Khóa luận: Pháp luật về trách nhiệm của người quản lý điều hành

Trong thời gian tham khảo đề tài Khóa luận: Pháp luật về trách nhiệm của người quản lý điều hành mình nhận thức được có thể luận văn này giúp các bạn sinh viên tận dụng những kiến thức được học trong nhà trường vào thực tế, bổ sung củng cố kiến thức của bản thân, tích lũy được nhiều kinh nghiệm quý báu phục vụ cho công việc và chuyên môn sau này. Đó cũng là lý do mà mình chia sẻ Đề tài Khóa luận tốt nghiệp Hoàn thiện pháp luật về trách nhiệm của người quản lý, điều hành trong công ty cổ phần cho các bạn.

3.1. Các yếu tố tác động đến pháp luật về trách nhiệm của người quản lý, điều hành trong công ty cổ phần.

 Các yếu tố tác động đến pháp luật về trách nhiệm của người quản lý, điều hành cũng chính là các yếu tố tác động đến pháp luật nói chung. Các yếu tố tác động đến pháp luật gồm 2 nhóm yếu tố chính là yếu tố chủ quan và yếu tố khách quan. Trong đó yếu tố chủ quan là từ hoạt động lập pháp. Các yếu tố khách quan bao gồm đường lối chính sách của đảng, kinh tế – xã hội của đất nước, các tư tưởng học thuyết pháp lý, phong tục tập quán. Những nhân tố này đã làm cho pháp luật Việt Nam ngày càng trở nên tiến bộ và toàn diện hơn.

• Hoạt động lập pháp

Nhận thức của các nhà lập pháp tác động rất lớn đến pháp luật về trách nhiệm của người quản lý, điều hành trong công ty cổ phần. Các nhà lập pháp có kiến thức hiểu biết rộng, tầm nhìn bao quát, có thể xây dựng ra pháp luật hợp tình hợp lí phục vụ đời sống xã hội, áp dụng được trên thực tiễn.

• Đường lối chính sách của Đảng

Đường lối chính sách của Đảng định ra mục tiêu và phương hướng phát triển kinh tế – xã hội của đất nước trong một giai đoạn nhất định, định ra những phương pháp cách thức cơ bản để có thể thực hiện những mục tiêu và phương hướng đó.

Những mục tiêu, phương hướng, phương pháp và cách thức đó sẽ được nhà nước thể chế hóa thành pháp luật và tổ chức thực hiện trong thực tế. Vì thế đường lối chính sách của Đảng là một trong những yếu tố có sức ảnh hưởng lớn nhất đến nội dung của pháp luật. Nội dung các quy định trong tất cả các văn bản quy phạm pháp luật, từ hiến pháp, luật cho đến các văn bản dưới luật đều phải phù hợp, không được trái với đường lối, chính sách của Đảng. Vì vậy, nội dung pháp luật thế về trách nhiệm của người quản lý, điều hành sẽ tuân theo chủ chương của Đảng.

• Các tư tưởng, học thuyết pháp lý Khóa luận: Pháp luật về trách nhiệm của người quản lý điều hành.

Các tư tưởng học thuyết pháp lý cũng là một yếu tố ảnh hưởng khá lớn đến nội dung của pháp luật. Các tư tưởng học thuyết pháp lý chủ yếu cần nói đến là: tư tưởng nhà nước pháp quyền, tư tưởng của chủ nghĩa Mác – Lênin, các học thuyết của nước ngoài: đại diện,…

So với thế giới, hệ thống pháp luật nước ta còn khá non trẻ, chúng ta tiếp thu các tư tưởng học thuyết của nước ngoài để xây dựng và hoàn thiện pháp luật nói chung. Như đã nêu trên, các thuật ngữ “trách nhiệm cẩn trọng” “trách nhiệm trung thành” được chúng ta học tập từ học thuyết đại diện ở hệ thống pháp luật Anh – Mỹ.  Vậy, có thể thấy pháp luật về trách nhiệm của người quản lý, điều hành trong công ty chịu tác động lớn của của các tư tưởng, học thuyết trên thế giới.

• Phong tục, tập quán

Phong tục tập quán được hiểu là: “những cách ứng xử hay những thói quen ứng xử hay những quy tắc xử sự chung được hình thành một cách tự phát trong một cộng đồng dân cư nhất định, được đảm bảo thực hiện bằng thói quen, bằng sức thuyết phục của chúng, bằng dư luận xã hội và có thể bằng cả một số biện pháp cưỡng chế phi Nhà nước. Những phong tục tập quán tốt đẹp, phù hợp với đạo đức cũng như ý chí của Nhà nước được Nhà nước thừa nhận sẽ có những ảnh hưởng nhất định đến nội dung của pháp luật.

• Kinh tế

Cơ sở hạ tầng quyết định kiến trúc thượng tầng, như vậy có thể thấy kinh tế có tác động mạnh mẽ đến pháp luật. Pháp luật quy định ra để phục vụ người dân trong đời sống, kinh doanh,… Cùng với sự phát triển của kinh tế, pháp luật cũng luôn phải thay đổi để phù hợp với nhu cầu của xã hội.  

• Hội nhập quốc tế

Thế giới ngày nay là thế giới phẳng, sự đầu tư kinh tế giữa các quốc gia được diễn ra thường xuyên. Việt Nam là một trong nhiều nước có nhiều công ty nước ngoài tham gia kinh doanh, đầu tư. Các quy định về quản trị nói chung, về trách nhiệm của người quản lý, điều hành trong công ty cổ phần ở Việt Nam nói riêng cần có sự tiến tới thông lệ chung của quốc tế. Bởi lẽ, chỉ có cách đó thì mới tạo ra một sân chơi chung, phù hợp với các nhà đầu tư nước ngoài.

Tóm lại, chúng ta cần lưu tâm đến các yếu tố ảnh hướng đến pháp luật nói trên để xây dựng được một chế định pháp luật về trách nhiệm người quản lý, điều hành hợp tình, hợp lý, phù hợp với môi trường kinh tế – xã hội ở Việt nam, phù hợp với thông lệ quốc tế. Khóa luận: Pháp luật về trách nhiệm của người quản lý điều hành.

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM ĐẾN DỊCH VỤ

===>>> Viết Thuê Khóa Luận Tốt Nghiệp Ngành Luật

3.2. Một số biện pháp để “các quy định pháp luật về trách nhiệm của người quản lý, điều hành trong công ty cổ phần” thực thi có hiệu quả trên thực tế.

Để các quy định về trách nhiệm của người quản lý, điều hành trong công ty cổ phần được thực thi một cách có hiệu quả, ngoài việc căn cứ vào các yêu tố tác động đến pháp luật để xây dựng một chế định về trách nhiệm của người quản lý, điều hành trong công ty cổ phần hợp tình, hợp lý; cần quan tâm các yếu tố khác như: hệ thống pháp luật Việt nam nói chung; năng lực áp dụng pháp luật của cơ quan tư pháp; năng lực quản trị của người quản lý, điều hành. Các yếu tố kể trên tác động không nhỏ đến việc các quy định về trách nhiệm của người quản lý, điều hành được thi hành hiệu quả trên thực tế.

Thứ nhất, phải xây dựng một hệ thống pháp luật thống nhất, đồng bộ nói chung; hệ thống pháp luật về quản trị công ty, về người quản lý điều hành nói riêng.

Nhận thấy rằng, các quy định về trách nhiệm của người quản lý, điều hành không tách biệt ra khỏi hệ thống pháp luật nói chung và pháp luật quản trị công ty nói riêng; Bởi lẽ, các quy định này chỉ phát huy hiệu quả khi đồng thời có những quy định khác về quản trị công ty, ví dụ như: cần phải quy định một cơ chế giám sát về người quản lý, điều hành để đảm bảo họ có vi phạm các trách nhiệm này không; hay phải có một cơ chế khởi kiện rõ ràng cho các cổ đông khi thấy được các vi phạm của người quản lý, điều hành…

Thứ hai, nâng cao năng lực áp dụng pháp luật của cơ quan tư pháp.

Để các quy định về trách nhiệm của người quản lý, điều hành được áp dụng trên thực tế thì năng lực áp dụng của cán bộ tư pháp phải ngày càng nâng cao: phải có trình độ chuyên môn và có kinh nghiệm. Thường thì, một điều luật không thể quy định chi tiết để áp dụng cho mọi trường hợp diễn ra trên thực tế. Vì vậy, năng lực phán xử của các thẩm phán phải được để cao, để có thể áp dụng mềm dẻo quy định của pháp luật. Khóa luận: Pháp luật về trách nhiệm của người quản lý điều hành.

Hơn nữa, hiện nay, chúng ta đã coi án lệ là một nguồn pháp luật. Vậy để các án lệ có thể trở thành một nguồn tốt, thì năng lực phán xử lại càng được quan tâm hơn nữa. Cần thường xuyên nâng cao năng lực của cơ quan tư pháp, tổ chức các buổi trao đổi kinh nghiệm giữa các tòa án cấp trên với cấp dưới…

Thứ ba, nâng cao nhận thức hiểu biết của chính người quản lý, điều hành trong công ty, các cổ đông của công ty.

Chính những người quản lý, điều hành trong công ty là người trực tiếp thi hành các quy định về trách nhiệm của người quản lý, điều hành. Họ phải là người nhận thức rõ và hiểu rõ về các quy định. Nếu họ không có kiến thức, kinh nghiệm về các vấn đề về quản trị công ty nói chung thì họ sẽ luôn vi phạm các quy định về trách nhiệm của người quản lý, điều hành. Một công ty mà người quản lý, điều hành không có nhận thức về quản lý, điều hành, thường xuyên vi phạm các quy tắc quản trị nói chung, các quy định về trách nhiệm quản lý, điều hành nói riêng thì là một công ty hoạt động không hiệu quả.

Các cổ đông của công ty là chủ sở hữu của công ty, vì vậy, họ càng phải có hiểu viết về quản trị công ty, nhằm giám sát, theo dõi hoạt động của người quản lý điều hành, để từ có thể ngăn chặn các hành vi vi phạm kịp thời, hoặc khởi kiện để bảo vệ quyền và lợi ích cả mình.

3.3. Một số kiến nghị cụ thể để hoàn thiện pháp luật về trách nhiệm của người quản lý, điều hành trong công ty cổ phần. Khóa luận: Pháp luật về trách nhiệm của người quản lý điều hành.

Thứ nhất, cần xác định lại khái niệm người quản lý công ty

Như đã phân tích ở trên, khái niệm người quản lý trong luật Doanh nghiệp 2014 chưa bao hàm được hết các chủ thể quản lý trong công ty trên thực tế. Việc xác định đúng người quản lý có ý nghĩa rất quan trọng đối với việc xác định trách nhiệm của người quản lý.

Chúng ta nên sửa đổi khái niệm người quản lý theo hướng sau: “người quản lý công ty là tất cả những người nào được bổ nhiệm hoặc giữ vai trò quản lý công ty hoặc tuy không được bổ nhiệm, chỉ định làm người quản lý công ty nhưng thực tế hành động như người quản lý công ty hoặc những người có hành động chỉ đạo những người quản lý của công ty thực hiện.” Việc quy định 3 tầng lưới: de jure director (giám đốc luật định), de factor director (giám đốc thực tế), shadow director (giám đốc giấu mặt) như các nước theo hệ thống pháp luật Anh – Mỹ, giúp cho việc xác định chính xác người quản lý, không để lọt trường hợp nào. Ở phần sau khái niệm người quản lý, có thể liệt kê theo kiểu: “bao gồm nhưng không giới hạn” một số người quản lý theo luật định như luật Doanh nghiệp 2014 hiện nay.

Thứ hai, làm rõ những điều kiện để xác định người quản lý, điều hành không vi phạm trách nhiệm cẩn trọng.

Như đã đề cập ở chương hai, mặc dù “trách nhiệm cẩn trọng” được đề cập từ luật doanh nghiệp 1999 và tiếp tục được khẳng định lại trong Luật Doanh nghiệp 2014 nhưng đến nay, chúng ta vẫn chưa đưa ra khái niệm trách nhiệm cẩn trọng của người quản lý, điều hành là gì? Hay những điều kiện nào để xác định người quản lý, điều hành có hay không sự vi phạm. Đây là một thiếu sót rất lớn trong việc xây dựng pháp luật.

Theo tác giả có thể định nghĩa: “trách nhiệm cẩn trọng được hiểu là việc người quản lý, điều hành đã hoàn toàn nghiêm túc khi đưa ra quyết định. Cụ thể hơn là người quản lý, điều hành đó phải hành xử với kỹ năng, sự thuận trọng, sự chú ý của một người bình thường trong tình huống đó”

Như chúng ta biết, việc định nghĩa trách nhiệm cẩn trọng cũng chưa làm rõ được nội hàm của trách nhiệm đó, việc áp dụng trách nhiệm này trong hệ thống luật Anh – Mỹ còn được kết hợp với “business judgment rule” (nguyên tắc phán đoán trong kinh doanh) để xác định người đó đã hành xử với kỹ năng, sự thận trọng, sự chú ý của một người bình thường trong tình huống đó chưa. Khóa luận: Pháp luật về trách nhiệm của người quản lý điều hành.

Vậy nên, chúng ta cần xem xét học tập về việc áp dụng “business judgment rule” của hệ thống luật Anh Mỹ, để xây dựng các điều kiện nhằm xác định việc người quản lý điều hành có trung thực, cẩn trọng, ra quyết định một cách cẩn thận hay không.

Thứ ba, quy định rõ về trách nhiệm trung thành, xác định rõ các vấn đề trong trách nhiệm trung thành như “phạm vi công việc kinh doanh của công ty” “cơ hội kinh doanh của công ty”.

Trách nhiệm trung thành của người quản lý, điều hành cũng được đề cập từ luật Doanh nghiệp 1999, tuy nhiên đến nay cũng chưa có định nghĩa về trách nhiệm trung thành của người quản lý, điều hành; mặc dù, một số vấn đề của trách nhiệm trung thành đã được nhắc đến trong luật: công khai thông tin, không được cạnh tranh với công ty…

Như vậy, chúng ta nên xây dựng một định nghĩa trách nhiệm trung thành của người quản lý và nội hàm của nó gồm những vấn đề gì, sau đó lần lượt làm rõ các vấn đề. Chúng ta có thể học tập hệ thống pháp luật Anh – Mỹ, trách nhiệm trung thành gồm 3 thành tố cơ bản: không tự trục lợi; không cướp cơ hội kinh doanh của công ty; không cạnh tranh với công ty.

Pháp luật hiện nay cũng cần làm rõ hơn vấn đề không cạnh tranh với công ty và không cướp cơ hội kinh doanh của công ty. Như đã phân tích tại chương hai, hai vấn đề cạnh tranh và cơ hội kinh doanh của công ty chưa được quy định cụ thể. Điều này khiến pháp luật vừa khó bảo vệ các nhà đầu tư vừa không đảm bảo quyền lợi của người quản lý, điều hành công ty.

Về vấn đề người quản lý, điều hành phải được sử chấp thuận khi thực hiện công việc dưới mọi hình thức trong phạm vi công việc kinh doanh của công ty.

Theo tác giả nên quy định “phạm vi công việc kinh doanh của công ty” là những công  việc hiện tại công ty đang thực hiện kinh doanh, đầu tư, chứ không phải tất cả các ngành nghề kinh doanh của công ty. Điều này là hợp lý, vì không thể một ngành công ty không kinh doanh mà lại bắt người quản lý, điều hành xin sự chấp thuận của số thành viên không liên quan còn lại, đôi để xin sự chấp thuận này làm tuột mất cơ hội kinh doanh của người quản lý, điêu hành.

Về vấn đề xác định “cơ hội kinh doanh của công ty” là gì, những trường hợp nào thì “cơ hội kinh doanh” đó được trao lại cho người quản lý, điều hành.

Theo tác giả, pháp luật nên quy định một cơ hội kinh doanh được coi là của công ty khi đáp ứng các điều kiện:

• Công ty có khả năng tài chính để khai thác cơ hội
• Cơ hội nằm trong phạm vi đăng ký kinh doanh của công ty
• Công ty có lãi suất hoặc kỳ vọng trong cơ hội đó

Thứ tư, tiếp tục hoàn thiện hệ thống án lệ, thống nhất các văn bản pháp luật về trách nhiệm của người quản lý, điều hành nói riêng. Khóa luận: Pháp luật về trách nhiệm của người quản lý điều hành.

Trước đây, Việt Nam không sử dụng án lệ là một nguồn của pháp luật, tuy nhiên để hội nhập thể giới, để phát triển sâu rộng, thì việc quy định án lệ là điều cần thiết. Vì thực tế đã cho thấy, các văn bản pháp luật không thể quy định cụ thể hết các trường hợp phong phú đa dạng diễn ra trong thực tế.

Lần đầu tiên, thuật ngữ “án lệ” đã được nhắc đến trong nghị quyết 48/NQ – TW của bộ chính trị, sau đó “vấn đề án lệ” được quy định tại Luật tổ chức tòa án năm 2014 và tiếp theo để áp dụng quy định sử dụng án lệ, thì tòa án nhân dân tối cao đã ban hành nghị quyết 03/2015/ NQ – HĐTP về quy trình, lựa chọn,công bố  và áp dụng án lệ, bên cạnh đó là công bố 6 án lệ đồng tiên được áp dụng trong xét xử từ ngày 01/06/2016. Như vậy, đến nay, việc sử dụng án lệ trong hoạt động xét xử hiện này còn non trẻ; số lượng án lệ về người quản lý điều hành trong công ty còn ít. Do đó mà thực tiễn áp dụng dựa vào án lệ gần như không có. Như vậy, chúng ta cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống án lệ nói chung và hệ thống án lệ về trách nhiệm của người quản lý, điều hành nói riêng.

Hơn nữa, hệ thống pháp luật của nước ta về kinh doanh cũng như về trách nhiệm của người quản lý, điều hành còn chưa được thống nhất. Chúng ta cần quy định thống nhất từ văn bản luật, nghị định, thông tư cũng như các hướng dẫn khác. Tránh tình trạng như đã nêu trên, chưa có các văn bản pháp luật hướng dẫn cụ thể trách nhiệm của người quản lý, điều hành nói chung mà tại Thông tư 121/ 2012/ TT – BTC đã hướng dẫn một số vấn đề về trách nhiệm của người quản lý, điều hành trong công ty đại chúng.

Kết luận chương 3

Nội dung chương 3 đã đề cập đến các yếu tố ảnh hướng đến pháp luật về trách nhiệm của người quản lý, điều hành trong công ty cổ phần; chỉ ra các biện pháp để thực hiện các quy định về trách nhiệm của người quản lý, điều hành một cách hiệu quả. Hơn nữa, tác giả đã nêu ra một số kiến nghị pháp luật cụ thể để hoàn thiện pháp luật: sửa đổi khái niệm về người quản lý, điều hành; quy định về cơ hội kinh doanh của công ty, làm rõ phạm vi kinh doanh của công ty,…  Điều này không chỉ góp phần để các nhà lập pháp xem xét, nghiên cứu mà nó còn góp phần làm nền tảng cho các nghiên cứu sau này được tiếp tục phát triển.

KẾT LUẬN Khóa luận: Pháp luật về trách nhiệm của người quản lý điều hành.

Trách nhiệm của người quản lý, điều hành trong công ty là chế định cơ bản của pháp luật về quản trị công ty nhằm đảm bảo công ty hoạt động hiệu quả. Việc xác định rõ người quản lý, điều hành; quy định hợp lý trách nhiệm của người quản lý, điều hành là rất cần thiết trong hoạt động lập pháp. Khi có các quy định rõ về trách nhiệm của người quản lý, điều hành, nó đảm bảo quyền và lợi ích không chỉ của các cổ đông mà còn đảm bảo quyền và lợi ích của các bên liên quan: người lao động, chủ nợ, khách hàng,…

Tuy nhiên, các quy định về trách nhiệm của người quản lý, điều hành trong công ty chịu nhiều tác động của các yếu tố khách quan và chủ quan. Muốn xây dựng được một chế định phù hợp với Việt Nam, chúng ta cần học tập, tiếp thu có chọn lọc các chế định của các nước phát triển. Và để chế định này đi vào thực tiễn thì ngoài quy định một chế định về trách nhiệm của người quản lý, điều hành phù hợp chúng ta cần tiến hành đồng thời các biện pháp: xây dựng hệ thống pháp luật quản trị công ty đồng bộ, nâng cao năng lực của cơ quan tư pháp, năng cao hiểu biết của người quản lý, điều hành và các cổ đông.

Trong khuôn khổ hạn hẹp của khóa luận, tác giả đã cố gắng làm rõ các vấn đề lý luận cơ bản về người quản lý, điều hành và trách nhiệm của họ. Phân tích các quy định pháp luật hiện hành của Việt nam để chỉ ra những điểm bất cập. Từ đó, tác giả đưa ra một số kiến nghị cụ thể nhằm hoàn thiện pháp luật: sửa đổi khái niệm người quản lý, điều hành; làm rõ các yếu tố trong trách nhiệm cẩn trọng, quy định rõ về phạm vi kinh doanh, cơ hội kinh doanh của công ty,… Khóa luận: Pháp luật về trách nhiệm của người quản lý điều hành.

XEM THÊM NỘI DUNG TIẾP THEO TẠI ĐÂY:

===>>> Khóa luận: Trách nhiệm của người quản lý điều hành trong công ty