Khóa luận: Giải pháp hoàn thiện thị trường ngoại tệ liên ngân hàng

Trong quá trình nghiên cứu và thực hiện đề tài khóa luận tốt nghiệp “Khóa luận: Giải pháp hoàn thiện thị trường ngoại tệ liên ngân hàng, mình nhận thấy rằng đề tài không chỉ giúp bản thân vận dụng hiệu quả những kiến thức đã học vào thực tế mà còn góp phần củng cố, mở rộng hiểu biết và tích lũy kinh nghiệm quý báu cho công việc và chuyên môn sau này. Với mong muốn hỗ trợ các bạn sinh viên đang trong quá trình học tập và làm khóa luận, mình xin chia sẻ đề tài khóa luận tốt nghiệp: Định hướng phát triển và một số giải pháp nhằm hoàn thiện thị trường ngoại tệ liên ngân hàng Việt Nam thời kỳ hội nhập kinh tế quốc tế này như một tài liệu tham khảo hữu ích, hy vọng sẽ phần nào giúp các bạn định hướng tốt hơn khi nghiên cứu các vấn đề liên quan đến công tác đào tạo nguồn nhân lực trong doanh nghiệp.

I: Định hướng phát triển TTTLNH

1. Định hướng phát triển thị trường trong thời gian tới

Đ̣inh hướng cho ṣư phát triển của thị trường ngoại hối nói chung và Thị trường ngoại tệ liên ngân hàng nói riêng, trong cương l̃inh xây dựng chiến lựơc phát triển kinh tế -xã hội từ năm 2026-2035 của ban chấp hành trung ương Đảng khóa IX tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X đã đặt ra những ṃuc tiêu phát triển kinh tế nói chung. Trên cơ sở đó, quan điểm định hướng chủ yếu trong hoạt động kinh doanh ngoại hối nói chung và nhịêm ṿu phát triển Thị trường ngoại tệ liên ngân hàng nói riêng trong giai đoạn 2026-2035 như sau:

Về hoạt động của Ngân hàng nhà nước:

Hoàn thiện cơ chế điều hành lãi suất đồng nội tệ và ngoại tệ theo hướng tự do hóa có sự điều tiết gián tiếp của Ngân hàng nhà nước (sử dụng công c̣u lãi suất chiết khấu, lãi suất cơ bản).

Hoàn thiện cơ chế điều hành tỷ giá vừa linh hoạt trong ngắn hạn vừa ổn định trong dài hạn, khuyến khích xuất khẩu góp phần ổn định thị trường tiền ṭê và thị trường vốn.

Hoàn thiện thị trường tiền tệ thứ cấp đặc biệt là thị trường liên ngân hàng nội tệ và ngoại tệ, phát triển các công cụ tài chính như hợp đồng kì hạn, tương lai, quyền chọn, hoán đổi.

Xây dựng và hoàn thịên nghịêp ṿu thị trường mở, phát triển một số trung tâm giao dịch nghịêp ṿu này, coi đây là ṃôt công c̣u chủ yếu của chính sách tiền ṭê, giúp Ngân hàng nhà nước điều tiết ḳip thời và có hịêu quả lựơng tiền cung ứng phù hợp với yêu cầu kiểm soát ḷam phát và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế từng thời k̀i.

Hoàn thiện chính sách và cơ chế quản lý ngân hàng theo hướng tự do hóa các giao dịch vãng lai và giao dịch vốn, đồng thời xây dựng hệ thống bịên pháp kiểm soát chu chuyển vốn quốc tế, đặc bịêt là vốn ngắn hạn, kiểm soat nợ nước ngoài.

Kiểm soát và hạn chế tiến tới chấm dứt t̀inh tṛang Đôla hóa trên cơ sở nâng cao ṿi thế của đồng Vịêt Nam, đa dạng hóa các công c̣u tài chính, các hình thức đầu tư, phương tịên thanh toán không dùng tiền mặt kết hợp với các biện pháp quản lý ngoại tệ nói trên. Khóa luận: Giải pháp hoàn thiện thị trường ngoại tệ liên ngân hàng.

Về hoạt động của các Ngân hàng thương mại:

Hoạt động kinh doanh ngoại hối phải dựa trên nền tảng kinh tế thị trường định hướng XHCN. Ḍưa trên quan điểm này đòi hỏi các Ngân hàng thương mại khi xây dựng chiến lựơc kinh doanh c̣anh tranh trên thị trường phải tuân thủ theo định hướng chiến lựơc xuyên suốt của Đảng và Nhà nước đã đựơc hoạch định nhằm xây dựng chiến lựơc kinh tế thị trường nước ta theo định hướng XHCN.

Kết hợp hài hòa giữa thị trường ngoại hối với các thị trường khác nhằm duy tr̀i môi trường kinh tế ṽi mô lành ṃanh, tạo nền tảng để phát huy tối đa nguồn nội lực và ngoại lực để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững. Muốn làm đựơc điều đó thì hoạt động kinh doanh của các Ngân hàng thương mại trong l̃inh ṿưc ngân hàng phải có tác dụng điều chỉnh nguồn ngoại tệ ra vào hữu hiệu căn cứ vào khả năng hấp thụ của nền kinh tế.

Kết hợp hài hòa giữa ḷơi ích của ngân hàng và khách hàng trong hoạt động kinh Để thực hịên đựơc điều này đòi hỏi các Ngân hàng thương mại trước hết phải có quyết định mở ṛông khách hàng thông qua vịêc mở ṛông và nâng cao chất lựơng dịch ṿu của mình, gắn bó chặt chẽ với ḷơi ích của m̀inh với ḷơi ích của khách hàng. Trong điều kịên của ṃôt nền kinh tế mở thì các Ngân hàng thương mại phải tăng cường hỗ tṛơ các hoạt động ngoại thương thông qua vịêc đa dạng hóa các nghịêp ṿu tài tṛơ khách hàng qua đó kinh doanh ngoại hối có hịêu quả.

Hoạt động kinh doanh ngoại hối có một đặc điểm là thị trường kinh doanh rộng và có tính toàn cầu. Vì vậy, hoạt động của các Ngân hàng thương mại trong lĩnh vực này ngoài mục đích cung cấp dịch ṿu cho khách hàng trong và ngoài nước, các ngân hàng còn phải tự kinh doanh cho mình để kiếm lời, cho nên các Ngân hàng thương mại cần phải có quan điểm đa dạng hóa các loại nghịêp ṿu dưới nhiều hình thức khách nhau để đạt được hịêu quả tối đa.

Hoạt động kinh doanh ngoại hối luôn chứa đựng rủi ro. Vì vậy, trong kinh doanh các Ngân hàng thương mại cần phải duy trì trạng thái ngoại hối ở mức có thể kiểm soát được.

1.2 Một số thay đổi trong chính sách quản lý ngoại hối của Ngân hàng nhà nước

Theo văn bản vừa ban hành, hiện Ngân hàng nhà nước đã dự thảo thông tư về giao dịch hối đoái của các tổ chức tín dụng được phép hoạt động ngoại hối hướng dẫn Nghị định 160/2022/NĐ-CP và thay thế Quyết định số 1452/2020/QĐ-NHNN về giao dịch hối đoái. Những thay đổi chính trong dự thảo thông tư hướng dẫn về giao dịch hối đoái trên thị trường ngoại ṭê Vịêt Nam so với QĐ 1452/2020/QĐ-NHNN đó là:

Như ṿây, với những thay đổi nói trên, Nhà nước đã và đang dần hoàn thiện hành lang pháp lý cho hoạt động kinh doanh ngoại hối trên Thị trường ngoại tệ liên ngân hàng. Trong dự thảo luật lần này có nhắc đến nghiệp vụ tương lai sẽ mở ra cơ hội kinh doanh cho các Ngân hàng thương mại trong tiến tr̀inh hội nhập kinh tế thế giới.

II. Một số giải pháp nhằm hoàn thiện Thị trường ngoại tệ liên ngân hàng thời kì hội nhập kinh tế quốc tế Khóa luận: Giải pháp hoàn thiện thị trường ngoại tệ liên ngân hàng.

Như đã tr̀inh bày và phân tích ở trên, nhân tố tỷ giá đóng vai trò quyết định trong vịêc phát triển thị trường ngoại hối hoạt động hịêu quả. Tỷ giá là giá cả ngoại tệ được hình thành theo quy luật cung cầu trên thị trường ngoại hối. Tỷ giá được hình thành theo hai cấp, đó là tỷ giá bán buôn và tỷ giá bán lẻ. Tỷ giá bán buôn được hình thành trên thị trường ngoại ṭê liên ngân hàng, còn tỷ giá bán lẻ được hình thành trên cơ sở tỷ giá bán buôn c̣ông với phí bán lẻ của ngân hàng. Đối với các nền kinh tế phát triển, Thị trường ngoại tệ liên ngân hàng hoạt động hiệu quả, doanh số giao dịch trên thị trường này chiếm tới 85%, do đó tỷ giá liên ngân hàng luôn là tỷ giá cơ bản và đặc trưng cho quan hệ cung cầu ngoại tệ của cả nền kinh tế. Đối với Việt Nam, do tr̀inh độ thị trường còn sơ khai, ngoài yếu tố tỷ giá, còn bị ràng buộc bởi nhiều yếu tố can thiệp hành chính, do đó doanh số giao dịch trên Thị trường ngoại tệ liên ngân hàng mới chỉ chiếm tỷ ḷê kho ảng 15 – 20%. Vì vậy, để có một Thị trường ngoại tệ liên ngân hàng hoạt động hịêu quả ở Vịêt Nam, ngoài yếu tố tỷ giá nêu trên còn cần đề cập đến các giải pháp sau đây:

2.1 Nhóm giải pháp vĩ mô

2.1.1 Nâng cao vai trò của Ngân hàng nhà nước trên thị trường ngoại tệ liên ngân hàng

Với vai trò là Ngân hàng trung ương, Ngân hàng nhà nước tham gia vào thị trường ngoại ṭê liên ngân hàng với tư cách vừa là thành viên vừa là người tổ chức, quản lý và điều hành thị trường này. Do thị trường ngoại hối Việt Nam còn sơ khai, có độ thanh khoản thấp, tỷ giá kém linh hoạt và chưa trở thành công cụ điều tiết cung cầu ngoại tệ cho nên sự can thiệp của Ngân hàng nhà nước trên thị trường đóng vai trò quan tṛong trong vịêc điều tiết cung cầu ngoại ṭê. Vịêc can thiệp của Ngân hàng nhà nước cần phải diễn ra kịp thời với quy mô thích hợp, có như vậy thì thị trường mới hoạt động thông suốt. Ṃôt khi Ngân hàng nhà nước không tiến hành can thịêp hoặc can thịêp diễn ra chậm hoặc quy mô can thịêp không thích hợp sẽ làm phát sinh tâm lý rụt rè ngóng đợi, khiến cho thị trường rơi vào t̀inh tṛang trầm lắng, kích thích đầu cơ và gây áp lực lên tỷ giá. Hoạt động can thiệp lên thị trường ngoại hối chỉ thực sự hiệu quả khi kết hợp với công cụ nghiệp vụ thị trường mở. Cụ thể là khi Ngân hàng nhà nước can thiệp bằng cách bán ngoại tệ ra đồng nghĩa với việc rút bớt một lượng nội tệ từ lưu thông, để tránh hiện tượng thiểu phát buộc Ngân hàng nhà nước phải sử dụng ṃôt nghịêp ṿu trên thị trường mở là mua chứng khoán, bơm tiền vào lưu thông. Ngựơc ḷai, khi Ngân hàng nhà nước mua ngoại ṭê vào đồng nghĩa với vịêc tăng cung nội ṭê, để hạn chế lạm phát có thể xảy ra thì Ngân hàng nhà nước sẽ bán chứng khoán ra góp phần cân bằng cung – cầu nội tệ trên thị trường. Tuy nhiên, thị trường tiền tệ của Vịêt Nam còn kém phát triển đặc bịêt là hoạt động của thị trường mở còn trầm lắng. Vì ṿây, để can thiệp của Ngân hàng nhà nước đạt được hiệu quả như mong muốn cần có giải pháp hoàn thịên thị trường tiền ṭê ṭao điều kịên khi Ngân hàng nhà nước cần bơm thêm hoặc rút bớt tiền khỏi lưu thông, giảm áp lực lam phát khi cung cầu ngoại tệ căng thẳng.

Hịên ṭai, do tỷ giá chưa thực ṣư làm đựơc chức năng điều tiết cung cầu thì vai trò hướng dẫn điều tiết của Ngân hàng trung ương cần đựơc thể hịên thông qua vịêc mua bán ngoại ṭê cuối cùng trên thị trường ngoại hối. Ngoài ra, Ngân hàng nhà nước cần tham gia và thực hịên các nghịêp ṿu kinh doanh ngoại ṭê k̀i hạn, hoán đổi đúng như quy định trong quy chế nhằm tạo điều kịên cho các ngân hàng thương ṃai tham gia tích c̣ưc hơn vào thị trường ngoại hối. Trên thực tế, do dự trữ ngoại ṭê của Ngân hàng nhà nước mỏng, không ổn định ḷai qua nhiều nấc quản lý nên Ngân hàng nhà nước chưa thực ṣư làm tốt vai trò của m̀inh khiến tình tṛang khan hếm ngoại ṭê thường xuyên xảy ra trong thời gian vừa qua. Bên c̣anh cơ chế tỷ giá cứng nhắc cùng với ṣư can thịêp của Ngân hàng nhà nước còn hạn chế nên chưa khuyến khích được các Ngân hàng thương mại đẩy nhanh tốc độ luân chuyển ngoại ṭê, tạo tâm lý găm giữ ngoại tệ đối với các Ngân hàng thương mại cũng như doanh nghịêp xuất nhập khẩu. Để Ngân hàng nhà nước thực hịên tốt vai trò trên Thị trường ngoại tệ liên ngân hàng cần có ṃôt số bịên pháp sau:

Hướng tới ṃôt tỷ giá thị trường cân bằng nhằm biến tỷ giá thành công c̣u chủ yếu và hữu hiệu trong việc điều tiết cung, cầu ngoại ṭê Khóa luận: Giải pháp hoàn thiện thị trường ngoại tệ liên ngân hàng.
Tăng cường dự trữ ngoại ṭê vào Ngân hàng nhà nước, đảm bảo mức dự trữ cần thiết tối thiểu nhằm ṭao đủ nguồn để Ngân hàng nhà nước can thiệp kịp thời
Ṭâp trung dự trữ ngoại hối nhà nước về ṃôt đầu mối là Ngân hàng nhà nước

Theo quy định ṭai điều 38 Luật Ngân hàng nhà nước cũng như ṭai điều 1 của Nghị định số 86/2015/NĐ-CP ngày 30/8/2015 về quản lý dự trữ ngoại hối nhà nước thì Ngân hàng nhà nước là cơ quan quản lý dự trữ ngoại hối nhằm thực hịên chính sách tiền ṭê quốc gia, bảo đảm khả năng thanh toán quốc tế, bảo toàn dự trữ ngoại hối nhà nước. Tuy nhiên, thực tế số ngoại ṭê thu đựơc từ xuất khẩu dầu thô của Nhà nước vẫn do Ḅô tài chính quản lý trong khi hệ thống ngân hàng phải chi ngoại ṭê để nhập khẩu xăng dầu cho nền kinh tế. Điều này làm cho nguồn ngoại ṭê bị phân tán, dự trữ ngoại hối nhà nước ṭai NHNN mỏng và không đủ ḷưc can thịêp lên thị trường. Do đó, cần có ṣư phối hợp, điều chỉnh ḷai vịêc triển khai cơ chế mua bán các khoản thu, chi bằng ngoại ṭê của Ngân hàng nhà nước theo hướng ṭâp trung quản lý ngoại tệ vào một đầu mối là Ngân hàng nhà nước, tạo điều kiện để Ngân hàng nhà nước thực hiện tốt chức năng của mình, còn bộ tài chính có nhiệm vụ kiểm tra việc dự trữ ngoại hối của Ngân hàng nhà nước. Có như ṿây mới tăng năng ḷưc dự trữ ngoại hối quốc gia, Ngân hàng nhà nước mới sử dụng nguồn ngoại ṭê dự trữ ṃôt cách linh hoạt, hịêu quả. Trong thời gian tới Ngân hàng nhà nước cần thành ḷâp ṃôt Ṿu chuyên trách quản lý ngoại hối trên TTLNH Việt Nam để có thể kiểm soát, đánh giá có hệ thống cũng như tạo nguồn cơ sở dữ liệu một cách chính thống cho các Ngân hàng thương mại khi tham gia thị trường ngoại hối. Nếu làm đựơc như ṿây thì thị trường mới hoạt động minh bạch và hịêu quả hơn.

Hướng tới chính sách tỷ giá cân bằng cung – cầu ngoại hối

Hịên nay, Ngân hàng nhà nước vẫn can thịêp vào hoạt động kinh doanh ngoại hối của các Ngân hàng thương mại thông qua vịêc mua, bán ngoại tệ hay công bố tỷ giá bình quân liên ngân hàng, quy định trần tỷ giá giao ngay, các biện pháp quản lý ngoại hối ,… Trong giai đoạn trước mắt thì các bịên pháp này là cần thiết, tuy nhiên cần phải nới lỏng từng bước vì các bịên pháp này không phải lúc nào cũng hiệu quả. Trên thực tế, nếu tỷ giá mua bán phản ánh đúng quan hệ cung cầu mới là thị trường hịêu quả và đây là quy luật khách quan. Chính vì vậy, bất cứ ṣư can thịêp nào lên thị trường cũng mang ḷai những hậu quả nhất định có thể trong dài hạn. Do tính nhạy cảm cao nên vịêc điều hành chính sách tỷ giá của Vịêt Nam cần phải diễn ra theo từng giai đoạn. Về lâu dài, Vịêt Nam nên dỡ bỏ biên độ dao động và không tṛưc tiếp ấn định tỷ giá như hịên nay mà chỉ can thịêp lên thị trường khi thật cần thiết đồng thời sử dụng các công c̣u như lãi suất để điều tiết thị trường ngoại ṭê.

Hoàn thiện quy chế quản lý trạng thái ngoại hối Khóa luận: Giải pháp hoàn thiện thị trường ngoại tệ liên ngân hàng.

Bên c̣anh vịêc kiểm soát chặt chẽ luồng ngoại ṭê của các doanh nghịêp xuất nhập khẩu, Ngân hàng nhà nước còn áp dụng chính sách quy định tṛang thái ngoại ṭê đối với các Ngân hàng thương mại nhằm giảm thiểu rủi ro tỷ giá trong kinh doanh ngoại ṭê, đồng thời thông qua tṛang thái ngoại tệ, Ngân hàng nhà nước có thể quản lý đựơc hoạt động kinh doanh ngoại hối của từng Ngân hàng thương mại, kiểm soát đựơc hoạt đồng đầu cơ, găm giữ ngoại ṭê.

Theo quy định hịên hành, trạng thái trường hoặc đoản đối với USD ở mức 30% vốn ṭư có là chưa đáp ứng đựơc nhu cầu hoạt động khách quan của ṃôt số ngân hàng. Thị trường ngoại hối Việt Nam có mức thanh khoản rất thấp, do đó không thể đồng thời vừa mua vừa bán giao ngay ṃôt lựơng ngoại ṭê tương đối lớn, trong khi đó Ngân hàng nhà nước bán ngoại ṭê cho các Ngân hàng thương mại nhằm đáp ứng nhu cầu thị trường là rất hạn chế về ṃăt số lựơng, chậm trễ về ṃăt thời gian và thủ ṭuc phức ṭap. Thực tế cho thấy những doanh nghịêp có nhu cầu ngoại tệ ngay trong ngày có lúc lên tới 40-50 trịêu USD để thanh toán, trong khi tṛang thái trường hoặc đoản tối đa đối với USD chỉ ở mức 22 trịêu USD. Điều này, khiến cho doanh nghịêp buộc phải vay nóng ngoại ṭê để thanh toán cho đối tác nước nước ngoài. Vịêc quy định trang thái ngoại ṭê như hịên nay chỉ chú tṛong đến vịêc chống đầu cơ, găm giữ ngoại ṭê mà chưa thực ṣư quan tâm đến nhu cầu khách quan của nền kinh tế. Chính vì ṿây, Ngân hàng nhà nước cần xem xét thay đổi quy định tṛang thái ngoại ṭê theo hướng nới ṛông “giới hạn quản lý trạng thái ngoại hối” cho phù hợp với nhu cầu thực tế. Vịêc giới hạn tṛang thái ngoại tệ còn có tác dụng điều hòa cung cầu ngoại tệ trên thị trường, hạn chế được áp ḷưc đột biến lên tỷ giá. Trong thời gian tới, Ngân hàng nhà nước có thể xem xét quy định trạng thái ngoại tệ theo các cách sau:

NHNN cần có bịên pháp hỗ tṛơ các Ngân hàng thương mại có tṛang thái ngoại ṭê âm
Có thể căn cứ vào đặc điểm quy mô kinh doanh, quy mô hoạt động của từng Ngân hàng thương mại để quy định tṛang thái ngoại ṭê cho phù hợp trong từng thời kỳ
Nghiên cứu vịêc quy định tṛang thái ngoại ṭê theo tỷ ḷê % trên tài sản có ngoại ṭê, cố định và chung cho các Tổ chức tín dụng. Tuy nhiên, đây chỉ là bịên pháp t̀inh thế trong lúc vốn tự có của các Ngân hàng thương mại còn thấp và hoạt động mang tính đặc thù. Về giải pháp lâu dài vẫn là tăng tỷ lệ vốn tự có của các ngân hàng, trên cơ sở đó quy định trạng thái ngoại tệ bằng tỷ lệ % trên vốn ṭư có của từng Ngân hàng thương mại theo đúng thông ḷê quốc tế
Ngoài ra, cần quy định vịêc tính toán vốn ṭư có theo ṃôt chuẩn nhất định để tránh ṣư không nhất quán trong vịêc tính toán vốn ṭư có giữa các Ngân hàng thương mại, đảm bảo thuận ḷơi cho công tác thanh tra, kiểm tra.

Hoàn thiện và đa dạng hóa các nghịêp ṿu giao dịch: Khóa luận: Giải pháp hoàn thiện thị trường ngoại tệ liên ngân hàng.

Hịên nay, Thị trường ngoại tệ liên ngân hàng chủ yếu thực hịên giao dịch giao ngay còn các giao dịch khác như kì hạn, hoán đổi, quyền chọn còn rất hạn chế. Vì thế, để phát triển cần có một số giải pháp sau:

Không nên quy định mức chênh ḷêch tỷ giá k̀i hạn nhằm khuyến khích khách hàng áp dụng phương pháp giao dịch kì hạn vì nếu lãi suất Ngân hàng nhà nước công bố cao hơn lãi suất thực tế thì giao dịch k̀i hạn sẽ bị thịêt hơn, các Ngân hàng thương mại không tham gia giao dịch kì hạn mà chọn giao dịch giao ngay. Vì vậy, nên chỉ tính điểm k̀i hạn tăng giảm như tập quán quốc tế mà không nên quy định biên độ giao động như hiện nay
Nhà nước nên khuyến khích các ngân hàng áp dụng thí điểm giao dịch tương lai và quyền chọn trong thời gian tới để từ đó thấy được ưu nhược điểm và tiến tới ban hành khung pháp lý cho các giao dịch nà
Hoàn thiện nghiệp vụ Swap cho phép hoán đổi hai chiều áp dụng lãi suất linh hoạt, tạo thói quen cho ngân hàng tham gia hợp đồng hoán đổi quản lý rủi ro trong kinh doanh ngoại ṭê.
Hoàn thiện và phát triển thị trường tiền tệ Việt Nam, hạn chế tác động tiêu cực của hiện tượng Đôla hóa nền kinh tế

Mặc dù đến nay quy mô của thị trường tiền tệ Việt Nam còn rất khiêm tốn, nhưng các bộ phận cấu thành của thị trường đã hình thành ở một mức độ nhất định. Đó chính là thị trường nội tệ và ngoại tệ liên ngân hàng, thị trường đấu thầu tín phiếu Kho bạc, các hoạt động nghiệp vụ tiền tệ của Ngân hàng nhà nước như nghiệp vụ cho vay của Ngân hàng nhà nước dưới các hình thức cho vay cầm cố, chiết khấu giấy tờ có giá, hoạt động nghiệp vụ thị trường mở, nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ …Do đó, Thị trường ngoại tệ liên ngân hàng là một bộ phận của thị trường tiền tệ, hoàn thiện và phát triển thị trường tiền tệ thì trước hết phải phát triển cả thị trường nội tệ và ngoại tệ, hai thị trường có mối quan hệ mật thiết với nhau. Thị trường nội tệ phải đạt trình độ tương ứng thì mới có thể thúc đẩy và hỗ trợ Thị trường ngoại tệ liên ngân hàng phát triển. Tuy nhiên, cho đến nay thị trường tiền tệ Việt Nam vẫn còn một số hạn chế, bất cập.Trước hết, thị trường tiền tệ Việt Nam vẫn còn phát triển ở mức độ thấp xét trên cả góc độ quy mô, nhất là chủng loại hàng hóa, công cụ giao dịch trên thị trường. Hơn nữa, do nhiều nguyên nhân mà thị trường tiền tệ Việt Nam chưa thực sự thực hiện có hiệu quả vai trò tiếp nhận và chuyển tải tác động của chính sách tiền tệ đến nền kinh tế. Để khắc phục những hạn chế này, một số giải pháp chủ yếu về phát triển thị trường tiền tệ Việt Nam cần được tập trung thực hiện là:

Tiếp tục hoàn thiện các văn bản tạo khuôn khổ pháp lý cho hoạt động của thị trường thứ cấp (như ban hành quy định về việc mua bán giấy tờ có giá giữa các Tổ chức tín dụng; bổ sung, sửa đổi quy định về việc chiết khấu giấy tờ có giá của Tổ chức tín dụng đối với khách hàng…) nhằm tăng tính thanh khoản của các công cụ trên thị trường tiền tệ, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động của các tổ chức tín dụng và các thành viên khác trên thị trường
Nâng cao năng lực, hiệu quả điều hành chính sách tiền tệ thông qua việc đổi mới và hoàn thiện các công cụ CSTT gián tiếp nhất là nghiệp vụ thị trường mở. Khóa luận: Giải pháp hoàn thiện thị trường ngoại tệ liên ngân hàng.
Tiếp tục đổi mới cơ chế điều hành lãi suất của Ngân hàng nhà nước, xác định rõ lãi suất chủ đạo định hướng lãi suất thị trường. Ngân hàng nhà nước phối hợp chặt chẽ với Bộ Tài chính để hình thành đường cong lãi suất chuẩn, tăng cường tính thị trường của lãi suất tín phiếu Kho bạc, cũng như đa dạng hóa kỳ hạn của tín phiếu.
Chuẩn hoá tổ chức hoạt động kinh doanh trên thị trường tiền tệ ở các Ngân hàng thương mại đảm bảo tách bạch rõ ràng giữa chức năng kinh doanh với chức năng thanh toán và quản lý rủi ro.

Ngoài ra, để đảm bảo tính lành mạnh của thị trường tiền tệ, Nhà nước cần có những biện pháp để hạn chế tác động tiêu cực của tình trạng Đôla hoá nền kinh tế như: cần tiếp tục cơ cấu tích cực mệnh giá đồng Việt Nam, phát triển dịch vụ ngân hàng và mở rộng thanh toán không dùng tiền mặt trong nền kinh tế, đẩy mạnh tuyên truyền về sử dụng thẻ, kể cả thẻ tín dụng quốc tế. Thay cho việc chỉ gắn với đồng đô la Mỹ như trước đây, tỷ giá ngang giá nên gắn với một “rổ” tiền tệ (bao gồm một số ngoại tệ mạnh như USD, EURO, JPY và một số đồng tiền của các nước trong khu vực như Trung Quốc, Hàn Quốc…), các đồng tiền này tham gia vào “rổ” tiền tệ theo tỷ trọng quan hệ thương mại và đầu tư với Việt Nam. Việc xác định tỷ giá như trên nhằm giảm bớt sự lệ thuộc của đồng Việt Nam vào đô la Mỹ, và phản ánh xác thực hơn quan hệ cung cầu trên thị trường trên cơ sở có tính đến xu hướng biến động các đồng tiền của các nước bạn hàng lớn. Bên cạnh đó, Nhà nước cần sử dụng các công cụ của chính sách tiền tệ (như lãi suất, dự trữ bắt buộc…) để tác động đến điều kiện thị trường nhằm làm cho đồng Việt Nam hấp dẫn hơn đô la Mỹ. Qua đó hạn chế xu hướng chuyển đổi từ đồng Việt Nam sang đô la Mỹ.

Tiến hành thiết ḷâp thị trường ngoại ṭê liên ngân hàng theo mô hình tổ chức kép, bao gồm Thị trường ngoại tệ liên ngân hàng tṛưc tiếp giữa các ngân hàng và thị trường gián tiếp qua môi giới.

Hịên nay có 79 Ngân hàng thương mại đựơc công nhận là thành viên Thị trường ngoại tệ liên ngân hàng nhưng số thành viên tham gia tích c̣ưc thì rất hạn chế, điều này khiến cho thị trường hoạt động trầm lắng. Hơn nữa giao dịch trên thị trường thường diễn ra ṃôt chiều, nghĩa là một số ngân hàng thì chuyên đi bán, số khác thì chuyên đi mua, điều này khiến cho thị trường mất đi tính chất đặc thù của nó. Để khắc phục hạn chế này, ṃôt ṃăt cần mở ṛông số lựơng thành viên, ṃăt khác cần ṭao ra môi trường và điều kịên để các thành viên tham gia thị trường ṃôt cách tích c̣ưc hơn.

Mô hình tổ chức của Thị trường ngoại tệ liên ngân hàng Việt Nam hiện nay chủ yếu vẫn là theo phương thức giao dịch trực tiếp nên chưa phát huy hiệu quả vì mất nhiều thời gian. Nếu như tại các nước tiên tiến trên thế giới, thị trường giao dịch gián tiếp qua môi giới đã rất phát triển thì thực tế ở Việt Nam thị trường này còn đang bỏ trống. Điều này là do Việt Nam đang rất thiếu các nhà môi giới ngoại hối chuyên nghiệp, có khả năng là cầu nối giữa các Ngân hàng thương mại cũng như văn bản pháp luật cũng chưa quy định cụ thể về tiêu chuẩn của môi giới ngoại hối. Chính vì vậy, trong thời gian tới yêu cầu cấp thiết đặt ra là Nhà nước cần khuyến khích hoạt động của các nhà môi giới ngoại hối, đặc biệt chú trọng đào tạo những nhà môi giới ngoại hối có đủ năng lực chuyên môn cũng như tư cách đạo đức nghề nghiệp, từ đó xây dựng nên một nhân tố trung gian giữa các Ngân hàng thương mại để vừa tiết kiệm thời gian vừa tạo ra hiệu quả cho hoạt động của thị trường. Đây cũng chính là xu thế tất yếu của quá trình hội nhập kinh tế nói chung và thị trường ngoại hối nói riêng.

2.2 Nhóm giải pháp vi mô Khóa luận: Giải pháp hoàn thiện thị trường ngoại tệ liên ngân hàng.

2.2.1 Các Ngân hàng thương mại cần khai thác triệt để nguồn ngoại tệ

Các Ngân hàng thương mại có thể khai thác được ngoại tệ từ nhiều nguồn khác nhau như:

Nguồn thu từ xuất khẩu hàng hóa dịch ṿu.
Tiền ṃăt bằng ngoại ṭê của cư dân là người cư trú hoặc không cư trú, kiều hối.
Ngoại tệ thu được từ các chi nhánh trong cùng hệ thống ngân hàng và từ các ngân hàng ngoài hệ thống.

Mỗi nguồn ngoại ṭê kể trên có ṃôt đặc điểm riêng nên để khai thác hịêu quả các nguồn vốn này thì phải có chính sách thích hợp với từng nguồn vốn như sử dụng chính sách lãi suất, tỷ giá… tùy thuộc vào khả năng riêng có của mỗi ngân hàng và trong những trường hợp c̣u thể.

Đa dạng hóa các loại ngoại ṭê kinh doanh và các nghịêp ṿu giao dịch

Hịên nay, hầu hết các Ngân hàng thương mại và doanh nghịêp xuất nhập khẩu nước ta dùng USD là chủ yếu trong mua bán, cho vay, huy động, dự trữ, và thanh toán quốc tế. Tâm lý sùng bái đồng đôla đã từng gây khó khăn trong việc huy động nguồn ở các Ngân hàng thương mại, các doanh nghịêp có nguồn thu ngoại ṭê cũng không muốn bán cho ngân hàng. Khi tỷ giá USD/VND thay đổi theo hướng tăng, dân cư thường có xu hướng lo đồng nội ṭê mất giá, có thể ồ ạt rút tiền tiết kịêm nội ṭê mua ngoại ṭê gửi ngân hàng, càng làm cho tỷ giá biến động ṃanh. Khóa luận: Giải pháp hoàn thiện thị trường ngoại tệ liên ngân hàng.

Sở giao dịch ṃôt số Ngân hàng thương mại có quy mô kinh doanh ngoại ṭê khá, nhất là sở giao dịch ngân hàng ngoại thương cũng không nằm ngoài tình tṛang đó. Thực tế vẫn có những loại ngoại tệ như EUR , GBP, JPK, HKD… đựơc sử dụng trong giao dịch nhưng USD vẫn chiếm tỷ ḷê lớn trong hoạt động kinh doanh ngoại ṭê cũng như trong cơ cấu dự trữ của ngân hàng.

Hiển nhiên, USD vẫn là ṃôt ngoại ṭê ṃanh, có khả năng chuyển đổi cao, song đó không phải là ngoại ṭê ṃanh duy nhất trong hệ thống tiền ṭê quốc tế hịên nay. Ngoài USD, còn có các loại đồng tiền nói trên cũng là những ngoại tệ có khả năng chuyển đổi ca, ngày càng được sử dụng nhiều trong thanh toán quốc tế và dự trữ ở các nước.

Tuy nhiên, để đa dạng hóa các loại ngoại tệ kinh doanh, ngân hàng cũng cần phải tính đến nhu cầu ngoại tệ của khách hàng. Trong khi hịên nay nhu cầu ngoại ṭê của các doanh nghịêp chủ yếu là đôla Mỹ mà ngân hàng ḷai nắm giữ các loại ngoại ṭê khác không kinh doanh đựơc thì lịêu có lãi hay không để tiếp ṭuc kinh doanh. Nhưng các Ngân hàng thương mại có thể ḷâp kế hoạch cơ cấu dự trữ ngoại tệ của mình theo hướng đa dạng hóa các loại ngoại, tránh phụ thuộc quá nhiều vào đôla Mỹ, phân tán rủi ro, thích nghi được với những biến động bất thường về tỷ giá.

Đa dạng hóa các nghịêp ṿu kinh doanh ngoại hối sẽ giúp các ngân hàng thựơng mại mở rộng quy mô kinh doanh, tạo sự tăng trưởng cả về lượng và chất trong hoạt động này, đồng thời hỗ tṛơ các doanh nghịêp khác, góp phần vào sự phát triển chung của thị trường ngoại hối. Hịên nay, ṃăc dù là các ngân hàng thương ṃai nhà nước kinh doanh ngoại tệ dẫn đầu hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam, nhưng chủ yếu chỉ tiến hành giao dịch giao ngay, giao dịch hoán đổi kỳ hạn rất ít, giao dịch thì mới thực hịên còn cần có thời gian để kiểm chứng.

Đối với giao dịch giao ngay, các Ngân hàng thương mại cần tiếp tục mở rộng quy mô, tiếp ṭuc thu hút khách hàng giao dịch ngoại tệ đến với mình. Đối với nghiệp vụ hoán đổi, kỳ hạn, và giao dịch quyền chọn, phải giới thiệu giúp cho khách hàng hiểu rõ về nghiệp vụ này và ḷơi ích của chung. Khóa luận: Giải pháp hoàn thiện thị trường ngoại tệ liên ngân hàng.

Tuy nhiên, để các nghiệp vụ kinh doanh ngoại tệ được đa dạng hơn, không chỉ có ṣư nỗ ḷưc của các Ngân hàng thương mại mà còn phụ thuộc vào tr̀inh độ dân trí, hiểu biết về các nghịêp vụ của thị trường ngoại hối. Khi thị trường phát triển hoàn thịên hơn những hình thức giao dịch này thực ṣư trở thành phương tịên để phòng ngừa rủi ro hữu hịêu. Do ṿây, cán bộ kinh doanh phải sẵn sàng nghịêp ṿu chuyên môn, nắm vững quy định của nhà nước về quy tr̀inh giao dịch, nhất là nghịêp ṿu mới sẽ đựơc áp dụng đó là nghịêp ṿu giao dịch tương lai.

Các Ngân hàng thương mại cần thực hịên tốt ṃôt số nguyên tắc trong kinh doanh ngoại hối và các giải pháp về tổ chức quản lý kinh doanh.

Trong kinh doanh ngoại hối, rủi ro về tỷ giá hối đoái có nhiều nguyên nhân, trong đó có lý do là khi ṃôt lựơng ngoại tệ nào thừa hoặc thiếu. Khi ngoại ṭê đó lên giá thì trạng thái ngoại tệ ngoại tệ thừa sẽ có lợi, còn nếu trạng thái âm sẽ bị lỗ. Trong quá tr̀inh mua bán hàng ngày, trạng thái ngoại tệ này luôn luôn thay đổi nên ngân hàng luôn có khả năng g̣ăp phải rủi ro thay đổi tỷ giá. Vì vậy các Ngân hàng thương mại nên thực hiện nguyên tắc mua đủ bán hết, nhưng cũng cần linh hoạt điều chỉnh mức tṛang thái ngoại hối tối ưu, ít rủi ro nhất nhưng cũng phải hịêu quả nhất, bởi nếu chỉ duy tr̀i tṛang thái ngoại ṭê ở điểm cân bằng thì có thể bỏ lỡ cơ hội kinh doanh khi không có đủ ngoại ṭê cho nhu cầu bất ngờ của khách hàng. Đó là nguyên tắc hãy t̀im đường thoát trước khi ṭao tṛang thái ngoại tệ.

Trong kinh doanh ngoại ṭê trên thị trường quốc tế, ṃôt công vịêc rất quan tṛong là vịêc phân tích dữ lịêu, dự đoán tình hình thị trường. Công vịêc này phụ thuộc vào tr̀inh độ của nhà kinh doanh và ṣư hịên đại của trang thiết bị trợ giúp. Công vịêc phân tích dữ lịêu cần phải đựơc thực hịên theo nguyên tắc kết hợp phân tích cơ bản với phân tích kỹ thuật. Phân tích cơ bản xác định thị trường , phân tích kỹ thuật dành cho thời điểm phân tích.

Tố chức hoạt động kinh doanh là ṃôt khâu hết sức quan tṛong vì tổ chức kinh doanh ṃôt cách hịêu quả có thể mang ḷai nguồn thu lớn cho ngân hàng. Nhìn chung hoạt động kinh doanh ngoại hối của ṃôt ngân hàng thương ṃai ṭâp trung vào 4 chức năng chính như sau: Khóa luận: Giải pháp hoàn thiện thị trường ngoại tệ liên ngân hàng.

Mua và bán ngoại ṭê cho khách hàng nhằm ṃuc đích thanh toán các hoạt đồng mua bán ngoại thương.
Mua và bán ngoại ṭê cho khách hàng hoặc cho chính m̀inh nhằm ṃuc đích thực hịên đầu tư tṛưc tiếp hoặ c gián tiếp.
Mua và bán ngoại ṭê cho chính m̀inh hoặc cho khách hàng nhằm ṃuc đích cân bằng tṛang thái ngoại ṭê, hoặc phòng ngừa rủi ro tỷ giá.
Mua và bán ngoại ṭê nhằ m ṃuc đích kinh doanh chênh ḷêch tỷ giá và lãi suất, hoặc đầu cơ kiếm lời khi tỷ giá thay đổi.

Vì vậy, để thực hiện tốt chức năng của mình thì giải pháp về tổ chức kinh doanh ngoại hối của các Ngân hàng thương mại đặt ra là:

Thứ nhất, Ngân hàng thương mại nào đựơc phép kinh doanh ngoại hối mà chưa có phòng Dealing Room cần tiến hành thành ḷâp ngay, đồng thời phải nhanh chóng lắp đặt các thiết bị và phương tịên kinh doanh để ṭao điều kịên thuận ḷơi cho các nhà giao dịch nắm bắt ḳip thời thông tin về ṣư thay đổi tỷ giá trên thị trường. Ngoài ra phòng Dealing Room cần sớm đựơc hoàn thịên hoặc xây dựng theo mô hình: Front office và Back office hoạt động độc ḷâp nhưng ḷai có ṣư hỗ tṛơ cho nhau. Trong đó Front office làm nhịêm ṿu mua bán tṛưc tiếp trên thị trường còn Bank offiice làm nhịêm ṿu hoàn tất các ḷênh của bộ phận kinh doanh. Hịên nay mới chỉ có ngân hàng Ngoại thương Vịêt Nam sử dụng mô hình này, còn lại các Ngân hàng thương mại khác thì hoạt động kinh doanh ngoại hối còn ghép với các phòng kinh doanh khác của ngân hàng.

Thứ hai, địa điểm làm vịêc của ngân hà ng nói chung và phòng kinh doanh ngoại hối nói riêng cần đựơc bố trí trên địa bàn thuận ḷơi. Vịêc yết tỷ giá của một số ngân hàng còn chưa khoa học chưa hợp lý, tính mỹ quan còn kém nên không tạo được sự hấp dẫn đối với khách hàng . Vì vậy, các ngân hàng cần phải chú ý hơn nữa tới vấn đề này, để có ṣư cải tiến nâng cấp thích hợp.

Hoàn thiện quy chế giao dịch, hịên đại hóa khâu thanh toán, trang bị công nghệ thông tin tiên tiến, nâng cao trình độ và kĩ năng kinh doanh cho cán bộ ngân hàng,… Khóa luận: Giải pháp hoàn thiện thị trường ngoại tệ liên ngân hàng.

Do thị trường ngoại hối là ṃôt thị trường có tính cạnh tranh cao, độ thanh khoản lớn, do đó những thông tin về thị trường phải tức thời và đòi hỏi giảm thiểu thời gian giao dịch. Để đáp ứng nhu cầu kinh doanh, thì việc ứng dụng công nghệ thông tin và việc sử dụng mạng thông tin hịên đại là điều kịên rất quan tṛong bảo đảm cho hoạt động kinh doanh đựơc thông suốt và hịêu quả. Ṃăt khác, thông tin thị trường, ṃôt khi đựơc c̣âp nhật ḷai có tác độ ng ṣư thúc đẩy thị trường. Bởi ṿây, phòng kinh doanh ngoại ṭê cần đựơc trang thiết bị hịên đại để tiếp nhận những thông tin sống trên thị trường, đồng thời có thể giao dịch kinh doanh tṛưc tiếp với thị trường ngoạ i hối quốc tế.

Do nghịêp ṿu kinh doanh ngoại ṭê là nghịêp vụ mới mẻ với Việt Nam và tính chất nghịêp ṿu ḷai phức ṭap, do đó, công tác đào ṭao và đào ṭao ḷai phải đựơc coi tṛong đúng mức và phải đựơc tiến hành thường xuyên; cần đào ṭao về cả lý thuyết lẫn thực hành, trong cả nước và ngoài nước, có như vậy cán bộ kinh doanh mới có điều kiện cảm nhận hết tính thị trường của nghịêp ṿu kinh doanh ngoại hối.

Ngoài các giải pháp nêu trên, để cho thị trường ngoại hối phát triển bền vững, thì điều cần thiết là các doanh nghịêp vừa là đối tác vừa là khách hàng của ngân hàng phải đựơc trang bị những kiến thức nhất định về thị trường ngoại hối, các nghiệp vụ kinh doanh, rủi ro hối đoái và quản lý rủi ro hối đoái. Chính các doanh nghiệp là nguồn cung cấp nhu cầu để ngân hành thực hịên các nghịêp ṿu kinh doanh ngoại ṭê và quản lý rủi ro hối đoái. Vì vậy Ngân hàng nhà nước và các Ngân hàng thương mại cần tuyên truyền, hướng dẫn và tư vấn cho các doanh nghịêp về vai trò và tầm quan tṛong của loại hình kinh doanh ngoại ṭê và quản lý rủi ro hối đoái.

Hình thành các công ty môi giới ngoại hối Khóa luận: Giải pháp hoàn thiện thị trường ngoại tệ liên ngân hàng.

Với tư cách là trung gian cho các ngân hàng, các công ty môi giới tạo điều kiện để Ngân hàng thương mại có nhu cầu bán g̣ăp gỡ các giao dịch với ngân hàng có nhu cầu mua và ngựơc ḷai. Về ṃăt nguyên tắc, các công ty môi giới sẽ không được phép kinh doanh cho chính mình, mà chỉ môi giới cho các ngân hàng ( không phải công ty ), chính vì vậy các công ty môi giới sẽ duy tr̀i liên ḷac thường xuyên với các phòng kinh doanh ngoại ṭê của các ngân hàng để chắp nối nhu cầu mua bán ngoại tệ. Sau mỗi cuộc chắp nối thà nh công, công ty thu ṃôt khoản phí dị ch vụ môi giới từ cả hai bên đối tác tham gia vào giao dịch mua bán ngoại tệ.

Giao dịch qua công ty môi giới có ưu điểm hơn so với giao dịch tṛưc tiếp giữa các ngân hàng ở chỗ:

Nhu cầu mua bán đựơc truyền đi ṛông khắp với tốc độ xử lý nhanh chóng.
Ngân hà ng có nhu cầu mua hay bán ngoại ṭê không phải xưng danh, do đó giữ đựơc bí ṃât kinh doanh của m̀inh.
Giá của nhà môi giới đưa ra bao giờ cũng là giá cạnh tranh nhất của thị trường (ta thường g̣oi là giá tay trong – inside price).
Có thể áp dụng cho cả giao dịch giao ngay và kỳ hạn.

Vì vậy, cần có giải pháp khuyến khích, cấp phép cho ṃôt vài công ty môi giới ngoại hối hoạt động trên Vinaforex trong thời gian tới. Trước mắt, do hệ thống các công ty môi giới chưa ḳip hình thành, Ngân hàng nhà nước có thể cho phép ṃôt số Ngân hàng thương mại hoạt động kinh doanh ngoại hối lớn, có uy tín và kinh nghiệm trong lĩnh vực ngoại hối thành lập công ty con với chức năng môi giới ngoại tệ trên thị trường ngoại hối Việt Nam.

III. Một số kiến nghị Khóa luận: Giải pháp hoàn thiện thị trường ngoại tệ liên ngân hàng.

3.1 Đối với Nhà nước

3.1.1. Về hành lang pháp lý:

Nhà nước cần có chính sách thông thoáng hơn về quản lý và sử dụng ngoại tệ, tạo sân chơi bình đẳng cho các ngân hàng nhất là các Ngân hàng thương mại cổ phần. Bên cạnh đó cần hoàn thiện hệ thống luật ngân hàng, nghiên cứu khả năng áp dụng dự án lệ, tập quán quốc tế thông qua việc thừa nhận về mặt pháp lý các qui tắc, tập quán quốc tế được áp dụng rộng rãi trong các hoạt động ngân hàng cũng như cần có qui định và qui chế cụ thể hơn trong hoạt động kinh doanh ngoại tệ trên thị trường tài chính quốc tế.

3.1.2 Về quỹ dự trữ ngoại hối:

Quản lý dự trữ ngoại hối để có thể tác động đến các công cụ chính sách khác, giải quyết các dao động về ngoại hối trong ngắn hạn và có thể can thiệp vào thị trường khi tỷ giá biến động bất ổn. Cuộc khủng hoảng châu Á tháng 7/2013 là một minh chứng cho việc dự trữ ngoại tệ của quốc gia không đủ nên không tránh được cuộc đầu cơ tiền tệ từ bên ngoài.

Ngoài ra, Nhà nước cần nhấn mạnh đến nguyên tắc tập trung các nguồn dự trữ của Nhà nước bằng ngoại hối, nhằm thống nhất quản lý nguồn lực này vào một đầu mối nhằm tăng qui mô dự trữ ngoại hối Nhà nước để đảm bảo khả năng điều hành chính sách tiền tệ quốc gia, đảm bảo khả năng thanh toán quốc tế cũng như từng bước khẳng định vị thế của quốc gia đối với quốc tế và các nhà đầu tư nước ngoài. Qua đó, xây dựng cơ chế quản lý dự trữ ngoại hối hiệu quả, nhấn mạnh các nguyên tắc quản lý dự trữ đảm bảo tính thanh khoản, an toàn và sinh lời, đồng thời thiết kế cơ chế sử dụng hợp lý phục vụ cho mục tiêu can thiệp cho chính sách tiền tệ và chính sách tỷ giá. Khóa luận: Giải pháp hoàn thiện thị trường ngoại tệ liên ngân hàng.

3.1.3 Về cơ quan thống kê và công ty kiểm toán:

Nguyên nhân rủi ro xuất phát từ vai trò quản lý của Nhà nước: Nền kinh tế còn hoạt động không ổn định, thiếu kiểm soát. Trong khi đó hoạt động kinh doanh ngoại tệ của ngân hàng là bộ phận không thể tách rời đối với mọi hoạt động của nền kinh tế và trong môi trường chung như vậy hoạt động kinh doanh ngoại tệ cũng không có được những cơ sở pháp lý vững chắc để phát triển một cách tích cực khiến rủi ro có điều kiện để phát sinh và đây chính là nguyên nhân tiềm tàng của những biến động kinh tế ở mức độ cao hơn như khủng hoảng kinh tế, tài chính. Vì vậy Chính phủ cần nâng cao chất lượng hoạt động của các cơ quan thống kê, tổng hợp số liệu nhanh chóng, đầy đủ và chính xác hơn. Ban hành các quy định về chế độ kiểm toán bắt buộc hàng năm tại các ngân hàng, các doanh nghiệp và ban hành qui định trách nhiệm của các công ty kiểm toán cho ngân hàng.

Thị trường điều hòa tiền mặt:

Ngoại tệ mặt trên thị trường ngoại tệ và trong quỹ ngoại tệ của các ngân hàng thường không được quản lý tập trung. Nên chăng có một trung tâm điều hòa ngoại tệ mặt cho toàn hệ thống. Mô hình giống như thị trường ngoại tệ liên ngân hàng, dự trữ một số loại ngoại tệ nhất định với một số lượng nào đó nhằm điều hòa nhu cầu ngoại tệ giữa các ngân hàng, điều phối ngoại tệ giữa các ngân hàng. Ngoài ra, nhà nước nên cho phép và hỗ trợ thành lập một ngân hàng dữ liệu hoặc ngân hàng thông tin với sự tham gia của tất cả các ngân hàng và doanh nghiệp hoạt động trên địa bàn. Ngân hàng này cho phép có thể cung cấp số liệu và tình hình hoạt động của các ngân hàng trong từng thời kỳ. Trung tâm này đóng vai trò rất quan trọng trong nền kinh tế nhất là khi các ngân hàng chuẩn bị đưa cổ phiếu của ngân hàng lên sàn giao dịch chứng khoán.

3.2 Đối với Ngân hàng nhà nước Khóa luận: Giải pháp hoàn thiện thị trường ngoại tệ liên ngân hàng.

Trước tình hình căng thẳng ngoại ṭê như hịên nay, Ngân hàng nhà nước cần có nhữ ng giải pháp cụ thể hơn và kịp thời hơn. Đó là ṭâp trung vào 3 nhóm giải pháp sau:

Nhóm giải pháp thông tin, tuyên truyền:

Mục tiêu của nhóm giải pháp này là Ngân hàng nhà nước sẽ kịp thời cung cấp một cách công khai, minh bạch các thông tin cần thiết để giúp doanh nghiệp và người dân hiểu đúng, hiểu đầy đủ bản chất của mọi diễn biến trong nền kinh tế nói chung và thị trường ngoại tệ nói riêng và trên cơ sở đó có ứng xử phù hợp.

Như chúng ta đã biết, năm 2025 là một năm khó khăn của nền kinh tế nước ta, tuy nhiên đứng trên phương diện phân tích một số cân đối lớn của nền kinh tế như cán cân thương mại, cán cân vãng lai và cán cân thanh toán tổng thể thì tình hình còn tốt hơn nhiều so với năm 2024. Ngay từ đầu năm, Ngân hàng nhà nước đã tiến hành dự báo cán cân thanh toán cho cả năm 2025 theo nhiều kịch bản khác nhau của nền kinh tế trong nước và quốc tế. Kết quả cho thấy mức thâm hụt trung bình của cán cân thanh toán là trên, dưới một tỷ USD. Trong khi đó dự trữ ngoại hối của nước ta vẫn đang duy trì ở mức 20 tỷ USD, đủ sức để bù đắp mọi thiếu hụt của cán cân thanh toán. Kết quả dự báo này cũng phù hợp với kết quả dự báo cán cân thanh toán Việt Nam năm 2025 do Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) tiến hành. Thực tế diễn ra trong 4 tháng đầu năm 2025 cũng đã khẳng định mức độ chính xác của dự báo.

Thời gian qua, trên các phương tiện thông tin đại chúng cũng đã bàn luận nhiều về tỷ giá và cũng đã có nhiều ý kiến trái chiều nhau. Về mặt lý thuyết, có rất nhiều phương pháp khác nhau để xác định tỷ giá và phải căn cứ vào nhiều tham số của nền kinh tế trong và ngoài nước. Tuy nhiên, tất cả các cách xác định tỷ giá đó chỉ mang tính tham khảo, dẫn chiếu. Đối với những nước còn chế độ quản lý ngoại hối như nước ta việc xác lập tỷ giá còn phụ thuộc rất nhiêu vào các mục tiêu chính sách cần đạt được. Trong mọi phương án tính tỷ giá, yếu tố lạm phát là một yếu tố quan trọng. Thông thường, mức độ phá giá của một đồng tiền thấp hơn mức độ lạm phát. Năm 2024 lạm phát của ta là 19,89%, ta cũng phá giá VND sấp sỉ 9% và thị trường ngoại hối về cơ bản đã ổn định trở lại, được dư luận trong nước và quốc tế đánh giá rất tích cực. Báo cáo kinh tế Việt Nam 2024 của IMF đã nhận định: điều hành tỷ giá và thị trường ngoại hối 2024 của Việt Nam là đáng khen ngợi. Năm nay, theo dự báo của các chuyên gia kinh tế trong và ngoài nước, mức lạm phát của ta sẽ vào khoảng 5 đến 6%. Như vậy, mức mất giá của VND được kỳ vọng cũng chỉ ở mức đó mà thôi, thậm chí còn thấp hơn. Khóa luận: Giải pháp hoàn thiện thị trường ngoại tệ liên ngân hàng.

Nhóm giải pháp sử dụng các công cụ và biện pháp kinh tế:

Như đã trình bày ở trên, đang có hiện tượng các doanh nghiệp và người dân găm giữ và tích trữ ngoại tệ; các doanh nghiệp nhập khẩu chỉ muốn mua ngoại tệ mà không muốn vay ngoại tệ; các ngân hàng “thừa” ngoại tệ để cho vay nhưng thiếu ngoại tệ để bán. Hay nói một cách khác thị trường ngoại hối hầu như chỉ có một chiều cầu, còn chiều cung hầu như án binh bất động – thị trường thiếu thanh khoản.

Hiện nay mặt bằng lãi suất huy động USD của các ngân hàng phổ biến ở mức từ 2 đến 3%. Do không cho vay ra được nên nếu các ngân hàng huy động càng nhiều USD thì sẽ càng lỗ vì: các ngân hàng phải gửi số ngoại tệ này ở nước ngoài với mức lãi suất thấp hơn rất nhiều so với mức 2 đến 3% và rủi ro cũng rất lớn do các ngân hàng ở nước ngoài đang phải vật lộn với khủng hoảng. Các ngân hàng cũng có thể gửi tại Ngân hàng nhà nước hầu như không có rủi ro nhưng lãi suất chỉ ở mức 0,1%. Như vậy về bản chất kinh tế, các ngân hàng phải cùng nhau đưa mặt bằng lãi suất huy động USD xuống thấp hơn nữa. Khi đó mới có điều kiện để đưa mặt bằng lãi suất cho vay USD xuống mức thấp hơn (theo tính toán sẽ ở mức từ 1,5% đến 3,5%). Điều này sẽ tạo chênh lệch lãi suất giữa vay vốn USD và VND ở mức từ 2% đến 3% – điều kiện hấp dẫn hơn để khuyến khích các doanh nghiệp vay vốn USD thay vì chỉ đi mua USD. Các ngân hàng thương mại đang rất muốn điều này nhưng còn nhìn nhau. Ngân hàng nhà nước đã đang và sẽ tiếp tục chỉ đạo các Ngân hàng thương mại thông qua Hiệp hội Ngân hàng nhằm tạo ra sự đồng thuận và triển khai đồng bộ giữa các Ngân hàng thương mại theo hướng này.

Gần đây cũng có ý kiến cho rằng trước hiện tượng găm giữ ngoại tệ của các doanh nghiệp gây ảnh hưởng đến việc luân chuyển bình thường của thị trường ngoại hối và đề nghị phải tiến hành biện pháp kết hối. Về mặt pháp lý cũng phải khẳng định rằng pháp luật về quản lý ngoại hối của ta cũng như các Điều ước quốc tế mà Việt Nam đã tham gia ký kết đều cho phép các bên tham gia được tiến hành biện pháp này nhằm bảo vệ cán cân thanh toán trước các tác động của các cú sốc từ bên ngoài. Ở Việt Nam ta cũng mới bỏ kết hối hoàn toàn từ năm 2019. Trên thế giới và trong khu vực vẫn còn các nước duy trì biện pháp kết hối toàn bộ hay từng phần. Tuy nhiên phải đánh giá rằng việc bãi bỏ hoàn toàn chế độ kết hối là một thành quả, một bước tiến, một nỗ lực to lớn của đất nước chúng ta trên con đường xây dựng một nền kinh tế thị trường định hướng XHCN. Như phân tích ở trên cho thấy mặc dù bị ảnh hưởng mạnh của cuộc khủng hoảng kinh tế tài chính toàn cầu nhưng những cân đối vĩ mô lớn của cán cân thanh toán năm nay của ta vẫn khả quan, thậm chí còn được cải thiện hơn nhiều so với năm 2024.

Hiện nay Ngân hàng nhà nước đang tiến hành hoán đổi ngoại tệ trên quy mô lớn với các Ngân hàng thương mại vừa nhằm tạo thêm nguồn vốn VND để các Ngân hàng thương mại cấp tín dụng cho nền kinh tế theo các chương trình hỗ trợ của Chính phủ, vừa giải quyết bài toán “thừa” ngoại tệ để cho vay của các Ngân hàng thương mại, đồng thời Ngân hàng nhà nước trước mắt có thêm nguồn ngoại tệ để bán can thiệp mạnh mẽ hơn, tạo thanh khoản và kích hoạt trở lại hoạt động bình thường của thị trường ngoại hối. Khóa luận: Giải pháp hoàn thiện thị trường ngoại tệ liên ngân hàng.

Nhóm giải pháp chấn chỉnh thị trường, chống đầu cơ:

Hịên nay, ngoài việc phối hợp với các cơ quan chức năng khác như Bộ công an, Ḅô công thương,… nhằm chấn chỉnh thị trường mua bán ngoại ṭê trái phép và chống đầu cơ thì trong hệ thống ngân hàng, Ngân hàng nhà nước cũng cần phải có nhiều biện pháp nghiệp vụ kể cả tiến hành thanh tra tại chỗ hoạt động mua bán ngoại tệ của các Ngân hàng thương mại, xử lý nghiêm khắc các hành vi cố tình mua bán ngoại tệ vượt trần qui định.

3.3 Đối với các Ngân hàng thương mại:

Các Ngân hàng thương mại là thành viên chủ yếu trên Thị trường ngoại tệ liên ngân hàng, bên c̣anh vịêc tuân thủ các quy định về pháp luật ngân hàng nói chung còn phải phối hợp và đóng góp ý kiến cho Ngân hàng nhà nước trong vịêc điều hà nh và quản lý thị trường sao cho hịêu quả. Trong t̀inh hình diễn biến ngoại tệ và giá vàng phức tạp như hiện nay, các Ngân hàng thương mại không thể chỉ trông chờ vào sự giúp đỡ, hỗ tṛơ của mà phải ṭư chủ về ṃăt kinh doanh của m̀inh. Trước tiên là phải thay đổi ṭâp quán kinh doanh truyền thống, luôn theo dõi và c̣âp nhật diễn biến thị trường để có sự điều chỉnh kịp thời. Theo đó, các ngân hàng Việt Nam cần vận dụng linh hoạt hơn các công cụ phòng ngừa rủi ro trong kinh doanh ngoại hối như hợp đồng hoán đổi, quyền chọn,… Muốn ṿây, đội ngũ nhân viên cần trau dồi nghịêp ṿu, học hỏi kinh nghiệm từ các ngân hàng nước ngoài đáp ứng đựơc yêu cầu của quá tr̀inh hội nhập quốc tế.

KẾT LỤÂN Khóa luận: Giải pháp hoàn thiện thị trường ngoại tệ liên ngân hàng.

Trong xu thế ṭư do hóa thương ṃai sâu sắc ngày nay, ṣư c̣anh tranh và thách thức đặt ra đối với thị trường tài chính Vịêt Nam là không nhỏ, đặc bịêt trong hoạt động ngân hàng. Những thay đổi trong cơ chế, chính sách của Ngân hàng nhà nước về lãi suất, tỷ giá,…sẽ ảnh hưởng tṛưc tiếp đến hoạt động của thị trường ngoại ṭê liên ngân hàng và từ đó có những tác động đa chiều đến các chủ thể khác trong nền kinh tế. Chính vì thế, Nhà nước đang hết sức chú trọng đến việc phát triển Thị trường ngoại tệ liên ngân hàng còn non trẻ của Việt Nam – một thị trường kinh doanh đầy tiềm năng nhưng cũng đầy rủi ro, một thị trường là chiếc cầu nối để kinh tế Việt Nam hội nhập với kinh tế của các quốc gia khác trên thế giới.

Với việc vận dụng các phương pháp nghiên cứu lí luận kết hợp với phân tích thực tiễn hoạt động của Thị trường ngoại tệ liên ngân hàng Việt Nam trong giai đoạn 2011 đến nay, khóa luận đã đạt được các kết quả nghiên cứu sau:

Thứ nhất, thông qua việc nghiên cứu tổng quan về Thị trường ngoại tệ liên ngân hàng bao gồm các yếu tố như khái niệm, đặc điểm, thành viên tham gia thị trường,… khóa luận đã cho ta thấy hoạt động kinh doanh ngoại hối của các ngân hàng thương mại đóng vai trò quan trọng, không thể thiếu của nền kinh tế, đặc biệt trong giai đoạn hội nhập kinh tế quốc tế như hiện nay. Bên cạnh đó, một số bài học kinh nghiệm trong việc quản lí, điều tiết và phát triển Thị trường ngoại tệ liên ngân hàng tại các nước như Mỹ, Trung Quốc cũng được đề cập đến trong bài làm tiền đề, cơ sở lí luận để phân tích thực trạng hoạt động của Thị trường ngoại tệ liên ngân hàng Việt Nam.

Thứ hai, khóa luận đã phân tích thực trạng hoạt động của Thị trường ngoại tệ liên ngân hàng Việt Nam, đi sâu tìm hiểu về diễn biến thị trường, tình hình căng thẳng ngoại tệ trong thời gian vừa qua mà nguyên nhân xuất phát từ tâm lí găm giữ ngoại tệ của người dân cũng như các biện pháp điều chỉnh tỷ giá, biên độ tỷ giá trên Thị trường ngoại tệ liên ngân hàng của Ngân hàng nhà nước,….Mặc dù đã thu được những kết quả tích cực bước đầu là bình ổn thị trường nhưng không tránh khỏi một vài hạn chế. Để khắc phục những hạn chế này, Ngân hàng nhà nước cần có những giải pháp kịp thời để đáp ứng những mục tiêu đã đề ra cả trong ngắn hạn và dài hạn, giúp Thị trường ngoại tệ liên ngân hàng hoạt động có hiệu quả hơn.

Thứ ba, trước những yêu cầu khách quan của quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, để định hướng cho hoạt động của Thị trường ngoại tệ liên ngân hàng Việt Nam, trên cơ sở tiếp thu những kinh nghiệm học hỏi từ các nước phát triển hơn và thực trạng hoạt động của thị trường này tại nước ta, khóa luận đã đưa ra một loạt các giải pháp có tính thực tiễn như: hoàn thiện và đa dạng hóa các nghiệp vụ giao dịch, tiến hành thiết lập Thị trường ngoại tệ liên ngân hàng theo mô hình tổ chức kép, hình thành các công ty môi giới, hiện đại hóa khâu thanh toán,…nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của thị trường, khắc phục một số mặt hạn chế tồn tại. Từ đó, khóa luận cũng đề xuất một số kiến nghị với Nhà nước, Ngân hàng nhà nước, các Ngân hàng thương mại nhằm hoàn thiện hơn nữa Thị trường ngoại tệ liên ngân hàng Việt Nam trong tương lai. Khóa luận: Giải pháp hoàn thiện thị trường ngoại tệ liên ngân hàng.

XEM THÊM NỘI DUNG TIẾP THEO TẠI ĐÂY:

===>>> Khóa luận: Thị trường ngoại tệ liên ngân hàng Việt Nam

Luanvan

Post Views: 7

Khóa Luận, Tài chính ngân hàng