biển, ngắm san hô, câu cá và nghe hát nhạc cổ. Ngoài ra, nếu khách có nhu cầu thì sẽ đưa khách lưu trú tại những ngôi nhà cổ trên huyện đảo.

Đến Lý Sơn, Không có khách sạn hạng sang, món ăn cao lương mỹ vị nhưng đến với Lý Sơn du khách được hòa mình vào cảnh sắc thiên nhiên, khí trời, hương biển nồng nàn, được thưởng thức những món ăn dân dã. Dường như mỗi bước chân du khách như có hương thơm của tỏi, hành, sắc ấm của hoa sứ, bàng vuông quyện chặt. Lý Sơn thực sự không chỉ hấp dẫn du khách bởi vẻ đẹp hoang sơ của một hòn đảo ngọc, mà ở mảnh đất thiêng này còn là bảo tàng sống khẳng định chủ quyền quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa của Tổ quốc.

Ngày nay, hàng ngàn du khách vượt biển đến đảo Lý Sơn trên những con tàu. Mệt đó nhưng cũng tan biến ngay sau đó khi 5 ngọn núi của hòn đảo xinh đẹp này lần lượt hiện ra dưới chân mây, sự trong trẻo, hoang sơ là thế mạnh về du lịch của vùng đất “hùng binh mở cõi”.

2.2. Điều kiện phát triển loại hình du lịch homestay tại huyện đảo Lý Sơn – Quảng Ngãi Khóa luận: Thực trạng phát triển loại hình du lịch Homestay.

2.2.1. Điều kiện tài nguyên du lịch

Lý Sơn là một thắng cảnh thiên nhiên độc đáo với năm ngọn núi nhô cao giữa vùng biển Đông. Trên một huyện đảo chỉ rộng 10km², đến nay Lý Sơn đã có 01 lễ hội được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể của quốc gia, 03 di tích được công nhận là di tích lịch sử – văn hóa cấp quốc gia cùng 07 di tích lịch sử – văn hóa cấp tỉnh.

Đến với Lý Sơn, ngoài việc thưởng ngoạn những danh lam thắng cảnh, những tuyệt tác thiên nhiên giữa bốn bề sóng biển, du khách còn có dịp thăm các ngôi nhà cổ có hàng trăm năm tuổi, nhiều di tích lịch sử văn hóa và loại hình lễ hội truyền thống như lễ hội đình làng an Hải, Hội dồi bòng và lễ hội đua thuyền truyền thống hàng năm…

2.2.1.1. Tài nguyên du lịch tự nhiên

Lý Sơn là đảo được hình thành của núi lửa và san hô tạo thành, nên có nhiều cảnh quan, các hang động, các bãi biển phục vụ cho việc phát triển du lịch trên đảo. Nếu so sánh Lý Sơn với khu vực khác thì âu sẽ là sự khập khiễng bởi cái đẹp của biển Lý Sơn chính là những bãi đá, cổng Tò Vò, cái dáng núi cũ của miệng núi lửa, ngọn hải đăng, những bãi rong canh mát và cả cái mặn mà, chân chất, mạnh mẽ vốn riêng của Lý Sơn.

• a) Địa hình

Địa hình có ảnh hưởng sâu sắc đến kiến trúc cảnh quan. Vì thế, mỗi bộ phận địa hình đóng một vai trò như tài nguyên du lịch. Hay nói cách khác, mỗi một điểm du lịch đều có những đặc trưng về địa hình riêng biệt, độc đáo mà nhiều nơi nó chính là yếu tố thu hút khách du lịch.

Lý Sơn có địa hình tương đối bằng phẳng, không có sông ngòi lớn (chỉ có một số suối nhỏ hình thành vào mùa mưa) và có độ cao trung bình từ 20 – 30m so với mực nước biển. Khóa luận: Thực trạng phát triển loại hình du lịch Homestay.

Lý Sơn, dạng địa hình nguồn gốc núi lửa chiếm tới 70% diện tích đảo. Theo địa hình thái nguồn gốc được chia thành: sườn vòm núi lửa, sườn họng núi lửa, đáy họng núi lửa và bề mặt lớp phủ bazan. Đây là những đối tượng quan trọng để bố trí các công trình xây dựng, đồng thời là những điểm tham quan thiên nhiên rấn ngoạn mục của các tuyến du lịch biển – đảo Lý Sơn.

Nhóm dạng địa hình nguồn gốc biển gồm các dạng: vách mái vòm – bóc mòn, vách mái mòn, bãi biển mài mòn, bãi biễn mài mòn – tích tụ. Bãi biễn mài mòn tích tụ và thềm tích tụ làm thành một đồng bằng bằng phẳng, nghiên thoải, hơi lượn sóng, độ dốc dưới 8°, thích hợp cho sản xuất nông nghiệp và bố trí dân cư. Đây chính là những vùng tập trung dân cư và là địa bàn sản xuất nông nghiệp trọng điểm của huyện.

Địa hình bờ biển của huyện phần lớn là các vách và hốc sóng vỗ bờ tạo nên các hốc hang khá đẹp như: hang Câu, chùa Hang, hang Cò, hang kẻ cướp… Chính những địa hình vách dốc này đã tạo cho đảo những nét hùng vĩ có giá trị về tham quan, du lịch. Về mặt địa hình là đồng bằng tích tụ – mài mòn nghiên thoải bị chia cắt bởi các máng trũng với độ sâu khác nhau. Điểm sâu nhất trong lãnh thổ huyện là 120m, ở phía Đông. Địa hình đáy biển phân bậc rõ ràng, do vậy có thể sử dụng làm cầu cảng và tổ chức các hoạt động thể thao mạo hiểm trên biển.

Như vậy, Lý Sơn có các dạng địa hình phong phú, có thể phát triển các loại hình du lịch như du lịch biển – đảo, du lịch nghỉ dưỡng… tuy nhiên đối với loại hình du lịch homestay thì địa hình có ảnh hưởng không lớn. Vì thế Lý Sơn hoàn toàn có thể phát triển loại hình du lịch này.

• b) Khí hậu

Khí hậu là một trong những yếu tố quan trọng tạo ra môi trường du lịch. Các điều kiện nhiệt độ, độ ẩm có ảnh hưởng lớn đến sức khỏe của khách du lịch. Do vậy, việc phát triển có hiệu quả ngành du lịch tại đảo có tác dụng hạn chế những tác động xấu của thời tiết tạo nên khí hậu thuận tiện như hiện nay.

Lý Sơn chịu tác động chung của khí hậu nhiệt đới gió mùa trên vùng biển nhiệt đới nóng, ẩm và có chế độ mưa trái mùa (từ tháng VIII – tháng II năm sau). Do Lý Sơn là huyện đảo trên biển Đông, lại có vĩ độ thấp, nên chế độ nắng thuộc loại dồi dào nhất trong hệ thống các đảo ven bờ nước ta với tổng số giờ nắng trung bình năm khoảng 2430,3giờ/năm. Nguồn nhiệt cao và độ nắng lớn trên phạm vi huyện đảo Lý Sơn có thể tiến hành khai thác cho các hoạt động du lịch nghĩ dưỡng quanh năm, đồng thời có thể sử dụng nguồn quang năng này để bố trí các trạm điện mặt trời phục vụ nhu cầu năng lượng của cư dân trên đảo.

Huyện đảo Lý Sơn có mùa mưa lệch pha kéo dài từ tháng 9 đến tháng 2 năm sau, lượng mưa tập trung trong mùa mưa khoảng 71%. Tổng lượng mưa khá lớn vào khoảng 2.260 mm/năm. Mùa khô kéo dài từ tháng 3 đến tháng 8, thời tiết khô và nóng do chịu ảnh hưởng của gió mùa Tây Nam. Độ ẩm không khí trung bình trên khu vực huyện đảo khoảng 85%.

Tốc độ gió trung bình trên vùng huyện đảo tương đối thấp so với các hải đảo khác, trung bình khoảng 1,5m/s, cao nhất là thời kỳ gió mùa Đông Bắc (tháng X – VI) từ 5 – 10m/s, tuy nhiên cũng có lúc lên đến 30 – 40m/s, chủ yếu trong tháng X. Do vậy việc sử dụng năng lượng gió so với các huyện đảo khác cần được nghiên cứu kỹ để góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên khí hậu cho phát triển kinh tế – xã hội. Khóa luận: Thực trạng phát triển loại hình du lịch Homestay.

Điều kiện khí hậu ở Lý sơn rất phù hợp với các cây đặc sản như hành, tỏi, cho phép phát triển một số loại cây ăn quả như đu đủ, chuối, na, dưa hấu,… và một số loại rau quả xanh. Ngoài ra khí hậu nơi đây cũng thuận lợi cho sức khỏe con nguời nhất là cho các hoạt động du lịch, nghĩ dưỡng, tắm biển…

Du lịch homestay dường như không đòi hỏi quá cao về điều kiện khí hậu. Hầu như khí hậu của Việt Nam hoàn toàn có thể phát triển loại hình du lịch này. Nếu có các điều kiện khác hỗ trợ thì du lịch homestay có thể hình thành và phát triển ở bất kỳ địa điểm nào. Homestay tuy là loại hình du lịch mới song nó thực sự khẳng định được ưu thế trong viêc thu hút khách, trở thành tour du lịch hấp dẫn, thú vị.

• Nguồn nước

Nguồn nước đóng vai trò rất quan trọng trong nhu cầu sinh hoạt của cư dân trên đảo và khách du lịch. Đối với loại hình du lịch homestay nguồn nước rất quan trọng vì nó giúp cho du khách được đáp ứng đầy đủ tiện nghi vốn rất đời thường.Một số nguồn tài nguyên nước đặc biệt như nước khoáng tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển hoạt động du lịch tại đảo.

Do địa hình tương đối đơn giản, đồng nhất, ít phân cắt, cộng với việc diện tích đảo nhỏ nên mạng suối trên đảo kém phát triển, chỉ có một số con suối nhỏ chảy tạm thời vào mùa mưa ở phía Nam đảo với lưu lượng rất thấp. Trên đảo chưa có hồ chứa nước ngọt. Đây là khó khăn lớn nhất cho đời sống dân sinh và sản xuất của huyện. Hiện tại, được sự quan tâm của UBND tỉnh, hồ chứa nước ngọt núi Thới Lới đang được khẩn trương xây dựng để phục vụ nhu cầu của đông đảo nhân dân.

• d) Sinh vật biển

Số lượng động thực vật biển của đảo Lý Sơn rất đa dạng về thành phần loài và phong phú về số lượng. Điều đó góp phần làm phong phú các nguồn hải sản và nhiều loại đặc sản quý của cả nước lợ và nước biển, làm tăng giá trị, chất lượng các dặc sản địa phương cũng như cảnh quan môi trường nước.

Theo kết quả nghiên cứu Lý Sơn có trên 700 loài động, thực vật nhưng di quá trình khai thác ồn ạt không có quy định nên hiện nay trên đảo chỉ còn lại một số loài gồm: Khóa luận: Thực trạng phát triển loại hình du lịch Homestay.

• 137 loại rong biển
• 157 loại san hô (độ phủ 90%)
• 7 loại cỏ biển
• 40 loại da gai
• 200 loại cá rạn
• 96 loại giáp xác

Ngoài ra Lý Sơn còn có các loại san hô đen, hải sâm, tôm hùm hiện đã bị tận diệt. Sinh vật biển đảo Lý Sơn được đánh giá là phong phú và đa dạng. đảo Lý Sơn cùng Cù lao Chàm tước kia là một trong những hệ sinh thái có nhiều loại động thật vật bậc nhất. Nhưng đến nay hệ động thực vật quý tại Lý Sơn gần như bị hủy diệt.

Phát triển du lịch homestay góp phần bảo tồn các hệ động thực vật tại huyện đảo Lý Sơn, thông qua việc cộng đồng địa phương bảo tồn nguồn lợi để góp phần nâng cao kinh tế cho chính bản thân và gia đình họ.

• Các điểm du lịch tự nhiên tại huyện đảo Lý Sơn:

Hang câu Thạch Động

Hang Câu nằm ở thôn Đông, xã An Hải dưới chân núi Thới Lới, Hang Câu có một khung cảnh thiên nhiên hùng vĩ giữa một bên là biển, một bên là núi. Hang Câu được gió và sóng biển mài mòn, “khoét sâu” vào lòng núi và được hình thành cách đây hàng nghìn năm từ nham thạch. Khung cảnh ở đấy còn rất hoang sơ nhưng mang một vẻ đẹp rất thơ mộng, quyến rũ hút hồn du khách.

Nơi đây không khí rất trong lành, gió thổi lồng lộng và gió thổi quanh năm vỗ vào ghềnh đá – được tạo thành từ nham thạch, cao hàng trăm mét, trông rất nên thơ và hùng vĩ. Có lẽ nơi đây người dân Lý Sơn thường đến câu cá, và cũng là nơi có nhiều rau câu nên gọi là Hang Câu.

Hang Câu bên cạnh khung cảnh khung cảnh phía vực núi, với những mô đá bị sóng biển và gió bào mòm nhô ra phía biển là những cồn đá phẳng lì, phủ một lớp rêu xanh được sóng biển ngày đêm vỗ vào tung bọt trắng xóa. Nước biển ở đây cũng trong xanh đến lạ, đứng trên ghềnh đá phía sát mép biển có thể nhìn từng đoàn cá bơi lội lăn tăn dưới nước có độ sâu đến vài mét. Và đây cũng là nơi tắm biển hết sức thú vị, có thể vừa ngâm mình vào dòng nước mát để làm dịu đi cái nắng gió của xứ đảo vừa có thể quan sát vạn vật thủy sinh dưới lòng biển bơi lội… Khóa luận: Thực trạng phát triển loại hình du lịch Homestay.

• Núi Giếng Tiền

Nếu núi Thới Lới toàn đá thì núi Giếng Tiền lại có rất nhiều đất đỏ, giống đất bazan Tây Nguyên. Lòng Giếng Tiền cũng có miệng núi lửa nhưng không lớn bằng núi Thới Lới. Cùng với cát lấy từ biển quanh đảo, loại đất đỏ núi Giêng Tiền này được người dân Lý Sơn lấy về rãi lên ruộng, thành lớp phân để bón tỏi. Chính loại đất và cát ấy đã tạo nên hương vị riêng cho tỏi Lý Sơn. Cũng tại miệng núi Giêngs Tiền, có một khoảng đất nhỏ, dù là đất đỏ nhưng lại không một loại cây cỏ nào mọc được. Theo quan niệm của người dân nơi đây, đây chính là vùng đất thiêng, đất tinh khiết nhất nên người ta thường lấy về làm cốt cho những ngôi mộ gió của Đội Kiêm Quản Bắc Hải đã hy sinh khi đi bảo vệ Hoàng Sa từ thời Minh Mạng.

2.2.1. 2. Tài nguyên du lịch nhân văn

Tài nguyên du lịch nhân văn là cơ sở để phát triển loại hình du lịch văn hóa, một trong những loại hình du lịch phổ biển nhất trên thế giới. Để đóng góp vào sự phát triển thành công của một vùng thì sự kết hợp giữa hai loại tài nguyên: tự nhiên và nhân văn là hết sức quan trọng. Hơn nữa, nằm trong cùng một quần thể thì sự hỗ trợ bổ sung cho nhau của hai loại hình du lịch: sinh thái và văn hóa là thực sự cần thiết, tạo nên sức hấp dẫn và sự đa dạng cho sản phẩm du lịch của mỗi vùng. Do vậy, để phát triển du lịch homestay tai Lý Sơn, thì việc nghiên cứu tìm hiểu tài nguyên du lịch nhân văn càng có ý nghĩa quan trọng không thể thiếu.

Nếu như du lịch văn hóa thiên về tìm hiểu các giá trị truyền thống, du lịch tham quan thiên về ngắm cảnh thiên nhiên, nghỉ ngơi… thì du lịch homestay lại bao gồm nhiều hoạt động tạo nên một bức tranh sinh hoạt phong phú, ở đó du lịch được sống với thiên nhiên, cảm nhận sư trong lành của cảnh quan, nhận thức sâu sắc về những giá trị nhân văn của văn hóa truyền thống, của sinh hoạt vùng miền rất đổi bình dị, mộc mạc.

Đảo Lý Sơn được khai phá và cư trú cách đây khoảng 400 năm, dưới thời các Chúa Nguyễn. Với ngành nghề chính là đánh bắt thủy sản, mò ngọc trai và trồng tỏi,… đã tạo nên một lịch sử và truyền thống văn hóa thể hiện thông qua các quần thể di tích lịch sử văn hóa, các lễ hội mang đậm nét văn hóa của người Việt trên vùng đất Lý Sơn.

Trong lòng đất Lý Sơn còn ẩn chứa nhiều di chỉ văn hóa Sa Huỳnh và văn háo Chăm mà các hiện vật gồm xương động vật, đồ gốm, hài cốt người có niên đại cách chúng ta hai đến ba nghìn năm. Về mặt văn hóa tinh thần, có thể nói rằng Lý Sơn là một bảo tàng sống động với sự phong phú rất đáng ngạc nhiên của kho tàng truyền thuyết, chuyện kể, dân ca, lễ hội đua thuyền tứ linh, lễ tế lính Hoàng Sa, các tín ngưỡng dân gian theo mùa, tục thờ các ông…

Các di tích văn hóa khảo cổ:

• Di tích thời đại đá cũ

Di tích Giếng Tiền Khóa luận: Thực trạng phát triển loại hình du lịch Homestay.

Đầu năm 2006, một số nhà khảo cổ học học đã tình cờ phát hiện trên bậc thềm cổ của miệng núi lửa núi Giếng Tiền ở phía bắc đảo Lý Sơn có các công cụ đồ đá cũ. Các di vật thu nhặt gồm rìu tay, hòn ghè, hòn ném, bàn mài, vòng trang sức, đặc biệt có rất nhiều mảnh tước bị tách ra trong quá trình chế tác công cụ. Bước đầu các nhà khảo cổ học đã xác định đây là di tích cư trú và cũng là xưởng chế tác đá của cư dân ở sơ kỳ thời đại đá cũ, cách nay khoảng 30 vạn năm. Di tích Giếng Tiền có thể sánh tương đương với di tích đá cũ ở Núi Đọ (Thanh Hóa). Đây là di tích đá cũ đầu tiên được phát hiện ở Quảng Ngãi cũng như ở miền Trung Việt Nam.

• Di tích thời đại Kim khí – Di tích Xóm Ốc

Di tích Xóm Ốc ở thôn Đông, xã An Vĩnh, huyện đảo Lý Sơn, nằm bên bờ suối Ốc, gần bờ biển phía nam đảo. Di tích do Đoàn Ngọc Khôi đào thám sát phát hiện năm 1996, Viện Khảo cổ học phối hợp với tỉnh Quảng Ngãi khai quật năm 1997. Di tích Xóm Ốc là nơi cư trú của cư dân Văn hóa Sa Huỳnh, đồng thời trong tầng văn hóa có xen lẫn mộ táng. Tầng văn hóa cư trú của cư dân cổ dày trên 1,50m, có cấu tạo đất bazan pha cát ken dày vỏ các loài nhuyễn thể.

Qua các tầng văn hóa Xóm Ốc được khai quật cho thấy, cư dân cổ ở đây cư trú ổn định lâu dài. Môi trường sống của cư dân Văn hóa Sa Huỳnh ở Xóm Ốc là biển đảo nên nguồn thực phẩm chủ yếu của họ là khai thác các loài thủy sản. Mộ táng Xóm Ốc có loại mộ đất chôn song táng, gồm hai người nam và nữ, di cốt còn nguyên. Ngoài ra có loại mộ nồi, vò chôn đứng, chủ yếu là chứa các di cốt trẻ em. Di vật Xóm Ốc có đồ đá như rìu, cuốc, bàn mài, đồ đồng như rìu, mũi tên, lưỡi câu, đồ sắt như dao, đồ đá quý và thủy tinh làm trang sức như khuyên tai ba mấu, hạt chuỗi, đồ gốm có nồi vai gãy, bình hình con tiện, bát bồng. Đặc biệt, Xóm Ốc có bộ sưu tập di vật mang đặc trưng sắc thái biển tương đồng văn hóa với các đảo trong khu vực lòng chảo Thái Bình Dương, đó là các công cụ và trang sức chế tác từ vỏ tridacna (ốc tai tượng), nắp turbo (ốc mặt trăng), ốc hoa (ốc tiền)… Qua di tích và di vật Xóm Ốc có thể thấy nguồn gốc hình thành nên Văn hóa Sa Huỳnh trên đảo khởi đầu từ các dòng chảy văn hóa Tiền Sa Huỳnh ở đất liền như Long Thạnh, Bình Châu I, Bình Châu II hình thành nên. Trong quá trình phát triển, cư dân Văn hóa Sa Huỳnh ở Xóm Ốc giao lưu mạnh mẽ trong khu vực hải đảo và lục địa để làm tăng sức sống nội sinh. Niên đại tuyệt đối C14 mẫu 1: 1910 ± 60 B.P, mẫu 2: 1900 ± 60 B.P. Niên đại tương đối lớp sớm của Xóm Ốc cách nay khoảng 2.500 năm.

• Di tích Suối Chình Khóa luận: Thực trạng phát triển loại hình du lịch Homestay.

Di tích Suối Chình nằm trên cồn cát cạnh biển, phía đông đảo Lý Sơn, thuộc xã An Hải. Di tích được Phạm Thị Ninh khai quật năm 2000. Di tích Suối Chình có nguồn gốc phát triển từ giai đoạn muộn của Xóm Ốc. Di tích Suối Chình là nơi cư trú của cư dân Văn hóa Sa Huỳnh, đồng thời trong tầng văn hóa có xen lẫn mộ táng. Tầng văn hóa Suối Chình có cấu tạo đất đỏ pha cát biển, gốm xen lẫn vỏ nhuyễn thể (do con người cư trú ăn bỏ lại). Trong tầng văn hóa có chứa mộ nồi chôn úp nhau theo chiều thẳng đứng, đồ tùy táng được đặt bên trong hoặc bên ngoài. Bên trong các mộ nồi đều có di cốt trẻ em. Đặc trưng di vật đồ đá gồm có rìu, mai, cuốc, bàn mài… đồ sắt có dao, kiếm, đồ trang sức bằng đá quý, thủy tinh như khuyên tai ba mấu, hạt chuỗi, đặc biệt có đồ trang sức hạt chuỗi, vòng đeo, được chế tác theo cách khoan mài tinh vi từ lõi tridacna và các loại ốc, sò, đồ gốm có các loại nồi, bát. Niên đại Suối Chình ở vào khoảng đầu Công nguyên.

• b) Các di tích lịch sử văn hóa

Lý Sơn là một hòn đảo có tiềm năng văn hóa phong phú, trong đó các di tích lịch sử văn hóa chiếm một vai trò quan trọng. Hòn đảo Lý Sơn đã, đang là một nơi thu hút sự quan tâm tìm hiểu không chỉ đối với các nhà nghiên cứu, mà còn là một điểm du lịch hấp dẫn. Lý sơn hiện có các 03 di tích lịch sử cấp quốc gia và 07 di tích lịch sử cấp tỉnh có thể kể đến như:

• Đình làng An Hải ( di tích cấp quốc gia)

Nằm ở thôn Đông xã An Hải huyện Lý Sơn. Được xây dựng vào năm Minh Mạng nguyên niên (1820). Đình xây dựng theo hình chữ tam gồm: Đình Thượng, đình Trung và đình Hạ. Đây là công trình kiến trúc nghệ thuật mang phong cách thời Nguyễn, được phản ảnh qua nghệ thuật chạm khắc gỗ độc đáo: án thờ, bề mặt các vi kèo, cột chống, đỉnh cửa. Đồng thời đình còn có kỷ thuật đắp nổi, tạc tượng hết sức tinh xảo, sống động. Đình An Hải còn gắn liền với quần thể nhà thờ thất tộc, miếu Bùi Ta Hán, miếu Thành Hoàng, miếu Thủy Long và NghĩaTự. Đình Làng An Hải là công trình kiến trúc nghệ thuật lâu đời nhất còn lưu lại trên đảo Lý Sơn. Bên trong đình thờ bà thiên Y-A-Na ( Pô Inu Nagar) chúa Ngu Mang Nương, tiền hiền, hậu hiền và tiền vãng, hậu vãng, cách phối thờ như vậy chính là sự dung hòa các mảnh vở của nền văn hóa Chăm vào trong lòng văn hóa Đại Việt để hình thành nên văn hóa đặc trưng của đình làng Khóa luận: Thực trạng phát triển loại hình du lịch Homestay.

• Lý Sơn.

Di tích đình làng An Hải được Bộ Văn hóa Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) công nhận là Di tích lịch sử văn hóa quốc gia, tại Quyết định số 985 – QĐ/VH ngày 7/5/1997 Ngày 28/04/2013 đình làng An hải được Bộ VH – TT & DL công nhận là Di sản lịch sử văn hóa cấp quốc gia.

• Chùa hang (di tích cấp quốc gia)

Chùa Hang hay còn gọi là Thiên Khổng Thạch Tự nằm ở phía Đông Bắc đảo, dưới chân núi Thới Lới. Chùa Hang là một di tích thắng cảnh do thiên nhiên và con người tạo nên, chùa có giá trị về nhiều mặt, là bằng chứng cụ thể về quá trình khai phá và xây dựng đảo của cư dân Đại Việt, được lập ra cách đây khoảng 400 năm, chùa có nhiều ngóc ngách kỳ thú (có đường lên trời, đường xuống địa ngục) Bên cạnh đó do nằm ở vị trí, dưới chân núi Thới Lới và sát mép biển tạo cho nơi đây cảnh quan nên thơ và hùng vĩ, nên chùa Hang là nơi cho du khách nghỉ ngơi, giải trí thú vị.

• Âm Linh Tự (di tích cấp quốc gia)

Âm Linh Tự tọa lạc tại thôn Tây xã An Vĩnh huyện Lý Sơn, Là nơi thờ tự đội hùng binh Hoàng Sa, được xây dựng vào giữa thế kỷ XVII, là di tích lịch sử quan trọng trong vấn đề chứng minh và phản ánh một cách trung thực chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Từ những chuyến hải trình gian nan bằng phương tiện ghe bầu thô sơ đã khiến cho rất nhiều lính Hoàng Sa bỏ mình trên biển. Tưởng nhớ đến họ người dân trên đảo Lý Sơn xây dựng nên đền Âm Linh Tự để thờ phụng. Từ đó cho thấy dưới thời vương triều Chúa Nguyễn và Triều Nguyễn, quần đảo Hoàng Sa là bộ phận không tách rời đối với đất liền và triều đình đã giao trọng trách khai thác và bảo vệ cho đội Hoàng Sa ở Lý Sơn.

• Nhà thờ Phạm Quang Ảnh (di tích cấp tỉnh)

Nhà thờ Pham Quang Ảnh là nơi thờ tự Phạm Quang Ảnh đội trưởng đội Hoàng Sa hy sinh khi làm nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền Việt Nam trên quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Được xây dựng vào giữa thế kỷ XVII. Bố cục phối thờ với dòng họ tổ tiên. Di tích nhà thờ Phạm Quang Ảnh là di tích có giá trị giáo dục to lớn cho thế hệ hôm nay và mai sau về tinh thần yêu nước, yêu quê hương, dân tộc và chủ quyền vẻ vang của đất nước Việt Nam ở quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa.

• Nhà thờ Võ Văn Khiết (di tích cấp tỉnh) Khóa luận: Thực trạng phát triển loại hình du lịch Homestay.

Là nơi thờ tự đội trưởng đội Hoàng Sa Võ Văn Khiết đã hy sinh khi làm nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền Việt Nam trên quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Cha Võ Văn Khiết là ông Võ văn Thắm vốn là lý trưởng làng An Vĩnh đã xin triều đình cho lập đền thờ Võ Văn Khiết tại xóm Vĩnh Thành xã An Vĩnh huyện Lý Sơn. Ngôi đền thờ nằm trong khu đất của dòng họ Võ, dân gian quen gọi là miếu ông Thắm. Theo những người già trong tộc họ Võ thì đền thờ được xây dựng cuối triều Gia Long.

• Di tích đền thờ cá ông Lăng Chánh (di tích cấp tỉnh)

Nằm ở thôn Đông xã An Vĩnh huyện Lý Sơn, nằm sát bờ biển. Di tích được xây dựng vào thời Minh Mạng, đây là di tích tín ngưỡng quan trọng của vạn chài Lý Sơn. .Người Việt có truyền thuyết xem cá ông là hóa thân của mảnh áo Cà Sa của phật bà Quan Âm. Phật bà Quan Âm xé áo Cà Sa thành muôn mảnh thả xuống biển hóa phép thành Cá ông, lấy bộ xương Voi ban cho để cá Ông có thân hình to lớn, lại ban phép thâu đường bơi lội thật mau để cứu những ngư dân lâm nạn. hiện nay nơi đây và nhiều lăng cá ông trên đảo Lý Sơn còn lưu giữ nhiều bộ xương cá ông rất lớn.

• Di tích dinh bà Thiên Y – A – Na (di tích cấp tỉnh)

Là loại kiến trúc nghệ thuật tôn giáo tín ngưỡng. Nằm ở thôn tây xã An Hải huyện Lý Sơn có diện tích khoảng 150m. Mặt hướng về phía Nam và có lối kiến trúc hình chữ tam, chia làm 3 tòa: Tiền đường, chính diện và hậu cung, nơi đây còn lưu giữ những mảng chạm khắc gỗ rất đẹp và tinh tế, sống động. Trong nội và ngoại thất di tích còn lưu giữ những bảng liễn, câu đối, các pho tượng bằng gỗ, đá – là những tác phẩm có giá trị mỹ thuật cao. Di tích dinh bà Thiên Y-A-Na là bằng chứng của sự dung hòa văn hóa Việt – Chăm. Do vậy là nơi có giá trị trong nghiên cứu khoa học và tham quan du lịch.

• Di tích dinh Tam Hòa (di tích cấp tỉnh)

Là loại kiến trúc nghệ thuật tôn giáo tín ngưỡng. Nằm ở thôn tây xã An Hải huyện Lý Sơn. Di tích được xây dựng dưới thời Gia Long, cảnh quan rất đẹp, bên trong chính thờ là nữ thần Thủy Long( truyền thuyết là con Long Vương) cùng thờ với Bạch Mã Thái Giám và chư vị ngủ đức. Đây cũng là di tích tín ngưỡng quan trọng của người dân trên đảo Lý Sơn.

• Di tích nhà lưu niệm đội Hoàng sa kiêm quản Bắc Hải Khóa luận: Thực trạng phát triển loại hình du lịch Homestay.

Nhà trưng bày lưu niệm đội Hoàng Sa kiêm quản Bắc Hải nhằm mục đích bảo tồn, gìn giữ và phát huy tác dụng những di sản văn hóa liên quan đến hoạt động của đội Hoàng Sa vào việc giáo dục truyền thống uống nước nhớ nguồn, ghi nhớ công lao của các vị tiền nhân đối với dân, với nước mà còn góp phần nâng cao nhận thức và trách nhiệm của cán bộ, nhân dân đặc biệt là thế hệ trẻ hôm nay và mai sau trong việc tiếp nối cha anh giữ vững chủ quyền biển đảo. Nhà trưng bày có gồm 3 phòng, với tổng diện tích là 180m2. Nội thất nhà trưng bày bao gồm gần 200 nguồn tư liệu, hơn 100 hiện vật có giá trị khoa học còn góp phần minh chứng một sự thật lịch sử là quần đảo Hoàng sa, Trường Sa vốn từ lâu là một bộ phận không thể tách rời của lãnh thổ Việt Nam.

• Di tích Lăng cá Ông (Đông Hải) (Di tích cấp tỉnh)

Ngoài các di tích đặc biệt đó Lý Sơn còn có hàng chục ngôi nhà rường cổ đắp đất, có kiến trúc độc đáo, chạm trổ khắc gỗ điễn tích còn giữ nguyên. Nhà đắp có tác dụng. chống cháy nhà, cách nhiệt (mát vào mùa hè, ấm vào mùa đông). Kiến trúc loại này điều chia làm 3 gian, 2 chái , có 1 đến 2 lớp cửa bàn khoa, trên mái hiên điều có cham trổ thủng hoặc chạm nổi theo các điển tích hướng đến Nhân – Nghĩa – Lễ – Trí – Tín và Phước – Lộc – Thọ.

• Các lễ hội

Trải qua quá trình khai phá và định cư, nhân dân Lý Sơn đã tiếp thu vốn văn hóa bản địa sẵn có để hình thành nên những tập tục sinh hoạt văn hóa riêng mang đậm truyền thống nhân văn sâu sắc. Lễ hội là một loại hình đặc biệt của văn hóa phi vật thể, nó như một thư văn hóa tiềm ẩn trong sâu thẳm tâm hồn nhân dân. Sự hình thành và tồn tại lễ hội ở Lý Sơn xuất phát từ thực tiễn sinh hoạt đời sống của người dân ở một hòn đảo cách xa đất liền, sự giao tiếp với cuộc sống bên ngoài rất hạn chế nên yếu tố văn hóa của người Việt xưa còn lưu giữ khá nguyên vẹn trong các nghi thức tế lễ, đồng thời họ cũng biết sáng tạo nên những sinh hoạt lễ hội phục vụ nhu cầu đời sống tinh thần.

Đảo Lý Sơn có các lễ hội truyền thống nổi tiếng như:

Lễ khao lề thế lính là một lễ hội được nhân dân huyện đảo Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi duy trì hàng trăm năm nay. Thời gian đầu khi mới thành lập Đội Hoàng Sa, cứ hàng năm người của đảo Lý Sơn lại được tuyển mộ vào đội này làm binh, phu đi khai thác và bảo vệ Hoàng Sa và Trường Sa. Việc này gọi là “thế lính”. Lễ khao lề thế lính là một lễ hội độc đáo với truyền thống uống nước nhớ nguồn nhằm ghi nhớ công ơn người xưa hay nhóm An Vĩnh thuộc hải đội Hoàng Sa đã ra đi tìm kiếm sản vật và cắm mốc biên giới hải phận mà không trở về. Khóa luận: Thực trạng phát triển loại hình du lịch Homestay.

Lễ hội được tổ chức tại Âm Linh Tự (một di tích được xếp hạng quốc gia) vào các ngày 18, 19, 20 tháng 4 âm lịch hàng năm. Đây là lễ hội lớn không chỉ của huyện mà còn của cả tỉnh Quảng Ngãi. Với hình thức tổ chức rất công phu nhiều công đoạn, song đặc biệt hơn cả là hình thức thả thuyền giấy ra biển ngụ ý mãi duy trì việc ra biển như trước và có lẽ vì thế mà lễ hội có tên là “khao lề thế lính”. Vào những ngày này, ngoài việc tổ chức người địa phương còn thực hiện đắp và dọn các ngôi mộ của các chiến sĩ hải đội Hoàng Sa (dân nơi đây gọi là Mộ gió).

Lễ hội này không chỉ mang ý nghĩa phục vụ công tác nghiên cứu văn hóa cộng đồng cư dân ven biển Việt Nam, du lịch mà còn thể hiện đạo lý uống nước nhớ nguồn, truyền thống gìn giữ và bảo vệ lãnh thổ và lãnh hải của đất nước.

Ngày 28/04/2013 Lễ khao lề thế lính Hoàng Sa được Bộ VH – TT & DL công nhận là di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia.

• Hội dồi bòng

Cùng với các sinh hoạt lễ hội đầu năm của xã như tế đình, đua thuyền truyền thống, đô vật, Hội dồi bòng với nghi thức tổ chức cho thấy đây là một sinh hoạt lễ hội hết sức độc đáo phản ánh đậm nét văn hoá truyền thống của người Việt vùng Bắc bộ. Do nhiều tác động của yếu tố khách quan và chủ quan con người, một thời gian dài nhiều giá trị văn hoá truyền thống của làng quê An Hải bị quên lãng, mai một, trong đó có trò diễn dân gian là hội dồi bòng. Tuy nhiên trong tâm thức người làng An Hải họ vẫn luôn nhớ về ngày hội qua câu ca:

“Mùng bốn có hội đua ghe

Cho đến mùng bảy bắt phe dồi bòng” Khóa luận: Thực trạng phát triển loại hình du lịch Homestay.

Thể hiện một nhu cầu sinh hoạt văn hoá tâm linh không thể thiếu được trong những ngày tết đầu năm. Qua đó, có thể khẳng định, cùng với lễ hội đua thuyền tứ linh truyền thống từ ngày mùng bốn đến ngày mùng bảy tháng Giêng, hội dồi bòng tại đình làng An Hải tạo nên một sắc thái văn hoá truyền thống đặc sắc trong sinh hoạt văn hoá lễ hội mùa xuân của người dân làng An Hải.

Hội dồi bòng được tổ chức tại đình làng, mà theo các nhà nghiên cứu vốn là nhằm để cầu mặt trời (biểu tượng là trái bòng = cầu nắng), đề cao sức mạnh. Các tay đua sẽ tập trung tại làng để tham gia hội này. Sau khi làm lễ trong đình, cả làng sẽ ném quả bòng ra sân đình. Đội nào ném được trái bòng vào giỏ là đội ấy thắng cuộc, và đội ấy mang trái bòng ấy về tế tại dinh miếu của xóm, của lân. Người Lý Sơn tin rằng, làng xóm nào giành được quả bòng thì năm ấy cả làng, cả xóm sẽ gặp những điều tốt lành. Đây là một trò diễn hết sức sinh động, hào hứng, có sự cổ vũ của hàng ngàn người trong tiếng trống thúc giục. Rất tiếc, hội dồi bòng hiện nay không còn được tổ chức thường xuyên như trước năm 1945 nữa.

• Lễ hội đua thuyền

Lễ hội đua thuyền Lý Sơn diễn ra từ ngày mùng 4 đến mùng 8 tháng Giêng Âm lịch hàng năm. Lễ hội đua thuyền Lý Sơn không chỉ là một trò diễn vui chơi giải trí, mà còn để tưởng nhớ đến các vị tiền hiền buổi đầu khai khẩn và cầu mong cho quốc thái dân an, người an vật thịnh.

Lễ hội đua thuyền Lý Sơn có 2 cấp độ: Hội đua thuyền của làng, và hội đua thuyền của huyện (2 làng). Hội đua thuyền của làng cho 4 ghe đua của làng trong 4 ngày. Mỗi ngày thuyền đua được đổi vị trí theo kiểu tiệm tiến (ngày thứ

• Rồng – Phụng – Lân – Quy; ngày thứ 2: Quy – Rồng – Phụng – Lân; ngày thứ
• Lân – Quy – Rồng – Phụng; ngày thứ 4: Phụng – Lân – Quy – Rồng). Sau 4 ngày đua tính điểm tổng cộng để phân biệt giải. Đường đua gồm 4 vòng 8 dạo (khoảng 2.000m). Đây là giải đua thuyền chính thức được tổ chức sau ngày Lý Sơn được thiết lập thành đơn vị hành chính cấp huyện (1.1.1993), và vẫn duy trì cho đến ngày nay.

Hội đua thuyền ở huyện đảo Lý Sơn không chỉ là một trò diễn để vui chơi, giải trí, biểu dương sức mạnh mà còn mang nặng yếu tố tín ngưỡng hơn các hội đua thuyền ở nhiều nơi khác trên địa bàn Quảng Ngãi

• Các sản phẩm truyền thống Khóa luận: Thực trạng phát triển loại hình du lịch Homestay.

Hành, tỏi là hai loại cây mạng tính đặc sản của Lý Sơn. Ngày nay, Lý Sơn được mệnh danh là “vương quốc tỏi”. Đến với Lý Sơn hầu như du khách đều có quà là vài ba cân tỏi của khách sạn, nhà nghỉ hoặc nhà dân tặng. Ngoài ra trên đảo có nhiều vỏ ốc quý có giá tị kinh tế cao, nếu biết chế biến thành các sản phẩm mỹ nghệ thì nó sẽ mang lại lợi ích kinh tế cho cộng đồng địa phương. Quanh đảo có nhiều loại thủy sản, hải sản quý, cội san hô tầng tầng, lớp lớp với nhiều thế khó tạo. Ở rạn có hoa đá ( đỏ, đen), hoa đá đen có giá trị kinh tế cao.

• Văn hóa ẩm thực

Rượu dầm tỏi mồ côi, gỏi tỏi Lý Sơn, đặc sản “bún biển”, hầu son xào, các món ăn từ ốc, thịt vích, món ray xoa, con vẹn với món xào vẹm, món ăn đồn độc, vú biển và các hải sâm như da trăn, áo tơi, bánh ít lá gai…là những đặc sản của Lý Sơn.

Đến Lý Sơn ngoài ẩm thực hàng ngày, Lý Sơn còn có nhiều món ăn đặc sản mà ít có nơi nào có được.

• Bánh ít lá gai

Theo truyền thuyết từ It là tên một vị vua đặt cho nàng dâu hiếu thảo với mẹ chồng, nhà tuy nghèo nhưng lúc nào đi chợ về cũng mua cho mẹ một đôi bánh. Trước đây bánh ít lá gai được nhà nhà làm 2 lần trong tết Nguyên Đán và Tết Đoan Ngọ. Ngày nay bánh ít lá gai đã trở thành một mặt hàng phục vụ du khách quanh năm.

• Gỏi tỏi

Tỏi nhổ về cắt bỏ phần rể, lấy phần thân và một ít lá gần thân, lột bỏ lớp vỏ ngoài cùng, chẻ nhỏ, cắt ngắn rồi rửa sạch, để ráo nước, đem hấp cách thủy cho chín. Khi ăn cho gia vị vào gồm: Đường, tiêu, bột ngọt, muối rang với quả chanh vắt lấy nước, trộn điều, bóp nhuyễn, rắt đậu phông (lạc) và là ăn được. Món gỏi tỏi vừa đơn giản vừa thơm, hơi cay của vị tỏi tạo cho ta một cảm giác khó quên. Khóa luận: Thực trạng phát triển loại hình du lịch Homestay.

• Món xào tỏi

Tương tự như món gỏi tỏi nhưng xào trực tiếp không cần hấp, khi xào không để quá chín sẽ làm mất hương vị của tỏi.

• Rượu tỏi Mồ Côi (tỏi một)

Rượu tỏi mồ côi có thể chửa được nhiều bệnh như: Cao huyết áp, đâu bụng đầy hơi, xơ vữa động mạch…

• Ốc biển Lý Sơn

Ốc biển Lý Sơn được các ngư dân khai thác ven bờ hoặc từ các vùng biển khơi, bao gồm rất nhiều loại: ốc cừ, ốc đụn,… Ốc Lý Sơn được chế biến ngay nên rất tươi, ăn vào có vị ngọt, có thể luộc, nướng hoặc xào xả ớt.

• Chè rong biển

Rong biển được người dân vớt về sau đó rửa sạch và phơi khô, khi chế biến trước khi nấu nên nhâm rong biển trong thời gian vài ba tiếng để rong biển có thể nở ra và đõ mất nhiều thời gian nấu, và tránh nấu lâu vì rong biển sẽ tan ra với nước, như thế sẽ không ngon. Chén chè rong biển sau khi nâu trong vắt, vàng ươm màu mía đường với từng lớp thạch đông giòn tan được ướp trong thùng đá lạnh mát rượi chỉ trông cũng đã đủ thèm. Không giống loại rong biển dùng làm gỏi có cọng tròn xanh trong, món chè rong biển nấu từ một loại rong biển có sợi dẹt màu trắng sữa. Từng sợi rong biển chưa tan hết vào lớp thạch chè cứ sần sật như lưu luyến hương vị biển nơi đầu lưỡi.

Lý Sơn có các điều kiện tài nguyên du lịch tự nhiên rất thuận lợi, tài nguyên du lịch nhân văn phong phú và đa dạng, có nét đặc trưng riêng của vùng đất “đầu sóng ngọn gió” mà loại hình du lịch homestay thường khai tác tài nguyên du lịch nhân văn nhiều hơn nên Lý Sơn hoàn toàn có thể khai thác và phát triển loại hình du lịch homestay.

2.2.2. Điều kiện cơ sở hạ tầng, cơ sở vật chất kỹ thuật và dịch vụ du lịch Khóa luận: Thực trạng phát triển loại hình du lịch Homestay.

2.2.2.1. Điều kiện cơ sở hạ tầng

• a) Mạng lưới và phương tiện giao thông vận tải

Có thể nói, có sở hạ tầng là điều kiện, là nguồn lực quan trọng cho sự phát triển du lịch homestay tại đảo Lý Sơn. Nhìn chung, hệ thống giao thông đường bộ của huyện tương đối hoàn chỉnh, phân bổ hợp lý, đồng đều, đảm bảo phục vụ tốt cho sản xuất và sinh hoạt của nhân dân. Giao thông đóng vai trò hết sức quan trọng đối với quá trình phát triển của một vùng, gắn liền với sự phát triển của đất nước. Đặc biệt là giao thông thủy đóng vai trò hết sức quan trọng với quá trình phát triển của huyện đảo Lý Sơn, gắn liền với phát triển của đảo với đất liền. Hiện nay, hệ thống giao thông đến du lịch nói chung và đảo Lý Sơn nói riêng ngày càng hoàn thiện, từng bước quy hoạch các tuyến để thuận tiện cho việc vận chuyển khách du lịch.

Để đến Lý Sơn, cách duy nhất là đi từ bến cảng Sa Kỳ, cách thành phố Quảng Ngãi 20km. Từ TP. HCM đi Quảng Ngãi khoảng 860 km, cách Hà Nội 889km. Thành phố cách Hội An 100km, cách Quy Nhơn 147km, cách Nha Trang 412km.

Hiện nay, có 3 tàu cao tốc là An Hải, Lý Sơn và An Vĩnh cùng chạy lúc 8h sáng mỗi ngày ra đảo Lý Sơn. Theo lịch trình, tàu chạy lúc 8h sáng, tuy nhiên, nhưng do lượng khách đông nên thông thường cứ đủ khách là tàu xuất bến. Do đó, khách du lịch cần phải có mặt ở cảng sớm hơn 1 tiếng đồng hồ để đăng kí vé với phòng vé thuộc ban quản lý cảng Sa Kỳ. hoặc nếu đi theo đoàn có thể đăng kí vé qua điện thoại: 055.3616 431 (Cảng Sa Kỳ) để có thể đảm bảo có thể có vé để ra được cảng Lý Sơn.

Ngoài ra, để đến đảo Lý Sơn khách du lịch cũng có thể đi bằng tàu gỗ, tàu gỗ là phương tiện thay thế nếu tàu cao tốc có vẫn đề và không thể chạy được hoặc số lượng hành khách quá đông không đủ đáp ứng nhu cầu thì sẽ điều tàu gỗ chạy để đáp ứng nhu cầu đi lại cho khách. Hiện nay trên đảo có 5 tàu của các ngư dân. Thường xuất phát sau tàu cao tốc 1 tiếng với giá vé đi là 80.000 VNĐ và lượt về là 75.000 VNĐ. Khóa luận: Thực trạng phát triển loại hình du lịch Homestay.

Đường nội bộ ở đảo Lý Sơn thì từ điểm nút là cảng nằm ở phía tây nam đảo (gần huyện lỵ) có trục đường men theo bờ biển phía nam nối hai xã của đảo Lớn. Đây là trục đường chính. Có trục đường ngang nối phía nam và phía bắc nằm ở giữa đảo, và có nhiều tuyến nhỏ ngang dọc. Cho đến cách nay khoảng một vài chục năm, phương tiện giao thông của cư dân trên đảo vẫn là đi bộ, đi xe đạp. Xe máy, xe ô tô mới xuất hiện gần đây.

• Điện, nước

Điện năng cung cấp là điện máy phát diezen. Đây là một trong những bất lợi lớn nhất cho quá trình phát triển kinh tế – xã hội.

Về điện, do sự cách biệt nên mạng lưới điện trong đất liền chưa thể kéo ra đảo. Trước đây, Lý Sơn chỉ có máy điện nhỏ tự phát điện, đặt ở đảo Lớn, thời gian phát và công suất điện rất hạn chế.

Tuy nhiên, vấn đề nước dùng cho sinh hoạt ở đảo Bé rất khan hiếm. Đảo hầu như không có nguồn nước ngầm, nên dân ở đảo phải sắm bể, lu, vại lớn để chứa nước mưa dùng hằng năm. Ở đảo Lớn, trong những năm khô hạn, nước ngầm cạn kiệt, vấn đề nước dành cho sinh hoạt cũng rất nan giải.

Là huyện đảo nên hệ thống cấp thoát nước chủ yếu dựa vào nước dự trữ tại các hồ chứa và khoan giếng nước ngầm. Hiện nay, trên toàn địa bàn huyện chưa có nhà máy cung cấp nước sạch. Hệ thống thoát nước chỉ có trên các tuyến chính và chưa được đầu tư đồng bộ vì vậy thường bị úng ngập khi có mưa, lũ lớn.

• c) Hệ thống thông tin liên lạc Khóa luận: Thực trạng phát triển loại hình du lịch Homestay.

Đặc biệt, hệ thống thông tin liên lạc do cách biển nên trước kia hết sức khó khăn. Từ khi có hệ thống điện tử tự động, nhất là hệ điện thoại di động, đã khắc phục được điểm yếu cố hữu và giúp cho giao dịch, quản lý thuận tiện hơn nhiều. Đến nay, hệ thống bưu điện ở Lý Sơn có Bưu điện huyện, 3 Bưu điện văn hóa xã ở An Vĩnh, An Hải, An Bình. Bưu điện Lý Sơn có Bưu Cục Trung tâm huyện, có tổng đài diện tử dung lượng 1.112 số. Hiện nay thì các hệ thống thông tin liên lạc trên đảo Lý Sơn đã gần như hoàn thiện, điện thoại di động và cố định đã rất thịnh hành.

Thông tin liên lạc giữa huyện và đất liền được thực hiện qua mạch viba với tổng đài điện tử. Thông tin liên lạc là yếu tố giữ vai trò quan trọng trong hệ thống các cơ sở vật chất kỹ thuật. Vì nó giúp du khách có thể liên lạc được với thế giới bên ngoài khi đến một địa điểm du lịch.

• Cơ sở y tế

Về y tế, sự cách biệt với đất liền là một vấn đề nan giải cho việc khám chữa bệnh của cư dân đảo Lý Sơn. Thuở xưa, việc chữa bệnh ở đảo chủ yếu dựa vào các bài thuốc cổ truyền. Thời Pháp tái chiếm, ở Lý Sơn có 1 bệnh xá. Mãi đến sau 1975, ở đây mới có trạm xá huyện. Hiện tại, Lý Sơn đã có 1 bệnh viện huyện và 1 trạm y tế ở xã An Bình (đảo Bé). Bệnh viện huyện có 50 giường bệnh, có 7 bác sĩ. Lý Sơn hiện nay còn có thêm 01 trung tâm y tế quân dân y kết hợp, với các trang thiết bị vẫn còn thiếu thốn, trình độ y bác sĩ chưa được cao nên năm 2012 huyện được Ban quản lý Dự án “hỗ trợ Nam Trung Bộ: do ngân hàng phát triển châu Á (ADB) tài trợ đã tiếp nhận 3 thiết bị y tế gồm: 01 máy siêu âm đen trắng hai đầu dò, 01 máy hút dịch chạy điện CD2800 và 01 giường ấm cho trẻ sơ sinh. Các trang thiết bị này sẽ góp phần từng bước cải thiện chất lượng khám chữa bệnh tại Trung tâm, giúp người dân huyện đảo có điều kiện thụ hưởng dịch vụ y tế ngày một tốt hơn.

2.2.2.2. Điều kiện cơ sở vật chất kỹ thuật và dịch vụ du lịch

• Cơ sở phục vụ lưu trú

Về quy mô và số lượng Khóa luận: Thực trạng phát triển loại hình du lịch Homestay.

Hệ thống cơ sở lưu trú cho loại hình du lịch homestay là nghỉ tại nhà dân hoặc các khách sạn nhà nghỉ trên phạm vi huyện.

Theo thống kê của Sở Văn Hóa thể thao và du lịch tỉnh thì Lý Sơn hiện đang có 07 cơ sở lưu trú với tổng 40 phòng ( nhà nghỉ Mỹ Linh, Thủy Thạch, Bình Yên, Hoa Biển, Khu Nghỉ dưỡng Hoàng Sa và khách sạn Lý Sơn, nhà nghỉ Bến Bờ), 01 khu nghỉ dưỡng đã xin chủ trương ( Công ty Cổ phần Huy Vũ). Năm 2011 có 03 hộ gia đình là cơ sở lưu trú tại nhà dân. Vừa qua, qua thống kê khảo sát hiện ở huyện đảo Lý Sơn có hơn 24 ngôi nhà cổ, nhà thờ, từ đường của các dòng họ lớn, trong đó số lượng nhà cổ có thể phục vụ khách tham quan du lịch và loại hình nhà ở có phòng cho khách du lịch thuê (homestay) là hơn 10 ngôi. Đây là một điểm nhấn quan trọng cho tour du lịch homestay tại huyện đảo Lý Sơn. Ngoài ra Lý Sơn còn có rất nhiều dự án xây dựng thêm các nhà nghỉ khách sạn và rất nhiều gia đình có đủ điều kiện để đón khách du lịch homestay.

• Về chất lượng

Nhìn chung, chất lượng của hệ thống khách ở vùng đảo còn ở mức độ thấp. Số lượng khách sạn và phòng khách sạn đại tiêu chuẩn chưa có. Đây cũng là một trong những yếu tố làm cho sản phẩm du lịch của Lý Sơn chưa có sức hấp dẫn khách, nhưng thay vào đó Lý Sơn có các ngôi nhà cổ và khi loại hình du lịch homestay được áp dụng thì nó hoàn toàn có thể là cơ sở lưu trú cho khách du lịch, với một bề dày lịch sử, một nét sống truyền thống còn nguyên sơ, với loại hình du lịch này, thì một ngày không xa Lý Sơn sẽ là nơi có loại hình du lịch homestay phát triển trên cả nước.

• Các mô hình lưu trú:

Mô hình du lịch nghỉ tại nhà dân

Nhà Dân homestay: Du khách muốn hòa mình vào không gian sống của người dân, có thể chọn cho mình dịch vụ nghỉ tại nhà dân, ưu điểm của dịch vụ này là bạn có thể hòa mình vào cuộc sống của người bản địa, thấy được cuộc sống sinh hoạt hằng ngày của người dân nơi đây để hiểu hơn về thiên nhiên, con người và văn hóa sinh hoạt của cư dân miền đảo tỏi. Là tour mà du khách sẽ ăn, nghỉ, sinh hoạt cùng nhà dân và được nhân viên hướng dẫn thăm quan các danh lam thắng cảnh tại Lý Sơn. Với đội ngũ nhân viên nhiệt tình, hiếu khách… sẽ làm du khách thích thú và có cảm giác như đang là người thân và gia đình của mình vậy. Khóa luận: Thực trạng phát triển loại hình du lịch Homestay.

Đây là mô hình xuất phát từ nhu cầu của một số khách du lịch nước ngoài. Họ muốn cùng ăn, nghỉ và sinh hạt cùng người dân bản địa để tìm hiểu cuộc sống, sinh hoạt, văn hóa của người dân. Năm 2011 Huyện đã có 03 hộ đăng kí làm cơ sở lưu trú cho loại hình du lịch homestay, và cho đến nay Huyện đã có thêm 24 ngôi nhà có niêm đại từ 120 – 200 năm đăng kí làm dịch vụ lưu trú và tham quan tìm hiểu lịch sử văn hóa cho khách du lịch homestay. Sở dĩ số lượng các hộ dân làm cơ sở lưu trú cho loại hình du lịch này chưa được nhiều là do người dân cũng chưa nhận thức được lợi ích của việc phát triển mô hình du lịch này nên việc đầu tư, quan tâm phát triển chưa thực sự được chú ý. Loại hình này còn mang tính tự phát và nhỉ lẻ thiếu đồng bộ chưa đáp ứng được nhu cầu của du khách làm mất cảnh quan môi trường. mô hình này cũng chưa có quy hoạch cụ thể nên việc xây dựng các công trình kiến trúc tùy tiện làm mất nét đẹp truyền thống của địa phương. Nhiều nếp nhà truyền thống – nét văn hóa hấp dẫn khách du lịch đang bị phá vỡ thay vào đó là những ngôi nhà bê tông cốt sắt làm mất đi vẻ đẹp của Lý Sơn.

 Các nhà nghỉ, khách sạn tại Lý Sơn.

Công ty du lịch Lý Sơn kết hợp với một số nhà nghỉ, khách sạn tại Lý Sơn để cung ứng cho du khách từ nơi ăn chốn nghỉ và hướng dẫn thăm quan trong loại hình du lịch homestay.

Khách sạn, Nhà nghỉ: Theo thống kê của Sở Văn Hóa thể thao và du lịch tỉnh thì Lý Sơn hiện đang có 07 cơ sở lưu trú với tổng 40 phòng ( nhà nghỉ Mỹ Linh, Thủy Thạch, Bình Yên, Hoa Biển, Khu Nghỉ dưỡng Hoàng Sa và khách sạn Lý Sơn, nhà nghỉ Bến Bờ). Dành cho du khách đến với “vương quốc tỏi” còn hoang sơ, kì vĩ và nên thơ và khám phá các điểm du lịch kỳ thú cũng như được tận mắt thấy cây Phong Ba – một loại cây có xuất xứ từ Hoàng Sa và hiện đang được ươm trồng trên đảo Lý Sơn. “Cây Phong Ba – biểu tượng bất khuất của tinh thần và ý chí người Việt “

• Các cơ sở dịch vụ ăn uống Khóa luận: Thực trạng phát triển loại hình du lịch Homestay.

Cùng với sự gia tăng nhanh của khách du lịch cũng như các cơ sở lưu trú, hệ thống các cơ sở ăn uống của huyện đảo cũng tăng lên. Ở các khách sạn tại Lý Sơn hầu như đều có các phòng ăn riêng phục vụ chho khách. Không chỉ phục vụ cho khách du lịch đang nghỉ tại nhà nghỉ, khách sạn mà cả cho khách du lịch bên ngoài. Ngoài ra các cơ sở ăn uống bên ngoài cũng phát triển, nhưng không đáng kể, do đặc thù của đảo là cách xa đất liền, nên việc mua các loại rau củ quả mà Lý Sơn không trồng được để chế biến món ăn là rất khó khăn, nên các món ăn hầu như chỉ là đặc sản của Lý Sơn, là các món mà ngoài đảo có thể nuôi, trồng được, còn các món cầu kỳ phải mua nguyên liệu vận chuyển ở đất liền thì cũng có nhưng hầu như là rất đắt. Đối với các cơ sở lưu trú là nhà dân thì hải sản là món ăn thường ngày của họ, vì người dân Lý Sơn lao động ngư nghiệp nên mỗi ngày đều có hải sản tươi sống được đánh bắt ngoài khơi về, còn rất tươi nên người dân Lý Sơn ngoài vận chuyển vào đất liền để bán thì người dân tại Lý Sơn cũng tiêu thụ một lượng lớn các hải sản khi được đánh bắt về.

• c) Hệ thống dịch vụ bổ sung

Hiện tại Đảo chưa có các cửa hàng chuyên nghiệp phục vụ nhu cầu của người dân và du khách, tại đảo chỉ có một siêu thị mini được xây dựng tại xã An Hãi vào năm 2012 nhưng chưa đi vào hoạt động. Nên người dân chủ yếu là tự cung tự cấp hoặc mua hàng được vận chuyển từ đất liền ra đảo. Nhu cầu mua sắm của du khách là rất cao, nhưng tại đảo Lý Sơn ngoài các gian hàng bán các loại hải sản khô, bán các đồ lưu niệm được làm từ các vỏ ngao, sò, ốc, hến, ngọc trai… và các cơ sở bán đặc sản tỏi Lý Sơn ra thì Lý Sơn chưa có các cửa hàng phục vụ nhu cầu mua sắm như quần áo thời trang, các sản phẩm mĩ nghệ cao cấp…

• Các công trình phục vụ hoạt động thông tin văn hóa phục vụ du lịch

Phòng Văn hóa thông tin được thành lập vài năm gần đây, nó đảm nhiệm vai trò tuyên truyền quảng bá các loại hình du lịch mới tại Lý Sơn, các thông tin về du khách đến với Lý Sơn, thống kê số lượng khách đến, doanh thu của mỗi năm.

• e) Cơ sở phục vụ các dịch vụ bổ sung khác Khóa luận: Thực trạng phát triển loại hình du lịch Homestay.

Lý Sơn vẫn còn là một huyện đảo nên hoạt động du lịch thuộc dạng tiềm năng là nhiều, chưa có sự đầu tư vào các dịch vụ nhiều nên các dịch vụ bổ sung như Spa, khu vui chơi giải trí là rất khó để có thể cung cấp được. Hơn nữa đối với loại hình du lịch homestay du khách mong muốn tiềm hiểu về nét đẹp văn hóa trong gia đình họ sinh sống và cộng đồng dân cư điểm du lịch, chứ không quan trọng các dịch vụ bổ sung như thế nào. Mà hầu hết các điểm du lịch homestay thường cách xa khu dân cư nên các dịch vụ bổ sung là không thể đáp ứng đầy đủ nhu cầu của du khách như các điểm du lịch dần khu dân cư được. Mà đối tượng của loại hình du lịch homestay là những người có khả năng chi trả không quá cao, họ đi chủ yếu là để biết đến một phong tục tập quán khác, chứ không phải một dịch vụ tốt hơn nơi ở thường xuyên của họ.

Nhìn chung, cơ sở hạ tầng của huyện đảo tương đối hoàn chỉnh. Về giao thông có thể phần nào đáp ứng được nhu cầu của du khách, thông tin liên lạc tại đây cùng trở nên dễ dàng hơn trước nhờ các chính sách đầu tư của nhà nước. Vấn đề điện nước còn gặp nhiều khó khăn, tuy nhiên nhà nước đã có các chính sách kéo dây cáp ngầm để đáp ứng ứng nhu cầu sử dụng mạng lưới điện quốc gia của đảo, các sở y tế đã gần hoàn thiện có thể điều trị các ca chân thương nhẹ. Cơ sở vật chất kỹ thuật đa ngày càng được mở rộng, nhiều các nhà nghỉ, khách sạn đã được xây dựng, bên cạnh đó đối với loại hình du lịch homestay, có rất nhiều hộ dân đã đăng kí làm cơ sở lưu trú phục vụ du lịch. Các dịch vụ khác gần như hoàn thiệ để sẵn sàng phát triển một loại hình du lịch mới.

2.2.3. Điều kiện nguồn nhân lực

Hiện nay, huyện đảo có 08 cán bộ công chức của phòng văn hóa thông tin, 01 biên chế về cử nhân kinh tế du lịch, công chức phụ trách du lịch và 07 hướng dẫn viên du lịch tại huyện (chưa kể các Hướng dẫn viên của các công ty du lịch), Được sự giúp đỡ của Sở Văn Hóa Thể Thao và Du Lịch trong tháng 5 năm 2009 đã tập huấn về chuyên môn nghiệp vụ du lịch cho lãnh đạo và cán bộ phụ trách. Cho đến năm 2010 nguồn nhân lực có khoảng 500 người, trong đó lao động trực tiếp là 80 người, lao động gián tiếp khoảng 420 người.

Hiện nay với nguồn nhân lực còn thiếu, yếu thì Lý Sơn khó có thể đáp ứng nhu cầu về tìm hiểu cho du khách đối với các loại hình du lịch tham quan, nghiên cứu. Tuy nhiên với loại hình du lịch homestay lực lượng tham gia chủ yếu là cộng đồng địa phương nên trước khi hoạt động du lịch homestay phát triển tại đây, phòng văn hóa thông tin huyện có chính sách phát triển nguồn nhân lực từ cộng đồng địa phương.

2.2.4. Điều kiện hỗ trợ của các chủ thể tham gia Khóa luận: Thực trạng phát triển loại hình du lịch Homestay.

2.2.4.1. Cộng đồng địa phương

Hiện tại, tại Lý Sơn thì loại hình du lịch homestay chỉ mới chớm nở và chưa có thành tựu nổi bật, với các điều kiện tài nguyên du lịch thì Lý Sơn đã được một công ty du lịch tại Đà Nẵng nghiên cứu và khai thác khách du lịch đến với Lý Sơn. Loại hình này vừa được áp dụng vào dịp đại lễ khao lề thế lính Hoàng Sa và tuần văn hóa biển đảo Quảng Ngãi, tour du lịch đã được thực hiện rất thành công tại đây vào dịp lễ vừa qua. Công ty du lịch Lý Sơn và Sở Văn hóa thể thao Du lịch tỉnh cũng đã có công văn quyết định khai thác loại hình du lịch này vào ngày 21/04/2013. Và dĩ nhiên nó được thực nghiệm tại Lý sơn. Địa điểm áp dụng loại hình du lịch homestay là các ngôi nhà cổ, từ giá trị du lịch của những căn nhà cổ Lý Sơn đã kéo các đơn vị kinh doanh du lịch tìm đến thương thuyết với chủ nhà làm du lịch homestay. Tuy nhiên, nếu làm không khéo, loại hình du lịch này sẽ phá vỡ không gian, giá trị của hệ thống nhà cổ trên đảo. Do vậy, nên chăng, huyện đảo Lý Sơn cần hướng đến việc bảo tồn, duy tu nhà cổ một cách khoa học, đồng thời, vận động chủ nhà mở rộng cửa cho khách đến thưởng lãm, tham quan để thông qua đó, giới thiệu những hình ảnh, hiện vật, tài liệu liên quan đến việc khẳng định chủ quyền của nước ta đối với các quần đảo Trường Sa, Hoàng Sa. Bởi, mỗi ngôi nhà cổ ở Lý Sơn được ví như một “bảo tàng sống”, cất giữ nhiều chứng cứ, tư liệu khẳng định chủ quyền quần đảo Hoàng Sa của VN, được các tộc họ trên đảo gìn giữ qua hàng trăm năm. Điển hình như “tờ lệnh” ban hành ngày 15 tháng 4 năm Minh Mạng thứ 15, tức là năm Giáp Ngọ – 1834 để điều động đội binh thuyền của các tộc họ trên đảo Lý Sơn đi Hoàng Sa thi hành nhiệm vụ cũng được tìm thấy trong ngôi nhà cổ của ông Đặng Lên, ở xã An Hải. Hệ thống nhà cổ ở Lý Sơn thể hiện nét độc đáo của một làng nông chài, xứng đáng được bảo tồn, tôn tạo để phục vụ tìm hiểu, nghiên cứu về một dạng văn hóa vật chất truyền thống của người Việt, liên quan đến chủ quyền của tổ quốc đối với quần đảo Hoàng Sa. Khóa luận: Thực trạng phát triển loại hình du lịch Homestay.

Hầu hết cộng đồng địa phương tại Lý Sơn là lao động nông nghiệp và ngư nghiệp nên việc làm du lịch đối với cộng đồng địa phương nơi đây còn là một khái niệm lạ, nhưng đối với loại hình du lịch homestay thì chủ nhà là quan trọng nhất vì thế chính quyền địa phương và các công ty du lịch muốn khai thác loại hình du lịch này phải làm thế nào để người dân nhận thức sâu sắc về dịch vụ mà đang cung cấp, lợi ích mà nó mang lại cho bản thân và giá trị đối với xã hội. Để thuyết phục người dân làm du lịch homestay không phải dễ vì ai cũng muốn riêng tư. Vì chưa nhận thức được lợi ích mà loại hình này có thể mang lại nên họ cảm thấy gia đình có thêm người lạ cảm giác họ không được thoải mái, và ă, ở đi lại sinh hoạt cùng có thể làm xáo trộn cuộc sống của như tâm lý họ. Tuy nhiên ngoài việc vận động thì các hộ ra gia đình đăng kí và được chọn cũng phải qua chọn lọc. Bởi sản phẩm homestay có sự tác động rất mạnh mẽ đến hình ảnh tổng thể của điểm đến nên người làm du lịch homestay không chỉ hiểu biết về du lịch, biết làm kinh tế mà cần phải có phẩm chất tốt, tầm nhìn xa và nghĩ đến lợi ích của cộng đồng.

Theo thống kê của năm 2011 thì chính quyền địa phương đã vận động nhân dân làm du lịch theo mô hình du lịch homestay và đã có 03 hộ gia đình đăng ký làm dịch vụ lưu trú. Và đến nay có rất nhiều hộ dân đã có đủ điều kiện và đã đăng ký để làm cơ sở lưu trú cho khách du lịch homestay. Ngoài ra còn có 24 ngôi nhà cổ phục vụ nhu cầu tham quan tìm hiểu văn hóa trong đó có 10 ngôi nhà cổ phục vụ nhu cầu cư trú của khách du lịch.

Bên cạnh số lượng lao động thì chất lượng là vẫn đề quan trọng bởi ngành du lịch còn được coi là ngành kinh doanh ấn tượng nên chất lượng của hoạt động du lịch sẽ được phản ánh qua mức độn hài lòng của khách. Điều này càng nhấn mạnh được vai trò không thể thiếu của chất lượng lao động tại đảo đối với hoạt động du lịch du lịch homestay còn rất thấp. hầu hết trong số họ là người dân quen với cuộc sống lao động ngư nghiệp, chưa có chuyện môn nghiệp vụ, lần đầu tiên tham gia đón và phục vụ khách du lịch nên trong quá trình phục vụ khách còn bộc lộ nhiều hạn chế. Nhưng do đặc điểm loại hình du lịch homestay là khách cũng dễ chấp nhận tình trạng phục vụ không chuyên nghiệp của các hộ tham gia đón khách.

Đối với các ngôi nhà cổ và cơ sở lưu trú của loại hình du lịch homestay thì chủ nhà là những hướng dẫn viên sống động giới thiệu đến du khách những nét đặc sắc trong ngôi nhà của mình, giúp du khách hiểu hơn về những giá trị văn hóa mà họ đang tìm hiểu. Đây cũng chính là nhu cầu cơ bản của khách du lịch đến với du lịch homestay. Khóa luận: Thực trạng phát triển loại hình du lịch Homestay.

Mặc dù đã được đào tạo về chuyên môn nghiệp vụ nhưng do đặc điểm là dân sống sinh hoạt đời thường đã quen nên chưa có tác phong công nghiệp trong việc phục vụ khách. Thời gian đào tạo lại ngắn và ít nên nếu lâu lâu không có khách là dân “lại quên” kiến thức. điều đó dẫn đến kết quả phục vụ không đúng quy trình hoặc không tuân thao đúng quy tắc đã được ban quản lý đưa ra. Hầu hết các hộ gia đình chỉ được cử một hành viên đi học nên chất lượng lao động trong ngành còn thấp, phục vụ khách chủ yếu xuất phát từ trách nhiệm và tình cảm với khách chứ chưa theo các quy tắc phục vụ đã đươc ban quản lý đề ra.

Nhân lực phục vụ lại chủ yếu là những người tuổi đã cao nên chất lượng phục vụ vẫn chưa được quan tâm và cũng chính vì điều đó mà du khách cũng dễ chấp nhận, thông cảm hơn cho gia đình, nhưng lâu dần sẽ tạo nên tâm lý không thoải mái với khách. Đây cũng chính là một hạn chế đối với hoạt động du lịch cộng đồng nơi đây. Đồng thời, cũng do trình độ của cư dân nơi đây vẫn chưa cao nên chưa thể hiện được sự chân thành và thái độ phục vụ tốt đối với khách.

Hầu hết tại các gia đình đã từng đón khách này, bất đồng ngôn ngữ cũng lại là một cản trở không nhỏ tới chất lượng phục vụ khách. Đối với khách mà các hộ phục vụ hầu hết là khách nước ngoài muốn thăm quan, tìm hiểu về sinh hoạt đời sống của cư dân bản địa trên đảo và tìm về với nét hoang sơ chốn núi rừng. do vậy, ngăn cách lớn nhất để chủ nhà và khách có thể hiểu nhau chính là ngôn ngữ. vì lẽ trên để tạo nên mối quan hệ tốt giữa khách và chủ nhà thì chất lượng hướng dẫn viên lại là yếu tố quyết định tạo nên những thành công của một gia đình. Và với các hộ gia đình này thì việc quan hệ tốt với hưỡng dẫn đôi khi lại là vấn đề cần quan tâm nhiều hơn là tạo mối quan hệ với khách. Nhà nào phục vụ khách tốt, tạo được mối quan hệ tốt, nhà ấy mới có cơ hội được phục vụ khách lần sau. Cũng chính vậy mà có nhà đón được khách nhiều và ngược lại nhà cả năm không đón được khách nào. Đây cũng là hạn chế được các cơ quan quản lý quan tâm hơn nữa trong việc đào tạo nâng cao chất lượng nguồn nhân lực góp phần tăng thu nhập và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.

Cộng đồng địa phương đã đực học tập và đón các đợt khách du lịch homestay trong các dịp lễ vừa qua nên ít nhiều cũng biết được cách làm du lịch homestay. Dự kiến trong tương lai, khi hoạt động du lịch homestay được phát triển tại Lý Sơn cộng đồng địa phương tham gia các lớp bồi dưỡng kiến thức du lịch, nâng cao nghiệp vụ sẽ đáp ứng như cầu ngày một cao của du khách, và chuyên nghiệp hơn trong cung cách phục vụ.

2.2.4.2. Khách du lịch Khóa luận: Thực trạng phát triển loại hình du lịch Homestay.

Đối với một địa điểm du lịch thì khách du lịch là thành phần quan trọng tạo nên sự phát triển và sự hấp dẫn của điểm du lịch, có nhiều khách du lịch đến với điểm du lịch thì chứng tỏ là nguyên du lịch tại điểm du lịch hấp dẫn và thu hút được khách du lịch, có như thế thì hoạt động du lịch mới thật sự phát triển được.

Du lịch homestay là loại hình du lịch khám phá và trải nghiệm cuộc sống, tìm hiểu văn hóa của các dân cư bản địa. Vì thế, du lịch homestay tại Việt Nam thu hút rất nhiều khách du lịch nước ngoài và giới trẻ trong nước – những người thích khám phá và trải nghiệm.

Hầu hết khách du lịch của Lý Sơn là khách của các vùng trong cả nước, ít khi đón khách nước ngoài. Tuy nhiên với đợt thực nghiệm loại hình du lịch homestay này tại đảo đã đón 45 khách tại Công Ty du lịch Đà Nẵng đến tham quan tìm hiểu. Và trong dịp đại lễ vừa qua: Lễ khao lề thế lính Hoàng Sa và tuần văn hóa biển đảo Quảng Ngãi vào 24/04/2013 – 29/04/2013 đảo đã đón 32 khách du lịch đi theo loại hình du lịch homestay để tham gia vào dịp đại lễ tại Lý Sơn, và các ngôi nhà cổ là nơi được chọn là cơ sở lưu trú cho các tour du lịch áp dụng loại hình du lịch homestay đầu tiên tại Lý Sơn. Và qua thăm dò ý kiến thì công ty được biết hầu hết khách du lịch đều cảm thấy Lý Sơn hoàn toàn có thể phát triển loại hình du lịch này, nếu người dân quen dần với việc đón khách du lịch thì nơi đây sẽ là nơi lý tưởng cho các dịp nghỉ dưỡng.

Lượng khách du lịch đến với Lý sơn là không hề nhỏ, vì thế để phát triển một loại hình du lịch mới ở đây là một việc không mấy khó khăn. Tuy nhiên các cơ quan, ban ngành, các cấp và công ty du lịch cần có các biện pháp để thu hút đối tượng khách du lịch homestay đến Lý Sơn.

2.2.4.3. Công ty du lịch Khóa luận: Thực trạng phát triển loại hình du lịch Homestay.

Các công ty du lịch là một trong những thành phần quan trọng để làm nên sự thành công của loại hình du lịch này. Các công ty dựa vào các lợi thế về tài nguyên thiên nhiên của điểm du lịch mà làm nên các tour du lịch để quảng bá và thu hút khách du lịch đến với điểm du lịch. Đối với du lịch homestay, công ty du lịc là cầu nối giữa khách du lịch, người dân địa phương và chính quyền địa phương. Công ty du lịch là trung gian tạo nên sự thành công của loại hình du lịch này.

• Các tour du lịch tại huyện đảo Lý Sơn:

khách nghỉ ngơi để chuẩn bị hành trình thăm quan buổi chiều. 13h30: Thăm quan nà trưng bày lưu niệm đội Hoàng Sa Kiêm Quản Bắc Hải, Tượng đài Hoàng Sa, đình làng An Hải (di tích quốc gia), Hồ Đập Nước (miệng núi lửa thứ nhất), tham quan Chùa Hang (di tích quốc gia)

• 16h00: Tham quan chùa Đục, Bàn cờ tiên, Giếng vua, Vịnh Mù Cu.
• 18h00: Ngắm ngọn hải đăng, ngắm hoàng hôn.
• 19h00: Trở về khách sạn, ăn tối.
• 20h00: Café tối, ngắm biển về đêm, đón những ngọn gió biển.
• 22h00: Về lại khách sạn nghỉ ngơi, trước giờ mất điện theo quy định.

2.2.4.1. Chính quyền địa phương

Trước hết, xác định mô hình du lịch homestay là các cộng đồng địa phương làm du lịch bằng điều kiện sẵn có của mình phù hợp với thị hiếu của khách du lịch. Do vậy, mô hình du lịch homestay tại đảo Lý Sơn phù hợp với tổ chức hoạt động của cộng đồng dân cư với mục đích mang lại lợi ích kinh tế trực tiếp cho người hoạt động, đầu tư cho du lịch. Sau đó đóng góp lợi ích cộng đồng cho xã hội. Xã hội có trách nhiệm tạo điều kiện về môi trường pháp lý, tạo điều kiện cho người tham gia, hỗ trợ các biện pháp đào tạo, hỗ trợ một phần ban đầu, hỗ trợ công tác tuyên truyền quảng bá.

Chính quyền địa phương đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển loại hình du lịch homestay. Chính quyền địa phương là người tổ chức và quản lý điều hành trực tiếp, xây dựng quy chế hoạt động, xây dựng giá dịch vụ của loại hình du lịch homestay ở đảo Lý Sơn. Tham gia vận động, có các chính sách hỗ trợ và khuyến khích cộng đồng địa phương tham gia vào hoạt động du lịch homestay. Khóa luận: Thực trạng phát triển loại hình du lịch Homestay.

2.3. Đánh giá điều kiện phát triển loại hình du lịch homestay tại huyện đảo Lý Sơn – Quảng Ngãi

2.3.1. Thuận lợi

Trước hết, phải khẳng định đảo Lý Sơn có đầy đủ các điều kiện thuận lợi để phát triển loại hình du lịch homestay.

• Lý Sơn có điều kiện có khí hậu mát mẻ thuận lợi để phát triển loại hình du lịch homestay và du lịch nghỉ dưỡng.
• Nơi đây có sự tích tụ của nhiều di tích lịch sử văn hóa và một hệ thống di sản văn hóa phi vật thể độc đáo. Ngoài ra Lý Sơn còn có các điểm du lịch tự nhiên vẫn còn rất hoang sơ, nhưng nét đẹp của nó thì không thua kém gì các điểm du lịch tự nhiên khác nằm trong phạm vi tỉnh.
• Có các ngôi nhà cổ cùng các câu chuyện lịch sử còn vang vọng cho đến ngày nay. Người dân Lý Sơn rất mến khách, khi du khách mở lòng tiếp xúc thôi thì tôi chắc du khách sẽ thấy yêu hơn mảnh đất, con người nơi này.
• Lý Sơn đang dần hoàn thiện cơ sở hạ tầng, sơ sở vật chất kỹ thuật. Nhất là về hệ thống giao thông đường thủy đã được cải thiện dáng kể phục vụ nhu cầu của du khách.
• Công tác tuyên truyền đã được xúc tiến. Hướng dẫn cho các đơn vị kinh doanh dịch vụ du lịch thực hiện đúng các quy định của luật du lịch. Đài phát thanh huyện cũng đã mở chuyên mục giới thiệu chuyên đề du lịch, phối hợp với cơ quan báo chí giới thiệu tiềm năng du lịch Lý Sơn, tham mưa cho UBND đề nghị các cơ quan có thẩm quyền tái bản sách “ Lý Sơn đảo du lịch lý tưởng và “Văn hóa truyền thống Lý Sơn”.
• Đã vận động và có sự tham gia của cộng đồng địa phương vào hoạt động du lịch homestay, dự kiến trong thời gian tơi, du lịch homestay sẽ là loại hình du lịch chủ đạo của du lịch đảo Lý Sơn.
• Nhà nước đã có các chính sách, kế hoạch đầu tư vào ngành du lịch huyện một cách cụ thể, dự kiến đến năm 2015 Lý Sơn sẽ là điểm du lịch hấp dẫn và thu hút số đông du khách khi đến du lịch tại dãy đất miền Trung.

Nhận thấy được những điều kiện thuận lợi trên PGS. Chu Văn Tần đã nói: “ Nếu như Hội An có phố cổ như một bảo tàng sống về diện mạo thị cảng cổ, thì ở Lý Sơn hệ thống nhà cổ truyền thống rất độc đáo của một làng nông chài, xứng đáng được bảo tồn và tôn tạo phục vụ cho việc tìm hiểu một dạng văn hóa vật chất truyền thống của người Việt và giới thiệu rộng rãi cho khách tham quan du lịch trong và ngoài nước.” Qua khảo sát có thể nhận định nhà cổ trên đảo rất phù hợp và thuận lợi để phát triển loại hình du lịc homestay, ngoài việc cung cấp chỗ ăn, ngủ chu đáo, du khách sẽ sinh hoạt chung với cộng đồng địa phương nhưu thành viên trong gia đình thông qua những hoat động tập thể để trải nghiệm các giá trị sống và văn hóa của “ vương quốc tỏi”.

2.3.2. Khó khăn Khóa luận: Thực trạng phát triển loại hình du lịch Homestay.

Bên cạnh những thuận lợi thì du lịch Lý Sơn còn có các khó khăn như: ngành du lịch Lý Sơn phát triển còn chậm, chưa tương xứng với tiềm năng vốn có, hạ tầng du lịch còn ở mức sơ khai, chưa hình thành được các khu, điểm du lịch, sản phẩm du lịch và dịch vụ du lịch còn nghèo, số lượng cơ sở lưu trú còn ít, công tác xúc tiến quảng bá còn hạn chế, chất lượng lao động trong lĩnh vực du lịch thấp, hầu hết chưa qua đào tạo chuyên môn, nghiệp vụ, công tác bảo vệ môi trường chưa được quan tâm đúng mức.

Tuy đã được hoàn thiện về mạng lưới giao thông giúp người dân và du khách đi lại thuận tiện nhưng bên cạnh đó có thể nói giao thông cũng là một trong những bất lợi lớn nhất cho quá trình phát triển kinh tế – xã hội và du lịch của huyện. Cơ sở hạ tầng chưa được nhà nước đầu tư một cách triệt để, theo như hiện tại thì số lượng các tàu cao tốc ra đảo vẫn còn là những con số rất nhỏ 3,4 chiếc với sức chứa là 150 – 170 người/ 1 chiếc. Hơn nữa trạm kiểm soát vé cũng như ban quản lý cảng Lý Sơn chưa được thành lập nên vấn đề quay trở lại đất liền của du khách thường gặp nhiều khó khăn.

Do đặc thù là hoạt động kinh doanh du lịch mới được chú trọng trong cơ cấu phát triển kinh tế của Huyện, du lịch bước đầu phát triển nhưng chủ yếu mang tính tự phát. Mặc khác, du lịch là một lĩnh vực hấp dẫn nên có nhiều ngành nhiều cấp tham gia vào hoạt động du lịch trên địa bàn Huyện. Phòng Văn hóa Thông tin được thành lập, dù không ngừng được hoàn thiện những đến nay bộ máy tổ chức còn thiếu, chưa phát huy được đầy đủ các chức năng nhiệm vụ được giao, sự phối hợp trong hoạt động với các cơ quan hữu quan còn chưa đầy đủ.

Thực tế hiện nay cho thấy, loại hình du lịch homestay tại huyện đảo Lý Sơn còn mang tính chất địa phương, manh mún, nhỏ lẻ và tự phát. Khóa luận: Thực trạng phát triển loại hình du lịch Homestay.

Ý thức của người dân và bảo vệ môi trường chưa cao. Trước hết phải kể đến việc cộng đồng địa phương tại đảo sinh sống bằng nghề biển, nên hàng ngày có rất nhiều người dân đi vớt rong mơ về phơi khô và bán lại, việc khai thác triệt để nguồn tài nguyên này là làm cho tài nguyên biển đảo Lý sơn gần như cạn kiệt và mất đi lớp thảm thực vật mà trước đây Lý Sơn được coi là nơi có các hệ sinh thái và đa dạng sinh học biển cao. Các nguồn gen của các sinh vật biển quý hiếm cũng bị người dân dùng các loại thuốc nổ khai thác cạn kiệt. Ý thức bảo vệ môi tường của người dân chưa được cao, vì sống gần biển nên tất các các chất thải sinh hoạt hay các rác thải từ hoạt động sinh hoạt hằng ngày đều được xả ra. Năm 2006 tỉnh Quảng Ngãi đã đầu tư xây dựng bãi xử lý rác thải sinh hoạt cho huyện đảo Lý Sơn nhưng tháng 9/2009, cơn bão số 9 tràn về san bằng bãi xử lý này. Do vậy 3 năm nay người dân Lý Sơn trên đảo hàng ngày đành mang rác thải ra đổ thẳng xuống biển.

Loại hình du lịch homestay mới chỉ được triển khai tại Lý Sơn trong thời gian dần đây, nhưng các cơ sở chính quyền và công ty du lịch chưa có biện pháp để nâng cao hiểu biết về làm du lịch cho người dân địa phương.

Công tác marketing chưa được triển khai toàn diện, hoạt động quảng bá không cao nên các nhà đầu tư không thấy được những lợi thế sẵn có của Lý Sơn nên họ dừng như rất hoang mang và không muốn đầu tư. Chính vì không có chiến lượt phát triển và quảng bá rộng khắp, nên Lý Sơn dã bỏ qua rất nhiều cơ hội có thể phát triển, Lý Sơn hiện như một nàng công chúa ngủ quên mới được đánh thức, nhưng vẫn còn “ngái ngủ”, nên hoạt động xúc tiến quảng bá, marketing đối với Lý Sơn thời gian này là rất cần thiết.

Các cơ sở lưu trú tại Lý Sơn chưa có nhiều và vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu của du khách. Vừa qua thời gian diễn ra lễ khao lề thế lính Hoàng Sa tại Lý Sơn nhu cầu của du khách tham gia loại hình du lịch homestay là rất cao, một phần là du khách muốn tìm hiểu về nguồn gốc lễ hội thông qua cộng đồng địa phương, phần khác là vì các cơ sở lưu trú như khách sạn nhà nghỉ tại Lý Sơn không đủ để đáp ứng nhu cầu của du khách trong dịp đại lễ.

• Nguồn nhân lực tại Lý Sơn vẫn còn rất ít, chưa đáp ứng được nhu cầu của du khách.

Tiểu kết chương 2

Chương 2 khóa luận đã đi vào trình bày khái quát về đảo Lý Sơn, các điều kiện phát triển loại hình du lịch homestay: điều kiện tài nguyên như tài nguyên du lịch tự nhiên và tài nguyên du lịch nhân văn, điều kiện về cơ sở hạ tầng, cơ sở vật chất kỹ thuật của huyện đảo Lý Sơn, điều kiện về sự hỗ trợ của các chủ thể tham gia vào loại hình du lịch homestay. Qua đó đánh giá những thuận lợi và khó khăn trong điều kiện phát triển loại hình du lịch homestay. Khóa luận: Thực trạng phát triển loại hình du lịch Homestay.

XEM THÊM NỘI DUNG TIẾP THEO TẠI ĐÂY:

===>>> Khóa luận: Giải pháp phát triển loại hình du lịch Homestay