Luận văn Thạc sĩ Giải pháp hoàn thiện đăng ký kinh doanh theo pháp luật Việt Nam

Vì nhận thức được tầm quan trọng nên tác giả đã lựa chọn đề tài Luận văn Thạc sĩ Giải pháp hoàn thiện đăng ký kinh doanh theo pháp luật Việt Nam để đảm bảo quyền tự do kinh doanh, các cơ quan nhà nước khi thực hiện cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp. Một ví dụ minh họa nói riêng của thành phố Hồ Chí Minh cũng như cả nước nói chung, thông qua bài mẫu Đăng ký kinh doanh của hộ kinh doanh theo Pháp luật Doanh nghiệp từ thực tiễn Quận 8, Thành phố Hồ Chí Minh  nhân rộng các giải pháp hoàn thiện và nâng cao công tác quản lý hộ kinh doanh trong giai đoạn hiện nay.

Chương 3 PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ ĐĂNG KÝ KINH DOANH CỦA HỘ KINH DOANH

3.1. Phương hướng hoàn thiện pháp luật về đăng ký kinh doanh

3.1.1. Đảm bảo quyền tự do kinh doanh của nhà đầu tư khi lựa chọn mô hình hộ kinh doanh

Nhằm tối đa hóa quyền tự do kinh doanh theo Hiến pháp năm 2013, pháp luật về đăng ký kinh doanh cần hoàn thiện các quy định về quyền tự do kinh doanh theo hướng đảm bảo tuân thủ Hiến pháp và pháp luật có liên quan; công dân không được phép kinh doanh những ngành, nghề mà pháp luật cấm, theo đó Quốc hội mới có quyền quy định những ngành nghề cấm kinh doanh, giao Chính phủ quy định những ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Khi quy định rõ ràng những ngành nghề cấm kinh doanh, kinh doanh có điều kiện sẽ thuận lợi cho chủ thể khi tiến hành hoạt động kinh doanh không bở ngỡ, bị động trong việc sắp xếp, chuẩn bị tiến hành kinh doanh thương mại; do vậy, việc hoàn thiện quy định pháp luật về quyền tự do kinh doanh nhất thiết phải được quy định trong các văn bản quy phạm pháp luật như Luật, Nghị định, Thông tư về ngành nghề cấm kinh doanh, kinh doanh có điều kiện một cách cụ thể, rõ ràng, dễ hiểu.

Để đảm bảo quyền tự do kinh doanh, các cơ quan nhà nước khi thực hiện cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, đăng ký hộ kinh doanh phải tuân thủ Hiến pháp, Luật chuyên ngành (Luật Doanh nghiệp hiện hành), các văn bản dưới Luật. Các cơ quan quản lý nhà nước cần phối hợp chặt chẽ với nhau trong thực hiện việc cấp phép kinh doanh cho các ngành nghề, để việc thực hiện đạt hiệu quả cao, tránh xảy ra thiệt hại về người và tài sản cho các chủ thể kinh doanh; không để do nhận thức, năng lực yếu kém của cán bộ công chức quản lý mà làm ảnh hưởng, giới hạn những quyền cơ bản của con người, của công dân đã được quy định trong Hiến pháp 2013. ( Luận văn Thạc sĩ Giải pháp hoàn thiện đăng ký kinh doanh )

Bác hồ đã từng dạy: “Việc gì có lợi cho dân phải hết sức làm, việc gì có hại cho dân phải hết sức tránh,…”, do đó, cán bộ công chức nhà nước phải hết lòng hết sức làm những việc có lợi cho dân trong khuôn khổ pháp Hiến pháp và pháp luật.

Việc ban hành Luật Doanh nghiệp năm 2020, có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/01/2021 và Nghị định số 01/2021/NĐ-CP ngày 04/01/2021 của Chính phủ về đăng ký doanh nghiệp, có hiệu lực từ ngày 04/01/2021 là một trong những tiến bộ trong hoạt động lập pháp đối với lĩnh vực kinh doanh thương mại, nhưng đòi hỏi thực thi sao cho hiệu quả và đảm bảo đúng pháp luật là một trong những thách thức đối với các cơ quan quản lý nhà nước và cả với chủ thể kinh doanh, qua đó tạo môi trường kinh doanh thuận lợi cho cá nhân, doanh nghiệp và tập thể.

Có thể bạn quan tâm:

→ DỊCH VỤ VIẾT THUÊ LUẬN VĂN THẠC SĨ – BẢNG GIÁ

3.1.2. Đảm bảo môi trường kinh doanh lành mạnh, bình đẳng giữa hộ kinh doanh và các chủ thể kinh doanh khác

Chủ trương, chính sách đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ phù hợp với tình hình phát triển kinh tế của quốc gia, đó chính là môi trường kinh doanh lành mạnh, bình đẳng. Quy định pháp luật về kinh doanh cần có các yêu cầu sau:

Nâng cao vai trò, nhận thức của các chủ thể hoạt động kinh doanh, đổi mới tư duy và nhận thức đòi hỏi các chủ thể kinh doanh phải chuẩn bị đầy đủ các tiền đề để hoạt động kinh doanh thương mại; bên cạnh đó, Đảng và Nhà nước cũng cần giáo dục cán bộ, đảng viên về nhận thức mới để có nhiều tư duy mới nhằm làm cơ sở soạn thảo thể chế và pháp luật, sau đó tuyên truyền rộng rãi cho nhân dân, tranh thủ nhận được sự đồng thuận của người dân và doanh nghiệp về thể chế, tư duy mới.

Hoàn thiện hệ thống pháp luật, tăng cường hiệu quả thực thi pháp luật, đặc biệt là pháp luật doanh nghiệp. Để thu hút được các chủ thể tham gia vào hoạt động kinh doanh thì pháp luật về đăng ký kinh doanh cần phải phù hợp với nền kinh tế thị trường và phù hợp với thông lệ, luật lệ quốc tế, các hiệp định song phương, đa phương; nhanh chóng khắc phục các yếu tố phi thị trường cản trở việc thực thi pháp luật, Nhà nước cần đảm bảo có văn bản hướng dẫn kịp thời, phù hợp và thống nhất. Bên cạnh đó, nhà nước cần tiếp tục xây dựng cơ chế thi hành pháp luật và thể chế pháp luật, triển khai và truyền đạt các nội dung thể chế trong xã hội, trong hoạt động kinh tế, quan tâm vấn đề hỗ trợ tư pháp cho doanh nghiệp và người dân, đẩy mạnh việc xử lý các tranh chấp và ci phạm pháp luật trong hoạt động kinh doanh thương mại.( Luận văn Thạc sĩ Giải pháp hoàn thiện đăng ký kinh doanh )

Xây dựng chính sách, cơ chế nhằm bảo vệ các chủ thể tham gia khởi sự doanh nghiệp. Nhà nước cần tiếp tục xây dựng và hoàn thiện pháp luật về sở hữu nhằm đảm bảo phát triển môi trường kinh doanh ổn định, tạo môi trường kinh doanh lành mạnh, bình đẳng, phù hợp với các cam kết quốc tế, các nguyên tắc của WTO về đối xử quốc gia và tối huệ quốc.

3.1.3. Đảm bảo tính phù hợp các cam kết từ điều ước quốc tế và các hiệp định thương mại song phương, đa phương

Do là thành viên của WTO nên Việt Nam phải rà soát lại hệ thống pháp luật đảm bảo phù hợp, thống nhất với thông lệ quốc tế, đảm bảo với những yêu cầu của WTO, một trong những yều cầu đó là hệ thống pháp luật của các nước thành viên phải thống nhất và minh bạch; nếu hệ thống pháp luật Việt Nam chưa thống nhất với các nước thành viên có nghĩa là Việt Nam chưa thực hiện được nguyên tắc “đối xử quốc gia – NT”, một nguyên tắc cơ bản của WTO, theo đó, nguyên tắc này đảm bảo các sản phẩm nước ngoài và đôi khi nhà cung cấp những sản phẩm đó được đối xử trong thị trường nội địa không kém thuận lợi hơn các sản phẩm nội địa hoặc các nhà cung cấp các sản phẩm đó”. Nhất là phải có sự thống nhất giữa doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài về việc gia nhập thị trường phải được hưởng các cơ chế và chế độ ưu đãi giống nhau. Ngoài ra, Việt Nam còn phải thực hiện cam kết về khu vực đầu tư Asean (AIA), nguyên tắc đối xử quốc gia (NT), nguyên tắc tối huệ quốc (MFN) là những nguyên tắc cơ bản để điều chỉnh quan hệ đầu tư; Việt Nam và các nước thành viên phải tuân theo các nguyên tắc này, như vậy Việt Nam mới thật sự trở thành môi trường đầu tư hấp dẫn không chỉ đối với các nước trong khu vực Đông Nam Á, Châu Á và cả thế giới.

Như vậy, khi Việt Nam trở thành thành viên WTO, đã tạo nhiều thuận lợi cho nền kinh tế phát triển, trước tình hình đó thì việc cải cách hệ thống pháp luật tạo điều kiện gia nhập cho doanh nghiệp, cá nhân kinh doanh vào thị trường quốc tế là yêu cầu tất yếu.[41].

3.1.4. Đảm bảo tính thống nhất giữa quy định pháp luật về hộ kinh doanh với các văn bản pháp luật khác trong hệ thống pháp luật ( Luận văn Thạc sĩ Giải pháp hoàn thiện đăng ký kinh doanh )

Đăng ký thành lập và hoạt động của hộ kinh doanh có liên quan mật thiết giữa Nghị định số 01/2021/NĐ-CP với các văn bản pháp luật khác như Bộ luật Dân sự; Luật Doanh nghiệp; Luật Đầu tư; Luật Thương mại. Do đó, pháp luật về hộ kinh doanh phải đảm bảo tính thống nhất với quy định của các bộ luật khác cũng như một số văn bản chuyên ngành liên quan đến các ngành nghề kinh doanh cụ thể.

3.2. Giải pháp hoàn thiện pháp luật về đăng ký kinh doanh của hộ kinh doanh

Ngày 17 tháng 6 năm 2020, tại kỳ họp thứ 9, Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XIV đã thông qua Luật Doanh nghiệp sửa đổi 2020; các quy định trong Luật Doanh nghiệp 2020 được coi là có nhiều điểm mới, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp trong giai đoạn gia nhập thị trường nói riêng và trong quá trình đầu tư, kinh doanh nói chung. Luật Doanh nghiệp sửa đổi năm 2020 không còn quy định về hộ kinh doanh mà sẽ ban hành một Luật riêng để điều chỉnh. Hộ kinh doanh trước đây được quy định tại Chương VIIa Luật Doanh nghiệp 2014. Xuất phát từ thực tế số hộ kinh doanh ở Việt Nam là rất lớn so với các doanh nghiệp, bên cạnh đó bản chất, cách thức và quy mô hoạt động của hộ kinh doanh cũng rất khác so với doanh nghiệp. Do vậy, việc xây dựng một luật riêng điều chỉnh hoạt động của hộ kinh doanh là rất cần thiết. Trong thời gian chưa có luật riêng điều chỉnh cho hộ kinh doanh, tại khoản 4 Điều 217 Luật giao Chính phủ hướng dẫn đăng ký và hoạt động đối với hộ kinh doanh để bảo đảm tính liên tục cho đến khi ban hành một luật riêng về hộ kinh doanh.

Ngày 04/01/2021, Chính phủ ban hành Nghị định số 01/2021/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp, quy định về hộ kinh doanh tại chương VIII (từ Điều 79 đến 94). Tuy nhiên, trong phạm vi luận văn, tác giả mong rằng để xác định rõ địa vị pháp lý của hộ kinh doanh trong môi trường kinh doanh bằng cách luật hóa hộ kinh doanh trong một đạo luật cụ thể như đối với các chủ thể kinh doanh là thương nhân và các loại hình doanh nghiệp, công ty. Nếu hộ kinh doanh không được quy định trong một đạo luật cụ thể thì cần có một Nghị định riêng quy định về loại hình hộ kinh doanh.

Hiện nay cả nước có hơn 5 triệu hộ kinh doanh; các hộ kinh doanh đóng góp rất lớn đối với sự phát triển kinh tế xã hội của đất nước. Mặc dù đóng góp hơn 30% GDP nhưng khuôn khổ chính sách được áp dụng đối với chủ thể kinh doanh hiện còn rất thiếu, vẫn còn tình trạng chưa bình đẳng so các loại hình doanh nghiệp khác. Tuy Luật đã có nhiều quy định về việc chuyển đổi từ hộ kinh doanh lên doanh nghiệp nhưng một số chính sách hiện tại làm cho các hộ kinh doanh ngại thực hiện việc chuyển đổi lên thành doanh nghiệp. Liên quan nội dung chuyển đổi hộ kinh doanh, đã có rất nhiều văn bản quy phạm pháp luật khác (về thuế, kế toán, đất đai, lao động…), nhưng với vai trò là đạo luật gốc về doanh nghiệp thì pháp luật Doanh nghiệp cần quan tâm đến giải pháp thúc đẩy sự chuyển đổi của hộ kinh doanh lên thành doanh nghiệp, kiến tạo một môi trường kinh doanh công bằng, thuận lợi, tăng cường chất lượng quản trị để dần hình thành một thế hệ doanh nghiệp tư nhân đủ mạnh, đủ lớn với hình thức điều chỉnh pháp luật doanh nghiệp theo hướng mang đến nhiều hơn nữa các ữu đãi về khởi nghiệp khi các hộ kinh doanh thực hiện quá trình chuyển đổi.( Luận văn Thạc sĩ Giải pháp hoàn thiện đăng ký kinh doanh )

Mặt khác, phải nhanh chóng gỡ bỏ các rào cản về thuế, hệ thống kế toán… tạo động lực thúc đẩy hàng triệu hộ kinh doanh phát triển thành cộng đồng doanh nghiệp lớn mạnh. Giải pháp cần làm là giảm tối đa các điều kiện hoạt động cho nhóm doanh nghiệp rất nhỏ, nhỏ, trong tiến trình điều chỉnh pháp luật doanh nghiệp, theo đó tạo tiền đề để điều chỉnh đảm bảo phù hợp các Luật Thuế và Luật Kế toán giai đoạn sắp tới, mặt khác cần xây dựng cơ chế nhằm khuyến khích việc đăng ký chuyển đổi thành doanh nghiệp của hộ kinh doanh.

Ngoài ra, cần còn quy định dự liệu khi thay đổi chủ hộ kinh doanh trong một số trường hợp đặc biệt khi chủ hộ kinh doanh bị tạm giam, bị kết án tù, bị tước quyền hành nghề, bị hạn chế hoặc mất năng lực hành vi dân sự, bị chết, mất tích… thì thông qua ủy quyền hoặc giám hộ hoặc cá thành viên còn lại bầu ra chủ hộ mới. Từ đó, xác định các trường hợp hộ kinh doanh ngừng hoạt động hoặc chấm dứt hoạt động.

3.3. Giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về đăng ký kinh doanh và nâng cao hiệu quả công tác đăng ký kinh doanh của hộ kinh doanh ở Quận 8, thành phố Hồ Chí Minh

3.3.1. Tăng cường vai trò quản lý nhà nước đối với hoạt động đăng ký kinh doanh của các hộ kinh doanh

Trong thời gian tới, nhằm đổi mới công tác đăng ký kinh doanh theo hướng đơn giản hóa, tạo điều kiện thuận lợi cho các cá nhân gia nhập thị trường theo hình thức hộ kinh doanh, có thể áp dụng một số giải pháp như ứng dụng công nghệ thông tin thống nhất trên phạm vi toàn quốc vào nghiệp vụ đăng ký doanh nghiệp và đăng ký hộ kinh doanh (hiện nay đã có hệ thống đăng ký doanh nghiệp trên cổng thông tin của Cục đăng ký kinh doanh thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư).

Thông qua hệ thống ứng dụng công nghệ thông tin (phần mềm), người dân và cơ quan đăng ký kinh doanh có thể thực hiện việc đăng ký và theo dõi quá trình xử lý hồ sơ, tra cứu tên hộ kinh doanh trên phạm vi toàn quốc, tra cứu kết quả xử lý hồ sơ thủ tục. Ngoài ra, các cơ quan nhà nước có thẩm quyền có thể nhanh chóng trao đổi thông tin cần thiết liên quan đến hộ kinh doanh một cách rất chính xác.( Luận văn Thạc sĩ Giải pháp hoàn thiện đăng ký kinh doanh )

Ngoài việc sửa đổi, bổ sung quy định pháp lý về đăng ký hộ kinh doanh để thực hiện có hiệu quả giải pháp trên, các cơ quan quản lý nhà nước trung ương (Cục Đăng ký kinh doanh, Tổng cục Thuế) cần khẩn trương phối hợp với các tỉnh, thành phố nhằm triển khai xây dựng Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký hộ kinh doanh, xây dựng Cổng thông tin đăng ký hộ kinh doanh để phục vụ công tác đăng ký kinh doanh đối với loại hình hộ kinh doanh (hoặc tích hợp chung trong Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp). Tất cả các thông tin về đăng ký kinh doanh của hộ kinh doanh sẽ được lưu trữ và cập nhật đầy đủ ở cơ sở dữ liệu đặt tại trung ương thay vì lưu trữ riêng lẻ tại các địa phương như hiện nay.

Về nguồn lực để triển khai các giải pháp, với trình độ ứng dụng khoa học kỹ thuật, sự phát triển công nghệ thông tin hiện nay, thì khi hình thành khung pháp lý về đăng ký hộ kinh doanh được cải cách, việc đầu tư, xây dựng hệ thống tin học cho hộ kinh doanh được triển khai nhanh chóng, dễ dàng, ít tốn kém. Việc đầu tư hệ thống công nghệ thông tin đối với hộ kinh doanh cần một số nguyên tắc nên áp dụng đảm bảo hiệu quả và tiết kiệm, cụ thể như:

Thứ nhất, sử dụng tất cả hệ thống máy tính đang phục vụ công tác đăng ký kinh doanh tại Phòng Tài chính kế hoạch quận, huyện; theo đó, ứng dụng cấp đăng ký hộ kinh doanh cần được thiết kế đảm bảo phù hợp với các máy tính cấu hình không cao.

Thứ hai, kết nối hệ thống đặt tại trung ương với các cơ quan đăng ký kinh doanh cấp huyện trong cả nước, chủ yếu thực hiện qua hệ thống internet có sẵn; chỉ xem xét đầu tư, duy trì mạng dùng riêng với địa phương có số lượng hộ kinh doanh nhiều.

Thứ ba, nhằm giảm thiểu chi phí cho việc đầu tư thiết bị mới đối với Hệ thống thông tin đăng ký hộ kinh doanh như: sử dụng chung hệ thống thiết bị an ninh, bảo mật, sử dụng chung hệ thống máy chủ cơ sở dữ liệu…thì cần tận dụng hệ thống thiết bị công nghệ thông tin sẵn có về đăng ký doanh nghiệp.

Thứ tư, xây dựng một phần mềm chuyển đổi dữ liệu chứ không xây dựng rất nhiều phần mềm chuyển đổi riêng đối với từng cơ sở dữ liệu của các địa phương (đang được lưu trữ đa dạng, khác biệt về tiêu chí và chuẩn dữ liệu); như vậy việc xây dựng Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký hộ kinh doanh sẽ tiết kiệm rất nhiều thời gian triển khai và nguồn lực tài chính.

3.3.2. Một số giải pháp khuyến khích, trợ giúp các hộ kinh doanh ( Luận văn Thạc sĩ Giải pháp hoàn thiện đăng ký kinh doanh )

• Hoàn thiện hệ thống chính sách khuyến khích đầu tư đối với hộ kinh doanh

Một là, hộ kinh doanh cần được nhận cơ chế và chính sách hỗ trợ thật cụ thể; ở một số địa phương, bộ máy quản lý hành chính vẫn còn một số hạn chế, bất cập, nhất là một số công chức thực thi công vụ chưa chuyên nghiệp trong thực thi nhiệm vụ của mình… gây ra ít khó khăn, phiền hà cho hoạt động của các hộ kinh doanh. Xét từ khía cạnh tài chính, không kể đến những rào cản về chính sách pháp luật, thì những phương pháp về đổi mới phương pháp tài chính, nâng cao trình độ quản lý, quản trị, huy động vốn, sử dụng nguồn vốn cũng như các nguồn lực khác ở loại hình hộ kinh doanh là những nhu cầu cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả, phát triển kinh tế hiện nay.

Hai là, các hộ kinh doanh ở nước ta hiện nay không dễ cạnh tranh trong xu thế hội nhập kinh tế do việc sản xuất với quy mô nhỏ lẻ, thiếu tính liên kết. Do vậy, sự liên kết giữa các hộ kinh doanh với nhau thành các hiệp hội ngành nghề cũng như giữa chính hộ kinh doanh với thị trường là đòi hỏi cần thiết. Ngoài ra, việc chuyển đổi mô hình hoạt động với quy mô lớn hơn, các nguồn lực tài chính phong phú hơn cần được Chính phủ khuyến khích và tạo cơ chế phù hợp đối với các hộ kinh doanh đảm bảo điều kiện.

• Giải pháp về vốn – tài chính

Một là, tạo điều kiện để hộ kinh doanh tiếp cận dễ dàng các nguồn vốn vay theo hướng đơn giản hóa các thủ tục vay vốn; những chính sách cho vay cần phải linh hoạt về thời hạn vay, các tài sản thế chấp và phù hợp với ngành nghề kinh doanh. Từ đó, hộ kinh doanh mới có thể tiếp cận với nguồn vốn ưu đãi, có điều kiện ứng dụng khoa học công nghệ, mở rộng sản xuất kinh doanh, nâng cao năng suất, hiệu quả hoạt động.

Hai là, hộ kinh doanh cần phải thay đổi nhận thức, các quan niệm truyền thống không còn phù hợp, đẩy nhanh tiến độ nghiên cứu, trau dồi, trang bị thêm công cụ quản trị tài chính chuyên nghiệp, qua đó tiếp cận kịp thời, mạnh dạn nâng cao trình độ quản trị tài chính, quản lý doanh nghiệp, nhanh chóng ra các quyết định đầu tư, đánh giá rủi ro; thiết kế các chiến lược kinh doanh rõ ràng, kỹ năng tiếp thị, mở rộng phát triển thị trường; hộ kinh doanh cần cởi mở hơn trong việc tiếp cận với các mô hình tài chính tiên tiến trên thế giới để từ đó ứng dụng vào việc sản xuất kinh doanh của mình.( Luận văn Thạc sĩ Giải pháp hoàn thiện đăng ký kinh doanh )

Mời bạn tham khảo thêm:

→  Danh mục tài liệu Luận văn Thạc Sĩ

• Giải pháp về thuế

Thực trạng trốn thuế, né thuế rất phổ biến trong giai đạn hiện nay, làm cho phát sinh tình trạng thiếu công bằng trong thực hiện nghĩa vụ thuế, gây ra thất thu ngân sách nhà nước, giảm hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước; để hộ kinh doanh thực hiện tốt nghĩa vụ thuế thì đòi hỏi cơ quan nhà nước cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động hộ kinh doanh thực hiện, qua đó góp phần nâng cao nhận thức của hộ kinh doanh và đưa công tác quản lý thu thuế đi vào nề nếp, thông qua một số giải pháp cụ thể như sau:

Thứ nhất, phối hợp với các đơn vị có liên quan, ban ngành đoàn thể quận, phường tổ chức tuyên truyền chính sách thuế, kịp thời định hướng dư luận một cách triệt để, sâu sắc; tạo nên tiền đề để mỗi cán bộ thuế đều trở thành tuyên truyền viên tích cực, vận động các đối tượng nộp thuế và người dân thực hiện tốt nghĩa vụ thuế;

Thứ hai, Giải thích, tư vấn cụ thể làm cho đối tượng nộp thuế biết rõ quy trình, chính sách, thủ tục thu và nộp thuế, theo đó thực hiện việc nộp thuế đúng, đủ, kịp thời vào ngân sách nhà nước một cách tự nguyện, trung thực;

Thứ ba, xây dựng mối quan hệ thân thiện hộ kinh doanh với cán bộ thuế, cơ quan thuế, tạo mọi điều kiện thuận lợi trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế của hộ kinh doanh; xây dựng nền tảng (có thể bằng cơ sở dữ liệu, phần mềm khai thuế) cho các đối tượng nộp thuế tự khai, tự tính, tự nộp thuế, giảm tối đa các vi phạm, sai sót mà đối tượng nộp thuế thường gặp phải.

Bên cạnh đó, cần tăng cường giải đáp những vấn đề còn vướng mắc cho đối tượng nộp thuế thông qua nhiều hình thức, với nhiều phương pháp có thể thông qua trang thông tin điện tử của chi cục Thuế, trang tuyên truyền pháp luật thuế, hoặc mỗi viên chức thuế quản lý địa bàn là tuyên truyền viên có trách nhiệm hướng dẫn, giải thích, làm rõ những vướng mắc cho người nộp thuế khi họ có thắc mắc, cần trả lời; song song đó, cần nâng cao chất lượng viên chức ngành thuế bằng cách đưa đi đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ, nắm vững kiến thức pháp luật, sao cho viên chức ngành thuế vừa giỏi nghiệp vụ và làm “dân vận” cũng khéo.

Thời gian qua, thực hiện ý kiến chỉ đạo của Cục thuế Thành phố Hồ Chí Minh và Ủy ban nhân dân Quận 8 trong công tác thu thuế đối với các hộ kinh doanh, Chi cục Thuế Quận 8 đã cùng với UBND 16 phường phối hợp điều tra, rà soát hộ kinh doanh, tình hình hoạt động, thuận lợi, cũng như khó khăn để kịp thời có giải pháp hỗ trợ;

Nhìn chung, nộp thuế là nghĩa vụ mà mỗi cá nhân, doanh nghiệp khi hoạt động kinh doanh thương mại đều phải thực hiện, thông qua đó, Nhà nước sẽ sử dụng nguồn thu này xây dựng cơ sở hạ tầng, các công trình phúc lợi phục vụ lại tất cả người dân. Do vậy, việc công khai, minh bạch và công bằng trong nghĩa vụ nộp thuế là rất cần thiết; nhằm góp phần nâng cao hiệu quả công tác quản lý thuế trên địa bàn thì ý thức tự giác của hộ kinh doanh trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế là rất cần thiết, bên cạnh sự phối hợp tuyên truyền vận động của các ngành có liên quan và chính quyền địa phương trong vận động hộ kinh doanh thực hiện nghĩa vụ thuế.( Luận văn Thạc sĩ Giải pháp hoàn thiện đăng ký kinh doanh )

• Tạo khuôn khổ pháp lý cho các hộ kinh doanh phát triển, chuyển đổi lên doanh nghiệp

Nghị định số 01/2021/NĐ-CP có quy định việc đăng ký chuyển đổi từ hộ kinh doanh thành doanh nghiệp (Điều 27), đây là cơ sở pháp lý để hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp theo đó, chính phủ quy định các thủ tục rất đơn giản khi thực hiện thủ tục chuyển đổi. Ngoài việc thúc đẩy quá trình chuyển đổi của hộ kinh doanh thì cơ quan có thẩm quyền cần nhanh chóng triển khai các biện pháp quản lý thuế thông qua các biện pháp nghiệp vụ cụ thể để tính doanh thu khoán đối với các hộ kinh doanh, đảm bảo công tác thu thuế theo doanh thu thực tế phát sinh; phù hợp với nguyên tắc thuế khoán tối thiểu bằng hoặc cao hơn hộ tự kê khai.

Tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật thuế để đảm bảo tính minh bạch, đồng bộ, rõ ràng và công bằng; trong đó có quan tâm ưu đãi thuế cho doanh nghiệp được chuyển đổi từ hộ kinh doanh lên; doanh nghiệp chuyển đổi từ hộ sang được ưu đãi thuế như doanh nghiệp khởi nghiệp và các ưu đãi khác như: thuế suất, thuế thu nhập doanh nghiệp,…

3.3.3. Một số kiến nghị nâng cao hiệu công tác đăng ký kinh doanh của các hộ kinh doanh ( Luận văn Thạc sĩ Giải pháp hoàn thiện đăng ký kinh doanh )

Một là, cần tiếp tục đơn giản chính sách thuế, cụ thể về thủ tục khai nộp thuế sao cho hộ kinh doanh tự khai và nộp thuế, rõ ràng, minh bạch trong việc xác định doanh thu khoán, số tiền phải nộp với sự giám sát của các cơ quan đơn, vị, địa phương và của nhân dân; theo đó chấm dứt tình trạng “thỏa thuận, thông đồng” về mức thuế, tiền thuế phải nộp; hoàn thiện quy trình quản lý thuế đối với hộ kinh doanh nộp thuế khoán bằng cách thiết lập cơ sở dữ liệu, ứng dụng phần mềm quản lý mức thuế khoán và doanh thu khoán theo chỉ tiêu sản xuất kinh doanh trên địa bàn quận, huyện. [49].

Một khi kiểm soát tốt các vấn đề về tài chính, có đầy đủ căn cứ về doanh thu, lĩnh vực hoạt động của các hộ kinh doanh thì việc vận động hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp sẽ thuận lợi hơn rất nhiều.

Hai là, đơn giản hóa tối đa thủ tục chuyển đổi hộ kinh doanh lên thành doanh nghiệp

Để thực hiện tốt những vấn đề chuyển đổi thành doanh nghiệp, cơ quan có thẩm quyền cần xem xét ban hành thêm nhiều chính sách hỗ trợ trong việc chuyển đổi như miễn, giảm chi phí, tăng số lượng các ưu đãi, sao cho hộ kinh doanh nhận thấy được khi trở thành doanh nghiệp thì lợi ích thu được lớn hơn rất nhiều so với hoạt động theo hình thức hộ kinh doanh. Có nhiều tác giả đã góp ý về chuyển đổi hộ kinh doanh thành doanh nghiệp tùy theo nhu cầu và điều kiện thực tế nhưng hiện nay nhiều hộ kinh doanh còn cảm thấy vướng mắc, đặc biệt là tên gọi. Nhiều năm qua, hộ kinh doanh hoạt động với tên gọi Quán ABu – dê núi, nay chuyển đổi lên doanh nghiệp thì phân vân, không biết đặt tên ra sao, cần giữ tên cũ hay phải đổi tên, trường hợp giữ lại tên cũ thì e ngại trùng tên với một doanh nghiệp khác (do việc đặt tên chỉ gói gọn trên địa bàn quận, huyện), có thể ở quận khác thuộc Thành phố Hồ Chí Minh, hay là tỉnh khác cũng có doanh nghiệp đã đặt tên giống như vậy; do vậy, cơ quan nhà nước cần hướng dẫn cụ thể, chi tiết về vấn đề này.

3.3.4. Giải pháp nâng cao hiệu quả công tác đăng ký kinh doanh của hộ kinh doanh ở Quận 8, thành phố Hồ Chí Minh ( Luận văn Thạc sĩ Giải pháp hoàn thiện đăng ký kinh doanh )

Hiện nay, Ủy ban nhân dân dân Quận 8 đang thực hiện tiếp nhận hồ sơ thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa liên thông, lĩnh vực thành lập và hoạt động của hộ kinh doanh trên địa bàn Quận 8 được thực hiện theo Quyết định số 3151/QĐ-UBND ngày 21/8/2020 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân Quận 8 về ban hành quy trình áp dụng hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9001:2015; theo đó, đối với quy trình liên thông đăng ký thành lập hộ kinh doanh và đăng ký thuế, với thời gian xử lý là 02 ngày làm việc kể từ ngày nhận đầy đủ hồ sơ hợp lệ, với quy trình liên thông này, đã rút từ 03 ngày làm việc xuống còn 02 ngày làm việc, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân trong giải quyết thủ tục hành chính. Phòng Tài chính – Kế hoạch đã kết nối liên thông với Chi cục Thuế Quận 8, do dó mạnh dạn rút ngắn thời gian thực hiện thủ tục đăng ký thành lập hộ kinh doanh từ 03 ngày làm việc xuống còn 02 ngày làm việc, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân trong thực hiện thủ tục nhanh chóng. Tuy nhiên, để tiếp tục phát huy những kết quả đạt được, hạn chế thấp nhất vướng mắc, bất cập trong công tác đăng ký kinh doanh cho hộ kinh doanh, xin phép được đề xuất một số giải pháp như sau:

Thứ nhất, tiếp tục phối hợp thực hiện “một cửa liên thông” giữa cơ quan đăng ký kinh doanh (Phòng Tài chính – Kế hoạch) và Chi cục Thuế quận.

Thứ hai, tiếp tục hoàn thiện khung pháp luật đối với hộ kinh doanh, nghiên cứu xây dựng Cơ sở dữ liệu quốc gia về hộ kinh doanh nhằm thống nhất dữ liệu của các hộ kinh doanh trên toàn quốc, từ đó, các cơ quan quản lý nhà nước có thể tổng hợp thông tin, phân tích, đánh giá để từ đó xây dựng chính sách, quy định hỗ trợ hộ kinh doanh trong quá trình gia nhập thị trường và hoạt động kinh doanh.

Thứ ba, bên cạnh việc cải cách mạnh mẽ hệ thống pháp luật về doanh nghiệp theo hướng đề cao quyền tự do kinh doanh, tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho sự phát triển của doanh nghiệp, thì để đảm bảo trật tự và tính an toàn của môi trường đầu tư kinh doanh, cần phải có những giải pháp quyết liệt hơn trong công tác hậu kiểm. Tuy nhiên, hiện nay, việc bố trí nguồn lực hậu kiểm tại quận chưa được quan tâm đúng mức, lực lượng cán bộ phục vụ cho công tác hậu kiểm còn rất “mỏng”, chủ yếu là thực hiện kiêm nhiệm với các nhiệm vụ khác; đồng thời, nhiều cơ quan chức năng vẫn chưa có nhận thức đầy đủ về quy định pháp lý cũng như trách nhiệm của mình trong công tác quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp sau đăng ký thành lập. Do vậy, cần quan tâm bổ sung nguồn lực để nâng cao hiệu quả đối với hoạt động hậu kiểm nói riêng và công tác đăng ký kinh doanh nói chung.

Thứ tư, bố trí một cán bộ chuyên trách cho công việc thống kê, phân loại các vướng mắc, phản ánh của tổ chức, cá nhân để công tác xử lý phản ánh được thường xuyên, kịp thời. Các vướng mắc đều phải trả lời trực tiếp hoặc bằng văn bản và phải thực hiện trong thời gian nhanh nhất, tránh để người dân, doanh nghiệp phải chờ đợi hoặc phản ánh nhiều lần với cùng một vấn đề. Bố trí lãnh đạo giải quyết kịp thời khiếu nại của người dân về việc cán bộ công chức thực hiện không đúng các thủ tục hành chính gây thiệt hại đến lợi ích của người dân.

Thứ năm, tổ chức cho các cán bộ, công chức ký bản cam kết làm việc có chất lượng, hiệu quả ngay từ đầu năm với những nội dung, tiêu chí cụ thể. Đưa nội dung “Sử dụng thời giờ làm việc có chất lượng, hiệu quả” trở thành một trong những tiêu chí cơ bản để bình xét thi đua khen thưởng cuối năm; tổ chức các đợt thi đua chuyên đề liên quan đến việc nâng cao hiệu quả sử dụng giờ làm việc trên cơ sở sự kiểm tra, giám sát của Ban Chấp hành Công đoàn.

Tiểu kết chương 3 ( Luận văn Thạc sĩ Giải pháp hoàn thiện đăng ký kinh doanh )

Hộ kinh doanh được coi là giải pháp giải quyết việc làm, tạo thu nhập ổn định cho cá nhân, hộ gia đình không có việc làm; trong công tác đăng ký hộ kinh doanh, cơ quan có thẩm quyền cần đưa ra nhiều giải pháp để phát triển hộ kinh doanh thành doanh nghiệp, đối với hộ kinh doanh chưa đủ điều kiện hoặc chưa có nhu cầu phát triển thành doanh nghiệp thì vẫn tạo điều kiện để hộ kinh doanh tiếp tục hoạt động, trường hợp quá nóng vội nhằm đạt chỉ tiêu phát triển doanh nghiệp có thể hộ kinh doanh sẽ từ bỏ, không tiếp tục kinh doanh, từ đó gây ra tình trạng chênh lệch, mất cân đối cung cầu của thị trường; Hộ kinh doanh đã góp phần phát triển mạnh mẽ hệ thống thương nhân Việt Nam theo tiêu chí bền vững, có sức cạnh tranh, là tiền đề cho cơ quan Thuế quản lý, kiểm soát kiểm tra nguồn thu nhập của loại hình kinh doanh này tốt hơn thông qua việc lưu trữ hệ thống sổ sách kế toán, nộp thuế theo hình thức kê khai của chính họ. Thúc đẩy nhiều cơ hội cho hộ kinh doanh nâng cao và khẳng định vị thế của mình trên thương trường. Tăng cường hạch toán kinh tế thông qua công tác kế toán sẽ tạo tiền đề cho việc hưởng các ưu đãi về thuế chỉ có áp dụng đối với doanh nghiệp, thực hiện nộp thuế theo kê khai, thực hiện chế độ hóa đơn chứng từ theo quy định. Do vậy, với những giải pháp hoàn thiện pháp luật mà tác giả đã nêu nhằm hỗ trợ tốt hơn nữa các hoạt động đăng ký kinh doanh của hộ kinh doanh là vấn đề mang tính cấp thiết, có tính lý luận sâu sắc, đảm bảo sự công bằng đối với hộ kinh doanh so với các loại hình doanh nghiệp khác trong hoạt động kinh doanh theo pháp luật doanh nghiệp, đó chính là một trong những giải pháp đặc biệt quan trọng, hiệu quả nhằm thúc đẩy sự phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội của nước ta.

KẾT LUẬN ( Luận văn Thạc sĩ Giải pháp hoàn thiện đăng ký kinh doanh )

Hộ kinh doanh ở nước ta là một trong những loại hình kinh doanh mang tính đặc thù đã xuất hiện từ rất lâu trong hoạt động kinh doanh thương mại; qua lịch sử hình thành hộ kinh doanh cho thấy, loại hình mang một số yếu tố thuộc về lịch sử, bên cạnh đó có một số yếu tố do nhà nước tác động mà hình thành. Vì Pháp luật doanh nghiệp không đi sâu phân tích bản chất pháp lý của các loại hộ kinh doanh để xây dựng nên văn bản pháp quy quy định loại hình này; do đó, pháp luật chưa tính đến việc đặt ra giải pháp nhằm xử lý triệt để các tranh chấp liên quan và gây ra rất nhiều hạn chế, bất cập khi thực hiện điều tiết các mối quan hệ này. Từ những phân tích trên, thiết nghĩ Cơ quan nhà nước có thẩm quyền cần thận trọng nghiên cứu về loại hình hộ kinh doanh theo hướng phân tích rõ bản chất pháp lý của nó, so sánh cụ thể các ưu điểm, hạn chế của loại hình hộ kinh doanh với các loại hình doanh nghiệp, phân tích cụ thể cá nhân với pháp nhân hoạt động kinh doanh thương mại. Kết quả nghiên cứu sẽ giúp chúng ta xem xét lại để tiếp tục phát huy các mặt tốt sẽ tiếp tục thực hiện, còn chính sách, pháp luật đối với loại hình này còn hạn chế, vướng mắc đến mức nào, sẽ đề xuất điều chỉnh pháp luật nhằm tháo gỡ theo hướng thúc đẩy loại hình hộ kinh doanh phát triển tốt. Pháp luật đã có nhiều quy định như thế tuy nhiên phía cơ quan quản lý nhà nước mà cụ thể là công chức thực thi công vụ chưa thực hiện đầy đủ trách nhiệm của mình trong triển khai, thi hành; cho nên đâu đó việc đăng ký và quản lý hộ kinh doanh đang còn lỏng lẻo, chưa phù hợp. Mặt khác, việc chấp hành và thực hiện quy định pháp luật của hộ kinh doanh cũng mang tính tự nguyện, tự giác, ít nhiều đâu đó vẫn còn tình trạng đối phó với cơ quan quản lý nhà nước, dùng mọi cách thức để “lách luật”; tránh để xảy tình trạng hộ kinh doanh sử dụng vài trăm lao động nhưng không phát triển lên thành doanh nghiệp và được áp dụng thuế khoán. Cũng có hiện tượng “đi đêm, móc ngoặc” giữa viên chức quản lý thuế với hộ kinh doanh với nhằm trốn thuế, giữa cán bộ quản lý kinh tế ở địa phương với hộ kinh doanh nhằm “che chắn”, “bảo đảm” cho các hộ kinh doanh để nhận tiền từ nguồn thu không chính thức; qua đó phát sinh tình trạng tham nhũng vặt rất nhiều. Do đó, cần mạnh dạn thay đổi tư duy quản lý bằng cách tiếp tục quản lý chặt việc đăng ký hộ kinh doanh tại quận tuy nhiên theo hướng mở như: người có nhu cầu thành lập hộ kinh doanh có thể khai hồ sơ qua hệ thống điện tử ở nhà, quận thực hiện việc phân cấp về cho phường làm nhiệm vụ đăng ký thành lập hộ kinh doanh,…

Nghiên cứu về thực trạng pháp luật đăng ký kinh doanh của các hộ kinh doanh từ thực tiễn Quận 8, thành phố Hồ Chí Minh là một ví dụ minh họa nói riêng của thành phố Hồ Chí Minh cũng như cả nước nói chung, qua đó nhân rộng các giải pháp hoàn thiện và nâng cao công tác quản lý hộ kinh doanh trong giai đoạn hiện nay. ( Luận văn Thạc sĩ Giải pháp hoàn thiện đăng ký kinh doanh )

Xem tiếp phần đầu tại:

→ Luận văn Đăng ký kinh doanh của hộ kinh doanh Quận 8