Khóa luận: Thực trạng khai thác du lịch tại VQG Phong Nha

Chia sẻ chuyên mục Đề Tài Khóa luận: Thực trạng khai thác du lịch tại VQG Phong Nha hay nhất năm 2023 cho các bạn học viên ngành đang làm Khóa luận tốt nghiệp tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thì với đề tài: Tiềm năng du lịch và Thực trạng khai thác du lịch tại VQG Phong Nha- Kẻ Bàng dưới đây chắc chắn sẽ giúp cho các bạn học viên có cái nhìn tổng quan hơn về đề tài sắp đến.

3.1 Tiềm năng du lịch của VQG Phong Nha – Kẻ Bàng

3.1.1 Tài nguyên du lịch của VQG Phong Nha – Kẻ Bàng

Khu Phong Nha – Kẻ Bàng nằm trong vùng sinh thái Bắc Trường Sơn thuộc địa bàn các huyện Quảng Ninh, Bố Trạch, Minh Hoá, được đánh giá là một trong 238 vùng sinh thái quan trọng trên toàn cầu, với các dãy núi đá vôi phát triển hầu như liên tục và tương đối đồng nhất, được đánh giá là vùng Karst rộng nhất thế giới với diện tích trên 200.000 ha, là một mẫu điển hình của quá trình địa chất về thể loại Karst và hình thành hang động đang diễn biến toàn cầu không chỉ ở lĩnh vực đa dạng sinh học mà còn là một khu vực thắng cảnh hang động bậc nhất thế giới.

Khu Phong Nha – Kẻ Bàng có một quần thể hơn 300 hang động lớn nhỏ phong phú, kỳ vỹ được mệnh danh là “Vương quốc hang động”, nơi tiềm ẩn nhiều điều kỳ lạ và hấp dẫn, là thiên đường cho các nhà khoa học hang động, các nhà thám hiểm và du lịch.

Đến nay, 20 hang động với tổng chiều dài trên 70km đã được đoàn khảo sát Hoàng gia Anh phối hợp với Khoa Địa lý Đại học Quốc gia Hà Nội khảo sát có hệ thống, kỹ lưỡng và được đánh giá là một trong những cảnh quan đẹp nhất với các đặc trưng: có sông ngầm đẹp nhất, có cửa hang cao và rộng nhất, các bãi cát, bãi đá ngầm đẹp nhất, có hồ nước ngầm đẹp nhất, có hang khô rộng và đẹp nhất, có hệ thống thạch nhũ tráng lệ và kỳ ảo nhất, là hang nước dài nhất.

Trong các hang thì Phong Nha thực sự nổi bật với chiều dài khảo sát gần 8km, chủ yếu với sông ngầm. Hang Vòm (dài trên 15km) được xếp vào danh sách hang động có sông ngầm dài nhất thế giới. Cùng với hệ thống hang động kỳ diệu, sông Troóc, sông Chày, sông Son trong khu vực Phong Nha – Kẻ Bàng với dòng nước trong xanh chảy giữa vùng núi đá có rừng tạo nên cảnh đẹp thơ mộng như bức tranh thủy mặc quyến rũ du khách. Rừng nguyên sinh Phong Nha – Kẻ Bàng có hàng chục đỉnh núi cao trên 1.000 m, hiểm trở chưa từng có vết chân người, là các điểm hấp dẫn thể thao leo núi và thám hiểm. Điển hình là các đỉnh Co Rilata cao 1.128 m, Co Preu cao 1.213 m. Xen kẽ giữa các đỉnh núi trên 1.000m là những thung lũng và các đỉnh núi cao từ 800 m đến 1000 m, thích hợp cho du lịch sinh thái và leo núi như Phu Sinh 965 m, Ma Ma 835m. Đặc biệt, đỉnh Mã Tác cao 721m có thung lũng với mặt bằng rộng 70 ha. Khóa luận: Thực trạng khai thác du lịch tại VQG Phong Nha.

Trong Vườn Quốc Gia Phong Nha – Kẻ Bàng còn tồn tại một khu rừng nhiệt đới nguyên sinh ít bị tác động với độ che phủ trên 96,2% và có tính đa dạng sinh học cao. Tại vùng này theo số liệu điều tra, bước đầu có nhiều loài thực vật đặc hữu của rừng núi đá vôi như Chò đãi, Chò nước, Trầm hương, Nghiến, Sắng, Ba kích và Sao… Thực vật bậc cao có hơn 1.700 loài có mạch. Gần đây, các nhà khoa học phát hiện thêm nhiều loài thực vật quý hiếm có nguy cơ tuyệt chủng cao ngoài tự nhiên như Bách xanh đá, Lan hài đốm, Lan hài xanh, Lan hài xoắn và nhiều loài thực vật quý hiếm khác cũng được ghi nhận.

Ngoài tài nguyên thực vật đa dạng, đối với động vật, đã xác định được 140 loài thú lớn, nổi bật nhất là hổ và bò tót, có loài bò rừng lớn nhất Việt Nam; 356 loài chim, có 35 loài được ghi trong Sách đỏ Việt Nam, 19 loài được liệt kê tong Sách đỏ thế giới; 150 loài bò sát và lưỡng cư, trong đó 4 loài bò sát mới được phát hiện như Thằn lằn tai, Tắc kè Phong Nha, Rắn lục Trường Sơn, Rắn mai gầm thanh, có 18 loài được liệt kê trong Sách đỏ Việt Nam và 6 loài dược đưa váo Sách đỏ thế giới, 261 loài bướm, 162 loài cá, trong đó có 4 loài đặc hữu Việt Nam 47 loài ếch nhái. Đặc biệt, rừng trên núi đá vôi là nơi phân bố nhiều loài Linh trưởng nhất Việt Nam, gồm 10 loài được ghi nhận, chiếm khoảng 50% tổng số loài thuộc bộ Linh trưởng ở Việt Nam, 7 loài Linh trưởng thuộc bộ Linh trưởng được liệt kê vào Sách đỏ Việt Nam và 3 loài phụ có tính đặc hữu hẹp ở Việt Nam.

So với các khu bảo tồn và Vườn quốc gia khác ở Việt nam thì độ phong phú của các loài động vật ở phong Nha – Kẻ Bàng còn khá cao. Các loài quý hiếm, đặc biệt Linh trưởng có số lượng cao nhất trong nước. Hiện nay Chính phủ Việt Nam đang lập hồ sơ khoa học Di sản thiên nhiên thế giới Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng để đệ trình UNESCO xem xét tiếp tục công nhận Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng là Di sản thiên nhiên thế giới về tiêu chí da dạng sinh học.

Trong những năm qua, Khu du lịch Phong Nha – Kẻ Bàng đã trở thành địa chỉ yêu thích của du khách. Số lượng khách du lịch đến tham quan Phong Nha – Kẻ Bàng ngày càng đông, nhất là từ khi Vườn Quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng được UNESCO công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới.

VQG Phong Nha – Kẻ Bàng là một trong những khu vực ưu tiên cho bảo tồn đa dạng sinh học cấp quốc gia, quốc tế và khu vực. VQG Phong Nha – Kẻ Bàng có ý nghĩa quan trọng trong bảo tồn hệ sinh thái dãy Trường Sơn, đặc biệt là nằm gần về với khu bảo tồn đa dạng sinh học có diện tích 200.000 ha cho nên toàn bộ khu vực đã hợp thành một diện tích rộng lớn mang ý nghĩa quan trọng trong việc bảo tồn xuyên biên giới. Khóa luận: Thực trạng khai thác du lịch tại VQG Phong Nha.

VQG Phong Nha – Kẻ Bàng bao gồm các vùng sinh thái núi thấp và hầu hết các khu vực này đều tạo nên các thung lũng có hệ sinh thái quan trọng với sự đa dạng tổ thành thú lớn do đó đây là khu vực được ưu tiên nhất trong công tác bảo tồn.

Hiện tại săn bắn là mối de dọa lớn nhất đến đa dạng sinh học ở Phong Nha – Kẻ Bàng. Săn bắn diễn ra khắp nơi trong VQG, mặc dù vậy phổ biến nhất vẫn là ở những vùng sinh cảnh nằm trong vòng bán kính khoảng một ngày đi bộ. Hầu hết các hoạt động săn bắn nhằm mục đích thương mại với hệ thống đường dây buôn bán động vật hoang dã được thiết lập chặt chẽ. Săn bắn các loài Linh trưởng diễn ra ở mức nguy hiểm đã dẫn đến quần thể của các loài này bị suy giảm mạnh.

Ngoài ra, bẫy treo được sử dụng phổ bến do có hiệu quả cao đối với các loài động vật và các loài chim kiếm ăn trên mặt đất. Một số loài thú lớn có thể đang đứng trước nguy cơ tiệt chủng trong vùng do săn bắn quá mức. Phong Nha – Kẻ Bàng hiện không có ý nghĩa đối với bảo tồn Hổ (Panthera tigris), Voi (Elephas maximus) và các loài Bò hoang dã (Timmins et al. 1999).

Lực lượng Ban quản lý VQG hiện không đủ mạnh để có thể thực thi hiệu quả các quy định và pháp luật về quản lý bảo vệ VQG. Đây cũng là nguyên nhân dẫn đến các hoạt động khai thác diễn ra phổ biến trong khu bảo tồn. Buôn bán gỗ trái phép được tổ chức thành các mạng lưới, điều này giải thích tại sao trung bình mỗi ngày có đến hàng trăm mét khối gỗ được khai thác trong vùng.

Hoạt động khai thác gỗ tập trung vào một số loài có giá trị thương mại như Mun (Diospyros spp), Gáng Hương (Pterocarpus macrocarpus). Thông tin từ những người đi chặt gỗ cho thấy loài này đang ngày một khan hiếm, chỉ gặp chúng trong rừng sâu địa hình hiểm trở (J. Hardcastle pé. comm).

Tỷ lệ mất rừng ở Phong Nha – Kẻ Bàng hiện tại ở mức thấp so với một số vùng khác trong khu vực, và diện tích rừng bị mất được giới hạn ở những nơi dễ tiếp cận thuộc vùng ngoại vi của VQG (Timmins et al. 1999).

Tuy nhiên, trong tương lai việc phát triển cơ sở hạ tầng sẽ dẫn đến tỷ lệ mất rừng và sinh cảnh bị tác động trong vùng sẽ càng cao. Hai tuyến đường đã được quy hoạch sẽ chạy sát hoặc cắt ngang VQG. Một trong những tuyến đường trên sẽ gây nên sự tác động đến vùng cư trú của loài Voọc Hà Tĩnh (J. Hardcastle. 2000).

Phát tiển du lịch sinh thái cũng là mối đe dọa đến đa dạng sinh học của khu bảo tồn. Công ty du lịch Quảng Bình đang nỗ lực tăng cường khai thác các giá trị tự nhiên của Phong Nha – Kẻ Bàng và số lượng du khách đến thăm ngày một tăng. Các nghiên cứu về du lịch sinh thái của dự án WWF LINC cho thấy bộc lộ những rủi ro tiềm năng của việc phát triển du lịch sinh thái không được kiểm soát của việc mở các tuyến phục vụ cho du lịch và dã ngoại vào rừng. VQG Phong Nha – Kẻ Bàng nằm cạnh Vùng Bảo tồn Đa dạng Sinh học Quốc gia Hin Namno của Lào và được nối với khu này bởi vùng núi đá vôi Kẻ Bàng tại huyện Minh Hóa. Cả ba vùng trên có sinh cảnh núi đá vôi tương tự nhau và việc bảo tồn đa dạng sinh học ở ba vùng trên có liên quan chặt chẽ với nhau. Hợp tác bảo tồn liên quốc gia là một ưu tiên cao cho vùng, chẳng hạn tài nguyên rừng của nước này có thể bị khai thác bởi công dân của nước khác. Kế hoạch giai đạn đầu hướng tới sự hợp tác trên đã được xây dựng bởi dự án WWK LINC. Trong khuôn khổ của kế hoạch dự án, một cuộc họp giữa lãnh đạo các tỉnh có liên quan và giám đốc các khu bảo vệ của hai nước đã được tổ chức trong năm 1998. Khóa luận: Thực trạng khai thác du lịch tại VQG Phong Nha.

Cảnh quan vùng núi đá vôi Phong Nha – Kẻ Bàng hùng vĩ ngoạn mục với hệ thống hang động dài rộng tạo cho khu vực này trở thành một vùng có đặc điểm địa chất nổi bật nhất Việt Nam. Trung tâm của vùng là Động Phong Nha, có dòng sông ngầm chảy qua. Cửa động rộng tới 30m và cao tới 18m, chiều dài của động có thể lên tới 1,5 km (Limber et al 1990). Ngoài ra Động Phong Nha, và 16 hang khác trong khu vực cũng đã được khảo sát với tổng chiều dài lên tới trên 60km (Nguyễn Ngọc Chính et al.eds.1998).

Với việc đầu tư nâng cấp đường và những thuận lợi khác cho hoạt động du lịch, hệ thống hang động Phong Nha đang là điểm thu hút khách du lịch ngày một tăng. Hiện tại ước tính trung bình có 700 khách du lịch đến thăm Động Phong Nha mỗi ngày. Diện tích lớn VQG đã được đánh dấu quy hoạch cho phát triển du lịch trong tương lai có thể mang lại những tác động tiêu cực đến hệ sinh thái rừng trên núi đá vôi. Tuy vậy, có thể thấy rõ rằng tiềm năng cho sự phát triển thành công du lịch sinh thái đã mang lại lợi ích nhiều mặt cho VQG và người dân địa phương (J. Hardcastle per.comm).

Khu vực Phong Nha – Kẻ Bàng là nơi sinh sống của cộng đồng người Rục và người Arem là các nhánh của dân tộc thiểu số Chứt. Cho đến những năm gần đây, cộng đồng dân tộc này vẫn sinh sống trong hang động và có cuộc sống hoang sơ. Hiện nay họ đã định cư thành các làng bản. Có rất ít thông tin, hiểu biết về tập tục sinh sống của những người dân này.

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM ĐẾN DỊCH VỤ

===>>> Nhận Viết Thuê Khóa Luận Tốt Nghiệp Ngành Du Lịch

3.1.2 Các điểm du lịch và tính hấp dẫn của nó

3.1.2.1 Động Phong Nha

Giấu mình trong núi đá vôi được che chở bởi những cánh rừng nhiệt đới, Phong Nha giờ đây đã trở nên nổi tiếng bởi sự hào phóng của tạo hóa đã ban tặng cho vùng đất này một hệ thống hang động thật lộng lẫy với con sông ngầm được xác định là dài nhất thế giới.

Động nằm ở vùng đá vôi Kẻ Bàng, cách thị xã Đồng Hới 50km về phía Tây Bắc. Từ Đồng Hới, đi ô tô đến xã Sơn Trạch, sau đó đi thuyền trên sông Son, khoảng 30 phút thì đến động. Chỉ cách đây vài năm, đây còn là một con đường đất đỏ, mưa thì lầy lội, nắng thì bụi bẩn. Nơi mà một thời bom đạn chiến tranh đã không chừa một tấc đất, một nhành cây, một ngọn cỏ. Nhưng giờ đây chính con đường này đã thổi một luồng sinh khí mới cho bộ mặt của cả vùng núi hoang sơ này.

Nếu như đấng tạo hóa đã tạo ra con người thì hình như chính tạo hóa lại chở che cho chúng. Trải qua bao cuộc chiến, Động Phong Nha vẫn còn đó, nguyên sơ như hàng triệu năm về trước.

Những làng quê yên bình nằm xen kẽ giữa những lùm tre thấp thoáng mái nhà nâu đỏ bên hữu ngạn sông Son. Những O thôn nữ đứng gọi đò bên bến nước, những chiếc thuyền đưa khách ngược xuôi, chào hỏi nhau bằng ngôn ngữ của nhiều vùng làm sống động cả bến sông. Thuyền cập bến cũng là lúc du khách bắt đầu cuộc hành trình khám phá một mê hồn cung giữa chốn đời thường. Khóa luận: Thực trạng khai thác du lịch tại VQG Phong Nha.

Động Phong Nha có rất nhiều nhánh với chiều dài lên đến khoảng trên 20km, nhưng hiện nay người ta mới khám phá nhánh dài nhất là một phần của con sông ngầm có tên là Nậm Aki mà sông Son là phần lộ ra mặt đất, nó chui ngầm dưới đất ở vùng núi Pu-Pha-Đam cách đó hơn 20 km về phía Nam. Trước cửa động, cảnh núi non sông nước càng thêm quyến rũ, thiên nhiên hùng vĩ với vô vàn hình ảnh kỳ thú hiện ra như khêu gợi trí tưởng tượng của con người. Người ta đã khéo đặt tên cho cảnh đẹp nơi đây là Động Phong Nha (Động Răng Gió).

Tương truyền hơn một trăm năm về trước, vua Hàm Nghi đã ẩn mình ở đây cùng một số cận thần ra chiếu Cần Vương kêu gọi chống Pháp. Cũng trong thời kỳ chống chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ, một đơn vị của Binh đoàn Trường Sơn 559 đã đóng quân ở trong động để làm nhiệm vụ vận tải, thông đường.

Vào mùa nước lớn, nước sông Son dâng cao che khuất cửa hang, thuyền du lịch không vào đây được. Cửa động rộng khoảng 30m, cao 18m, có nhũ đá lô nhô. Bơi thuyền qua cửa hang, động rộng như một cái bát úp trên mặt nước. Nước sông trong veo và phẳng lặng như mặt gương, càng vào sâu ánh sáng càng nhạt dần rồi mất hẳn. Xen lẫn với tiếng mái chèo như có tiếng chiêng “bi…tùng…bi” vẳng lên, người bản địa cho rằng đó là âm nhạc trong tiệc rượu của Thần Núi vọng ra… tất cả hợp thành tiếng nhạc, lúc âm u như tiếng chiêng, lúc bập bùng như tiếng trống. Động chính của động Phong Nha gồm 14 buồng nối liền bởi một hành lang nước dài đến 1.500m. Từ buồng thứ 14 ta có thể theo những hành lang hẹp khác đi vào sâu hơn nữa đến những buồng cũng to rộng không kém nhưng có phần nguy hiểm hơn, nơi mà quá trình phong hóa đá vôi vẫn còn tiếp tục. Thuyền ngược dòng độ 800 m thì đến chỗ cạn gọi là Hang nước cạn: nước biến đi nhường chỗ cho đá cát. Nhũ đá từ trên rủ xuống, măng đá từ dưới nhô lên tua tủa như cây rừng với những hình dáng kỳ lạ kích thích trí tưởng tượng.

Phong Nha không giống như những điểm du lịch khác ở Việt Nam, động nằm trong khu rừng nguyên sinh Kẻ Bàng dường như còn nguyên sơ và tinh khôi. Trong con mắt của các vị khách du lịch, những cư dân nơi đây mang một phong cách rất riêng. Họ cư xử thân thiện và tình cảm mang tính cách của người nông dân thuần khiết hơn là nhìn nhận du khách như là một cơ hội để tìm kiếm một nguồn tài chính. Điều này càng làm cho Phong Nha thêm hấp dẫn khách du lịch.

Tháng 4 – 1997, một hội thảo khoa học về di tích danh thắng Phong Nha – Xuân Sơn được tổ chức tại Quảng Bình. Kết quả nghiên cứu khảo sát cho biết Phong Nha có 7 cái nhất: Khóa luận: Thực trạng khai thác du lịch tại VQG Phong Nha.

• 1.Hang nước dài nhất
• 2.Cửa hang cao và rộng nhất
• 3.Bãi cát và đá rộng đẹp nhất
• 4.Hồ ngầm đẹp nhất
• 5.Thạch nhũ tráng lệ và kỳ ảo nhất
• 6.Dòng sông ngầm dài nhất (13.969m)
• 7.Hang khô rộng và đẹp nhất.

3.1.2.2 Động Tiên Sơn

Trong Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng nổi tiếng này, ngoài động nước Phong Nha tuyệt đẹp, được mệnh danh là Phong Nha đệ nhất kỳ quan hay Phong Nha đệ nhất thắng cảnh, còn có động khô Tiên Sơn nằm lưng chừng núi, chếch về phía Tây trên trần động Phong Nha, được mệnh danh là Tiên Sơn chốn bồng lai tiên cảnh hay Tiên Sơn chốn tiên cung.

Động Tiên sơn hay động khô là một động đẹp nổi tiếng ở khu vực Phong Nha – Kẻ Bàng. Cửa vào động Tiên Sơn nằm cách cửa động Phong Nha khoảng 1.000 m, ở độ cao so với mực nước biển khoảng 200 m. Động Tiên Sơn có chiều dài 980 m. Từ cửa động đi vào khoảng 400 m có một vực sâu chừng 10 m, và sau đó là động đá ngầm tiếp tục dài gần 500 m, khá nguy hiểm nên du khách chưa được phép đến khu vực này mà chỉ tham quan tới khoảng cách 400 m tính từ cửa động. Động này được phát hiện năm 1935, ban đầu, cư dân địa phương gọi động này là động Tiên do vẻ đẹp kỳ bí thần tiên cửa nó. Sau này động Tiên Sơn được gọi là động Khô để phân biệt với động Phong Nha là động nước. Động Tiên Sơn là nơi có cảnh thạch nhũ và măng đá kỳ vĩ huyền ảo như trong động Phong Nha nhưng lại có nét riêng là các âm thanh phát ra từ phiến đá và cột đá khi được gõ vào vang vọng như tiếng cồng chiêng và tiếng trống. Theo các nhà khoa học thuộc Hội hang động Hoàng gia Anh, động Tiên Sơn được hình thành cách đây hàng chục triệu năm, khi một dòng nước chảy qua quả núi đá vôi đục rỗng, bào mòn núi đá vôi Kẻ Bàng. Sau đó, do kiến tạo địa chất khối núi này hoặc đã được nâng lên, hoặc đã bị hạ xuống khiến các khối đá đổ sụp ngăn chặn dòng chảy làm nên động Tiên Sơn ở phía trên. Còn có phần sông ngầm chảy qua tạo ra hang động Phong Nha. Dù động Phong Nha và động Tiên Sơn nằm liền kề nhau nhưng giữa hang động này lại không thông nhau. Cư dân địa phương đã nhặt được một số hiện vật có thể là di chỉ của người xưa ở trên bãi đất bằng phẳng trước cửa.

Gọi Tiên Sơn là động khô vì nó không ăn thông với Phong Nha, mà treo ở độ cao 200 mét trên trần động Phong Nha. Động Tiên Sơn là cặp song sinh với động Phong Nha, cũng là tuyệt tác của thạch nhũ. Nếu Phong Nha đẹp như thủy cung của vua Thủy Tề thì Tiên Sơn đẹp như tiên giới của Ngọc Hoàng thượng đế và động Tiên Sơn này đã gắn liền với một truyền thuyết mà không phải mấy ai cũng biết đến. Khóa luận: Thực trạng khai thác du lịch tại VQG Phong Nha.

Đó là câu chuyện về tình yêu giữa người con trai dũng cảm của trần gian với nàng tiên giữ thanh bảo kiếm của nhà Trời. Chàng trai đã một phen liều mình vượt núi cao vực thẳm đi tìm các tiên nữ để mượn bảo kiếm về trừ diệt loài thủy quái đang làm hại dân lành. Thừa lúc các nàng tiên bỏ xiêm y trên bờ để xuống suối tắm, chàng lén lấy được bảo kiếm, nhờ đó diệt được yêu quái trừ hại cho dân. Khi trở lại nơi ở của các tiên nữ để trả kiếm thiêng, thấy tiên nữ nọ ngồi khóc mà không dám bay về Trời vì tội để mất kiếm, chàng trai đã thổ lộ hết sự tình. Nghe xong, nàng tiên cảm phục mà đem lòng yêu chàng, thạch động này từ đó trở thành nơi hò hẹn của hai người. Thiên đình biết chuyện, bèn triệu tiên nữ về Trời để trừng phạt. Từ khi về Trời tiên nữ ngày đêm u buồn sâu thẳm vì nhớ chàng trai, còn chàng trai cũng đêm ngày khắc khoải mong gặp tiên nữ. tình cảm của họ đã làm động lòng Trời, Ngọc Hoàng bèn sai các vị tiên tạo ra cho thạch động nơi đây có vẻ đẹp giống như thiên đình và cho phép tiên nữ xuống trần kết duyên với chàng trai, mang theo cả bảo kiếm để hai người chăm lo cuộc sống muôn dân. Cho nên nói Tiên Sơn đẹp như tiên giới là vậy.

Phong Nha và Tiên Sơn là một cặp động song sinh, một chỉnh thể thống nhất của tạo hóa ban tặng. Chính vì sự kỳ vĩ của Tiên Sơn lại làm cho du khách ngỡ ngàng bối rối bởi không biết so sánh động nào đẹp hơn.

3.1.2.3 Dòng sông Son

Tại trung tâm đón tiếp khách du lịch của di tích Phong Nha – Kẻ Bàng, du khách xuống thuyền máy đi theo sông Son vào động Phong Nha. Sông Son rộng khoảng 35 – 40 mét, nước xanh ngắt trong thấu đáy, nhìn rõ cả những đàn cá đang bơi. Nước thì xanh như màu xanh đồng, nhưng lại gọi là sông Son vì vào mùa mưa, nước bào mòn đất đá ở các triền núi đổ xuống làm cho nước sông đỏ như màu gạch son. Sông Son chảy từ động Phong Nha và nối vào sông Gianh.

Dòng sông Son thơ mộng uốn lượn quanh những dãy núi đá vôi Kẻ Bàng làm tô điểm thêm nét độc đáo mỗi khi du khách đến thăm Di sản Động Phong Nha và sông Son gắn với bao huyền thoại nhưng huyền thoại về sự chung thủy trong tình yêu luôn để lại nhiều kỷ niệm trong lòng du khách.

Thủa ấy ở vùng rừng núi trùng điệp này có một ông lão làm nghề săn bắn chỉ sinh được một cô con gái. Vừa độ trăng tròn cô đã là một tuyệt sắc giai nhân và có tài thổi sáo. Mỗi khi tiếng sáo cất lên khiến vạn vật như im lặng để lắng nghe. Có rất nhiều chàng trai tuấn tú tài hoa giàu có đến hỏi cưới nàng nhưng đều bị nàng từ chối vì nàng đã có chồng sắp cưới. Đó là con trai của Ngọc Hoàng. Khóa luận: Thực trạng khai thác du lịch tại VQG Phong Nha.

Chuyện kể rằng vào một đêm hè cô gái ngồi thổi sáo ở trên một mô đá nhô ra giữa con suối bỗng nhiên có ngôi sao băng rạch một đường sáng xuất hiện một chàng trai tuấn tú dũng mãnh cưỡi con tuấn mã kiêu hùng. Chàng trai ngỏ lời cầu hôn và cô gái đã đồng ý. Hai người đang dạo chơi thì phụ mẫu chàng trai gọi về Ngọc Điện. Trước khi ra về chàng trai trao cho cô một chiếc nhẫn và nói nếu có chuyện nguy cấp đe dọa đến tính mạng thì hãy nhìn vào mặt nhẫn gọi lên ba tiếng “Về với em” thì chàng trai sẽ đến cứu nàng.

Trong thời gian chàng trai về Ngọc Điện thì cô gái ở nhà đã bị một tên lãnh chúa sau nhiều lần cầu hôn không được đã bắt cóc cô về làm vợ. Hắn giam cô ở tầng cao nhất trong tòa lâu đài của hắn và xin cô trao tình yêu nhưng cô không cho vì cô đã có chồng sắp cưới. Trong tình thế nguy nan cô nhớ ra chiếc nhẫn thì không tìm thấy đâu để giữ trọn tình yêu chung thủy với chồng sắp cưới cô đã không tiếc thân mình nhào mình ra cửa sổ, bay như con thiên nga xuống lòng hồ. Ngay lập tức tòa lâu đài đã bị nhấn chìm, sức nước đột phá bờ hồ thành một dòng chảy thông ra biển. Dòng nước chảy đến đâu thì ở đó ít lâu sau mọc lên những làng quê trù phú.

Có một vị đạo sĩ trên đường đi tìm thuốc “Trường sinh bất lão” đã dừng lại nơi này một thời gian vì mến cảnh sinh tình. Nghe được câu chuyện này vì cảm động trước tấm lòng “Son sắt thủy chung” của cô gái với người mình yêu nên vị đạo sĩ bèn đặt tên cho dòng sông này là sông Son.

Nhưng có một câu chuyện ly kỳ khác, có lẽ ra đời từ thời khai thiên lập địa, cũng giải thích về tên của dòng sông Son. Chuyện kể ngày xưa, có vị tiên sư đại pháp người Trời thường xuống du ngoạn cảnh hạ giới thấy yêu mến nơi này bèn ở lại rồi dạy dân cách làm ăn. Một năm kia xảy ra đại hạn, muôn vật khô héo; để cứu dân, vị tiên sư đại pháp lén về trời khơi trộm nguồn nước từ thiên cung chảy xuống nơi là dòng sông Son bây giờ. Dòng nước tươi mát cỏ cây, cứu sống muôn loài nhưng vị đại sư bị triệu về Trời chịu hình phạt. Dân làng cảm kích tấm lòng son của vị đại sư nên đặt tên cho sông này là sông Son.

3.1.2.4 Bến phà Xuân Sơn

Khách thập phương đến tham quan Di sản thiên nhiên thế giới Phong Nha – Kẻ Bàng ở Quảng Bình, ai cũng trầm trồ thán phục phong cảnh non xanh nước biếc và hang động kỳ vĩ của xứ sở đẹp tựa thần tiên.

Ngồi trên du thuyền vào cửa động, nhìn về bờ Nam sông Son, nếu để ý thì sẽ thấy một bến phà cũ, tuy cây cối rậm rạp nhưng vẫn trông rõ dòng chữ khắc trên vách đá: “Bến phà Nguyễn Văn Trỗi”. Đây chính là bến B của phà Xuân Sơn, được vinh dự mang tên người anh hùng liệt sĩ Nguyễn Văn Trỗi, cũng là nơi đã in dấu giày của hàng vạn chiến sĩ vào Nam ra Bắc thời đánh Mỹ. Khóa luận: Thực trạng khai thác du lịch tại VQG Phong Nha.

Gần vị trí cầu Xuân Sơn trên đường Hồ Chí Minh hiện nay là bến phà Xuân Sơn, Một địa danh bị đánh phá ác liệt được ví như “túi bom” của vùng chảo lửa. Năm 1966, do yêu cầu chi viện cho chiến trường miền Nam, cùng với việc mở đường 20 Quyết Thắng nối Đông – Tây Trường Sơn, phà Xuân Sơn trọng tải 18 tấn do ty Giao thông Quảng Bình phụ trách.

Đến tháng 12-1966 thì đại đội 16 của Binh trạm 14 thuộc Đoàn 559 đảm nhiệm bến phà này. Đại đội có 125 người, lực lượng chủ yếu là bộ đội công binh và thanh niên xung phong, phương tiện gồm ca nô và cầu phao, chủ yếu hoạt động từ 7 giờ tối hôm trước đến 4 giờ sáng hôm sau. Ban ngày tránh máy bay địch, tháo dỡ phà cho ca nô kéo máy vào trú ẩn trong động Phong Nha. Vũ khí đạn dược có khi cũng tập kết cất giữ luôn trong đó.

Nhận thấy phà Xuân Sơn trên quốc lộ 1A có vị trí chiến lược quan trọng, giặc Mỹ đã tập trung đánh phá rất ác liệt cả ngày lẫn đêm nhằm nung chảy cái yết hầu của vùng “cán xoong”, hòng cắt đứt mạch máu giao thông của ta. Bao đồng đội đã hy sinh, bao chuyến hàng đã bị cháy nhưng ý chí của cán bộ, chiến sĩ Đại đội 16 vẫn vững vàng. Năm 1967, Binh trạm quyết định mở thêm bến phà B mang tên Nguyễn Văn Trỗi, nhằm noi theo tấm gương anh hùng bất khuất trước kẻ thù của anh. Đảng ủy,Chi bộ lựa chọn những người ưu tú, gan dạ và dũng cảm, dám hy sinh để trực tiếp và chiến đấu trên bến phà này. Bến phà B cách bến phà A chừng 4km về phía thượng.

Không quân Mỹ tìm mọi cách để ném bom hủy diệt bến phà A và B. Riêng tại bến phà Nguyễn Văn Trỗi, ngoài bom tấn bom tạ chúng còn thả nhiều thủy lô cùng các loại bom nổ chậm tinh vi và nguy hiểm khác. Đơn vị thành lập “Đội cảm tử” thường xuyên rà phá bom nổ chậm để thông phà, thông xe. Không ít đồng chí đã anh dũng hy sinh trên khúc sông này, máu của các chiến sĩ Đại đội 16 hòa vào dòng sông Son đỏ thắm.

Du khách đã vào tham quan “Phong Nha đệ nhất động” một lần hoặc nhiều lần, được thưởng ngoạn bao kỳ quan do thiên nhiên ban tặng, xin hãy một lần dừng chân ngắm bến phà B. Đây chính là kỳ quan được tạc bằng trí thông minh, óc sáng tạo, lòng dũng cảm của chiến sĩ và bằng sương máu của biết bao đồng đội đã ngã xuống vì huyết mạch giao thông, vì miền Nam ruột thịt. 40 năm đã trôi qua, cảnh vật còn đó, bến phà còn đây, dòng sông Son bình dị vẫn đong đầy bao kỷ niệm khó quên. Không những Di sản thiên nhiên thế giới, Phong Nha còn chứa đựng trong đó bao huyền thoại lịch sử mà ta chưa khám phá hết.

3.2.1.5 Thung lũng sinh tồn Khóa luận: Thực trạng khai thác du lịch tại VQG Phong Nha.

Thung lũng Sinh Tồn thuộc địa phận Vườn Quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng tỉnh Quảng Bình, cách động Phong Nha 15km về hướng tây nam là một thung lũng khá bằng phẳng, mọc đầy cỏ tranh và tre nứa, nơi đa dạng về sinh học và sinh thái nhân văn.

Thung lũng Sinh Tồn có tên địa phương là thung Tre bởi ở đây mọc rất nhiều tre, nứa. Thung lũng được bao quanh bởi hệ thống núi đá vôi hùng vĩ. Với diện tích chỉ 2000 ha, nhưng nơi đây hội tụ nhiều dạng địa hình, từ núi đá vôi, địa hình phi karst (karst là hiện tượng phong hóa đặc trưng của những miền núi đá vôi bị nước chảy xói mòn), đất bằng, hang động đến suối ngầm, rừng nguyên sinh. Đây là nơi có địa chất, địa mạo và hệ động, thực vật được thiên nhiên bảo tồn một cách hoàn hảo. Với những giá trị to lớn như vậy, thung lũng Sinh Tồn thực sự trở thành Bảo tàng sống của Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng.

Đến với thung lũng Sinh Tồn, du khách được khám phá vương quốc của các loài chim. Rất nhiều loài chim quý hiếm có tên trong sách Đỏ của Việt Nam và thế giới như gà lôi lam, niệc hung, hồng hoàng… Ngoài ra, thung lũng này còn có nhiều loài thực vật quý hiếm như quần thể cây dầu rái đã được Trung tâm nghiên cứu khoa học và Cứu hộ Phong Nha -Kẻ Bàng phát hiện vào năm 2008; các loài nấm đặc biệt là nấm mối – một loại thức ăn rất ngon và bổ dưỡng.

Với tiềm năng đa dạng sinh học và cảnh quan môi trường trong lành, thung lũng Sinh Tồn thích hợp để khai thác và phát triển loại hình du lịch sinh thái, khám phá thiên nhiên kết hợp với nghỉ dưỡng.

3.1.2.6 Khu tái hòa nhập Linh trưởng

Phong Nha-Kẻ Bàng là nơi có cộng đồng linh trưởng phong phú bậc nhất Đông Nam Á

Khu này có diện tích 20 ha được bao bọc bởi hàng rào bằng lưới là nơi nuôi giữ linh trưởng trong môi trường bán hoang dã có rừng nguyên sinh.

Khu nuôi thả linh trưởng là khu sinh thái, nghiên cứu khoa học, tuyên truyền nâng cao nhận thức cho nhân dân trong việc bảo vệ động vật quý hiếm.

3.1.2.7 Hang Tám cô

Hang Tám cô nằm ở Km 16+500 trên đường 20 – Quyết Thắng, Quảng Bình. Nơi đây ngày 14/11/1972 bom B52 của gặc Mỹ đã giải thảm nhằm phá vỡ tuyến giao thông huyết mạch chi viện cho miền Nam. 13 chiến sĩ có 5 là bộ đội và 8 Thanh niên xung phong (trong đó có 4 nữ) đóng chốt giữ vững tuyến đường trên, ẩn nấp trong một hang gần đó. Bom nổ rung chuyển đất trời. Một tảng đá lớn như trái núi nhỏ lấp cửa hang. Đồng đội của các chiến sĩ đã tìm mọi cách phá đá, cứu người nhưng không có kết quả. Các chiến sĩ đã hy sinh. Để ghi nhớ sự hy sinh anh dũng đó, nhân dân gọi đó là hang Tám cô. Hiện nay ở đây đã có bia tưởng niệm.

3.1.2.8 Suối nước Moọc

Các cột nước mọc lên từ sâu trong lòng đất khiến suối nước này được người dân địa phương gọi là “Nước Moọc”. Hàng chục dòng suối nhỏ trong vắt đan hòa vào nhau giữa khu rừng nguyên sinh xanh mát của Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng vẽ nên cảnh quan tuyệt thú.

Bảy cây cầu gỗ bắc ngang qua các dòng suối do Tổ chức Hợp tác kỹ thuật Đức (GTZ) xây dựng vào giữa năm 2008. Từ đó khu vực suối Nước Moọc đã trở thành điểm du lịch sinh thái dài gần 2km.

3.1.3 Các loại hình du lịch Khóa luận: Thực trạng khai thác du lịch tại VQG Phong Nha.

VQG Phong Nha – Kẻ Bàng với đặc thù là khu bảo tồn thiên nhiên do vậy tại vườn có thể phát triển các loại hình du lịch sau:

• Du lịch tham quan, khám phá hang động bằng xuồng.
• Du lịch sinh thái, khám phá hệ động thực vật.
• Du lịch leo núi mạo hiểm.
• Du lịch tìm hiểu văn hóa lịch sử.
• Du lịch tham gia vào các hoạt động vui chơi giải trí, cắm trại.

3.1.4 Các tour du lịch

• Việc hình thành các điểm du lịch là điều kiện để hình thành các tour du lịch.
• Hiện nay tại VQG Phong Nha – Kẻ Bàng đã hình thành các tour du lịch:
• Đường tới Phong Nha – Kẻ Bàng:
• Đường bộ : Từ Hà Nội chạy dọc Quốc lộ 1A về phía Nam, từ thị trấn Hoàn Lão đi thẳng theo hướng Tây 30 km.
• Tàu hỏa : Rời ga Đồng Hới và đi khoảng 45 km theo đường Hồ Chí Minh Các tour du lịch :

Tour tham quan hang động :

Thời gian từ 3 -4 giờ

Lộ trình : Từ trung tâm du lịch Văn hoá và sinh thái ở Phong Nha đi thuyền ngược dòng sông Son tới động Phong Nha và động Tiên Sơn, tận hưởng cảnh quan núi đá vôi ngoạn mục và hệ thống sông ngầm dài nhất thế giới.

• Phương tiện : thuyền
• Tour du lịch sinh thái – lịch sử
• Thời gian : 5 – 6 giờ, 60 km Khóa luận: Thực trạng khai thác du lịch tại VQG Phong Nha.

Lộ trình : Bắt đầu từ trung tâm du lịch Văn hóa và Sinh thái, thăm bến phà Xuân Sơn, lái xe dọc đường 20 Quyết Thắng, dừng chân ở khu tái hòa nhập Linh trưởng. Tận hưởng cảnh quan thiên nhiên tuyệt đẹp Thác Gió, thăm khu tưởng niệm Tám Thanh Niên Xung phong. Tiếp tục hành trình tới suối nước Moọc.

• Phương tiện : Xe ô tô hoặc xe máy.
• Tour du lịch mạo hiểm
• Thời gian : 1 ngày; phương tiện : xe đạp địa hình + đi bộ

Lộ trình: Tuyến đường 20 – cây gùa đường kính 5m – thung lũng Sinh Tồn là tuyến chinh phục dãy núi đá cao trên 300m, với địa hình hiểm trở phát triển trên núi đá vôi và xuyên rừng rậm hoang dã. Những vách núi đá vôi ở đây có độ dốc trên 45 độ. Muốn vượt qua vách núi cheo leo hiểm trở này, du khách phải chịu được áp lực của độ cao trên sườn núi đá vôi sắc nhọn. Lên tới đỉnh sẽ tiếp cận bề mặt đỉnh với những cánh rừng nhiệt đới hoang sơ rậm rạp. Ngay trên đỉnh núi có một cây gùa gốc đường kính tới 12 người ôm mới xuể (to 5m).

Sau khi ngắm rừng núi thỏa thích từ độ cao trên 300m, khách du lịch sẽ đi xuyên rừng hơn 4km để khám phá vẻ đẹp hoang sơ và tiếp tục thử thách mình trên địa hình núi đá vôi hiểm trở, sắc nhọn và những vách đá cheo leo. Qua hết đoạn đường núi đá sẽ tới thung lũng Sinh Tồn.

4.Tour du lịch nghỉ tại nhà dân

Thời gian: 1 -3 ngày trong ngôi làng nhỏ, thuộc vùng đệm của Vườn quốc gia.

Trải nghiệm cuộc sống hàng ngày của những người dân bằng cách sống trong ngôi nhà của họ làm việc với họ trong vườn, ngoài đồng và vui chơi với những đứa trẻ hiếu kỳ. Đây thực sự là một trải nghiệm ấm áp tình người.

3.1.5 Tổ chức quản lý du lịch của VQG Phong Nha – Kẻ Bàng

Ngày 28 tháng 11 năm 2003 Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Bình ra Quyết định số 65/2003/QĐ-UB về việc tổ chức lại bộ máy Ban quản lý Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng. Khóa luận: Thực trạng khai thác du lịch tại VQG Phong Nha.

Ban quản lý Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng có chức năng và nhiệm vụ trọng tâm sau :

• Quản lý, bảo vệ, xây dựng và khai thác khu Vườn quốc gia theo Luật Di sản văn hóa và theo “Quy chế quản lý rừng” được Thủ tướng Chính phủ ban hành tại Quyết định số 186/2006/QĐ-TTg ngày 14 tháng 8 năm 2006.
• Tổ chức bán vé, thu phí trong khu vực Vườn; quản lý và sử dụng phí theo quy định của Trung ương và của tỉnh.
• Tổ chức hướng dẫn các hoạt động du lịch văn hóa, sinh thái; các hoạt động bảo tồn môi trường, bảo vệ đa dạng sinh học và cảnh quan.
• Quản lý tài sản, tài chính và cán bộ, viên chức theo phân cấp của UBND tỉnh.

Sơ đồ cơ cấu tổ chức Ban quản lý VQG Phong Nha – Kẻ Bàng

1. Phòng hành chính – Tổ chức

Tham mưu công tác tổ chức, cán bộ, lao động tiền lương, hành chính, quản trị, tổng hợp.

2. Phòng kế hoạch – Tài chính

Tham mưu xây dựng kế hoạch hoạt động của Vườn quốc gia, thực hiện công tác quản lý, sử dụng tài chính, tài sản.

3. Trung tâm nghiên cứu Khoa học và Cứu hộ

Chức năng: Nghiên cứu khoa học – kỹ thuật; Cứu hộ động, thực vật hoang dã; Giáo dục môi trường.

Nhiệm vụ: Lập đề án nghiên cứu khoa học hàng năm và dài hạn về đa dạng sinh học, kinh tế xã hội, địa chất, du lịch sinh thái… trình Giám đốc VQG và các cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Theo dõi đánh giá tình hình diễn biến tài nguyên rừng, kinh tế xã hội vùng đệm và các tác động lên VQG; đề xuất các giải pháp thích hợp cho việc quản lý bảo vệ nguồn tài nguyên thiên nhiên trình Giám đốc VQG

Nghiên cứu, xây dựng quy trình cứu hộ và phát triển các loài động thực vật hoang dã. Lập kế hoạch tổ chức thực hiện cứu hộ các loài động thực vật được các cơ quan chức năng bàn giao.

4. Trung tâm phát triển Du lịch Chức năng:

Tổ chức các hoạt động dịch vụ du lịch văn hóa và sinh thái trong VQG.

• Thực hiện tư vấn, hướng dẫn và giám sát các cá nhân, tổ chức thực hiện hoạt động du lịch, kinh doanh buôn bán trong phạm vi đơn vị quản lý. Khóa luận: Thực trạng khai thác du lịch tại VQG Phong Nha.

Nhiệm vụ:

• Tổ chức các hoạt động đưa, đón, hướng dẫn du khách tham quan. Thông qua các hoạt động du lịch để tuyên truyền, quảng bá các giá trị của Di sản cho du khách.
• Tổ chức bán vé, thu phí và lệ phí tham quan trong khu vực quản lý của VQG. Quản lý, sử dụng nguồn thu theo đúng các quy định quản lý tài chính của nhà nước.
• Tổ chức khai thác các dịch vụ khác để phục vụ, thu hút du khách tham quan

5. Hạt kiểm lâm

Chức năng: Quản lý, bảo vệ và phát triển rừng, quản lý lâm sản trong phạm vi hoạt động được phân công, tham mưu, giúp Ban quản lý VQG về quản lý, bảo vệ và phát triển rừng.

Nhiệm vụ:

• Tổ chức bảo vệ tài nguyên rừng, chống chặt phá rừng; phòng cháy, chữa cháy rừng, phòng, trừ sâu bệnh hại rừng trong VQG.
• Kiểm tra, xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về rừng theo quy định của pháp luật.

3.2 Thực trạng hoạt động DLBV tại VQG Phong Nha – Kẻ Bàng

3.2.1 Hiện trạng khai thác tài nguyên du lịch, dịch vụ du lịch tại VQG

3.2.1.1 Hiện trạng khai thác tài nguyên du lịch

Quảng Bình được nhắc đến nhiều bởi có Di sản thiên nhiên thế giới Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng. Chưa kể, tháng 4 năm 2009, đoàn thám hiểm hang động Hoàng gia Anh công bố việc phát hiện, khám phá một phần hang vòm lớn nhất thế giới được đặt tên là Sơn Đoòng ở VQG Phong Nha – Kẻ Bàng.

Theo thống kê trong 3 năm liền: 2004, 2005, 2006 sau khi được UNESCO công nhận, lượng du khách đến tham quan VQG Phong Nha – Kẻ Bàng đã gia tăng nhanh chóng. Sân bay Đồng Hới đã được xây dựng và đưa vào hoạt động từ ngày 18/5/2008 để đáp ứng nhu cầu khách du lịch, với tuyến bay nối với sân bay quốc tế Nội Bài ở Hà Nội từ ngày 01/9/2008 và sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất ở thành phố Hồ Chí Minh từ ngày 01/7/2009. Việc Phong Nha – Kẻ Bàng được công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới như một cách quảng cáo tự nhiên, là một động lực cho phát triển du lịch, đặc biệt là thu hút khách du lịch quốc tế. Tỉnh Quảng Bình cũng đã cấp phép cho một số dự án du lịch lớn như: khu biệt thự nghỉ dưỡng sông Son, khu nghỉ mát Đá Nhảy, khu nghỉ mát 4 sao Sun Spa… để tăng chất lượng phục vụ khách du lịch. Phong Nha – Kẻ Bàng cùng với các Di sản thế giới khác tại miền Trung như : Cố đô Huế, Phố cổ Hội An, Thánh địa Mỹ Sơn, Không gian văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên, cũng là một tuyến điểm quan trọng trong chương trình quốc gia về du lịch mang tên Con đường Di sản miền Trung do Tổng cục Du lịch khởi xướng và phát động. Khóa luận: Thực trạng khai thác du lịch tại VQG Phong Nha.

Tuy nhiên do công tác quảng bá, cung ứng dịch vụ, tiện ích cho khách du lịch đến thăm Vườn quốc gia này còn yếu kém nên khách đến tham quan Phong Nha – Kẻ Bàng bắt đầu chững lại và giảm dần, chủ yếu là khách nội địa, trong đó lượng khách đến lần thứ hai chỉ chiếm 10%.

Việc bố trí đèn chiếu sáng trong các hang động vẫn chưa được thực hiện một cách khoa học, không làm nổi bật nét đẹp huyền ảo tự nhiên của thạch nhũ. Bên trong hang động vẫn chưa bố trí hợp lý nhà vệ sinh dành cho du khách tham quan.

Các dịch vụ khác đi kèm ở Vườn quốc gia cũng như vùng phụ cận hầu như không có, chưa có sự đầu tư lớn trong quảng bá, các hoạt động đơn điệu chủ yếu là bán vé tham quan. Trong khi theo các nhà tư vấn du lịch, rất nhiều dịch vụ khác có thể khai thác như cáp treo, trượt nước, bơi thuyền…

3.2.1.2 Hiện trạng khai thác cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ du lịch  Hệ thống các cơ sở lưu trú

Cơ sở hạ tầng hiện có của khu trung tâm VQG gồm 40 phòng khép kín, có thể phục vụ cho 80 – 90 khách nghỉ, một nhà hàng phục vụ cho 100 – 200 người ăn; Hội trường đào tạo phục vụ 60 – 80 người. Ngoài ra Vườn có hệ thống nhà nghỉ, khách sạn, nhà hàng của doanh nghiệp tư nhân xây dựng nhằm khai thác có hiệu quả cao trong hoạt động du lịch của địa phương. Dọc theo tuyến đường đi vào khu du lịch VQG Phong Nha – Kẻ Bàng hệ thống nhà nghỉ, khách sạn được mọc lên có quy mô lớn nhằm phục vụ cho khách du lịch hài lòng khi đến với Phong Nha – Kẻ Bàng, hệ thống sân bãi chơi thể thao, sân khấu phục vụ cho các buổi giao lưu. Quanh vùng đệm đã có một số nhà nghỉ. Tuy nhiên nhà nghỉ ở đây còn thô sơ, chất lượng phục vụ, dịch vụ chưa cao.

Hệ thống các nhà hàng

Trong bất kỳ một chuyến du lịch nào thì ngoài việc để lưu trú thì ăn uống cũng là một nhân tố quan trọng không thể thiếu. Hoạt động du lịch sinh thái lại càng có yêu cầu cao trong ẩm thực, du khách muốn thưởng thức những món ăn truyền thống đậm đà hương vị thiên nhiên và văn hóa địa phương.

Do vậy mà hầu hết các cơ sở lưu trú của Vườn đều có những món ăn được chế biến từ những sản phẩm của người dân vừa làm nông nghiệp vừa làm ngư nghiệp bên sông, suối; món nộm hoa chuối rừng, măng luộc, được hái từ những trại rừng, những hoa quả đặc trưng do người dân nơi đây trồng được và những món ăn đặc trưng của vùng miền đó là món Cháo Hàu (Quảng Ninh), Cháo Canh (Ba Đồn), Bánh Đúc, Bánh Xèo (Quảng Hòa, Quảng Trạch)…Tuy nhiên số lượng nhà hàng lớn còn quá ít, các món ăn đặc trưng của vùng miền chưa được chú ý nhiều để giới thiệu đặc sản cho du khách. Hơn nữa nhà ăn của khu trung tâm chỉ đáp ứng phục vụ cho các cuộc hội nghị, tập huấn hội họp với số lượng lớn hoặc các đoàn khách nghỉ đông. Các đoàn khách đến ít, hoặc khách báo ăn muộn đều không được phục vụ, rất ít dịch vụ ăn sáng. Nhìn chung hệ thống các nhà hàng ở VQG Phong Nha – Kẻ Bàng và quanh vùng còn rất nhỏ chưa đáp ứng nhu cầu của khách du lịch.

Các phương tiện vận chuyển Khóa luận: Thực trạng khai thác du lịch tại VQG Phong Nha.

Các phương tiện vận chuyển tham quan như: thuyền… là của người dân, qua đó khoảng 1.000 người dân khu vực Xuân Sơn đã sống bằng nghề du lịch (dịch vụ thuyền tham quan, hướng dẫn viên, nhiếp ảnh…).

Khu vực VQG Phong Nha – Kẻ Bàng hiện có 248 thuyền, tạo việc làm cho 500 cư dân địa phương, với mỗi thuyền bao gồm 2 người được huấn luyện các kỹ năng an toàn và hướng dẫn du khách và có thu nhập khoảng 70.000 đồng mỗi ngày. Giá vé vào động Phong Nha 30.000 đồng, động Tiên Sơn 20.000 đồng, vé thuê thuyền cả tuyến đi về cho đoàn từ 1 – 14 người là 150.000 đồng.

3.2.1.4 Hiện trạng khách du lịch

VQG Phong Nha – Kẻ Bàng đã được vinh dự đón nhiều đoàn khách lớn là các lãnh đạo nguyên thủ của Đảng, Nhà nước, các chuyên gia nghiên cứu địa chất địa mạo trên thế giới, qua các lần phục vụ được đánh giá khá tốt. Đặc biệt là lễ công bố các khám phá mang giá trị tầm vóc trên thế giới như khám phá các hang động đẹp chỉ có duy nhất tại Phong Nha – Kẻ Bàng và các loại động thực vật quý hiếm có nguy cơ tuyệt chủng trên thế giới xuất hiện tại VQG Phong Nha – Kẻ Bàng đã góp phần quảng cáo VQG Phong Nha – Kẻ Bàng là một trong những điểm tham quan chính của du lịch Quảng Bình. Bên cạnh đó thông qua các phương tiện thông tin đại chúng hình ảnh của VQG Phong Nha – Kẻ Bàng được quảng bá rất nhiều. Khách du lịch muốn đến VQG Phong Nha – Kẻ Bàng để hòa mình vào tiểu vũ trụ màu xanh, một nơi yên tĩnh.

Chính vì vậy, lượng khách du lịch hàng năm đã tăng lên khá nhanh nhất là hai năm gần đây và dự kiến trong các năm tiếp theo sẽ không giảm mà lại có xu hướng tăng đều. Hiện nay khách du lịch đến VQG Phong Nha – Kẻ Bàng đa phần là đến tham quan thắng cảnh, các điểm du lịch đã có từ lâu. Còn các điểm du lịch mới ở dạng tiềm năng chưa được khai thác đúng mức. Các điểm du lịch ở đây chủ yếu hoạt động theo mùa vụ và tính mùa vụ ảnh hưởng nhiều đến lượng khách du lịch tham quan.

Bảng 1: Lượng khách du lịch đến VQG Phong Nha Kẻ Bàng qua một số năm

Biểu đồ : So sánh số lượng khách đến thăm VQG Phong Nha Kẻ Bàng qua một số năm

Đánh giá về lượng khách đến VQG Phong Nha Kẻ Bàng : Khóa luận: Thực trạng khai thác du lịch tại VQG Phong Nha.

Nhìn vào biểu đồ chúng ta thấy rằng lượng khách đến với VQG Phong Nha Kẻ Bàng đều tăng qua các năm. Năm 2007 VQG đón tiếp 240.500 lượt khách trong đó khách nội địa chiếm 230.158 lượt, khách nước ngoài chiếm 10.342 lượt. Đến năm 2008 tổ chức đón tiếp 262.265 lượt khách đến tham quan tăng 9,05% so với năm 2007, trong đó khách nội địa chiếm 250.919 lượt, khách nước ngoài chiếm 11.346 lượt. Năm 2009 VQG Phong Nha – Kẻ Bàng đón tiếp được 311.630 lượt khách đến tham quan, tăng 18,9% so với năm 2008 trong đó khách nội địa chiếm 297.682 lượt, khách nước ngoài chiếm 13.948 lượt. Như vậy thì từ năm 2007 đến năm 2009 lượng khách đến với VQG Phong Nha Kẻ Bàng tăng lên 71.130 lượt khách và tương ứng là tăng 30% trong đó khách quốc tế tăng lên 3.650 lượt khách và tương ứng là tăng 35%, khách nội địa tăng lên 67.480 lượt khách và tương ứng là tăng 29%. Với kết quả này chúng ta thấy rằng khách du lịch quốc tế có tốc độ tăng nhanh hơn so với khách nội địa do khách quốc tế ngày càng quan tâm đến VQG Phong Nha – Kẻ Bàng và đến ngày một đông hơn. Điều này góp phần làm tăng doanh thu từ hoạt động du lịch của VQG lên rất nhiều.

Thành phần khách tham quan đa dạng phong phú:

• Khách trong nước:

Khách du lịch là học sinh trong các trường Phổ thông, sinh viên trong các trường Đại học trong cả nước chiếm số lượng lớn khách đến Vườn. Loại khách này thường đi tập trung theo đoàn từ 30 đến 50 người. Thời gian tham quan vào dịp nghỉ hè, nghỉ lễ hoặc thời gian đi thực tế tham quan học tập của trường.

Khách du lịch chuyên đề, nghiên cứu khoa học, là những nhà khoa học nghiên cứu về các lĩnh vực trong VQG như hang động, hệ động thực vật… đi theo nhóm nhỏ khoảng từ 3 đến 10 người, đi vào thời gian bất kỳ trong năm và lưu trú lâu.

Cán bộ công nhân viên của các cơ quan, các tổ chức các ngành, các địa phương thường tổ chức đi theo đoàn đến tham quan hoặc nghỉ dưỡng.

Khách du lịch tự do thường đi từ 2 đến 10 người với phương tiện là ô tô nhỏ hoặc xe máy.

• Khách nước ngoài: Khóa luận: Thực trạng khai thác du lịch tại VQG Phong Nha.

Khách du lịch chuyên đề: gồm các chuyên gia nghiên cứu khoa học về hang động, động thực vật, địa chất, công tác bảo tồn, công tác phát triển đời sống cộng đồng… Thời gian lưu trú có thể từ 1 tháng đến 1 năm hoặc đến vài năm.

Khách du lịch thuần túy tìm hiểu thiên nhiên, thăm hang động, tìm hiểu văn hóa địa phương… Đối tượng khách này chỉ lưu trú trong thời gian ngắn từ 1 đến 3 ngày.

Nhận xét tổng hợp 30 phiếu khảo sát do cá nhân em thực hiện về khách du lịch đến VQG Phong Nha – Kẻ Bàng ngày 27/4/2010:

Lứa tuổi : + <25: 7 khách = 23,3%

• 25 – 45 : 18 khách = 60%
• > 45: 5 khách = 16,7%

Giới tính:

Quốc tịch:

• Nam : 17 khách = 56,7%
• Việt Nam : 26 khách = 86,7%
• Nữ : 13 khách = 43,3%

Quốc tịch khác : 4 khách = 13,3%

• Lần đầu đến VQG Phong Nha – Kẻ Bàng : 25 khách = 83,3%

Loại hình du lịch ưa thích:

• Du lịch sinh thái : 22 khách = 73,3%
• Du lịch văn hóa : 6 khách = 20%
• Du lịch mạo hiểm : 2 khách = 6,7%

Điểm đến ưa thích:

• Động Phong Nha : 18 khách = 60%
• Động Tiên Sơn : 11 khách = 36,7%
• Nơi khác : 1 khách = 3,3%

Đánh giá chất lượng nhà hàng, khách sạn ở VQG:

• Rất tốt : 2 khách = 6,7%
• Tốt : 23 khách = 76,7%
• Trung bình : 5 khách = 16,6%
• Kém : 0 khách = 0% Khóa luận: Thực trạng khai thác du lịch tại VQG Phong Nha.

Nhìn chung du khách đến VQG Phong Nha – Kẻ Bàng đa phần là đến lần đầu, ưa thích loại hình du lịch sinh thái và hầu hết không phàn nàn gì về chất lượng phục vụ của các khách sạn, nhà hàng hay đội ngũ hướng dẫn viên ở đây.

Bảng 2: Doanh thu du lịch của VQG Phong Nha – Kẻ Bàng qua một số năm

Biểu đồ so sánh Doanh thu du lịch của VQG Phong Nha – Kẻ Bàng qua một số Năm:

Đánh giá về doanh thu du lịch của VQG Phong Nha – Kẻ Bàng trong 3 năm: 2007, 2008, 2009:

Doanh thu từ du lịch của VQG ngày càng tăng, do lượng khách tham quan tăng lên. Năm 2007 VQG đón tiếp 240500 lượt khách với doanh thu đạt 9.408.307.300 đồng. Thì đến năm 2008 Tổ chức đón tiếp 262.265 lượt khách đến tham quan với doanh thu đạt 10.452.629.400 đồng (đạt 95,02% kế hoạch, tăng 11,1% so với năm 2007). Cho đến năm 2009 VQG Phong Nha Kẻ Bàng đón tiếp được 311.630 lượt khách đến thăm quan với doanh thu đạt 12.219.133.800 đồng, tăng 16,9% so với năm 2008.

Có được những con số như vậy là do năm 2003 VQG được UNESCO công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới đã góp phần quảng bá hình ảnh của VQG Phong Nha – Kẻ Bàng đến với các nước trên thế giới. Đồng thời Ban quản lý đã chủ động thực hiện các chương trình khuyến mãi, ưu đãi đối với các Công ty Du lịch lữ hành, giảm giá vé đối với cựu thanh niên xung phong và đẩy mạnh công tác giới thiệu , quảng bá hình ảnh VQG Phong Nha – Kẻ Bàng trong và ngoài nước qua trang thông tin điện tử của Vườn, các đài truyền hình trong và ngoài nước.

3.2.1.4 Hiện trạng thông tin quảng bá, tiếp thị và xúc tiến du lịch

Vai trò quan trọng của việc thông tin quảng bá tiếp thị có ý nghĩa rất lớn cho việc tuyên truyền để tìm kiếm thị trường, giới thiệu các điểm du lịch tự nhiên. Hiện nay hình ảnh của VQG Phong Nha – Kẻ Bàng chủ yếu thông qua trang web Di sản thiên nhiên thế giới VQG Phong Nha – Kẻ Bàng, du lịch Việt Nam, du lịch Quảng Bình, qua thông tin của phương tiện thông tin đại chúng hoặc qua các hội nghị hội thảo của địa phương, quốc gia.

Việc quảng bá điểm đến Phong Nha – Kẻ Bàng đã phát hành ấn phẩm, tờ rơi bằng tiếng Việt với nội dung đơn giản, hoặc quảng cáo trên báo chí địa phương, chủ yếu tập trung vào thị trường khách du lịch từ các tỉnh lân cận và cư dân trên địa bàn tỉnh. Do đó chưa tiếp cận được với thị trường khách quốc tế để thu hút nguồn khách đến VQG Phong Nha – Kẻ Bàng.

VQG Phong Nha – Kẻ Bàng được khách du lịch biết đến nhiều là du lịch sinh thái, tham quan thắng cảnh chứ chưa khai thác sâu giá trị văn hóa ẩn mình trong những nét đẹp quy mô, huyền bí của giá trị văn hóa mà lịch sử đã để lại cho Phong Nha – Kẻ Bàng một tài nguyên văn hóa vô giá.

Thế giới chỉ biết đến VQG Phong Nha – Kẻ Bàng với những nét đẹp hữu hình mà chưa khám phá ra được nét đẹp vô hình ẩn chứa trong nét đẹp hữu hình đó.

3.2.2 Đánh giá chung về hiện trạng phát triển DLBV ở VQG Khóa luận: Thực trạng khai thác du lịch tại VQG Phong Nha.

3.2.2.1 Kết quả đạt được

Tài nguyên du lịch sinh thái ở VQG Phong Nha – Kẻ Bàng đang từng bước được khai thác có hiệu quả. Hệ thống cơ sở vật chất đang trong quá trình xây dựng, các dự án đầu tư cho du lịch bền vững tăng nhanh về số lượng và chất lượng. Nhiều loại hình du lịch bền vững hình thành và phát triển mạnh.

Việc quy hoạch hệ thống giao thông, hạ tầng cơ sở đến các điểm du lịch sinh thái đã góp phần đẩy nhanh quá trình phát triển kinh tế xã hội của địa phương, phát triển du lịch bền vững đã góp phần hạn chế các ngành nghề thủ công nghiệp truyền thống có khả năng gây ô nhiễm môi trường như khai thác khoáng sản, vật liệu xây dựng, đánh bắt hải sản…

Hoạt động xúc tiến quảng bá du lịch được tiến hành đã góp phần quan trọng trong việc thu hút khách du lịch, các nhà đầu tư, bước đầu nâng cao thương hiệu du lịch Phong Nha – Kẻ Bàng, góp phần đáng kể phát triển du lịch Quảng Bình.

Phát triển du lịch đã góp phần thu hút lực lượng lao động góp phần không nhỏ vào việc giải quyết công ăn việc làm, tăng thu nhập cho cộng đồng địa phương, đồng thời đã nâng cao nhận thức về bảo tồn, tôn tạo tài nguyên du lịch, cảnh quan môi trường của người dân địa phương.

3.2.2.2 Những hạn chế

Sản phẩm du lịch chưa đa dạng, chưa tương xứng với tiềm năng. Cơ sở dịch vụ lưu trú, ăn uống, các khu vui chơi giải trí chưa được trú trọng xây dựng, các mặt hàng lưu niệm chưa phong phú. Do đó mức chi tiêu của khách du lịch đặc biệt là khách du lịch quốc tế còn thấp. Khóa luận: Thực trạng khai thác du lịch tại VQG Phong Nha.

Môi trường đầu tư khuyến khích phát triển du lịch bền vững tuy đã có những biến đổi theo hướng thông thoáng nhưng chưa có giải pháp đồng bộ, nên chưa thúc đẩy mạnh được đầu tư từ nhiều phía.

Hoạt động du lịch phát triển đồng nghĩa với việc gia tăng số lượng du khách tại các điểm du lịch, làm cho áp lực của du lịch với môi trường tăng cao, gây ra hiện tượng ô nhiễm cục bộ suy thoái các nguồn tài nguyên thiên nhiên, đặc biệt là tính đa dạng sinh học của VQG Phong Nha – Kẻ Bàng.

Việc xây dựng các công trình công cộng, các công trình kiến trúc không có sự hướng dẫn quản lý chặt chẽ đang làm mất đi vẻ đẹp của phong cảnh thiên nhiên, phá vỡ cảnh quan tự nhiên.

Nhìn chung trong quá trình phát triển du lịch bền vững VQG Phong Nha- Kẻ Bàng đã đạt được một số kết quả đáng khích lệ, song nó cũng nảy sinh nhiều vấn đề đòi hỏi người làm du lịch phải có những hướng phát triển hợp lý nhằm đem lại hiệu quả cao trong khai thác, bảo tồn tài nguyên du lịch.

Tiểu kết

VQG Phong Nha – Kẻ Bàng có ý nghĩa quan trọng trong việc phát triển du lịch của Quảng Bình và của quốc gia. VQG này có giá trị rất cao về tự nhiện, lịch sử, văn hóa… đã thúc đẩy du lịch phát triển mạnh. Tuy nhiên những hoạt động tiêu cực gây ra đối với công tác bảo tồn ở VQG là không thể tránh khỏi. Các đợt nghiên cứu tác động của hoạt động du lịch đối với môi trường, cảnh quan và các loài động, thực vật gần đây cho kết quả là : môi trường đất, nước , hồ chưa bị ô nhiễm, các loài động thực vật đã chịu tác động do hoạt động du lịch nhưng chưa bị xâm hại… Đòi hỏi Ban quản lý VQG, các cấp các ngành của tỉnh Quảng Bình có những giải pháp hữu hiệu nhằm bảo tồn, khai thác và đầu tư một cách hợp lý nguồn tài nguyên của VQG. Khóa luận: Thực trạng khai thác du lịch tại VQG Phong Nha.

XEM THÊM NỘI DUNG TIẾP THEO TẠI ĐÂY:

===>>> Khóa luận: Giải pháp phát triển du lịch bền vững ở Phong Nha