Khóa luận: Thực Trạng hoạt động du lịch ở Tràng An

Chia sẻ chuyên mục Đề Tài Khóa luận: Thực Trạng hoạt động du lịch ở Tràng An hay nhất năm 2023 cho các bạn học viên ngành đang làm Khóa luận tốt nghiệp tham khảo nhé. Với những bạn chuẩn bị làm bài luận văn tốt nghiệp thì rất khó để có thể tìm hiểu được một đề tài hay, đặc biệt là các bạn học viên đang chuẩn bị bước vào thời gian lựa chọn đề tài làm luận văn thì với đề tài: Tiềm Năng, Hiện Trạng hoạt động du lịch ở Tràng An dưới đây chắc chắn sẽ giúp cho các bạn học viên có cái nhìn tổng quan hơn về đề tài sắp đến.

2.1. Khái quát về khu du lịch Tràng An

Khu du lịch Tràng An là một khu du lịch tổng hợp gồm: Du lịch sinh thái, văn hóa, lịch sử, tâm linh…được thành lập ở tỉnh Ninh Bình. Tràng An là khu du lịch gắn liền với kinh thành xưa của cố đô Hoa Lư. Theo quyết định số 865/QĐ-TTg của thủ tướng chính phủ Việt Nam ban hành năm 2008, Tràng An sẽ cùng Hạ Long, Cát Bà ở miền bắc là những địa danh du lịch mang tầm cỡ quốc tế. Trong tương lai Tràng An sẽ tở thành khu du lịch tổng hợp nhất Ninh Bình. Trong khu du lịch này có nhiều thắng cảnh đẹp với núi rừng, hang động, sông suối, đền chùa, phủ…

Khu du lịch Tràng An nằm ở phía Đông Bắc của tỉnh Ninh Bình, thuộc địa phận các xã Trường Yên, Ninh Xuân, Ninh Hải ( của huyện Hoa Lư), xã Gia Sinh (của huyện Gia Viễn), xã Ninh Nhất, phường Tân Thành (TP Ninh Bình), có diện tích là 1.566 ha được phát hiện cách đây vài năm (từ năm 2001). Trung tâm bến thuyền cách TP Ninh Bình 6km, cách Hà Nội hơn 90km, lại gần với quốc lộ 1A- tuyến đường huyết mạch của đất nước nên rất thuận tiện cho việc đi lại của du khách.

Hang động Tràng An là một phần quan trọng ở phía nam kinh đô Hoa Lư-Hậu cứ để bảo vệ kinh đô Hoa Lư xưa, cùng với nhiều dãy núi khác trên thành phố Ninh Bình, mãi trường tồn với thời gian. Nơi đây có núi non trùng điệp, hang động kỳ ảo, sông ngòi gấp khúc, thung lũng đan xen hòa quện vào nhau tạo nên một cảnh quan thiên nhiên độc đáo, mỹ lệ.

Trong 2 ngày 16 và 17/10/2008, bộ văn hóa-Thể thao và Du lịch phối hợp với Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh Ninh Bình, Hội di sản văn hóa Việt Nam tổ cức hội thảo khoa học về “Giá trị Di sản văn hóa cố đô Hoa Lư và khu du lịch Tràng An” nhằm tiến tới đề nghị UNESCO công nhận cố đô Hoa Lư là di sản văn hóa Thế giới và khu du lịch Tràng An là di sản thiên nhiên thế giới. Với tiềm năng du lịch sinh thái, văn hóa, tâm linh, lịch sử …Tràng An là một điểm du lịch rất hấp dẫn du khách trong và ngoài nước.

Quy hoạch du lịch Tràng An đã được điều chỉnh bổ sung để phù hợp với thực tế, và đã được UBND tỉnh Ninh Bình phê duyệt tại quyết định số 2570/QĐ-UBND ngày 18/11/2005. Theo quy hoạch điều chỉnh, bổ sung thì khu du lịch Tràng An được quy hoạch với 4 khu chức năng sau:

Khu bảo tồn đặc biệt Cố đô Hoa Lư: Có tổng diện tích là 366,7 ha là khu bảo tồn đặc biêt đã được Sở Văn hóa- Thể thao và Du lịch Ninh Bình triển khai thực hiện quy hoạch chi tiết năm 2004 với các loại hình du lịch như: văn hóa, lịch sử, du lịch lễ hội, du lịch nghỉ dưỡng, du lịch sinh thái… Khóa luận: Thực Trạng hoạt động du lịch ở Tràng An.

Khu trung tâm: Được xây dựng trên khu đất có diện tích 80,9 ha (theo quy hoạch chi tiết là 99.31 ha). Vị trí tại thung Áng Mương, thung Đồng Sắn và thung Xa Liễn. Đây là trung tâm của khu du lịch Tràng An-có chức năng đón tiếp, hướng dẫn khách vào khu du lịch, xác định chương tình du lịch, giới thiệu và hướng dẫn khách tham gia các lộ trình du lịch (9 lộ trình đường thủy và 2 lộ trình đường bộ ), phục vụ các nhu cầu ăn nghỉ, và các dịch vụ du lịch của du khách…Hàng năm ở đây có tổ chức các lễ hội văn hóa, thương mại như: Lễ hội cây cảnh, lễ hội làng nghề truyền thống…Nơi đây còn là địa điểm lý tưởng để tổ chức các hội nghị, hội thảo tầm cỡ quốc gia và quốc tế.

Khu hệ hang động: Có tổng diện tích là 555,2 ha, bao gồm 31 thung và 48 hang động dài khoảng 12 km được bố trí thành 3 phân khu

Khu 1: Là khu tập hợp các hang động thung lũng chính nằm xung quanh khu trung tâm. Với diện tích là 380,29 ha, là nơi lý tưởng trong hành trình tham quan tại hang động Tràng An.

Khu 2: Diện tích gồm 59,86 ha, gồm thung Đá Bàn, các hang động và thung phía đông thung Sào Khê. Chức năng của khu này là đón tiếp khách du lịch, tham gia các lộ trình du lịch phía đông sông Sào Khê.

Khu 3: Diện tích là 115 ha, vị trí tại khu hồ Đàm Thị, được quy hoạch nằm trên đường giao thông ĐT491.

Khu chùa Bái Đính: Có diện tích là 107,6 ha (Theo quy hoạch chi tiết khu núi chùa Bái Đính được mở rộng thành 390 ha). Theo lịch sử triều Đinh-Lê đến triều Lý- Trần, đạo phật ở Việt Nam rất phát triển và được coi là quốc đạo.

Khu du lịch Tràng An nằm vê phía Đông Bắc của tỉnh Ninh Bình, lại nằm gần khu di tích cố đô Hoa Lư nên càng thêm lộng lẫy, góp phần tô điểm và khẳng định giá trị lịch sử của cố đô Hoa Lư ( Kinh Đô Hoa Lư xưa và nay)

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM ĐẾN DỊCH VỤ

===>>> Bảng Giá Viết Thuê Khóa Luận Tốt Nghiệp Ngành Du Lịch

2.2. Tiềm năng du lịch ở Tràng An

2.2.1. Tài nguyên du lịch tự nhiên

2.2.1.1.Vị trí địa lý Khóa luận: Thực Trạng hoạt động du lịch ở Tràng An.

Khu du lịch Tràng An nằm về phía Đông Bắc tỉnh Ninh Bình, cách Hà Nội hơn 90 km về phía nam, gần trục đường sắt Bắc Nam, cách quốc lộ 1A gần 10km, phía bắc giáp Gia Viễn, phía tây giáp Nho Quan, phía nam giáp Tam Cốc – Bích Động, phía đông giáp quốc lộ 1A và được chia làm 4 khu chức năng chính: Khu bảo tồn đặc biệt( khu cố đô Hoa Lư), khu trung tâm, khu hang động, khu tâm linh núi chùa Bái Đính. Toàn khu có 47 hạng mục di tích lịch sử với nhiều hang động chạy dài khoảng 20 km theo hướng Bắc – Nam. Đây là một vị trí địa lý rất thuận lợi cho sự phát triển du lịch của khu du lịch Tràng An.

Khu du lịch Tràng An nằm trong tỉnh Ninh Bình, đây là một tỉnh có đường sắt Bắc Nam và quốc lộ 1A đi qua, có du lịch rất phát triển với các điểm du lịch hấp dẫn như: Tam Cốc – Bích Động, vườn quốc gia Cúc Phương, nhà thờ đá Phát Diệm… Nổi bật trong khu du lịch Tràng An là điểm du lịch Cố đô Hoa Lư với hai đền chính: Đền Đinh, Đền Lê là một điểm du lịch hấp dẫn, nổi tiếng. Tất cả những yếu tố thuận lợi trên làm tiền đề đảm bảo sự phát triển du lịch của khu du lịch Tràng An trong tương lai.

Bên cạnh đó, khu du lịch Tràng An chỉ cách Hà Nội hơn 90km, đây là một khoảng cách không xa, rất hợp lý cho phát triển du lịch. Đây là một khoảng cách lý tưởng đối với du khách từ trung tâm Hà Nội. Bên cạnh đó cơ sở vật chất hạ tầng phục vụ du lịch như: đường xá, cầu cống…từ Hà Nội tới Ninh Bình rất hiện đại. Do đó, chỉ mất khoảng 2h đi bằng ô tô hoặc xe máy là du khách đã có mặt ở khu du lịch Tràng An, chỉ trong 1ngày du khách có thể tham quan khá nhiều điểm trong khu du lịch Tràng An với nhiều giá trị khác nhau, vừa hấp dẫn, vừa mới mẻ, vừa đa dạng, phong phú về các điểm tham quan bởi các điểm du lịch trong khu không cách xa nhau, nó chỉ cách nhau khoảng 1km, du khách có thể vừa đi bộ vừa ngắm cảnh để thoả sức suy ngẫm, tưởng tượng, hoà mình vào thiên nhiên để cảm nhận một cách trọn vẹn nét đẹp của thiên nhiên.

Không chỉ gần Hà Nội mà khu du lịch Tràng An còn rất gần các điểm du lịch nổi tiếng của Ninh Bình như Tam Cốc – Bích Động, vườn quốc gia Cúc Phương, nhà thờ đá Phát Diệm. Đặc biệt, khu du lịch Tràng An còn nằm giữa các điểm du lịch này, khoảng cách từ khu đến các điểm du lịch trên chỉ khoảng 10km – 40km. Do đó, khu du lịch Tràng An gần như cầu nối giữa các điểm du lịch nổi tiếng của Ninh Bình. Sắp tới con đường Xuân Trường được hoàn thành sẽ làm khoảng cách giữa khu du lịch Tràng An và các điểm du lịch hấp dẫn khác của Ninh Bình ngắn hơn, điều này sẽ tiết kiệm thời gian tham quan của du khách, khiến cho du khách có thể đi thăm quan nhiều điểm du lịch trong tỉnh Ninh Bình mà không mất quá nhiều thời gian. Do đó, khi du khách đến thăm quan du lịch ở Ninh Bình không có lý do gì mà không đến thăm khu du lịch Tràng An.

Nằm trong một tỉnh có du lịch rất phát triển, lại không quá xa Hà Nội, các điểm trong khu cũng rất gần nhau,đường quốc lộ 1A xuyên qua tỉnh cũng là con đường dẫn du khách tới khu du lịch Tràng An rất gần Tràng An, rất hiện đại… Tất cả những yếu tố thuận lợi về vị trí địa lý này là điều kiện rất quan trọng cho sự phát triển du lịch của khu du lịch Tràng An.

2.2.1.2. Địa hình-Địa mạo Khóa luận: Thực Trạng hoạt động du lịch ở Tràng An.

Tràng An là khu du lịch có đị hình chủ yếu là núi rừng, thung lũng và hang động. Địa hình được chí làm 2 vùng rõ rệt: Vùng đồng bằng và vùng núi. +Vùng đồng bằng: Có diện tích không nhiều, địa hình tương đối bằng phẳng, đất đai khá màu mỡ nhưng lại xen kẽ nhiều vùng núi thấp trũng do đó chỉ có thể canh tác một vụ lúa

Vùng núi: Bao gồm những dải núi đá vôi, chủ yếu nằm ở phía Tây Nam của huyện Hoa Lư và Đông Bắc của huyện Gia Viễn. Địa hình phức tạp, có nhiều hang động, núi xen kẽ với đầm lầy, ruộng trũng ven núi.

Hang động được coi là tài nguyên thiên nhiên vô giá của khu du lịch Tràng An. Hệ thống hang động trong khu vực này khá đa dạng, tạo nên cảnh đẹp đặc sắc. Hang động nơi đây không chỉ có vẻ đẹp thiên nhiên kỳ thú mà mỗi hang động lại gắn với những gián trị lịch sử, văn hóa , tín ngưỡng riêng. Một bộ phận hang động nơi đây được coi là cửa phật, tiêu biểu là động Bái Đính: Động gồm 2 hang nằm ở hai bên- đó là hang Sáng và hang Tối. Hang Sáng (động Sáng) thờ phật nằm ở phía bên phải, có chiều cao là 2m, dài 25m, rộng 15m, hang tương đối bằng phẳng. Đối diện với động Sáng là động Tối. Động tối cao và rộng hơn nhiều so với động Sáng, gồm 7 hang (còn gọi là 7 buồng). Động được công nhận là : “Di tích lịch sử – văn hóa Nam chùa Bái Đính”

Nằm trên độ cao 40-60m, có một hang được gọi là động Người Xưa (Tràng An). Đây là một hang Karst khá đặc biệt của khối núi đá vôi này. Cửa hang nằm ở phần cao, song phía trong hang lại phát triển theo chiều sâu, lòng hang sâu gần 100m so với cửa. Hệ thống nhũ đá ở đây còn khá nguyên vẹn với nhiều hình thù độc đáo khác nhau, có những chuỗi nhũ đá dài hàng chục mét chạy từ đỉnh xuống sát đáy của động. Động Người Xưa còn có nhiều ngăn thông với nhau qua một máng sỏi cuộn lớn, có thể là dấu tích của một con suối ngầm. Đặc biệt ở ngay mái đá trước cửa động là một đống vỏ ốc cao hàng mét đã hóa thạch-di tích về sự sống của người tiền sử. Ngày nay động vẫn được các nhà khoa học nghiên cứu và khám phá.

Ngoài ra khu du lịch Tràng An còn có một hệ thống các hang động xuyên thủy rất đẹp và rất hấp dẫn du khách. Trên đường đi tham quan hang động Tràng An, du khách còn bắt gặp nhiều cảnh quan đặc sắc do thiên nhiên tạo ra với nhiều hình dạng khác nhau chẳng hạn như hòn ông Trạng-kiểu địa hình “Hạ Long trên cạn”, kiểu địa hình này được hình thành trên các trầm tích có độ phân lớp khác nhau. Các lớp dày hơn thường tạo địa hình karst với những đỉnh cao, đôi nơi lại có hình lưỡi mác độc đáo được ví như rừng đá, nhưng lại có nơi tạo nên các khối đá cao vút như hòn Bút Tháp. Các đá vôi có phân lớp mỏng tạo nên một địa hình với các vỉa đá chồng xếp lên nhau như hình tập sách (hòn Tập Sách)

Như vậy địa hình của khu vực Tràng An rất thuận lợi cho việc phát triển du lịch. Tại đây có tới hơn 100 hang động với tổng chiều dài là gần 20 km, xen kẽ là những dãy núi đá vôi nhiều thung lũng. Với đặc điểm này thiên nhiên ưu đãi cho Tràng An một cảnh quan đẹp, hấp dẫn với những dãy núi đá vôi trùng điệp, bao quanh các thung lũng là những hồ nước nối tiếp nhau vừa hùng vĩ vừa nên thơ.

2.2.1.3. Khí Hậu Khóa luận: Thực Trạng hoạt động du lịch ở Tràng An.

Khu du lịch Tràng An có khí hậu nằm trong vùng khí hậu Ninh Bình. Khí hậu là một phần quan trọng của môi trường tự nhiên, và rất quan trọng đối với thời vụ du lịch. Khí hậu Ninh Bình khá thuận lợi cho hoạt động du lịch.

Khí hậu của vùng thuộc tiểu khí hậu sông Hồng, chịu ảnh hưởng sâu sắc của gió mùa Đông Bắc, Đông Nam và một mùa đông lạnh nhưng vẫn chịu ảnh hưởng nhiều của khí hậu ven biển và rừng núi. Thời tiết chia làm hai mùa rõ rệt: Mùa khô từ tháng 11 đến tháng 4;mùa khô từ tháng 5 đến tháng 10 Theo số liệu của TCVN 4088-85, Trạm khí tượng thủy văn Ninh Bình khí hậu của vùng có những đặc trưng sau:

• Nhiệt độ không khí:Nhiệt độ trung bình hàng năm là:23,5⁰C Nhiệt độ cực tiểu tuyệt đối là: 5,5⁰C
• Nhiệt độ cực đại tuyệt đối là:41,5⁰C
• Tháng 7 có nhiệt độ trung bình cao nhất là 29,3⁰C, tháng 1 có nhiệt độ trung bình thấp nhất là 17,9⁰C
• Tổng số giờ nắng trung bình năm là 1.646giờ; số giờ nắng trung bình mỗi tháng là:117,3giờ, Tháng 6 cao nhất với 187,4 giờ. Tháng 2 thấp nhất với 24,3 giờ.
• Tổng nhiệt độ trung bình cả năm là hơn 8500⁰C. Có tới 8-9 tháng trong năm có nhiệt độ trung bình trên 20⁰C
• Độ ẩm không khí trung bình hàng năm là 85% và có sự chênh lệch không nhiều giữa các tháng trong năm. Tháng 2 cao nhất với độ ẩm không khí là 89%, tháng 11 có độ ẩm không khí thấp nhất là 75%.
• Lượng mưa trung bình năm là 1,781mm, tháng 9 cao nhất với 816mm, tháng 1 thấp nhất là 8,5mm. Lượng mưa tập trung vào các tháng 5,6,7,8,9,10 và chiếm từ 86%-91% tổng lượng mưa hàng năm.
• Hướng gió chính thịnh hành trong năm:
• Mùa Đông: Có hướng gió chính là hướng Bắc và hướng Đông Bắc +Mùa Hè có hướng Nam và hướng Đông Nam.
• Tốc độ gió trung bình : 2,3m/s, tốc độ gió cực đại xảy ra khi có bão là 45m/s.

Các hiện tượng thời tiết đặc biệt như: Khóa luận: Thực Trạng hoạt động du lịch ở Tràng An.

Bão: Do nằm trong khu vực có bão và áp thấp nhiệt đới trực tiếp đổ bộ vào . Bão thường gây mưa lớn trên toàn khu vực thường xuất hiện từ tháng 7 đến tháng 10, chủ yếu tập trung vào các tháng 7,8,9. Vào mùa mưa (tháng 7) nước dâng cao gây cản trở cho hoạt động tham quan hang động. +Giông: Thường xuất hiện vào mùa hạ, đôi khi kèm theo lốc.

2.2.1.4.Thủy Văn

Khu du lịch Tràng An nằm Trong hệ thống các sông dày đặc như : Sông Đáy, Sông Hoàng Long, sông Bôi, sông Sào Khê, Sông Vân Sàng, sông Vạc, sông Chanh, sông Hệ Dưỡng…Hầu hết các sông đều đổ ra sông Hoàng Long và sông Đáy rồi chảy ra cửa Đáy, cửa Vạc. Trong đó sông Hoàng Long là tiêu biểu nhất.

Trong khu hang động Tràng An không có sông, chỉ có một số thung có lạch nhỏ dân có thể đi thuyền vào để trồng lúa, còn đa số các thung còn hoang hóa và nhiều lau cỏ mọc.

Sông Hoàng Long không chỉ gắn liền với truyền thuyết Rồng vàng cứu Đinh Bộ Lĩnh từ thuở hàn vi mà sông Hoàng Long còn có giá trị là “bức tường thành thiên nhiên nước” bảo vệ kinh đô Hoa Lư xưa, lại vừa là đường giao thông thủy tương đối thuận tiện. Từ sông Hoàng Long có hai hướng là hai đường thủy rất quan trọng. Đó là hướng đi về phía Đông : Đi theo sông Hoàng Long đến ngã ba Gián Khẩu, gặp sông Đáy-xuôi theo sông Đáy rồi đổ ra biển; hướng thứ 2 là hướng đi về phía tây: theo sông Hoàng Long-ngược lên phía bắc và tây bắc sẽ đến sông Bôi, và sông Lạng của tỉnh Hòa Bình. Như vậy có thể nói : Sông hoàng Long vừa là cảng sông vừa là đầu mối giao thông thủy quan trọng nhất của kinh đô Hoa Lư xưa. Xưa kia các xứ giả của phong kiến Trung Quốc muốn đến kinh đô Hoa Lư, hay các xứ giả của ta muốn sang Trung Quốc thì đều phải vào, ra từ sông Hoàng Long. Không những thế, sông Hoàng Long còn gắn liền với mốc lịch sử to lớn của dân tộc-đó là cuộc dời đô của vua Lý Thái Tổ vào năm 1010[Kinh đô Hoa lư xưa và nay]

Trong khu hang động Tràng An thì không có sông mà chỉ có các thung (hồ lớn), có lạch nhỏ. Tại đây có tới 30 thung (hồ lớn), trong đó thung rộng nhất là thung Đền Trần có diện tích là 2214.600m², thấp nhất là thung Sáng có diện tích là 15.400m². Hiện nay có một số thung trước là vùng trồng lúa của cư dân, nay đã được nạo vét bùn trở thành một vùng sinh thái ngập nước, thuận lợi cho việc chèo thuyền đưa du khách tham quan quần thể hang động Tràng An.

Tuy nhiên vào mùa mưa, nước tại khu du lịch Tràng An dâng cao, còn mùa khô lại thiếu nước. Đây là một hạn chế về thủy văn của khu du lịch Tràng An. Để khắc phục hạn chế trên, có một dự án xây dựng các trạm bơm, cụm cống và đập nhằm tiêu nước từ khu hang động ra các con sông nằm trong khu vực này vào mùa mưa và lấy nước từ sông cung cấp cho hệ thống giao thông thủy vào mùa khô nhằm giữ nước cho hệ thống giao thông này.

2.2.1.5. Tài nguyên sinh vật Khóa luận: Thực Trạng hoạt động du lịch ở Tràng An.

Khu du lịch Tràng An có hai hệ sinh thái chính là: Hệ sinh thái trên đá vôi và hệ sinh thái thủy vực (trên các thung). Ở đây sự đa dạng sinh học là yếu tố chủ yếu cấu thành hai hệ sinh thái này.

Hệ sinh thái trên núi đá vôi:

• Hệ thực vật:

Các dãy núi đá vôi được tạo thành qua nhiều thế kỷ. Trên thung có các hốc đá và các khe đá tạo thành nơi chứa nhiều bùn để cho các loài thực vật bám rễ và phát triển. Điều kiện tại khu du lịch Tràng An rất thích hợp cho các loài thực vật sống trên núi đá vôi do khí hậu nằm trong vùng nóng ẩm nhiệt đới gió mùa nên kéo theo động vật và thực vật sống trong rừng núi đá.

• Thảm thực vật bao gồm:

Trảng cây bụi thứ sinh trên núi đá vôi: Trước đây khi chưa bị khai thác thì trên núi đá vôi có rừng kín xanh nhiệt đới ẩm cây lá rộng với các loài cây gỗ điển hình như: Nghiến, Trai, Đinh hương, Lát hoa…nhưng quá trình sói mòn đất xảy ra quá mạnh, các cây gỗ lớn bị triệt hạ nên hiện tại chỉ là các trảng cây bụi hiện tại cao từ 2m-4m, độ che phủ khoảng từ 30-40%

Trảng cây bụi thứ sinh trên đất dày, ẩm phân bố rải rác khắp các khu vực các chân núi hoặc cây bụi gần hồ gồm các loài như cỏ Lào, lau, lách, cỏ Trấu, cỏ Tranh…

Trảng cây trồng gồm : Gồm các cây lương thực, bóng mát, cây làm vật liệu xây dựng, cây cảnh và cây ăn quả.

Hệ động vật: Có 73 loài chim, trong đó bộ Sẻ có số lượng họ và loài sống trong sinh cảnh rừng, trảng cây bụi. Có 3 loài quý hiếm có tên trong sách đỏ của Việt Nam năm 2007. Trong đó có 2 loài đặc hữu chỉ có ở Việt Nam là :Gà tiền mặt vàng và Riệc nâu. Ngoài ra còn có 41 loài thú, 32 loài bò sát, ếch nhái thuộc 13 họ, 4 bộ, 2 lớp. Trong thành phần nhóm bò sát lưỡng cư thì nhóm rắn có số loài đông nhất, tiếp đến là thằn lằn, nhóm Rùa là thấp nhất

Hệ sinh thái thủy vực:

Hệ sinh thái thủy vực được hình thành bởi các thung, hàng năm đủ nước. Nước tại khu du lịch Tràng An nhìn chung còn khá sạch, ít bị tác động của con người đảm bảo được chức năng của một hệ sinh thái thủy vực bão hòa. Trong các thung có nhiều loài thủy sinh thực vật và động vật.

• Hệ thực vật thủy sinh: Khóa luận: Thực Trạng hoạt động du lịch ở Tràng An.

Có 19 loài sống chìm trong nước, 11 loài sống trôi nổi, 30 loài có dễ ăn sâu trong lòng đất, thân và lá nhô lên trên mặt nước. Đa số loài thực vật thủy sinh ở đây là những loài mọc tự nhiên trong các thủy vực nguyên sơ chưa bị con người tác động. Đa số các loài thực vật là những loài phổ biến ngoài tự nhiên nên ít bị đe dọa. Những loài thực vật ngoi trên mặt nước có dễ, hoặc thân ngầm mọc xen với những thực vật ngoi trên mặt nước như: Súng, Trang. Các loại Bèo Ong, Bèo Tấm, Bèo Cái, Bèo Hoa Dâu… là những loài điển hình nổi trên mặt nước, chúng thường mọc xen kẽ trong đám thực vật ven bờ. Phân bố của các nhóm thực vật thủy sinh theo thứ tự sau: Vùng ven bờ thường có nhiều lài thực vật sống ngoi trên mặt nước và thực vật có lá nổi, tiếp theo là các loài thực vật sống chìm dưới nước ( như loài rong đuôi chuồn) chúng tạo thành một thảm thực vật dưới làn nước trong vắt.

• Động vật thủy sinh:

Đa phần là các loài thực vật nổi trên mặt nước như các loài thuộc nhóm trùng bánh xe và chân mái chèo, chủ yếu xuất hiện nhiều các loài thủy vật tự nhiên sạch, chưa bị tác động của con người và nước thải sinh hoạt. Tại đây cũng có một số loài thân mềm hai mảnh vỏ  như: Trai, hến nước ngọt; lớp chân bụng,ốc vặn, ốc đá; nhóm giáp xác: tôm, cua…

Ngoài ra tại đây còn có 5 3 loài thuộc 20 họ. Trong đó nhiều nhất là cá chép và các loài cá mại, cá giếc, cá trắm đen, cá chuối hoa, cá chày, cá rô đồng.

Sự phong phú đa dạng tài nguyên tự nhiên tại khu du lịch Tràng An đã tạo nên một Tràng An vô cùng hấp dẫn du khách, đây cũng là cơ sở rất thuận lợi phát triển du lịch sinh thái.

2.2.1.6. Các điểm thắng cảnh

Điều lý thú khi đến Tràng An đó là du khách bị choáng ngợp trước vẻ hùng vĩ của những dãy núi cao ngất, được hòa mình vào cái mát lạnh không kém phần kỳ ảo của quần thể xuyên thủy động Tràng An.

Quần thể xuyên thủy động Tràng An là một điểm sinh thái lý tưởng. Trong khu có khoảng 50 hang động trong số gần 100 hang động nước,

được nối với nhau bởi gần 30 thung (bây giờ là gần 30 hồ nước) kéo dài 20 km. Hang dài nhất có tên Địa Linh dài 1500m, gần 20 hang có chiều dài từ 200- 400m. Mỗi hang động đều có một vẻ đẹp riêng như: Hang Ba Giọt, hang Địa Linh, Hang Tối( có chiều dài 320 m, hang Sáng, hang Ao Trai(Giữa hang Ao Trai lòng hang phình ra gần 30 m), hang Láng, hang Vồng( Có cây si cổ thụ rễ trùm cả miệng hang nên còn gọi là hang Si), hang Nấu Rượu, hang Nấu Cơm(truyền thuyết rằng xa xưa có một ông khổng lồ nấu rượu và cơm ở đây sau đó mang cơm với rượu ra núi ngồi ăn), hang Sính, hang Cá, hang Chanh, hang Seo, hang Sơn Dương… Nhiều hang nhũ đá từ trên cao chảy dài, xếp chồng lên nhau từng lớp, từng lớp mềm mại, óng ánh, tạo nên những kỳ quan sinh động khiến cho trí tưởng tượng của mỗi người thêm phong phú.

Trong quần thể xuyên thủy động Tràng An  có đến 30 thung, đi qua các hang là vào các thung. Thung lớn nhất là thung Bậc Đài có chiều rộng hơn 366.000m² ( rộng nhất là thung Đền Trần(241.600m²), thung nhỏ nhất là thung Sáng(15.400m²) .Mây trời, non xanh, nước biếc hòa quện vào nhau tạo thành một bức tranh vừa thơ mộng vừa kỳ ảo huyền diệu.

Điều kỳ diệu là các thung đều được thông với nhau bởi các động xuyên thủy có độ dài, ngắn khác nhau. Đó là những mạch ngầm của nước để núi non gắn bó , tương hỗ hòa quện với nhau thân thiện như người với người nối vòng tay lớn. Núi giăng thành lũy bao bọc xung quanh hồ nước ở giữa có gò, đảo. Mỗi ngọn núi, quả núi mang một hình dáng riêng khác nhau và cùng với mây trời cây cỏ đã tạo nên một quần thể xuyên thủy động độc đáo, nguyên sơ.

2.2.2.Tài nguyên du lịch nhân văn: Khóa luận: Thực Trạng hoạt động du lịch ở Tràng An.

2.2.2.1.Các di chỉ khảo cổ học

Việc phát lộ ra hệ thống hang động Tràng An trong quần thể cố đô Hoa Lư có một ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Sự kiện này xảy ra đồng thời với việc phát lộ ra Hoàng thành Thăng long, đồng thời đã khẳng định sự đúng đắn của việc định đô của vua Đinh Tiên Hoàng tại Hoa Lư thời kỳ đầu của một nhà nước phong kiến tập quyền. Đó là căn cứ quan trọng để vua khẳng định độc lập chủ quyền của dân tộc trên cơ sở sức mạnh của dân tộc . Đây là gạch nối giữa Hoa Lư và Thăng Long, làm cho dân Ninh Bình và dân cả nước nói chung đều có sự hồi tưởng lại những sự kiện lịch sử đã diễn ra tại kinh đô Hoa Lư và những sự nối tiếp ở kinh thành Thăng Long cho đến Hà Nội hôm nay. Tại các hang động trong quần thể xuyên thủy động Tràng An còn lưu giữ nhiều chứng tích lịch sử của một kinh đô với ba triều đại kế tiếp : Đinh, Tiền Lê, Lý. Có khu vực với rất nhiều phế tích quan trọng khẳng định nơi đó từng là nơi sinh hoạt của các phân quyền ngày xưa ở thế kỷ XIV dưới nhà Trần như: nồi gốm, các bát đĩa cổ. Điều đặc biệt là các phế tích này rất giống các phế tích thấy ở Hoàng thành Thăng Long.

Năm 2007 các nhà khảo cổ học đầu ngành của nước Anh và các nhà khoa học của Việt Nam đã có những chuyến khảo sát Hang Báng- một trong những hang động thuộc khu du lịch Tràng An, đã phát hiện ra những công cụ chặt bằng đá cuội thuộc thời kỳ văn hóa Sơn Vi, những mảnh gốm thuộc thời kỳ văn hóa Đa.Có thể nói , đây là những tư liệu quý để các nhà khoa học tìm hiểu về thời đại đồ đá cũ, về đời sống của người nguyên thủy, về môi trường, quá trình biến đổi tự nhiên trong quá khứ, tìm hiểu về các triều đại Đinh, Lê, Lý, Trần. Đồng thời những phát hiện này sẽ là tiền đề quan trọng để Ninh Bình có hướng khoanh vùng bảo vệ quy hoạch và có hướng đầu tư lớn cho khu du lịch Tràng An.

2.2.2.2. Các giá trị văn hóa Khóa luận: Thực Trạng hoạt động du lịch ở Tràng An.

Khu du lịch Tràng An không chỉ có giá trị về mặt sinh thái, tự nhiên, các giá trị về khảo cổ học mà còn chứa đựng nhiều yếu tố văn hóa. Mỗi hang động mang một tên riêng, không biết từ bao giờ các tiền nhân đã đặt cho các hang động nơi đây những cái tên rất gợi cảm như: hang Seo Lớn,hang Seo bé, hang Si, hang Ao Trai, hang Nấu Rượu, hang Nấu Cơm, hang Sơn Dương, thung Láng, thung Mây, thung Khống, núi Vua, núi Chúa, núi Ông Trạng…Mỗi Hang động lại gắn với một truyền thuyết, mang đậm tính văn hóa. Hang Nấu Cơm, Nấu Rượu có truyền thuyết xa xưa có ông khổng lồ nấu rượu và cơm ở đây ,mang rượu và cơm ra núi ngồi ăn. Tương truyền nơi đây có dòng nước ngọt tinh khiết. Người xưa vào đây lấy nước về để nấu rượu tiến vua thì rượu rất thơm và ngon. Hay hang Ba Giọt có truyền thuyết là: Xưa kia có ba dòng nước chảy tụ về hang. Theo cư dân nơi đây thì cứ đi dọc hang Ba Giọt mà hứng được ba giọt nước từ nhũ đá rơi xuống thì sẽ gặp nhiều may mắn, sự nghiệp sẽ công thành, danh toại. Nếu hứng tiếp ba giọt vào lòng bàn tay để uống thì tình yêu sẽ chung thủy, vẹn tròn.

Thiền sư Nguyễn Minh Không khi đến đây tìm thuốc đã phát hiện ra động và từ đó đã biến động thành động thờ Phật, như vậy văn hoá Phật giáo đã được thể thiện đậm nét.

Khu du lịch Tràng An có những hang động và những dãy núi đá tự nhiên không chỉ chứa đựng giá trị về cảnh quan thiên nhiên mà còn ẩn chứa nhiều dấu ấn lịch sử và văn hóa truyền thống. Đó là những hang động luôn gắn bó mật thiết với tín ngưỡng của người Việt mà Phật giáo là yếu tố đóng vai trò quan trọng.

• Lễ hội

Lễ hội cũng là một tài nguyên rất quan trọng của khu DLST Tràng An cần được trú trọng đầu tư phát triển. Do được hình thành trong một không gian văn hóa, lại nằm trên một mảnh đất truyền thống hàng nghìn năm lịch sử

Cố đô Hoa Lư nên khu du lịch Tràng An là nơi được chứng kiến và tham gia nhiều lễ hội truyền thống gắn với các di tích lịch sử rất có ý nghĩa như : Khóa luận: Thực Trạng hoạt động du lịch ở Tràng An.

Lễ hội cố đô Hoa Lư:(Lễ hội Trường Yên) tổ chức từ ngày mùng 8- 13/3(âm lịch hàng năm tại xã Trường Yên). Lễ hội cố đô Hoa Lư là một lễ hội truyền thống được mở ra để suy tôn công lao của các vị anh hùng dân tộc đã xây dựng kinh đô Hoa Lư, lập ra nhà nước Đại Cồ Việt thế kỷ X mà tiêu biểu là hai vị vua Đinh Tiên Hoàng và Lê Đại Hành. Lễ hội diễn ra tại quảng trường trung tâm khu du tích cố đô Hoa Lư và các di tích. Đây là một lễ hội truyền thống hướng về cội nguồn của dân tộc.

Lễ hội chùa Bái Đính:Lễ hội được tổ chưc từ ngày mùng 6 tháng giêng đến hết tháng 3 (âm lịch) hàng năm, khởi đầu cho những lễ hội hành hương về vùng đất cố đô Hoa Lư.Lễ hội được tổ chức tại thôn Sinh Dược, xã Gia Sinh, huyện Gia Viễn, tỉnh Ninh Bình. Lễ hội tổ chức để tưởng nhớ các vị anh hùng dân tộc có công với nước, với dân.

Lễ hội đền Thái Vi: Được tổ chức vào từ ngày 14-17/3 Âm lịch hàng năm tại thôn Văm Lâm – xã Ninh Hải – huyện Hoa Lư. Đây là dịp để nhân dân Ninh Bình và nhân dân cả nước tưởng nhớ công lao của các vị vua Trần- những người có công lớn đối với đất nước.

Lễ hội chùa Địch Lộng:Lễ hội được tổ chức trong 2 ngày mùng 6 và mùng 7 tháng 3 hàng năm tại chùa Địch Lộng, xã Gia Thanh, huyện Gia viễn. Phần lễ được tổ chức và dâng hương theo nghi lễ của nhà Phật. Phần hội cũng được tổ chức các trò chơi dân gian như: múa Lân, múa rồng, cờ tướng. Thi viết chữ Nho     …

Ngoài ra còn có một số lễ hội khác tại các di tích lịch sử nằm trong khu du lịch Tràng An như: lễ hội chùa Bàn Long, lễ hội đền Trần, lễ hội phủ Khống…Việc tổ chức các lễ hội truyền thống góp phần vào việc khai thác các giá trị văn hóa đưa vào phục vụ du lịch, giao lưu văn hóa với các nơi khác.

2.2.2.3. Làng nghề truyền thống:

Khu du lịch Tràng An gồm địa phần 4 xã thuộc 2 huyện và 1 xã thuộc một phường (của thành phố Ninh Bình) nên có rất nhiều làng nghề truyền thống. Trong đó nổi bật hơn cả là làng nghề thêu ren Văm Lâm xã Ninh Hải và làng nghề chạm khắc đá Ninh Vân.

Thêu ren Ninh Hải: Tương truyền từ năm 1285, khi vua Trần Thái Tông tròn 40 tuổi, nhường ngôi cho con lên làm Thái Thượng Hoàng đã về vùng núi Vũ Lâm tu hành( thuộc xã Ninh Hải, huyện Hoa Lư ), bà Trần Thị Dung là vợ Thái sư Trần Thủ Độ theo triều đình nhà Trần về đây đã truyền dạy cho nhân dân thôn Văm Lâm nghề thêu ren. Như vậy nghề này có cách đây đã 700 năm. Hiện nay ở Ninh Hải, gia đình nào cũng có nhiều loại khung thêu, mỗi hộ có ít nhất một tay kim. Bằng những sợi chỉ mảnh mai, cùng những miếng vải rộng, hẹp, đủ mọi màu sắc , với đôi bàn tay khéo léo người thêu ren đã tạo nên những tác phẩm nghệ thuật. Đường nét thêu ren rất tinh xảo, uyển chuyển, mềm mại thanh tú, nhưng lại sống động mịn màng như những nét vẽ. Sản phẩm thêu ren rất phong phú như: ga trải giường, rèm cửa, gối, khăn bàn, tranh ảnh…

Chạm khắc đá Ninh Vân: Từ những hòn đá sù sì, qua bàn tay của người thợ đã thành những tác phẩm nghệ thuật hoàn hảo. Sản phẩm đá gồm các loại: tượng, chim thú, bể cảnh, bia, thống, chậu hoa, bàn ghế, sập, hương án, ngai, cầu, cổng, ngưỡng cửa, xà nhà… Tất cả đều được chạm khắc tinh tế, sống động, đường nét tao nhã, uyển chuyển, mềm mại bởi đôi bàn tay khối óc của các nghệ nhân.

2.2.2.4. Ẩm thực Khóa luận: Thực Trạng hoạt động du lịch ở Tràng An.

Tái dê Hoa Lư:Huyện Hoa Lư có nhiều dãy núi đá vôi nên nghề nuôi dê ở Hoa Lư rất phát triển. Người ta bắt dê núi về làm lông, thui vàng, mổ ra ướp với lá hương nhu hoặc lá cúc tần hơn chục phút, rồi lọc lấy thịt (để cả da)đem nhúng vào nước sôi cho chín tái sau đó thái nhỏ, mỏng đều. Lấy vừng đã rang giã dập, sả thái nhỏ, lá chanh, gừng, ớt tươi thái nhỏ, nước chanh, bột ngọt đổ vào thịt dê tái đã thái,tất cả trộn đều thành món tái dê vô cùng hấp dẫn. Tái dê phải ăn kèm với lá sung, chuối xanh, khế lá mơ và không thể thiếu tương gừng để chấm. Nếu có thêm chén rượu Lai Thành để uống thì quả là điều thú vị.

Nhất hưởng thiên kim (cơm cháy): Cơm cháy được làm từ cơm đã nấu chín, dàn mỏng ra thành hình tròn, để cho nguội, khô rồi bỏ vào chảo dầu rán cho đền khi giòn vàng, lấy ra bẻ thành từng tảng nhỏ và để vào bát to. Thịt bò thăn thái lát, tim cật lợn thái mỏng, ướp gia vị cùng với cà chua,cà rốt, hành tây, nấm hương trộn đều, xào cho chín rồi đổ vào bát cơm cháy. Cơm cháy bốc khói tỏa mùi thơm. Cơm cháy giòn tơi chứa nhiều hương vị của món ăn thập cẩm nóng sốt, đậm đà không bao giờ quên được.

Mắm tép Gia Viễn:Ngày nay người ta đã chế biến nhiều loại nước mắm nổi tiếng nhưng có lẽ mắm tép Gia Viễn vẫn là loại mắm đặc sản và độc đáo của người dân Ninh Bình. Là huyện đồng bằng chiêm trũng, nên người dân Gia Viễn đã có nghề riu tép từ lâu. Người ta dùng tép riu làm mắm, gọi là mắm tép. Tép riu phải là tép già, thân tròn, nhỏ con, màu xanh lam. Điều quan trọng là tép phải tươi, đem rửa sạch, để khô. Sau đó lấy thính gạo rang vàng, giã nhỏ cùng với muối trộn đều với tép theo tỷ lệ, bỏ vào hũ có thể đổ thêm ít nước đã đun sôi để nguội, rồi bịt kín, để từ một tháng trở lên mới đem nấu chín ăn. Bát mắm tép có màu đỏ tươi, có mùi thơm ngọt rất hấp dẫn.Người ta có thể rang mắm tép với thịt ba chỉ. Ăn mắm tép Gia Viễn không cần cho thêm bột ngọt vẫn có vị ngon ngọt đậm đà. Ngày nay mắm tép Gia Viễn đã trở thành đặc sản của các bữa tiệc khi có thêm đĩa rau ngon.

2.2.3. Đánh giá chung về tài nguyên DLST tại khu du lịch Tràng An.

Qua nghiên cứu, khảo sát, đánh giá tài nguyên du lịch tại khu du lịch Tràng An trên cơ sở so sánh với các địa phương phụ cận, các điểm và các khu du lịch trong toàn tỉnh có thể thấy những điểm chính của tài nguyên du lịch Tràng An gồm:

Tài nguyên du lịch khá phong phú, đa dạng. Toàn khu nằm trong vùng sinh thái tự nhiên văn hóa. Địa hình đa dạng có sự kết hợp các yếu tố tự nhiên khác. Đồng thời lại nổi trội trên một vùng đất cố đô của nước Đại Việt đã tạo cho khu sự nổi trội về tính đa dạng và phong phú của tài nguyên du lịch được xét trong cả hai nhóm: Tài nguyên du lịch tự nhiên và tài nguyên du lịch nhân văn. Khóa luận: Thực Trạng hoạt động du lịch ở Tràng An.

Do được thiên nhiên ưu đãi nên khu du lịch sinh thái Tràng An rất thuận lợi trong việc khai thác các giá trị tài nguyên phục vụ việc phát triển du lịch.

Cảnh quan trong khu du lịch sinh thái Tràng An hầu như còn rất mới mẻ hoang sơ, tài nguyên còn nguyên vẹn chưa có sự tác động của con người. Môi trường sinh thái tương đối trong lành, chưa bị ô nhiễm cả về nguồn nước và không khí. Dân cư chưa bị thương mại hóa bởi hoạt động du lịch. Tuy nhiên, do đặc điểm về tự nhiên và nhân văn nên khá nhạy cảm và dễ bị “ tổn thương” nên cần có biện pháp để giữ gìn và phát triển bền vững.

Tài nguyên thiên nhiên ở đây được hình thành bởi đặc điểm tổng hợp của các yếu tố địa chất, địa hình, khí hậu, thủy văn và sinh vật tương đối đặc sắc. Sự kết hợp giữa các yếu tố này cùng tài nguyên du lịch nhân văn rất thuận lợi để phát triển cả loại hình du lịch sinh thái tự nhiên và du lịch sinh thái nhân văn.

Khu du lịch sinh thái Tràng An có nhiều tài nguyên du lịch đặc sắc, độc đáo có khả năng khai thác làm sản phẩm du lịch. Nếu quy hoạch và khai thác tốt có thể trở thành điểm du lịch hấp dẫn có khả năng cạnh tranh cao không chỉ trong khu vực Ninh Bình mà còn có tầm vóc quốc gia và quốc tế với phong cảnh nguyên sơ của núi rừng, hang động, kết hợp với dòng sông xanh biếc trong veo tạo cho du khách một cảm giác vô cùng thích thú và mới lạ khi du thuyền tham quan quang cảnh nơi đây.

Được thiên nhiên ưu đãi, với nguồn tài nguyên du lịch phong phú về cả tài nguyên du lịch tự nhiên và tài nguyên du lịch nhân văn, khu du lịch Tràng An sau khi quy hoạch hoàn thiện sẽ trở thành khu du lịch mang tầm cỡ quốc gia và quốc tế về cả quy mô và những nét độc đáo vô cùng hấp dẫn du khách. Những tài nguyên tự nhiên và nhân văn nói trên là những yếu tố đầu tiên và vô cùng quan trọng cho việc phát triển DLST ở Tràng An. Đặc biệt ngày nay khi mà môi trường đang bị ô nhiễm nặng nề, do cuộc sống ồn ào ngột ngạt xu hướng trở về với thiên nhiên và văn hóa truyền thống đang trở lên phổ biến và trở thành xu hướng chủ đạo trong phát triển du lịch trên toàn thế giới. Với những tiềm năng nổi bật vốn có Tràng An trong tương lai sẽ trở thành khu du lịch có sức hấp dẫn lớn trong sự lựa chọn của du khách.

2.3. Hiện trạng phát triển du lịch tại Tràng An Khóa luận: Thực Trạng hoạt động du lịch ở Tràng An.

2.3.1. Cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ du lịch

Vì khu du lịch Tràng An mới được khai thác phục vụ du lịch nên nhìn chung cơ sở vật chất kỹ thuật còn hạn chế hầu như chưa có. Tràng An chỉ đáp ứng được nhu cầu tham quan, khám phá của du khách chứ chưa đáp ứng được nhu cầu ăn, nghỉ, vui chơi giải trí của khách khi đến Tràng An. Hiện đã có nhiều dự án xây dựng khách sạn, nhà hàng đang được triển khai.

Theo dự án quy hoạch thì cơ sở vật chất kỹ thuật của khu DLST Tràng An bao gồm trong 2 phân khu: Khu trung tâm và khu dịch vụ du lịch. Khu trung tâm là khu vực có cảnh quan thiên nhiên đẹp, có vị trí thuận tiện. Không gian kiến trúc nhà nghỉ được kết hợp hài hòa với cảnh quan tự nhiên cụ thể. Khu nhà nghỉ ở phía bắc trục đường chính ( đường từ phía núi Kỳ Lân dẫn vào núi chùa Bái Đính), đây là khu nhà nghỉ cao cấp. Mật độ xây dựng nhỏ <=10%. Tầng cao trung bình không quá 2 tầng. Về kiến trúc khu nhà nghỉ này được thiết kế cơ bản kiểu dáng biệt thự với trang thiết bị cao cấp, được bố trí cả khu đón tiếp và các công trình phục vụ đảm bảo sinh hoạt nghỉ ngơi cho khách du lịch thoải mái, hài hòa và thuận lợi cho khách dạo chơi bách bộ trong khu vực tượng đài cũng như đi du thuyền qua các hang động.

Khu dịch vụ du lịch là khu được quy hoạch chia lô dành cho các nhà đầu tư, khai thác hoặc thuê đất để kinh doanh.

Bên cạnh các khu nghỉ ngơi ăn uống, khu vực dành cho nhu cầu vui chơi giải trí cũng nằm trong dự án và đang được triển khai.

Mặc dù chưa được hoàn thành xong nếu khách du lịch đến khu DLST Tràng An vẫn có thể lưu lại dài ngày tại các cơ sở lưu trú ăn uống trong địa bàn TP Ninh Bình hoặc các huyện lân cận như Hoa Lư, Gia Viễn. Với vị trí thuận lợi, nằm trên trục đường chính xuyên Bắc – Nam, cách TP Ninh Bình 7km (khu hang động Tràng An), 17 km ( khu tâm linh chùa Bái Đính) nên rất thuận lợi cho việc phát triển du lịch của khu. Trên địa bàn TP Ninh Bình, nếu như năm 1992 , toàn tỉnh có duy nhất khách sạn Hoa Lư với 33 phòng nghỉ thì đến nay, năng lực lưu trú của ngành du lịch Ninh Bình đã đạt 82 cơ sở lưu trú với 1.157 buồng, trong đó có 7 cơ sở với 270 buồng đã được thẩm định đạt tiêu chẩn 2 sao và 2 cơ sở với 32 buồng đạt tiêu chuẩn 1 sao. Công suất sử dụng khách sạn bình quân đạt 47%/năm. Quy mô xây dựng hầu hết là vừa và nhỏ chưa đồng bộ (Nguồn: Báo cáo quy hoạch tổng thể Ninh Bình giai đoạn 2007-2015, sở du lịch Ninh Bình)

• Đầu tư: Khóa luận: Thực Trạng hoạt động du lịch ở Tràng An.

Tính đến 31/12/2006, ngành du lịch Ninh Bình đã đầu tư 421,453 tỷ đồng đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng du lịch bằng 15% tổng mức vốn đầu tư đã duyệt trong đó bao gồm đầu tư phát triển cả cơ sở hạ tầng khu du lịch Tràng An . Vốn đầu tư được duyệt là 2.572,243 tỷ đồng, đến ngày 31/12/2006 đã thực hiện được 290,744 tỷ đồng. Hiện đang hoàn thiện tuyến đường trục chính từ TP Ninh Bình đến khu Bái Đính (Nguồn:Phòng dự án, Sở du lịch Ninh Bình)

2.3.2.Kết cấu hạ tầng phát triển du lịch

• Hệ thống giao thông vận tải

Khu du lịch Tràng An nằm trên trục đường quốc lộ 1A xuyên Bắc Nam, lại gần TP Ninh Bình có trục đường sắt xuyên Bắc Nam. Đây là chuyến giao thông chủ đạo trong giao lưu kinh tế-xã hội giữa Ninh Bình với các tỉnh phía Bắc cũng như phía Nam. Hệ thống giao thông vận tải cũng đã đáp ứng được nhu cầu vận chuyển hàng hóa và hành khách qua Ninh Bình ngày càng lớn. Đồng thới là điều kiện thuận lợi với quá trình khai thác và phát triển du lịch tại Ninh Bình nói chung và khu du lịch Tràng An nói riêng.

Theo quy hoạch dự án xây dựng 11 tuyến đường chính. Huyết mạch chính về giao thông là tuyến đường núi Kỳ Lân chùa Bái Đính có tổng chiều dài là 1600m. Ngoài ra còn có hệ thống đường xương cá( tuyến nhánh) đường bộ qua núi. Tổng chiều dài là 39,44km.

Bên cạnh hệ thống giao thông đường bộ còn có hệ thống giao thông đường thủy bao gồm:

• Nạo vét, tẩy rửa và làm sạch 48 hang động (tổng chiều dài là 12.224 m), nạo vét các thung lũng đó có 12 thung lớn tạo thành 12 đảo (bán đảo) văn hóa sinh thái.
• Hệ thống bến bãi gồm có bến thuyền và nhà chờ.
• Điều chỉnh các cầu để thuận lợi hơn cho giao thông thủy cụ thể là cầu Bàn Long là 18m và cầu Vùng Quao là 8m.

Hiện nay một số tuyến đường vẫn còn trong dự án, một số tuyến đã được hoàn thành đáp ứng nhu cầu đi lại của khách du lịch.

• Hệ thống cung cấp điện: Khóa luận: Thực Trạng hoạt động du lịch ở Tràng An.

Mạng lưới điện trong khu du lịch Trang An do nhà máy điện Ninh Bình và 4 trạm điện phân phối

Hiện tại đã xây dựng được hệ thống đèn chiếu sáng phối khu công cộng cây xanh với hệ thống đèn cao áp công suất 150v và hệ thống cốt thép cao 9-11m. Ở một số hang động có đèn chiếu sáng phục vụ du khách vào tham quan. Tại khu núi chùa Bái Đính về cơ bản đã hoàn thành hệ thống chiếu sáng tại các điện thờ, nhà thờ,trên đường giao thông chính, các bãi đỗ xe… cơ bản đã hoàn thiện.

• Hệ thống cấp thoát nước và vệ sinh môi trường

 Hệ thống cấp nước:Xây dựng các trạm bơm cấp nước(trạm Trường Yên, trạm cầu Đen, trạm thung Khống, trạm thung Nấu Rượu). Tại thung hang động để phục vụ cho du khách đi tham quan bằng thuyền dễ dàng theo dự án quy hoạch sẽ có 3 trạm bơm ( trạm bơm Lò Đá, trạm Bơm áng Mương, trạm bơm khu vực hồ Đàm Thị, cụm cống, đập Bậc Đài)

Hệ thống thoát nước thải sinh hoạt gồm 2950 ống thoát nước với chiều dài 32.500m, 1 trạm xử lý nước thải.

Hệ thống thu gom rác thải:Các công trình vệ sinh công cộng , các thùng chứa rác thải được lắp đặt và xây dựng. Tuy nhiên trên các điểm dừng chân thì các thùng rác lại chưa được lắp đặt (phủ Khống, phủ Đột, đền Trần…). Mới chỉ có những thùng rác nhỏ trên thuyền cho du khách vứt rác thải, tránh tình trạng vứt rác bừa bãi khi tham quan. Hiện nay khi đi trên thuyền tham quan các hang động du khách bắt gặp một số thuyền nhỏ đi vớt rác thải và xác của động vật chết làm sạch môi trường nước. Đây là một việc làm cụ thể và khá thiết thực không những góp phần rất lớn vào việc bảo vệ môi trường mà còn nâng cao ý thức, trách nhiệm của du khách đối với khu vực này. Hoạt động này có ảnh hưởng rất lớn tới ý thức của du khách khi tham gia du lịch sinh thái. Hệ thống thu gom và xử lý rác thải là một vấn đề quan trọng, có ảnh hưởng lớn đến môi trường sinh thái, cảm nhận của du khách và đảm bảo việc phát triển bền vững đối với khu du lịch này.

• Bến bãi đỗ xe

Đi từ ngoài vào khu du lịch Tràng An phía bên phải, gần bến thuyền có một bãi đỗ xe tạm thời dành riêng cho khách. Bãi đỗ xe được chia làm hai khu riêng biệt là bãi đỗ xe ô tô và bãi đỗ xe máy, xe đạp.Bãi đỗ xe ô tô có sức chứa khoảng 50-60 chiếc xe ô tô loại 45-50 chỗ ngồi. Tuy nhiên đây mới chỉ là bãi đỗ xe tạm thời do Tràng An vẫn đang trong giai đoạn còn quy hoạch chưa hoàn thiện nên các bãi đỗ xe chỉ có không gian trống, chưa có lán che, chưa có quy củ. Không có bộ phận chuyên trông xe mà còn phải phân công người trông xe. Bãi đỗ xe máy, xe đạp thì chỉ là một bãi đất trống, có diện tích không lớn, lối vào nhỏ hẹp, rất chật chội làm cho du khách khó chịu, không thoải mái nhất là vào những ngày đông khách như ngày lễ 30/4-1/5. Tuy nhiên, vì mới đưa vào khai thác du lịch từ tháng 4/2008, hơn nữa khu du lịch Tràng An lại là một vùng tương đối còn hoang sơ, chưa có sự tác động nhiều của con người nên khi đưa vào khai thác làm sản phẩm du lịch thì cơ sở hạ tầng còn nhiều yếu kém. Khu du lịch Tràng An đang dần hoàn thiện để đáp ứng nhu cầu của khách du lịch trong tương lai gần.

• Hệ thống thông tin liên lạc: Khóa luận: Thực Trạng hoạt động du lịch ở Tràng An.

Hệ thống thông tin liên lạc trong khu du lịch Tràng An đã được trang bị nhưng vẫn chưa đầy đủ. Hiện chỉ có các mạng điện thoại được lắp đặt phục vụ nhu cầu sử dụng điện thoại di động của khách du lịch. Ngoài ra hệ thống mạng Internet thì chưa được rộng rãi lắm trong khu du lịch. Đây cũng là một yếu tố cần phải xem xét để hoàn thiện trong thời gian tới

Đánh giá chung về cơ sở vật chất kỹ thuật và cơ sở hạ tầng phục vụ du lịch ở Tràng An

Nhìn chung cơ sở vật chất kỹ thuật và cơ sở hạ tầng của khu du lịch Tràng An vẫn đang trong quá trình thi công chưa hoàn thành. Bước đầu mới chỉ đáp ứng được nhu cầu tham quan du lịch của du khách. Cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ du lịch hiện tại chưa có. Tại khu du lịch mới chỉ có một số nhà hàng đặc sản phục vụ nhu cầu ăn uống của du khách khi đến Tràng An.Song phần lớn lại là những quán ăn kinh doanh cá thể còn nhỏ lẻ chưa mang tính chuyên nghiệp. Trong khu du lịch gần bến thuyền cũng có một số bộ phận phục vụ một số món ăn đơn giản cho du khách, nhưng quy mô còn nhỏ, số lượng món ăn ít, chưa đáp ứng được nhu cầu đa dạng của khách. Hầu hết sau khi tham quan khách phải vào trong thành phố ăn. Khách du lịch có nhu cầu nghỉ lại cũng phải sử dụng dịch vụ ở một số khu vực lân cận xung quanh khu du lịch Tràng An hoặc vào trong thành phố, chất lượng dịch vụ không cao, không đáp ứng được nhu cầu của du khách.

Đây mới chỉ là những phương án tạm thời. Muốn khai thác tối ưu hiệu quả kinh doanh, thu hút được ngày càng nhiều khách du lịch đến với Tràng An, đặc biệt là khách du lịch quốc tế thì công tác xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật cần được tiến hành một cách nhanh chóng đáp ứng nhu cầu của khách trước hết là nhu cầu thiết yếu về ăn nghỉ cho khách.

Hiện nay, để Tràng An trở thành khu du lịch đáp ứng mọi nhu cầu tổng hợp của du khách khi đi du lịch, đã có nhiều dự án đầu tư xây dựng phát triển cơ sở vật chất kỹ thuật- cơ sở hạ tầng phục vụ cho hoạt động du lịch của khu.

2.3.3. Các loại hình du lịch có thể tổ chức tại Tràng An

• Du lịch lịch sử(tìm về nguồn cội)
• Du lịch khám phá hang động kỳ thú
• Du lịch leo núi mạo hiểm
• Du lịch sinh thái núi đá, rừng cây nguyên sinh
• Du lịch vui chơi giải trí
• Du lịch câu cá, bơi thuyền
• Du lịch văn hóa-lễ hội, tâm linh
• Du lịch nghỉ dưỡng, chữa bệnh, ẩm thực
• Du lịch nghiên cứu khoa học lịch sử

2.3.4. Nguồn lực lao động Khóa luận: Thực Trạng hoạt động du lịch ở Tràng An.

Trong hoạt động du lịch thì nguồn nhân lực đóng một vai trò vô cùng quan trọng đối với sự phát triển của khu du lịch. Nguồn nhân lực bao gồm đội ngũ cán bộ quản lý, hướng dẫn viên, những người dân địa phương tham gia hoạt động du lịch, những người trực tiếp tham gia phục vụ du lịch…

Tại khu du lịch Tràng An: Hiện nay doanh nghiệp Xuân Trường được UBND tỉnh Ninh Bình tạm giao cho quản lý và thu phí từ hoạt động du lịch. Đây là một doanh nghiệp có uy tín và có sự đầu tư khá lớn vào khu du lịch.

Hiện nay khu du lịch Tràng An đã thành lập được ban tổ chức với bộ phận điều hành và bộ phận bán vé tham quan du lịch. Khách đến khu du lịch sẽ không phải chờ đợi lâu để mua vé và sắp xếp thuyền tham quan.

Về cộng đồng dân cư địa phương hoạt động du lịch: Gồm dân cư của 4 xã thuộc 2 huyện và 1 xã thuộc 1 phường. Nhìn tổng thể tại khu du lịch có người dân tham gia thì phần lớn là những người có độ tuổi từ 30-55 tuổi. Sự phân chia giới tính cũng thể hiện rõ ràng. Hầu hết lao động hoạt động tại khu du lịch là nữ giới. Người dân tham gia làm du lịch phần đông là lao động phổ thông, trước đây làm nông nghiệp, sau bán ruộng mua thuyền của doanh nghiệp Xuân Trường tham gia chở thuyền cho khách tham quan vì vậy cuộc sống của họ phụ thuộc rất nhiều vào du lịch. Họ sống thưa thớt, những kỹ năng về nghề nghiệp và nhận thức về du lịch còn hạn chế, đặc biệt là ứng xử và phục vụ khách. Chính vì vậy mà chưa gây được ấn tượng mạnh mẽ đối với khách du lịch khi họ đến Tràng An. Những người dân địa phương nơi đây cũng được tham gia các lớp tập huấn đơn giản về du lịch, bước đầu họ cũng được trang bị những kiến thức cơ bản về du lịch và ý thức bảo vệ môi trường nên khi chở thuyền đưa khách tham quan họ có trách nhiệm nhắc nhở khách không vứt rác bừa bãi và bảo vệ môi trường sinh thái tại khu du lịch.

Ngoài ra còn một bộ phận những người dân tham gia phục vụ ăn uống và bán đồ lưu niệm cho khách. Do đặc điểm là khu du lịch mới được khai thác để đưa vào phục vụ du lịch, người dân sinh sống tại khu vực này phần lớn là lao động phổ thông, họ mới bước đầu tiếp xúc làm quen với du lịch nên dịch vụ phục vụ nhu cầu của khách còn ít, sản phẩm còn đơn điệu, chưa đáp ứng được nhu cầu đa dạng của khách. Khóa luận: Thực Trạng hoạt động du lịch ở Tràng An.

Vì là khu du lịch mới nên chưa có đội ngũ hướng dẫn viên điểm. Đây là bộ phận quan trọng đối với mỗi khu du lịch, điểm du lịch để hướng dẫn tham quan cho du khách. Khi muốn tìm hiểu những thông tin về khu du lịch du khách có thể hỏi những người chèo thuyền nhưng vì họ không phải là hướng dẫn viên nên họ chỉ có thể đáp ứng những thông tin cơ bản chứ không thể thuyết minh để du khách thấy hết được nét hấp dẫn của khu du lịch

Nhìn chung nguồn lao động tại khu du lịch Tràng An còn rất hạn chế về mặt trình độ và nghiệp vụ du lịch, nguồn lực đang trở thành vấn đề bức xúc cần được giải quyết để du lịch phát triển tương xứng với tiềm năng của khu.

2.3.5. Tình hình khách du lịch và Doanh thu

Qua bảng số liệu trên cho thấy khu du lịch Tràng An bắt đầu khai thác từ tháng 4 năm 2008 và số lượng khách cũng như doanh thu cũng liên tục tăng cho đến tháng 6. Số lượng khách tăng từ 9960 lượt lên 11282 tức là tăng1,13 lượt. Doanh thu cũng tăng từ 597600 triệu đồng lên 676920 triệu đồng. Nguyên nhân là do thời tiết những tháng này thuận lợi cho hoạt động du lịch tham quan hang động. Từ tháng 7 số lượng khách giảm dần từ 11282 lượt xuống 4723 lượt. Doanh thu cũng giảm so với tháng 4,5,6. Doanh thu từ tháng 7 giảm từ 676920 triệu đồng xuống 283380 triệu đồng do đây là mùa mưa lũ nước dâng cao ngập hang động không thuận lợi cho hoạt động du lịch. Từ tháng 7 đến tháng 12 số lượng khách và doanh thu có tăng giảm nhưng không đáng kể.

Qua bảng số liệu ta thấy từ tháng 1 đến tháng 4 số lượng khách tăng rất nhanh từ 11920 lượt lên 45801 lượt tức là tăng 2,7 lần. Nguyên nhân của sự tăng mạnh này là do từ sau tết tức là tháng 2 du khách thường đi lễ chùa đầu năm ở chùa Bái Đính sau đó về thăm hang động Tràng An. Thời tiết lại thuận lợi cho hoạt động du lịch. Tháng 5, tháng 6 số lượng khách giảm dần nhưng giảm không nhiều.Tháng 7, 8,9, lượng khách giảm mạnh từ 35181 xuống 9072 lượt tức là giảm 3,8 lần.Nguyên nhân là do các tháng này là mùa mưa, các hang động bị ngập nước, không thuận lợi cho hoạt động kinh doanh du lịch. Các tháng cuối năm số lượng khách tăng dần từ 9072 lượt lên 29382 lượt tức là tăng 3,2 lần. Sau thời gian lụt các hang lại hoạt động bình thường nhưng do thời tiết vào mùa đông lạnh nên khách cũng ít đến so với những tháng đầu năm.Tương tự như số lượng khách doanh thu của Tràng An cũng tăng dần từ tháng 4 đến tháng 6 tăng từ 715200 triệu đồng lên 2748066 triệu đồng tức là tăng 3,4 lần, tháng 5, tháng 6 giảm dần từ 2748060 triệu đồng xuống 2110860 triệu đồng tức là giảm 1,3 lần.Tháng 7,8,9 doanh thu giảm mạnh từ 1740960 triệu đồng xuống 544320 triệu đồng giảm 3,1 lần. Tháng 10,11,12 doanh thu lại tăng lên theo số lượng khách từ 544320 lên 1511640 triệu đồng. Khóa luận: Thực Trạng hoạt động du lịch ở Tràng An.

Qua bảng số liệu trên ta thấy từ tháng 1 đến tháng 5 lượng khách du lịch đến Tràng An liên tục tăng từ 49980 lượt lên 103473 lượt tăng 2,07 lần.Từ tháng 2 lượng khách đến Tràng An tăng đột biến do năm 2010 khu chùa Bái Đính và khu Tràng An đã hoàn thiện khá nhiều so với năm 2009 nên đầu năm lượng khách du lịch đến lễ chùa và tham quan khu hang động Tràng An khá đông vì thế mà doanh thu cũng tăng nhanh. Doanh thu 5 tháng đầu năm tăng từ 3998408 triệu đồng lên 8277858 triệu đồng.So với lượng khách và doanh thu năm 2009 thì năm 2010 tăng khá nhanh do năm 2009 cơ sở vật chất còn chưa có gì nhiều, năm 2010 đã hoàn thành được một số hạng mục để đón khách du lịch. Năm 2009 mới chỉ có 400 thuyền đến 2010 đã lên đến 1000 thuyền tham gia chở khách. Tuy nhiên số thuyền này chỉ được sử dụng hết trong những ngày lễ nhưng cũng đã tăng khả năng cung cấp cho nhu cầu tham quan của du khách. Giá vé năm 2009 là 60.000đ/người nhưng đến năm 2010 đã tăng 80.000đ/người vì vậy mà doanh thu cũng tăng theo.

2.3.6. Marketing quảng cáo du lịch

Ninh Bình là một tỉnh được thiên nhiên khá ưu đãi về tài nguyên du lịch và được sự quan tâm của TW đã đầu tư xây dựng Ninh Bình thành TP du lịch với rất nhiều những điểm du lịch hấp dẫn. Tràng An là khu du lịch còn khá nguyên sơ và có tiềm năng du lịch rất lớn. Sau khi hoàn thành đầu tư xây dựng Tràng An sẽ trở thành sức bật mới của du lịch Ninh Bình. Trong khi cả nước thực hiện chương trình hành động quốc gia về du lịch nhằm đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của đất nước thì việc khai thác hiệu quả trong kinh doanh du lịch có ý nghĩa vô cùng to lớn. Chính vì thế việc nghiên cứu thăm dò thị trường, tìm hiểu nhu cầu thị hiếu của khách để đưa ra một chính sách marketing phù hợp được các doanh nghiệp vận dụng một cách linh hoạt để đạt được kết quả cao nhất trong kinh doanh du lịch. Khu du lịch Tràng An cũng đã từng bước sử dụng chính sách marketing quảng bá rộng rãi hình ảnh của Tràng An bằng nhiều phương tiện khác nhau, qua đó để Tràng An trở thành điểm đến của du khách trong nước và quốc tế.

Hiện nay Tràng An cũng đã sử dụng nhiều hình thức quảng cáo trên các phương tiện thông tin đại chúng như : Trương trình du lịch cuối tuần trên đài truyền hình, giới thiệu khu du lịch có cả hình ảnh và thuyết minh trên một số trang Web như trang Web của du lịch Ninh Bình và một số trang Web của các bạn trẻ Ninh Bình giới thiệu về tài nguyên và nét hấp dẫn của Ninh Bình. Ngoài ra Tràng An cũng đã xuất hiện trên các tạp chí du lịch Việt Nam có cả lời giới thiệu không chỉ bằng tiếng Việt để phục vụ nhu cầu tìm hiểu của du khách trong và ngoài nước.

Nhìn chung khu du lịch Tràng An cũng đã thu được một số những kết quả đáng kể trong chiến dịch quản bá khu du lịch nên lượng khách du lịch biết đến Tràng An ngày càng nhiều. Điều này thể hiện rõ nét qua lượng khách đến du lịch tại Tràng An năm sau cao hơn năm trước.Ban quản lý dự án nên đẩy mạnh hơn nữa công tác tuyên truyền quảng cáo để du lịch Tràng An trở thành điểm nhấn của du lịch Ninh Bình tương xứng với tiềm năng của khu.

2.3.7. Hiện trạng tổ chức quản lý và khai thác hoạt động du lịch sinh thái ở Tràng An. Khóa luận: Thực Trạng hoạt động du lịch ở Tràng An.

2.3.7.1. Hiện trạng tổ chức quản lý:

Tại mỗi khu du lịch, điểm du lịch vì là những nơi diễn ra rất nhiều hoạt động của cả những người tham gia tham quan du lịch và cả những người phục vụ du lịch nên công tác quản lý là vô cùng quan trọng và cần thiết. Nếu công tác quản lý tốt sẽ tạo nên sự chặt chẽ, nhất quán, đảm bảo cho du lịch phát triển một cách ổn định, toàn diện, mang lại hiệu quả khai thác cao và thu hút được số lượng khách đông đảo và thường xuyên. Vì vậy công tác quản lý được các khu, điểm du lịch rất được trú trọng.

Tại khu du lịch Tràng An: Khu du lịch Tràng An có quy mô khá lớn hiện nay tạm giao cho doanh nghiệp Xuân Trường ( chủ thầu chính của khu) tổ chức quản lý để tránh sự chồng chéo.Khu du lịch Tràng An vẫn đang trong giai đọan khai thác và xây dựng, hiện mới hoàn thiện đưa vào phục vụ khách( bắt đầu từu ngày 8/4/2008) nên công tác quản lý của nhà nước về du lịch của Sở Văn hóa- Thể thao và Du lịch tỉnh Ninh Bình mới chỉ dừng lại ở mức độ quy hoạch. Trong hiện tại thì doanh nghiệp Xuân Trường là doanh nghiệp đang trực tiếp quản lý và khai thác khá hiệu quả tại khu du lịch Tràng An.

Đối với họat động bán vé tham quan quần thể hang động Tràng An: Tổ chức khu bán vé riêng gần bến thuyền, quy định giá vé cụ thể, quy định số người trên một thuyền…

Phân công đội ngũ nhân viên an ninh làm nhiệm vụ bảo vệ giám sát các hoạt động tác nghiệp của những người tham gia trực tiếp phục vụ du lịch.

Việc đánh số các thuyền chở khách nhằm mục đích tạo sự công bằng trong phân chia quyền lợi giữa những người dân địa phương tham gia chở khách tham quan, ngoài ra còn giúp phát hiện những trường hợp vi phạm những quy tắc của ban quản lý.

Với những người chèo thuyền đưa khách tham quan thì họ phải mặc đồng phục màu xanh và có đeo thẻ nếu không sẽ không được tham gia làm việc. Khóa luận: Thực Trạng hoạt động du lịch ở Tràng An.

Tuy nhiên do còn là khu du lịch mới nên công tác quản lý vẫn chưa được chặt chẽ lắm. Đây mới chỉ là những quy định cơ bản để phục vụ khách, chưa có hoạt động tuyên truyền với những người dân nhằm nâng cao ý thức của họ đối với hoạt động du lịch hay giáo dục môi trường, thái độ lịch sự khi giao tiếp ứng xử với khách du lịch.

2.3.7.2. Hoạt động du lịch

Khu du lịch Tràng An là một khu du lịch chứa đựng nhiều giá trị về tự nhiên và văn hóa lịch sử, hiện nay Tràng An đang trở thành một điểm nhấn của du lịch Ninh Bình.Trong tương lai Tràng An sẽ trở thành trọng tâm phát triển của du lịch Ninh Bình. Là một khu du lịch vẫn đang được đầu tư xây dựng và bước đầu đã đưa vào khai thác và phục vụ cho du lịch. Trong tương lai Tràng An sẽ trở thành trọng tâm du lịch và trở thành điểm nhấn của du lịch Ninh Bình. Với lợi thế là khu du lịch có cảnh quan tự nhiên đẹp, còn tương đối hoang sơ chưa có sự tác động thay đổi của con người đến cảnh quan và môi trường nên hiện nay Tràng An mặc dù là khu du lịch còn mới mẻ nhưng với sự đầu tư của doanh nghiệp Xuân Trường và Sở du lịch Ninh Bình với những chính sách quảng bá sâu rộng kết hợp với phong cảnh vừa thơ mộng vừa hùng vĩ nơi đây khu DLST Tràng An đã bước đầu tạo dựng được hình ảnh và thu hút một lượng khách khá lớn kể từ khi đưa vào khai thác du lịch.Đây là một bước khởi đầu tương đối thuận lợi để khu DLST Tràng An dần trở thành một thế mạnh của du lịch Ninh Bình, là điểm đến hấp dẫn của khách du lịch trong và ngoài nước.

Để phục vụ nhu cầu tham quan tổng thể của du khách, khu DLST Tràng An đã xây dựng nhiều tuyến nằm trong tổng thể khu du lịch bao gồm 9 tuyến đường thủy và 2 tuyến đường bộ:

9 tuyến đường thủy

Tuyến 1:Khu trung Tâm – hang Địa Linh – Đền Trần(hay đền Nội Lâm)-thung Đền Trần – thung Nấu Rượu – hang Nấu Rượu – thung hang Tối Trong – Hang Sáng – Thung hang Sáng – Hang Seo lớn – Thung Seo Bé –Hang Sơn Dương– Thung Lổ – Thung Lỗ Thóc – Thung Trần – Hang Trần +Thung

Tuyến 2: Khu Trung Tâm (Thung Áng Mương )-Hang Áng Lấm-Phủ Nội Lấm Hang Vạng-Thung Áng La-Hang Đại-Thung Bậc Đài-Thung Suối Tiên-Hang Vân-Thung Mây-Hang Đột+Phủ Đột-Khu Trung Tâm.

Tuyến 3:Khu  Trung  Tâm-Hang  Đột+Hang  Địa  Linh-Thung Hang Tối Ngoài-Hang Tối-Thung Hang Sáng-Hang Sáng-Thung Láng-Thung Hang Tối Trong-hang Sính-Thung Ao Trai-Hang Si-Thung Tối Trong –Hang Ba Giọt-Thung Hang Sáng-hang Seo Lớn-Thung Seo Bé-Hang Seo Bộ Thung Seo Lớn-Hang Sơn Dương-Thung Khống-Hang Khống+Phủ Khống-Thung Lỗ Thóc-Thung Hang Trần-Hang Trần-Thung Gắm-Hang Qui Hậu-Khu Trung Tâm

Tuyến 4: Khu Trung Tâm- Hang Đột+ Hang Địa Linh- Thung Hang Tối Ngoài-Quèn Núi-Đền Trần-Thung Nấu Rượu- Đền Trần và Thung Đền Trần-Hang Địa Linh- Hang Đột- Thung Hang Tối Ngoài- Khu Trung Tâm

Tuyến 5: Khu Trung Tâm- Thung Hang Tối Ngoài- Hang Sáng- Hang Sính-Thung Láng-Hang Thuốc-Thung Thuốc-Hang Lũng Hóp-Hang Trường Sinh-Hang Long Ẩn-(Hang Bón, Hang Cỏ)-Thung Vồng-Hang Mắt Rồng-Hồ Đàm Thị+Chùa Bái Đính.Xe điện về khu trung tâm hoặc theo đường thủy trở về đường cũ. Khóa luận: Thực Trạng hoạt động du lịch ở Tràng An.

Tuyến 6: Khu Trung Tâm- Thung Tối Ngoài- Hang Sáng- Thung Hang Sáng- Hang Sáng- Thung Tối Ngoài- Hang Sính- Thung Láng- Hang Thuốc Thung Lũng Hóp-Thung Nghè-Hang Bin Thung Bin-Đền Bin-Thung Ngần+Chùa Ngần-hang Phi Vân-Đền Đinh+Đền Lê-Sông Sào Khê-Hang Luồn-Thung Trần-Thung Gắm- Hang Qui Hậu-Khu Trung Tâm

Tuyến 7: Khu Trung Tâm- Hang Áng Lấm- Thung Áng Lấm-Phủ Áng Lấm-Hang Vạng-Thung Áng La-Hang Đại- Thung Bậc Đài-Hang Ba(Tam Cốc)-Hang Cả(Tam Cốc)-Bến Đò Tam Cốc, Du khách có nhu cầu về khu trung tâm sẽ đi tiếp lộ trình Hang Ba-Thung Suối Tiên-Hang Vân- Hang Đột+Phủ Đột-: Khu Trung Tâm

Tuyến 8: Khu Trung Tâm- Hang Địa Linh- Thung Đền Trần- Đền Trần-Hang Ao Bèo-Thung Lá- Thung Suối Tiên- Hang Vân-Thung Mây-Hang Mây Hang Đột+Phủ Đột- Khu Trung Tâm.

Tuyến 9:Khu Thung Đỏ Bàn-Hang Ngược-Thung Áng Nồi-Thung Áng Sơn-Hang Chuối- Khu Thung Đỏ Bàn

Hai tuyến đường bộ:

• Tuyến 1: ( xe điện, ô tô…) C-Đền Đinh Lê-Đàm Thị-Núi chùa Bái Đính-Hồ Đồng Chương-Hang Bông-Vườn quốc gia Cúc Phương.
• Tuyến 2: (Đi bộ, leo núi…) Khu Trung Tâm+tháp Quy Linh-Chùa bàn Long-Quèn Đền Trần-Khu rừng già núi đá vôi lòng Bông-lòng Bói Lũng Khuôn-Thung Đa-Thung Áng Nồi-Chùa Bái Đính.

Với nhiều tuyến du lịch để du khách có thể lựa chọn sẽ đáp ứng được nhu cầu đa dạng của du khách. Tuy nhiên hiện nay khu du lịch Tràng An mới đưa vào khai thác 2 tuyến, các tuyến khác đang trong quá trình hoàn thành.

2 tuyến du lịch đã đưa vào khai thác :

• Tuyến 1: Khu Trung Tâm- Hang Địa Linh-Hang Tối-Hang Sáng- hang Nấu Rượu- Đền Trần- Hang Sính- Hang Si- Hang Ba Giọt- Hang Seo- Hang Sơn Dương- Phủ Khống- Hang Khống- Thung Trần- Hang Trần- Hang Qui Hậu-Khu Trung Tâm
• Tuyến 2: Khu Trung Tâm- Phủ Đột- Hang Địa Linh- Hang Tối-Hang Sáng-Hang Sính- Hang Si- Hang Ba Giọt- Thung Hang Sáng- Hang Seo Lớn- Hang Seo Bé- Hang Sơn Dương- Phủ Khống- Hang Khống- Phủ Khống- Hang Khống- Thung Đền Trần- Đền Trần- Hang Trần-thung Gấm- Hang Qui Hậu-Khu Trung Tâm

Khu du lịch Tràng An là trọng tâm của chiến lược phát triển Ninh Bình trong tương lai vì vậy Tràng An đang được quan tâm đầu tư khá lớn và trong giai đoạn đầu cũng thu hút được một lượng khách đáng kể. Khi đã hoàn thành và đưa vào khai thác toàn bộ 9 tuyến du khách sẽ có nhiều cơ hội để lựa chọn cho mình những tuyến du lịch hấp dẫn chiêm ngưỡng vẻ đẹp của toàn khu.

2.4. Đánh giá hiện trạng hoạt động du lịch của Tràng An theo nguyên tắc của du lịch sinh thái Khóa luận: Thực Trạng hoạt động du lịch ở Tràng An.

2.4.1. Mức độ đảm bảo giáo dục và thuyết minh môi trường

Công tác giáo dục và thuyết minh môi trường ở Tràng An cũng đã được quan tâm chú ý xong vẫn chưa đạt được nhiều kết quả. Đối với những người trực tiếp làm du lịch ở Tràng An thì họ đã được đào tạo những lớp học cơ bản về nghiệp vụ du lịch và qua đó cũng bước đầu tạo cho họ ý thức bảo vệ môi trường. Khi du khách đến Tràng An họ cũng được hướng dẫn viên của các công ty lữ hành hướng dẫn những thông tin cần thiết và đặc điểm của khu du lịch nên đến đây họ cũng có ý thức bảo vệ môi trường sinh thái. Ngoài ra khi đi thuyền thăm các hang động những người chèo thuyền cũng nhắc nhở khách vứt rác vào những thùng rác nhỏ đặt trên thuyền tránh làm ô nhiễm đến môi trường nước vì môi trường nước ở đây vẫn hoàn toàn sạch, chưa bị ô nhiễm do tác động của con người.Ở mỗi điểm dừng chân tham quan của khách đều có những biển chỉ dẫn vứt rác vào trong thùng, không vứt rác bừa bãi. Như vậy cũng bước đầu tạo được ý thức giữ gìn vệ sinh khu du lịch cho du khách.

Tuy nhiên bên cạnh đó còn rất nhiều hạn chế trong vấn đề giáo dục thuyết minh môi trường cho khách:

Chưa có đội ngũ hướng dẫn viên điểm tại khu du lịch để có thể hướng dẫn cụ thể và cung cấp những thông tin đầy đủ cho du khách về khu du lịch để khách có thể nắm được những giá trị về tài nguyên du lịch tự nhiên, môi trường sinh thái và những giá trị về văn hóa lịch sử của khu du lịch. Như vậy khu du lịch đã thiếu hẳn một đội ngũ tuyên truyền, giáo dục môi trường cho khách du lịch đến tham quan tại đây.Những người dân địa phương làm nhiệm vụ chèo thuyền chở khách du lịch tham quan thì họ có kiến thức và hiểu biết về khu du lịch nhưng lại thiếu kỹ năng truyền đạt, họ lại không có trình độ ngoại ngữ nên việc giáo dục môi trường cho khách là rất khó khăn. Khóa luận: Thực Trạng hoạt động du lịch ở Tràng An.

Những tờ rơi, tập gấp, những cuốn sách mỏng giới thiệu về khu du lịch còn rất ít và chưa phong phú nên chưa phát huy được tác dụng trong việc giáo dục môi trường. Tại khu du lịch cũng chưa có trung tâm thuyết minh môi trường, hướng dẫn cho du khách những quy định, nguyên tắc của của khu du lịch sinh thái.

Nhìn chung công tác giáo dục và thuyết minh môi trường ở Tràng An còn rất hạn chế, chưa mang lại hiệu quả nhiều. Trong tương lai để khu du lịch Tràng An có thể trở thành khu du lịch sinh thái tầm cỡ và xứng với tiềm năng vốn có thì ban quản lý phải đưa ra những biện pháp cụ thể như :Tuyển chọn và đào tạo đội ngũ hướng dẫn viên điểm có trình độ, giáo dục cho người dân địa phương nâng cao hiểu biết về môi trường sinh thái để góp phần tuyên truyền cho khách tốt hơn. Thành lập trung tâm giới thiệu tổng quát khu du lịch cho du khách và hướng dẫn du khách những quy định để tham gia bảo vệ môi trường khu du lịch. Đưa ra những khẩu hiệu chung cho khu du lịch để du khách ý thức được tầm quan trọng của môi trường.

2.4.2. Phân tích hiện trạng hỗ trợ bảo tồn tự nhiên

Công tác bảo tồn đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với việc phát triển DLST và nó đã trở thành một nguyên tắc cơ bản của phát triển DLST vì vậy công tác bảo tồn phải được thực hện tốt để đảm bảo yêu cầu phát triển bền vững

Hỗ trợ bảo tồn và chia sẻ lợi ích du lịch với cộng đồng địa phương

Đối với tự tự nhiên: Hiện nay ở Tràng An đang trong giai đoạn xây dựng nên mọi công tác quy hoạch vẫn đang được tiến hành. Số tiền thu được từ hoạt động du lịch như tiền vé tham quan, tiền vệ sinh…vẫn đang được dùng để làm vốn đầu tư xây dựng và làm công tác vệ sinh cho khu du lịch. Tại các thung và các hang động của Tràng An thường xuyên có một đội thuyền nhỏ đi vớt rác dưới nước và xác của động vật chết bảo vệ môi trường nước. Việc làm này có ý nghĩa rất lớn đối với việc bảo vệ môi trường và hệ sinh thái tại đây.

Trên suốt tuyến đường thủy tham quan hang động, phía bên bờ sông một hàng dây được kết từ những cây sậy mọc ven bờ để cảnh quan tự nhiên và những sợi dây kết bằng cây sậy để ngăn rác, rong rêu lan rộng trên mặt nước. Những sợi dây bằng thân cây sậy này thường xuyên một tháng phải thay lại một lần. Kinh phí cho việc bảo vệ môi trường ở đây là không nhỏ.

Hàng ngày vẫn có đội ngũ nhân viên môi trường thu gom rác thải trong khu du lịch để đưa đi xử lý tại Tam Điệp. Như vậy công tác bảo vệ môi trường ở đây cũng rất được quan tâm. Khai thác luôn đi liền với bảo tồn không dẫn đến cạn kiệt tài nguyên.

Những đền thờ tại các điểm tham quan như đền Trình,đền Trần, phủ Khống…cũng được đầu tư tu bổ cẩn thận. Khóa luận: Thực Trạng hoạt động du lịch ở Tràng An.

Như vậy công tác bảo tồn ở đây cũng rất được coi trọng và cũng mang lại hiệu quả tương đối đang kể là cho đến nay du lịch Tràng An đã đưa vào khai thác hai năm nhưng môi trường ở đây vẫn không bị ảnh hưởng bởi tác động của du lịch.

Đối với cộng đồng dân cư địa phương:Theo điều tra phỏng vấn một số người chở thuyền đưa khách tham quan khu hang động cho biết tại khu du lịch có khoảng 1000 thuyền chở khách. Vào những ngày lễ mỗi thuyền chở trung bình hai chuyến/ngày, tiền vé tham quan là 80.000đ/người.Mỗi thuyền tham quan nếu đi hết 9 hang và 3 đền thì mất khoảng 3 giờ đồng hồ. Nếu không phải vào ngày lễ thì cứ 3 ngày một thuyền mới chở một chuyến. Mỗi chuyến chở như vậy người chở thuyền được trả 60.000đ. Ngoài ra người dân địa phương không có thêm một khoản hỗ trợ nào khác từ doanh nghiệp. Như vậy thu nhập từ du lịch của những người dân là không cao, chưa cải thiện nhiều được đời sống cho họ. Còn những người bán đồ lưu niệm thì vì những mặt hàng ở đây cò ít lại không phong phú, không có nét đặc trưng của vùng nên lượng khách mua cũng ít. Nhìn chung người dân địa phương ở đây cũng chưa được chia sẻ lợi ích từ hoạt động du lịch. Hiệu quả hỗ trợ bảo tồn tại khu du lịch Tràng An cũng được trú trọng quan tâm và cũng đạt được một số kết quả đáng kể nhưng cần xen xét vấn đề hỗ trợ cộng đồng dân cư làm du lịch vì họ đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc phát triển DLST của khu.

2.4.3. Thu hút sự tham gia của cộng đồng địa phương

Hiện nay DLST đang trở thành một xu hướng được rất nhiều khách du lịch quan tâm và ưa thích đặc biêt là khách du lịch quốc tế. Điểm hấp dẫn của DLST không chỉ là môi trường trong lành, cảnh quan thiên nhiên hấp dẫn mà còn vì các khu du lịch sinh thái có sự tham gia của cộng đồng địa phương. Qua những người dân sống tại khu du lịch và làm du lịch du khách có thể tìm hiểu những nét hấp dẫn của khu du lịch về cả tự nhiên và văn hóa bản địa. Tràng An cũng thu hút được đông đảo người dân làm du lịch. Họ vừa là những người phục vụ du lịch vừa là những hướng dẫn viên cho du khách nếu họ có nhu cầu tìm hiểu khu du lịch. Khóa luận: Thực Trạng hoạt động du lịch ở Tràng An.

Doanh nghiệp Xuân Trường – chủ thầu chính của khu du lịch Tràng An đã mua lại ruộng của những người dân những xã sống trong địa bàn khu du lịch đặc biệt là xã Trường Yên của huyện Hoa Lư sau đó bán thuyền chở khách cho họ để lấy phương tiện làm du lịch, tạo công ăn việc làm cho người dân địa phương. Một số hộ bỏ tiền ra kinh doanh những nhà hàng ăn uống trong khu du lịch để phục vụ nhu cầu ăn uống cho du khách đặc biệt là những món đặc sản của vùng như: thịt dê Trường Yên, cơm cháy. Một bộ phận khác thì được giao việc trông giữ xe cho khách hay bán các quầy hàng lưu niệm, các hàng quán phục vụ nước giải khát. Những công việc này góp phần tăng thêm thu nhập cho người dân.

Ở khu du lịch Tràng An tổ chức dân cư hoạt động du lịch tương đối tốt.Vì khu du lịch ở đây vẫn khá thuần chất chua bị thương mại hóa. Những người bán hàng không có hiện tượng chèo kéo khách mua hàng như một số khu, điểm du lịch khác. Ở đây cũng không có tình trạng lừa đảo hay chặt chém khách du lịch. Trẻ em ở đây cũng không xuất hiện để bán đồ hay xin tiền của khách. Điều này đã để lại ấn tượng khá tốt trong lòng khách du lịch.

Tuy nhiên vì chưa có chính sách ưu đãi nhiều cho cộng đồng địa phương và chưa có sự chia sẻ lợi ích từ du lịch cho người dân nên thu nhập từ du lịch của họ vẫn chưa cao. Ngoài việc phục vụ du lịch họ còn phải kiếm việc khác làm thêm để có thêm thu nhập đảm bảo cho cuộc sống nên họ vẫn chưa chuyên tâm vào làm du lịch. Trong thời gian tới Sở Du lịch Ninh Bình và doanh nghiệp Xuân Trường cần trú trọng vấn đề thu hút người dân vào làm du lịch tốt hơn để mang lại hiệu quả du lịch cao hơn.

2.4.4. Vấn đề bảo vệ, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc

Là một khu du lịch còn tương đối mới mẻ nên Tràng An chưa bị ảnh hưởng bởi những tác động tiêu cực của du lịch. Nét văn hóa của cư dân bản địa vẫn chưa bị thương mại hóa. Người dân địa phương tham gia làm du lịch mới chỉ là bắt đầu. Họ vẫn giữ được bản chất thật thà chân chất của những người quanh năm gắn bó với mảnh ruộng, miếng vườn. Họ làm du lịch chỉ đơn thuần là phục vụ du khách thay cho công việc đồng áng hằng ngày nên họ không chèo kéo, chặt chém hay lừa đảo du khách như những điểm, khu du lịch khác. Những người dân nơi đây tuy chưa có nhiều kinh nghiệm cũng như nghiệp vụ du lịch nhưng họ luôn làm cho du khách cảm thấy gần gũi và thoải mái bởi tinh thần làm du lịch của họ, sự thân thiện, nhiệt tình, hiếu khách của những người dân bản địa giúp cho du khách có cơ hội tìm hiểu những nét đẹp về cả tự nhiên và văn hóa của khu du lịch. Đến đây du khách có cơ hội được thấy một khu du lịch còn rất nhiều nét hoang sơ chư bị biến đổi bởi con người và cả nét mộc mạc của nếp sống thôn quê chưa bị du lịch làm bão hòa, con người chưa bị sự tiêu cực của du lịch làm biến đổi. Trẻ em tại khu du lịch Tràng An không giống như những điểm du lịch khác, không có hiện tượng trẻ em bán đồ lưu niệm chèo kéo khách du lịch mua hàng hay xin tiền của khách đặc biệt là khách nước ngoài. Những lễ hội truyền thống được tổ chức ở đây vẫn không bị biến đổi để phục vụ nhu cầu của du lịch. Lễ hội tổ chức là để thỏa mãn đời sống tâm linh của những người dân bản địa có truyền thống văn hóa lâu đời. Những nghi lễ của lễ hội không hề thay đổi mà vẫn giữ nguyên như lễ hội Trường Yên, lễ hội chùa Bái Đính, lễ hội đền Thái Vi…Tệ nạn xã hội do mặt trái của du lịch gây ra như trộm cắp, cờ bạc… hầu như vẫn chưa xuất hiện ở khu du lịch Tràng An. Để đạt được những thành quả như vậy trong hoạt động du lịch không những do sự cố gắng, nỗ lực của ban quản lý khu du lịch mà còn do ý thức của những người dân nơi đây.

2.4.5. Đánh giá chung Khóa luận: Thực Trạng hoạt động du lịch ở Tràng An.

Theo kết quả điều tra 60 khách du lịch tại khu du lịch Tràng An về DLST đã thu được những kết quả như sau:

Theo kết quả trong bảng điều tra trên cho thấy rằng khu du lịch sinh thái Tràng An được du khách đánh giá rất cao về cảnh quan thiên nhiên và mức độ trong lành của môi trường. Hầu hết du khách đánh giá Tràng An đều cho rằng Tràng An còn giữ được môi trường trong lành và có cảnh quan thiên nhiên đa dạng hấp dẫn. Tuy nhiên do mới đưa vào khai thác nên du lịch cộng đồng ở Tràng An tổ chức chưa tốt lắm, hơn nữa cơ sở vật chất kỹ thuật, cơ sở hạ tầng còn chưa hoàn thiện, các dịch vụ khác hầu nư chưa có gì nhiều, chưa đáp ứng được nhu cầu ăn nghỉ, vui chơi giải trí của khách du lịch nên lượng khách ở lại nhiều ngày là rất ít. 51,7% khách chỉ ở lại một ngày,số khách ở lại 3 ngày chỉ chiếm có 16,7%. Như vậy Tràng An mới chỉ đáp ứng được nhu cầu tham quan cho du khách chứ chưa đáp ứng được nhu cầu tổng hợp của du khách. Trong thời gian tới cần nhanh chóng hoàn thiện khu du lịch về mọi mặt để thu hút đông đảo lượng khách đến tham quan và trong thời giam dài để tăng thêm doanh thu cho khu du lịch.

Để Tràng An trở thành sức bật mới của du lịch Ninh Bình và phát huy tối đa tiềm năng vốn có thì cần đẩy mạnh công tác quản lý, đào tạo tốt nguồn nhân lực, khắc phục những hạn chế còn gặp phải trong quá trình tổ chức hoạt động du lịch. Hiện nay du lịch Tràng An mới đưa vào khai thác nhưng đã thu hút một lượng khách khá lớn mỗi năm, trong tương lai sẽ trở thành trung tâm du lịch của Ninh Bình. Để DLST có thể tồn tại và phát triển tốt cần trú trọng công tác bảo tồn tài nguyên du lịch tự nhiên, môi trường và những giá trị nhân văn của vùng. Khai thác phải đảm bảo yêu cầu phát triển bền vững. Khóa luận: Thực Trạng hoạt động du lịch ở Tràng An.

XEM THÊM NỘI DUNG TIẾP THEO TẠI ĐÂY:

===>>> Khóa luận: Giải pháp phát triển du lịch sinh thái ở Tràng An