khóa luận Giải pháp nâng cao hiệu quả phát triển du lịch cộng đồng

Du lịch cộng đồng đang trở thành xu thế chủ đạo trong việc phát triển của ngành du lịch vì vậy tác giả đã lấy Đề tài khóa luận Giải pháp nâng cao hiệu quả phát triển du lịch cộng đồng ở Làng Cổ Đường Lâm làm bài luận của mình. Làng cổ Đường Lâm là một ngôi làng cổ kính, tồn tại và phát triển trong suốt chặng đường dài của lịch sử đất nước. Xét về các giá trị kiến trúc, cũng như các giá trị văn hóa – lịch sử, Đường Lâm là địa danh hội tụ đầy đủ các yếu tố cần thiết để phát triển hình thức du lịch cộng đồng.Tên đề tài:”Giải pháp phát triển du lịch cộng đồng tại Làng Cổ Đường Lâm, Hà Nội” dưới đây hy vọng sẽ giúp được các bạn trong quá trình hoàn thiện bài luận.

3.1 Định hướng phát triển du lịch cộng đồng tại Hà Nội

Trong những năm qua du lịch cộng đồng có sự phát triển nhanh, có nhiều đột phá trong thu hút khách du lịch cũng như khách du lịch cũng như xây dựng các sản phẩm du lịch mới, không chỉ đóng góp trực tiếp vào việc định hướng phát triển bền vững, bảo tồn và phát huy các giá trị tự nhiên, phát huy bản sắc dân tộc của từng cộng đồng địa phương mà còn nâng cao đời sống cho người dân địa phương. Du lịch cộng đồng là loại hình du lịch dành cho du khách thích khám phá,trải nghiệm và tìm hiểu phong tục tập quán của người dân địa phương. Tham gia du lịch cộng đồng, du khách sẽ ăn, ngủ tại nhà dân, sinh hoạt và lao động cùng với người dân để khám phá những nét văn hóa bản địa độc đáo. Trước kia thì du lịch cộng đồng đã hình thành và phát triển một cách tự phát. Nhưng chỉ sau 3 năm du lịch cộng đồng tại đây đã được đưa vào “ khuôn khổ”. Khi mà ban ngành du lịch tỉnh Sơn Tây đã đưa ra những định hướng, chính sách phát triển cụ thể để thu hút du khách đến để yên tâm sử dụng các dịch vụ homestay, ăn uống, tham gia các hoạt động trải nghiệm cùng người dân địa phương.

Trong định hướng phát triển chiến lược phát triển du lịch cộng đồng Đường Lâm sẽnâng cao lợi thế cạnh tranh của mình bằng việc cung cấp các sản phẩm vật thể như tương, chè lam, kẹo lạc, kẹo dồi, rượu, cơ sở lưu trú mà còn có các dịch vụ tham gia sinh hoạt cùng người dân như tham gia làm đồng, quá trình làm tương, làm kẹo, hay chỉ là đơn thuần trải nghiệm không gian yên bình, mát mẻ của đồng quê Việt. Cụ thể, trên cơ sở có kiến trúc đẹp của làng cổ, Đường Lâm tạo ra những trải nghiệm thựctế mà du khách không thể có cơ hội tận hưởng một cách đầy đủ và chuyên nghiệp ở các nơi khác. Nếu vào cuối tuần, khách du lịch đến với Đông Anh, Gia Lâm để câu các và hít thở không khí trong làng tại đó thì họ cũng có thể đến Đường Lâm để tận hưởng những dịch vụ đó và nhiều hơn thế. ( khóa luận Giải pháp nâng cao hiệu quả phát triển du lịch cộng đồng )

Để thúc đẩy phát triển các loại hình du lịch tại cộng đồng, các địa phương cần có sự thay đổi để mang đến màu sắc mới đến với địa phương mình. Nhằm xây dựng thị xã Sơn Tây trở thành một trong những trung tâm du lịch văn hóa của Thủ Đô. Đồng Chí Đặng Vũ Nhật Thăng – chủ tịch UBND Thị xã cho biết Sơn Tây đã xây dựng đề án “Bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa Sơn Tây – xứ Đoài gắn với xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh giai đoạn 2013- 2020 ban hành nghị quyết số 08 về “ tăng cường quản lý, bảo tồn và phát huy các giá trị di tích văn hóa gắn với phát triển kinh tế du lịch- dịch vụ giai đoạn 2017- 2020 và những năm tiếp theo” cùng nhiều đề án, kế hoạch, nghị quyết quan trọng khác. Chính quyền địa phương đã triển khai nhiều biện pháp đồng bộ như: Tăng cường công tác quản lý, quy hoạch, bảo tồn, tôn tạo và phát huy các di sản văn hóa, xây dựng các tour, tuyến thăm quan, đào tạo đội ngũ hướng dẫn viên, phát triển các cơ sở lưu trú, nhà hàng, khách sạn, đẩy mạnh xúc tiến thương mại, xúc tiến phát triển du lịch. Cùng với đó thị xã cũng tranh thủ sự hỗ trợ của thành phố trong đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng trọng điểm, tạo điều kiện cho việc thu hút các dự án, các nhà đầu tư tới góp công sức đánh thức tiềm năng vùng đất cổ này,góp phần đưa Sơn Tây trở thành điểm đến hấp dẫn du khách trong và ngoài nước. Nhà nước cần xây dựng cơ chế, chính sách cụ thể về chiến lược, quy hoạch du lịch cộng đồng, hỗ trợ xây dựng cơ sở hạ tầng. Bên cạnh đó cần có các giải pháp đào tạo nguồn nhân lực, để phát triển du lịch cộng đồng mạnh hơn, đồng thời vẫn giữ gìn, bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa của mỗi địa phương. Qua đó, tạo sức bật cho du lịch cộng đồng phát triển, góp phần vào việc thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội và tạo điều kiện xóa đói giảm nghèo cho người dân ở nhiều vùng còn khó khăn.

Mục tiêu Đường Lâm đang hướng tới phấn đâu đạt 70% hộ gia đình tham gia vào hoạt động du lịch vào năm 2020 và mục tiêu gần nhất là thu hút trên 2 vạn khách đến với Đường Lâm trong năm 2020. Tin rằng,với những nỗ lực không mệt mỏi và những trái ngọt đầu tiên kể trên, du lịch Đường Lâm sẽ ngày càng càng được hưởng nhiều lợi ích từ di sản và từ đó biết bảo tồn di sản quý giá của chính mình.

Tại quy hoạch phát triển thành phố Hà Nội đến năm 2020 tầm nhìn đến năm 2030 thành phố Hà Nội tập trung phát triển 6 cụm du lịch trong đó làng cổ Đường Lâm sẽ nằm trong cụm du lịch Sơn Tây Ba Vì tại các cụm này, thành phố sẽ phát triển kết cấu hạ tầng dịch vụ du lịch như: đường giao tông hệ thống vui chơi giải trí, phát triển nguồn nhân lực thúc đẩy du lịch phát triển. Nhấn mạnh về việc đa dạng hóa sản phẩm du lịch cho Đương Lâm, ông Nguyễn huy Khánh khẳng định, thị xã Sơn Tây sẽ xây dựng các tour tuyến du lịch khép kín trên địa bàn thị xã và kết nối với các vùng du lịch huyện BaVì, các tỉnh Hòa Bình, Vĩnh Phúc, Phú Thọ, xây dựng môi trường văn hóa trong các hoạt động du lịch. Hạ tầng du lịch tại làng cổ như hệ thống biển bảng chỉ dẫn, hệ thống các gian hàng lưu niệm trưng bày và bán các sản phẩm du lịch đặc trưng của địa phương cũng được tính đến, để người dân gắn bó với di tích hào hứng hơn trong việc làm du lịch.

Việc phát triển loại hình du lịch cộng đồng mang đến nhiều lợi ích cho cả khách du lịch lẫn người dân địa phương, cũng như các công ty du lịch. Tuy nhiên bên cạnh những lợi ích hiện hữu, còn những vấn đề cần nhiều sự quan tâm, nhất là việc giữ gìn bản sắc văn hóa khỏi sự ảnh hưởng, xâm hại của văn hóa ngoại lai.

3.2. Một số giải pháp phát triển du lịch cộng đồng tại làng cổ Đường Lâm

3.2.1. Phát triển sản phẩm đặc thù, đa dạng hóa sản phẩm dịch vụ ( khóa luận Giải pháp nâng cao hiệu quả phát triển du lịch cộng đồng )

Các tour đến Đường Lâm hiện nay còn khá đơn điệu, kém hấp dẫn, không có chiều sâu, không mang tính đột phá sự gắn kết giữa du khách cộng đồng dân cư không cao, chưa phát huy hết thế mạnh đặc trưng văn hóa. Chính vì vậy để có thể phát triển thu hút khách, tạo sức hấp dẫn kéo dài thời gian lưu trú của khách thì Đường Lâm cần thực hiện một số giải pháp như sau:

Muốn khai thác hết các thế mạnh của Đường Lâm các công ty du lịch cần phải tổ chức những tour du lịch đến nghỉ tại nhà dân. Du khách sẽ được sống chung với chủ nhà và tham gia vào những hoạt động thường ngày cùng với người dân. Qua đó kích thích sự tò mò, khám phá của du khách với những đặc sắc văn hóa ở nơi đây. Hơn nữa, Đường Lâm là nơi có rất nhiều nghề truyền thống, rất nhiều món ăn đặc trưng, mỗi thời điểm trong năm người Đường Lâm lại có những hoạt động khác nhau. Du khách muốn khám phá hết được những giá trị văn hóa nơi đây cần phải mất một thời gian khá dài. Để tận dụng được lợi thế này đem lại thu nhập cho người dân, nên đẩy mạnh việc tổ chức các tour du lịch từ 2 ngày trở nên. Tác giả đề xuất một chương trình du lịch như sau: Hà Nội – Đường Lâm 2 ngày 1 đêm.

Ngày 1: Hà Nội – Đường Lâm ( Bữa trưa- tối)

8.00: Xuất phát từ Hà Nội tới Đường Lâm. Trên đường ghé qua thành cổ Sơn Tây để được hiểu thêm về quá khứ hào hùng của dân tộc Việt Nam. 10.30: Đến Đường Lâm, quý khách sẽ đi bộ thăm quan đình Mông Phụ, một số nhà cổ và đền Phủ, Chùa Mía.

12.00: Check in và ăn trưa tại nhà Cổ của chị Lan ở homestay tại gia đình

15.30: Bắt đầu chương trình trải nghiệm hoạt động nông nghiệp. Qúy khách có thể tham gia vào quá trình sản xuất nông nghiệp, đi ra đồng nhặt rau, trồng rau, thu hoạch rau về nhà, cấy lúa, cuốc đất, gặt lúa…nấu cơm cùng chủ nhà.

18.00: Tham gia buổi tụng kinh cầu an. Dùng bữa tối.

20.00: Ngâm chân thảo dược do thầy thuốc trong làng chế biến từ các loại lá cây chữa mệt mỏi và giúp du khách ngủ ngon.

Ngày 2: Đường Lâm – Hà Nội (bữa sáng – bữa trưa)

7.00: Tham gia buổi thể dục theo phương pháp cổ truyền. Dùng bữa sáng 8.00: Đạp xe đi thăm quan lăng Ngô Quyền và đình Phùng Hưng và thăm quan cảnh sinh hoạt nông nghiệp cũng như quang cảnh nông thôn làng quê thuần Việt. Tham gia nấu Rượu,làm Tương,làm Kẹo, làm bánh, với các hộ gia đình ở nhà cổ. Trên đường đi thăm quan Chợ quê và mua sắm một số sản vật địa phương.

10.00: Học nấu ăn với một số món đặc trưng do người dân trong nhà cổ hướng dẫn.

12.00: Dùng bữa trưa ( khóa luận Giải pháp nâng cao hiệu quả phát triển du lịch cộng đồng )

13.00: Bắt đầu xuất phát về Hà Nội, trên đường về ghé thăm chùa Tây Phương, gốm Bát Tràng…

Kết thúc chương trình.

Bên cạnh đó cần tăng cường các hoạt động trải nghiệm cho du khách trong các tour du lịch tại Đường Lâm như: Phát triển các tour du lịch làng nghề, các tour du lịch thăm quan trải nghiệm…

Phát triển thêm các tour du lịch dựa trên các làng nghề truyền thống như làm tương, làm kẹo, với hoạt động làm tương truyền thống, các gia đình nên có những dịch vụ hướng dẫn du khách tự tay làm tương với những nguyên vật liệu cho họ tự chế biến tự làm, du khách được trực tiếp lao động và tạo ra sản phẩm cho mình chắc chắn họ sẽ rất thú vị và hài lòng, đây là cách giúp khách trải nghiệm không chỉ đơn thuần giới thiệu cho khách mà khách còn được tham gia trực tiếp.

Với nghề làm kẹo truyền thống cũng cần xây dựng một quy trình làm kẹo riêng cho khách du lịch. Giới thiệu cho du khách quy trình làm kẹo, cung cấp nguyên vật liệu cho họ, để họ tự chế biến tự làm, việc làm kẹo có nhiều kỹ thuật khó hơn khi làm tương, các chủ hộ làm kẹo cần hướng dẫn du khách một cách cụ thể để du khách có thể hoàn thành công việc mà không làm hỏng mẻ kẹo và khi làm xong thì các thành phẩm đó họ tự mang về. Đó là cách giúp khách trải nghiệm không chỉ đơn thuần giới thiệu cho khách mà khách còn được tham gia trực tiếp. Việc làm kẹo cũng mất nhiều thời gian như làm tương. Nếu chỉ giới thiệu và cho khách đi thăm quan và xem quy trình làm keọ, và làm tương thì chỉ mất 10- 20 phút là xong nhưng cho du khách trực tiếp làm thì phải mất nửa ngày họ mới làm ra được sản phẩm. Chính như vậy sẽ kéo dài thời gian ở lại của khách ở lại lâu hơn và cho khách được trải nghiệm nhiều hơn.

3.2.1.1. Đối với sản phẩm du lịch – thăm quan trải nghiệm nông nghiệp nông thôn ( khóa luận Giải pháp nâng cao hiệu quả phát triển du lịch cộng đồng )

Không chỉ vơi khách nước ngoài mà đối với rất đông du khách Việt Nam, được trải nghiệm cuộc sống chậm và yên bình, khám phá các hoạt động nông nghiệp cùng người dân là một hoạt động thú vị. Để biến Đường Lâm thành một kho tàng nông thôn Việt Nam thực sự thì các hoạt động như thế này là vô cùng cần thiết.

Trên cơ sở học hỏi mô hình các du lịch nông nghiệp nông thôn tại Phố Cố Hội An, em xin đề xuất các sản phẩm dịch vụ với các tour như “một ngày làm nông dân” hay trồng lúa nước, một ngày cùng dân Đường Lâm…Du khách sẽ được trải nghiệm làm người nông dân thực thụ với các hoạt động rất thường ngày của người nông dân như: trồng rau, cấy lúa, tát nước, gặt lúa, cuốc đất trồng rau,…để hiểu thêm về nền nông nghiệp nói chung và nền văn minh lúa nước của Việt Nam trong suốt mấy ngàn năm lịch sử.

Ngoài ra nên tổ chức thêm các cuộc thi giữa các đoàn kháchchẳng hạn thi cấy lúa nhanh, cấy lúa đẹp, thi gặt lúa, đập lúa,…để tăng tính hấp dẫn cho các hoạt động. Khuyến khích du khách sử dụng các sản phẩm có sẵn tại địa phương và hướng dẫn họ tự làm các món ăn đặc trưng nơi đây như các hoạt động hướng dẫn họ nấu ăn, các món ăn truyền thống của làng quê. Họ tự tìm các lương thực thực phẩm trong địa phương để họ nấu. Có thể tổ chức cho họ cuộc thi nấu ăn, cuộc thi cấy lúa tổ chức các giải để tăng tính hấp dẫn.

Bên cạnh đó, có thể tổ chức một số hoạt động khác cũng bao gồm trong các hoạt động nông nghiệp nông thôn đó là: Nghề câu cá, đánh bắt cá, nướng cá đồng, nghề chăn nuôi, hoạt động picnic đào và nướng khoai tại chỗ.

Khi áp dụng các sản phẩm du lịch này vào người dân sẽ nhận thức được rằng nghề chính của họ là làm nông nghiệp và việc duy trì nghề nông của họ chính là điểm thu hút đối với du khách.

3.2.1.2. Đối với các sản phẩm dịch vụ ( khóa luận Giải pháp nâng cao hiệu quả phát triển du lịch cộng đồng )

Đối với các dịch vụ cần phát triển một cách đa dạng hơn để đáp ứng du khách, mặc dù du lịch cộng đồng du khách không đòi hỏi quá cao về dịch vụ.

Nhưng vẫn phải có các dịch vụ cơ bản thiết yếu và thêm các dịch vụ bổ sung khác để du khách có thể thỏa mãn các nhu cầu của họ như các dịch vụ về rút tiền, đổi tiền, y tế, các cửa hàng bán đồ lưu niệm, cần trang trí, bài trí đẹp mắt hơn với nhiều sản phẩm đa dạng hơn.

Cần thu hút bán các sản phẩm nông sản, bán các sản phẩm do chính người dân địa phương sản xuất ra, để tạo ra dấu ấn riêng chứ không nên sao chép những sản phẩm lưu niệm ở nơi khác mang về bán. Các gia đình có nghề truyền thống như làm tương, làm kẹo cần đầu tư, và tạo ra nhiều sản phẩm keo, những chai tương chất lượng hơn nữa để mang thương hiệu cho vùng quê Đường Lâm. Cần quy hoạch hợp lý các hộ gia đình sản xuất mặt hàng thủ công, nên có nhà trưng bày các sản phẩm mà do công đồng dân cư tạo ra. Sản phẩm thủ công cần tạo ra nét đặc trưng, và văn hóa cảnh quan vùng miền để lôi cuốn và hấp dẫn du khách thăm quan và mua sản phẩm.

Tận dụng thế mạnh của chính địa phương trong cửa hàng lưu niệm đó vừa là cách quảng bá sản phẩm nó vừa là cách tạo ra độc đáo riêng có của địa phương nơi đây, như sản phẩm lưu niệm từ rơm đây là một ý tưởng rất hay và rất mới, phù hợp với chiến lược phát triển du lịch cộng đồng tại Đường Lâm. Phát triển sản phẩm từ rơm đã giải quyết được ba vấn đề lớn đó là: Tạo ra sản phẩm lưu niệm mới phù hợp với đặc trưng cho Đường Lâm, và mang tính chất lưu niệm cho du khách, tạo thu nhập cho những người nông dân lúc nhàn rỗi và tận dụng được nguồn nhiên liệu sẵn có. Tuy nhiên nó chưa phát triển, tính thẩm mỹ của nó còn thấp, mặt trưng bày chưa được đẹp chính vì vậy nó chưa tạo ra hiệu quả.

Song song với việc phát triển sản phẩm du lịch mới, một số cảnh quan tại Đường Lâm cũng cần được cải tạo và xây dựng trên tiêu chí không làm ảnh đến kiến trúc nhà Cổ. Một số cảnh quan mà em đề xuất bao gồm:

Cảnh quan lũy tre làng: Lũy tre làng vốn là một nét văn hóa không thể thiếu ở hầu hết các làng quê bắc bộ. Ngày nay, do sự nới rộng của không gian cư trú và sự phát triển dân số nên lũy tre làng hầu như đã biến mất chung chung làng chỉ con sót lại, một số bụi tre. Trên cơ sở đó em đề xuất việc xây dựng (phục hồi) cảnh quan tre đẹp và độc đáo ở 2 khu ngoại vi làng Mông Phụ. Việc xây dựng cảnh quan này sẽ làm tăng thêm chất quê, tăng diện tích cây xanh tại Đường Lâm, tạo ra sức hút nhất định. ( khóa luận Giải pháp nâng cao hiệu quả phát triển du lịch cộng đồng )

Cảnh quan bến nước: Bến nước là hình ảnh không thể thiếu trong các bức tranh về làng quê Việt Nam, do đó xây dựng một bến nước mang tính tượng trưng sẽ đem lại nhiều cảm hứng cho du khách, hơn nữa bến nước này sau này sẽ là yếu tố kết hợp để cung cấp các sản phẩm du lịch liên quan đến câu cá và đánh bắt cá. Các làng tại Đường Lâm đều gần khu vực sông Tích, trong đó có một nhánh sông Tích nhỏ chảy qua Làng.Đây là điều kiện thuận lợi để xây dựng cảnh quan bến nước trong khu vực làng.

Liên kết làng cổ Đường Lâm với các điểm đến: Hiện tại, với vị trí tương đối thuận lợi của mình thì làng cổ Đường Lâm có thể có được những mối liên kết với các điểm khác nhau như Đồng Mô – Ngải Sơn, Ao Vua, Khoang Xanh, Suối Hai, Vườn quốc gia Ba Vì, CK9, cùng với đó liên kết quảng bá tạo dựng hình ảnh cho du lịch Đường Lâm để các khách du lịch quốc tế có các cuộc hành trình thăm quan Tây Bắc (Hòa Bình, Sơn La, Điện Biên) có thể ghé qua làng cổ trước khi tiếp tục cuộc hành trình.

3.2.2. Cải thiện cơ sở vật chất kĩ thuật, cơ sở hạ tầng

Hiện tại các cơ sở lưu trú ở Đường Lâm vẫn chưa đáp ứng đủ về chất lượng cho khách thăm quan. Du khách đến có lúc phải nghỉ đêm ở Thị xã Sơn Tây, không thuận lợi cho việc thăm quan du lịch. Do đó một trong những mục tiêu quan trọng là giải quyết được cơ sở lưu trú cho khách du lịch. Đó là tiền đề tạo ra những tour du lịch dài ngày và mang tính chất trải nghiệm, khám phá dành cho du khách. Thực tế ở làng cổ Đường Lâm không thể phát triển hệ thống cơ sở lưu trú một cách tràn lan cũng nhưkhông thể xây dựng được các cơ sở lưu trú, các khách sạn, các nhà nghỉ cao cấp trong khu vực làng cổ bởi nó được yêu tiên hàng đầu về công tác bảo tồn. Muốn tạo được cơ sở lưu trú cho khách du lịch, trước hết phải trung giải quyết vấn đề quy hoạch, giãn dân ra khỏi Đường Lâm. Chính vậy phải phát triển rải rác ra các làng phụ cận. Và để đáp ứng nhu cầu lưu trú của du khách qua đêm thì cần. Thu hút cộng đồng địa phương tham gia vào các hoạt động phát triển du lịch cộng đồng (homestay) bằng cách, lấy chính các phương tiện vật chất của chính người dân địa phương để phục vụ cho lưu trú của khách. Nhưng muốn nâng cao chất lượng dịch vụ lưu trú thì cần giúp cho cộng đồng địa phương cải thiện cơ sở vật chất vốn có của mình, để đảm bảo yếu tố tiện nghi cần thiết phục vụ cho du khách như: bàn, cốc, nhà cửa… phải vệ sinh sạch sẽ và ít nhất phải có các yếu tố đảm bảo cho khách được hưởng và thỏa mãn nhu cầu của mình,các trang thiết bị gia đình như tivi, máy nóng lạnh, chăn ga, gối đệm, internet,…các dụng cụ nấu ăn và phục vụ ăn uống cho khách du lịch và đặc biệt là khu vệ sinh…Có như vậy thì khách du lịch mới có mong muốn ở lại và sử dụng các dịch vụ của người dân.

Đối với các nhà hàng món ăn chú ý hướng dẫn người dân làm các món ăn đảm bảo vệ sinh sạch sẽ, làm món ăn truyền thống, mang hương vị của địa phương, với các món ăn phù hợp với hương vị của khách. Đôi khi họ không hợp món ăn địa phương thì mình phải biết cách chế biến món ăn phổ thông để cung cấp cho khách. Cần phát huy tối đa văn hóa ẩm thực địa phương, đặc biệt là các món ăn dân dã mang hương vị của người dân nơi đây và các món ăn đặc sản của vùng như: thịt quay đòn, gà mía, tương…Đồ uống thì các loại như nước chè, nước từ lá thuốc, rươu…

Cần phải đầu tư xây dựng thêm các khu dịch vụ phục vụ nhu cầu ăn uống, vui chơi giải trí, sinh hoạt của du khách. Có như vậy mới mang lại doanh thu cao hơn, đồng thời cũng giữ chân khách du lịch có thể ở lại lâu hơn với làng cổ Đường Lâm. ( khóa luận Giải pháp nâng cao hiệu quả phát triển du lịch cộng đồng )

Bố trí lắp đặt nhà vệ sinh sạch sẽ tại những trạm dừng nghỉ hợp lý trong lộ trình tham quan di sản.

Cần có một bản đồ chỉ dẫn khách vào tham quan khu di sản, lắp đặt thêm các biển chỉ dẫn với nội dung rõ ràng dễ hiểu.

Ngoài ra, cần tập trung vào việc xây dựng một bãi trông giữ các phương tiện vận chuyển cho các đoàn khách đến tham quan và du lịch tại làng cổ Đường Lâm. Tuy nhiên việc vận hành và quản lý bãi đỗ xe này sẽ do người dân làm chủ dưới sự điều hành và giám sát của Ban quản lý làng cổ Đường Lâm. Việc đầu tư cho người dân vay vốn mua các phương tiện vận chuyển. Sẽ đáp ứng nhu cầu của du khách du lịch sẽ trở nên dễ dàng, gọn nhẹ, đơn giản và làm hài lòng khách.

Cơ sở hạ tầng: Để thu hút đáp ứng nhu cầu và để nhằm mang lại cho khách du lịch những ấn tượng tốt đẹp về làng cổ Đường Lâm thì việc xây dựng cơ sở hạ tầng là hết sức cần thiết. Việc xây dựng này cần chủ yếu tập trung vào nâng cấp hệ thống đường bộ, nước sinh hoạt, trạm y tế, bãi đỗ xe, cây rút tiền…

Ngoài ra cần hoàn thiện thêm cơ sở hạ tầng như tu sửa hệ thống đường làng mặc dù nó làm bằng gạch nhưng không nên bê tông hóa làm mất đi vẻ đẹp cổ xưa của làng cổ.

3.2.3. Thu hút cộng đồng địa phương tham gia vào du lịch cộng đồng nâng cao chất lượng lao động

Cộng đồng địa phương có vai trò vô cùng quan trọng với sự phát triển của du lịch địa phương. Nếu không có sự tham gia của cộng đồng địa phương thì hoạt động du lịch khó mà diễn ra được. Đặc biệt là đối với loại hình du lịch cộng đồng thì sự tham gia của cộng đồng địa phương là yếu tố quyết định đến sự phát triển và hiệu quả cho loại hình du lịch này.Vì vậy, muốn nâng cao và phát triển các loại hình du lịch cộng đồng tại làng cổ Đường Lâm cần có chính sách thu hút cộng đồng địa phương tham gia. Cần chú ý đặc biệt đến lợi ích của các các thành viên trong cộng đồng để họ cung cấp những dịch vụ có chất lượng tốt và mang lại hiệu quả kinh tế cao. ( khóa luận Giải pháp nâng cao hiệu quả phát triển du lịch cộng đồng )

Ở Đường Lâm những người làm du lịch chủ yếu là người dân địa phương sống bằng nghề nông nghiệp. Khác với các điểm đến khác, du lịch làng cổ Đường Lâm có sự sự phụ thuộc rất lớn vào người dân địa phương: Người dân là người chủ sở hữu của làng cổ Đường Lâm vừa có thể đóng vai trò là những chủ nhân của di tích, họ còn đóng vai trò như là những nhà bảo tồn khi chính họ chứ không ai khác sẽ trực tiếp bảo vệ một công trình di sản hay những nét đẹp văn hóa. Để du lịch trở thành ngành nghề chính của họ thì các cơ quan chính quyền địa phương phải có những chính sách hỗ trợ, thông qua các khóa đào tạo và phát triển kĩ năng ban đầu cho họ. Đào tạo cho họ những kiến thức cơ bản về nghiệp vụ du lịch với những kiến thức đơn giản nhất để họ có thể tiếp thu và ứng dụng vào công việc. Tạo điều kiện cho họ có thể tham gia vào hoạt động du lịch. Nâng cao nghiệp vụ cho người dân tham gia du lịch cộng đồng như: Tăng cường đào tạo nghiệp vụ nấu ăn, ăn uống cho du khách, dọn phòng,vệ sinh, trang trí nhà ở và đón tiếp khách. Đào tạo về kỹ năng đón tiếp khách, đào tạo về thái độ của người phục vụ phải nhiệt tình, chu đáo, hiếu khách, và hành động đón tiếp khách để đảm bảo sự thân thiện đối với du khách.

Đào tạo đội ngũ kế cận: Cần có các chính sách khuyến khích cho con em trong địa phương học về chuyên ngành du lịch, hoặc gửi con em của người dân địa phương tới các trường học có đào tạo du lịch, và các tỉnh vùng lân cận, để học hỏi. Để sau này chính các thế hệ con em địa phương có thể về địa phương để làm việc và phục vụ cho chính quê hương mình cũng như là truyền đạt cho những người dân địa phương tại Đường Lâm.

Cần quan tâm tới việc đào tạo trình độ chuyên môn cũng như trình độ ngoại ngữ cho đội ngũ cán bộ, tạo điều kiện cho những người trẻ, cũng như là người dân tham gia làm du lịch nhằm tạo điều kiện có thể giao tiếp được với lượng khách quốc tế khi đến với làng.

Cử đội nhân viên quản lý, phục vụ đi học tập, nâng cao trình độ đón tiếp khách du lịch.

Cộng đồng địa phương tham gia du lịch nhưng bước đầu họ chưa có phương tiện khai thác tốt, lúc này chính quyền địa phương cần có những chính sách hỗ trợ phương tiện, vốn vay giúp họ đầu tư khai thác du lịch. Hỗ trợ kinh phí để người dân có vốn mở ra những quầy hàng lưu niệm phục vụ khách du lịch hay những dịch vụ khác trong du lịch. Hỗ trợ vốn cho người dân để họ có điều kiện mở các ki ốt bán hàng lưu niệm hoặc kinh doanh các dịch vụ du lịch khác… ( khóa luận Giải pháp nâng cao hiệu quả phát triển du lịch cộng đồng )

Miễn thuế kinh doanh năm đầu với một số hộ gia đình kinh doanh dịch vụ phục vụ khách. Hỗ trợ cho người dân vốn ưu đãi để họ cải thiện cuộc sống, có điều kiện làm tốt công tác vệ sinh nơi du lịch, không vứt rác bừa bãi làm ảnh hưởng đến môi trường sinh thái khu du lịch. Khi đời sống nâng cao thì con người trở nên văn minh hơn và khi họ thấy được lợi ích từ du lịch thì họ sẽ có ý thức bảo vệ môi trường và làm du lịch tốt hơn. Họ sẽ có ý thức tự giác bảo vệ khu du lịch sinh thái và góp phần tuyên truyền nhắc nhở du khách không làm ảnh hưởng đến môi trường khi tham quan du lịch.

Ban quản lý và chính quyền địa phương cần nên đưa ra những công việc mà người dân địa phương có thể làm nếu như tham gia vào hoạt động du lịch. Tổ chức làng sản xuất sản phẩm thủ công, đồ lưu niệm phục vụ du khách, cho họ tham gia các dịch vụ nhiều hơn nữa như: cho khách thuê phương tiện vận chuyển, hướng dẫn khách quy trình làm kẹo, làm tương, trồng rau, trồng lúa, phục vụ ăn uống, lưu trú là một cách thức tăng nguồn thu cho cư dân địa phương. Bên cạnh đó nên hỗ trợ người dân bán các sản phẩm như: tương, kẹo lạc,…để xây dựng được thương hiệu đến với các nước, và tạo chỗ đứng trên thị trường.

3.2.3.1. Nâng cao chất lượng lao động ( khóa luận Giải pháp nâng cao hiệu quả phát triển du lịch cộng đồng )

Nội dung đào tạo: Du lịch cộng đồng là hình thức du lịch hoàn toàn phụ thuộc vào người dân địa phương.Những trải nghiệm của du khách phụ thuộc vào chất lượng dịch vụ được cung cấp bởi các chính những người dân địa phương. Do đó, để có thể nâng cao chất lượng du lịch việc cần thiết là phải đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Giáo dục nâng cao hiểu biết về du khách, đây là nội dung đào tạo nhằm nâng cao hiểu biết của người dân về các đối tượng du khách khác nhau nhằm tổ chức tốt hơn công tác đón tiếp, phục vụ tạo ấn tượng tốt đẹp đối với du khách. Nội dung này còn bao gồm công việc tìm hiểu thị hiếu khách du lịch từ những quốc gia và vùng lãnh thổ khác nhau, cung cấp những nét đặc thù về truyền thống văn hoá của từng nước và vùng lãnh thổ, tìm hiểu sự mong đợi và thói quen của khách du lịch, tìm hiểu sở thích khác nhau(thanh niên, người già, những người đi du lịch theo gia đình, cá nhân và những người đi du lịch theo nhóm…).

Đào tạo về kỹ năng đón tiếp khách du lịch, phục vụ khách trong quá trình lưu trú, giới thiệu, hướng dẫn khách người dân địa phương cần được đào tạo về cách nói trong giao tiếp, thái độ và hành động đón tiếp khách du lịch, đảm bảo tính hài hoà, nồng nhiệt, an toàn và thân thiện đối với du khách.

Thái độ phục vụ chuyên nghiệp, nhiệt tình có quyết định đối với việc khách quay trở lại khu du lịch hay không, vì vậy trước hết phải thường xuyên kiểm tra bồi dưỡng người làm du lịch tại khu du lịch. Thái độ của người phục vụ phải nhiệt tình, chu đáo, hiếu khách, làm cho khách cảm thấy thoải mái và ấn tượng khi đến du lịch.

Cử đội nhân viên, quản lý, phục vụ đi học tập, nâng cao trình độ đón tiếp khách du lịch.

Chuyên môn nghiệp vụ chưa cao chưa đáp ứng được nhu cầu của du khách. Vì thế tỉnh Sơn Tây cần mở các khóa đào tạo nghề, cho các hộ dân trực tiếp tham gia. Hình thức là mở các lớp đào tạo ngắn hạn, kết hợp với các trung tâm đào tạo nghề nâng cao tay nghề phục vụ cho người dân địa phương.

Hướng dẫn người dân cách phục vụ ăn uống cho du khách. Nội dung này hướng dẫn cho các hộ gia đình tổ chức du lịch ở nhà dân kiến thức về địa điểm phục vụ ăn sáng tốt nhất cho du khách, cách muốn tìm hiểu về nhu cầu ăn uống của du khách và những yêu cầu đảm bảo vệ sinh trong bữa ăn của du khách. ( khóa luận Giải pháp nâng cao hiệu quả phát triển du lịch cộng đồng )

Hướng dẫn người dân về cách sắp đặt nội thất bên trong nhà nghỉ. Nội dung này chủ yếu cung cấp thông tin về các trang thiết bị cơ bản, những yêu cầu về giữ gìn vệ sinh gia đình như dọn dẹp và lau rửa thường xuyên giường, tường, trần nhà,cửa sổ, cửa ra vào, ánh sáng, đồ đạc trong nhà. Trang trí nhà nghỉ với màu sắc hài hoà, cân bằng với tổng thể. Phục vụ đặc biệt đối với du khách như: nước uống miễn phí cho du khách, cắm hoa tươi trong phòng cho du khách…

Đào tạo về cách phục vụ các dịch vụ cho khách du lịch. Nội dung này nhằm cung cấp kiến thức cho người dân đặc biệt là các chủ nhà lưu trú trong cách đối xử và chăm sóc du khách, kể cả những việc nhỏ nhặt như mượn xe đạp, cung cấp cho khách những thông tin về thông tin liên lạc, văn hoá và lịch sử của địa phương và những thông tin về quyền lợi và nghĩa vụ của chủ nhà và khách du lịch.

Đào tạo nội dung liên quan tới các quy định liên quan đến hoạt động lưu trú của du khách. Bao gồm những quy định chung như phòng cháy chữa cháy, kiểm tra khách du lịch và những quy định cụ thể đối với khách du lịch nhằm tạo điều kiện cho người dân nắm và thực hiện tốt quy định theo pháp luật.

Đào tạo về kinh doanh du lịch như trang bị cho người dân địa phương khả năng phân tích thị trường cung và cầu, xây dựng và cải thiện sản phẩm đáp ứng nhu cầu khách du lịch. Xây dựng vị trí sản phẩm trên thị trường, xác định mức giá phù hợp, ký kết hợp đồng hoặc quan hệ đối tác với các công ty du lịch và các đối tác liên quan…

Đào tạo ngoại ngữ, nhằm nâng cao trình độ ngoại ngữ cho người dân địa phương nhằm tạo điều kiện để họ có thể giao tiếp được với khách, đặc biệt là một số ngôn ngữ có thị trường khách hay đến thông dụng như: Anh, Pháp, Đức, Nhật,…Bên cạnh đó, còn cần phải mở các lớp nâng cao trình độ đối với những người đã có kiến thức về ngoại ngữ hoặc những người tham gia vào hoạt động hướng dẫn du lịch. Chính quyền địa phương có thể cử họ đi học các khóa học đào tạo về du lịch, nhằm nâng cao vốn ngoại ngữ. Từ đó học trở về địa phương và trở thành những hướng dẫn viên chuyên nghiệp.

Đào tạo về xúc tiến, quảng bá, nhằm giúp người dân biết cách xây dựng tài liệu phục vụ công tác xúc tiến, quảng bá về du lịch cộng đồng nơi đây như tờ gấp, sách, báo, sổ tay hướng dẫn du lịch…Đồng thời đưa ra những hình thức tuyên truyền cơ bản như cơ quan báo chí, nhà xuất bản, hãng lữ hành, văn phòng du lịch…

Có thể bạn quan tâm:

→  DỊCH VỤ NHẬN VIẾT KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP

3.2.3.2 Các hình thức đào tạo ( khóa luận Giải pháp nâng cao hiệu quả phát triển du lịch cộng đồng )

Đào tạo tại chỗ: Đây là hình thức đào tạo mà ban điều hành và các cơ quan, ban ngành có liên quan có thể mở các lớp học chuyên môn, nghiệp vụ phục vụ du lịch ngay tại nơi sinh sống của người dân thông qua việc mời Ban quản lý du lịch hay các chuyên gia có kinh nghiệm về các hội nghị, hội thảo tại địa phương để phổ biến cho người dân những kinh nghiệm và các thao tác về chuyên môn, nghiệp vụ du lịch du lịch cộng đồng.

Đào tạo thông qua việc gửi con em của người dân địa phương tới các trường học có đào tạo du lịch tại các tỉnh và vùng lân cận, đặc biệt là các trường có đào tạo du lịch ở Hà Nội. Đây là hình thức đào tạo kết hợp nhưng sẽ mang lại hiệu quả cao vì sau khi kết thúc khoá học các em có thể về địa phương để làm việc và phổ biến, truyền đạt cho những người dân địa phương. Như vậy việc tạo điều kiện cho các em đi học chuyên môn nghiệp vụ tại các trường có đào tạo chuyên môn sâu về du lịch không những giúp cho nghiệp vụ của chính bản thân các em mà còn nâng cao cho tất cả người dân khác.

Ban điều hành có thể kết hợp với Ban quản lý du lịch làng cổ Đường Lâm ký kết các hợp đồng với cơ sở đào tạo như Trường Đại Học Dân Lập Hải Phòng, Trường cao đẳng nghề Du Lịch, Trường Cao đẳng du lịch Hà Nội, Viện Đại Học Mở Hà Nội, Trường Đại Học Văn Hóa Hà Nội nhằm phối hợp phục vụ du lịch mở các lớp đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ cán bộ, tổ chức các lớp đào tạo ngắn hạn cho người dân, đào tạo các hướng dẫn viên tại điểm một cách chuyên nghiệp, bên cạnh đó, địa phương cũng nên có kế hoạch đào tạo người dân bản địa trở thành những hướng dẫn viên trực tiếp hướng dẫn tại làng cổ.

Cho người dân đi tham quan học tập tại các điểm có hoạt động du lịch cộng đồng phát triển như mô hình Du lịch cộng đồng ở SaPa và Mai Châu, Hội An…Khuyến khích các hộ dân học tập lẫn nhau, những hộ mới nên tham khảo kinh nghiệm của những hộ đã có kinh nghiệm phục vụ khách du lịch. Có thể tổ chức các buổi gặp mặt giữa các hộ dân trong huyện, thành phố nhằm trao đổi những bài học kinh nghiệm về việc cung cấp các sản phẩm phục vụ du lịch. Đồng thời nên giáo dục nâng cao trình độ dân trí, cách ứng xử của người dân địa phương đối với khách du lịch để có thể phát triển du lịch sinh thái.

Như vậy có đào tạo người dân địa phương thực hiện tốt kỹ năng phục vụ du lịch thì Du lịch cộng đồng tại làng cổ Đường Lâm mới có cơ hội phát triển lâu dài và bền vững. Chính điều này sẽ làm cho hoạt động du lịch nơi đây đưa ra những sản phẩm du lịch đặc sắc và phong phú từ đó người dân tăng thêm cơ hội có thêm việc làm và đời sống của người dân được nâng cao.

3.2.4. Đẩy mạnh xúc tiến quảng bá cho du lịch cộng đồng tại làng cổ Đường Lâm. ( khóa luận Giải pháp nâng cao hiệu quả phát triển du lịch cộng đồng )

Khi xây dựng một hình tượng du lịch cho Đường Lâm, cần đảm bảo đó là một hình tượng đơn giản, hấp dẫn và có tính phân biệt với các địa phương khác.

Đường Lâm có các lợi thế con người, lại có các di tích kiến trúc mang đậm nét truyền thống của làng quê Việt Nam. Do vậy để xây dựng hình tượng, Đường Lâm có thể sử dụng khẩu hiệu “Đường Lâm – nét đẹp xưa”, “ Đường Lâm – hành trình trở về nguồn cội”.

Cộng với việc xây dựng hình tượng địa phương bằng các hoạt động cụ thể thì Đường Lâm cần xây dựng một chiến dịch quảng bá hình tượng du lịch đó một cách rộng rãi.Ở đây, tác giả đề xuất việc tập trung quảng bá du lịch trên Internet. Bởi theo kết quả tìm hiểu về kênh truyên thông du khách tìm hiểu về du lịch Đường Lâm nhiều nhất đó là qua Internet (46% so với 13% qua tạp chí và 5% qua truyền hình, 36% còn lại là thông qua truyền miệng) .

Hiện nay, có rất nhiều website du lịch, trong đó có một website du lịch chính thức về Đường Lâm: duonglamtourist.com, em đề xuất một số thay đổi nhằm tăng tính hấp dẫn về nội dung và giao diện. Trang web cần có một giao diện đơn giản, dễ dàng sử dụng cùng với những hình ảnh đặc trưng về làng cổ Đường Lâm. Về phần nội dung, trang web cần nhấn mạnh hình tượng du lịch của Đường Lâm. Bên cạnh đó, trang web cung cấp những thông tin đầy đủ về những sản phẩm du lịch tại Đường Lâm (di tích lịch sử, di sản văn hóa, món tương truyền thống, cảnh quan thiên nhiên…). Những thông tin của làng Đường Lâm cần được cập nhật liên tục. Quan trọng hơn, trang web cần giới thiệu cho du khách những công ty du lịch đang khai thác tour tại Đường Lâm, giá thành và hình thức du lịch khi đi theo tour. Tiếp đó, duonglamtourist.com cần hoàn thiện khâu cung cấp các thông tin du lịch bằng nhiều thứ tiếng, liên kết với các trang web nổi tiếng như Google, MSN, Infoseek,…để du khách nước ngoài dễ tìm kiếm.Đó là một trong những bước quan trọng để cung cấp thông tin về Đường Lâm đến với nhiều người hơn, nhằm thu hút nhiều khách du lịch đến với Đường Lâm hơn.

Xúc tiến qua các hội chợ, hội nghị,hội thảo: Ban quản lý Làng cổ Đường Lâm cần xây dựng và thiết kế tờ rơi, tập gấp về mô hình du lịch ở đây hoặc lồng ghép giới thiệu trong những ấn phẩm, tài liệu tuyên truyền, quảng bá chung và đem phân phát cho du khách du lịch tại các hội chợ, hội thảo và các hội nghị về du lịch. Tuy nhiên, những ấn phẩm này cũng cần được dịch ra nhiều thứ tiếng nhằm thu hút khách du lịch từ các nước.

Quảng bá qua các phương tiện thông tin đại chúng: Đây là hình thức quảng bá thông qua việc làm phim quảng bá phát trên đài truyền hình trong nước và ngoài nước, viết bài, ảnh, phóng sự đăng tải trên báo chí trung ương và địa phương trong nước và ngoài nước. Viết các bài giới thiệu trên các tạp chí chuyên đề du lịch như Tạp chí du lịch Việt Nam.

Quảng cáo qua chính du khách: Khi Du lịch cộng đồng phát triển, du khách sẽ được sinh hoạt và giao lưu trực tiếp với chính cộng đồng người dân nơi đây những ấn tượng để lại thường sâu đậm và đặc biệt trong tâm trí du khách. Nếu cộng đồng dân cư làm tốt công tác phục vụ du lịch và để lại ấn tượng tốt cho du khách thì chính du khách sẽ kể lại những trải nghiệm quý báu của bản thân họ cho người thân, bạn bè đồng nghiệp hoặc trên những trang web về du lịch. Đây có thể là một kênh thông tin hữu hiệu và thực tế nhất đối với công tác tuyên truyền và quảng bá của Ban quản lý.

3.3. Các giải pháp khai thác du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn và bảo vệ môi trường du lịch

3.3.1. Bảo tồn nhà cổ ( khóa luận Giải pháp nâng cao hiệu quả phát triển du lịch cộng đồng )

Hiện nay vấn đề bất cập nhất là sự thiếu vốn, sự xuống cấp, không gian sống chật hẹp, khiến việc bảo tồn còn gặp nhiều khó khăn. Công tác bảo tồn các giá trị kiến trúc nhà cổ – đá ong dù đã được đưa ra thảo luận từ lâu nhưng vẫn chưa đem đến kết quả.

Việc phải bảo tồn các giá trị của tất cả các ngôi nhà cổ tại Đường Lâm tuy sẽ tốn rất nhiều thời gian và kinh phí. Tuy nhiên đó là cách tốt nhất để có thể lưu giữ lại đầy đủ nhất các giá trị đặc sắc về kiến trúc cổ tại Đường Lâm. Chính quyền địa phương có thể trài dài thời gian để bảo tồn từng phần của làng cổ và giảm thiểu các chi phí phát sinh trong cùng một lúc. Việc bảo tồn các giá trị của tất cả những ngôi nhà cổ sẽ được ủng hộ của người dân và người dân cũng sẽ sẵn sàng tham gia vào công tác bảo tồn chính những giá trị trong ngôi nhà của họ.

Với ý tưởng như trên,tác giả đề xuất phương án bảo tồn với các bước tiến hành bảo tồn các ngôi nhà cổ như sau:

Bước một: Phân loại nhà cổ: Liệt kê tất cả các hộ có nhà đá ong, phân loại các hộ theo mức độ hư hại (đối với các nhà cổ bị hư hại) và mức độ cấp bách (đối với các hộ có nhu cầu tái cấu trúc nhà đá ong vì lí do nhân khẩu)

Bước hai: Đưa ra các mức hỗ trợ: Hỗ trợ về tiền cho các hộ có nhà cổ, tùy theo mức độ hư hại của công trình. Với số tiền đó các gia đình sẽ có thêm một khoản tiền để tu sửa lại một phần của ngôi nhà. Tuy nhiên cần phải hướng dẫn người dân để giữ gìn những giá trị vốn có của ngôi nhà.

Bước ba: Đối với các hộ dân cứ thuộc tình trạng nguy cấp, cần được hỗ trợ kịp thời, cần kết hợp hỗ trợ kinh tế với cử cán bộ, chuyên gia đến tận nơi, khảo sát cụ thể để hướng dẫn cách thức bảo tồn nhà cổ, hướng dẫn tái cấu trúc tạo không gian rộng rãi hơn nhưng không phá vỡ sự kiến trúc nhà cổ, đồng thời hướng dẫn người chủ hộ, tạo cơ hội nhiều hơn cho họ tận dụng không gian kiến trúc cổ sẵn có của gia đình mình để tạo ra sản phẩm du lịch dựa vào cộng đồng. ( khóa luận Giải pháp nâng cao hiệu quả phát triển du lịch cộng đồng )

Đối với các hộ còn lại: sử dụng các buổi sinh hoạt cộng đồng để tiến hành hướng dẫn người dân chọn ra sản phẩm du lịch dựa vào cộng đồng phù hợp với mình, đồng thời hướng dẫn họ cách thức bảo tồn nhà cổ của chính mình với những phương pháp đơn giản.

Cần ưu tiên hỗ trợ tái định cư cho những gia đình có nhà cổ thuộc tình trạng nguy cấp và những gia đình có quá đông thành viên đang sinh sống trong ngôi nhà cổ. Qua đó sẽ dễ dàng hơn trong việc trùng tu, bảo tồn nhà cổ. Điều đó cũng giải quyết những vấn đề bức xúc của người dân về vấn đề không được xây dựng mới nhà cửa, vừa có thêm không gian cổ kính của các nhà cổ để làm chỗ nghỉ chân cho du khách. Làm giảm số lượng người sinh sống trong những ngôi nhà cổ là một cách khá hữu hiệu nhằm sự giảm sự tác động trực tiếp đến những giá trị kiến trúc cổ, qua đó nâng cao hiệu quả bảo tồn các nhà cổ.

Cần huy động các nguồn đầu tư, học tập các kinh nghiệm bảo tồn của những quốc gia trên thế giới.

Tuy nhiên, khi tổ chức giãn dân các gia đình có nhà cổ vẫn phải cam kết là có một số lượng nhỏ thành viên trong gia đình phải ở lại nhà cổ để tiếp tục sinh sống và gìn giữu những giá trị của ngôi nhà. Điều này rất cần thiết do số lượng nhà cổ tại Đường Lâm là quá lớn, nếu các gia đình có nhà cổ lại chuyển hết ra các khu tái định cư để sinh sống thì rất khó để có nguồn nhân lực tham gia việc bảo tồn những ngôi nhà cổ.

3.3.2. Bảo tồn các di tích lịch sử

Đối với các di sản văn hóa và các công trình kiến trúc cổ, cần phải tiến hành lưu giữ và bảo tồn ngay với những công trình đang xuống cấp nghiêm trọng. Việc cần thiết nhất là thật hạn chế làm mới lại các công trình kiến trúc cổ.

Các công trình kiến trúc công trình kiến trúc cổ, cần phải tiến hành lưu giữ và bảo tồn ngay với những công trình đang xuống cấp nghiêm trọng.

Cần lập những đánh giá cụ thể về tình trạng các khu di tích trong vùng, đặc biệt là về tình hình xuống cấp của những di tích. Từ đấy có những biện pháp như đầu tư kinh phí để khắc phục kịp thời các tình trạng nghiêm trọng của di tích. Cần có những kế hoạch rõ ràng trước khi đầu tư tiền để bảo tồn các công trình kiến trúc cổ để tránh gây lãng phí và ảnh hưởng đến các giá trị văn hóa vốn có. Để làm được chính quyền địa phương cần phải cải cách lại cơ chế quản lý di tích cho phù hợp, hạn chế quan liêu.

Cụ thể, cần tìm hiểu rõ niên đại của các công trình, nghiên cứu lối kiến trúc xây dựng. Qua đó, có những đánh giá chính xác trong công tác bảo tồn, tôn tạo. Sau đó cần kết hợp với những chuyên gia trong việc trùng tu các di tích cổ, họ chính là những người chuyên nghiệp, có khả năng để có thể tôn tạo lại khu di tích mà vẫn giữ được các nét giá trị phi vật thể của di tích.

Các công tác nhằm nâng cao việc quản lý các di tích cũng rất quan trọng. Chính quyền địa phương phảicó những văn bản quy phạm để xử lý những trường hợp gây ảnh hưởng đến khu di tích. Phải xây dựng đội ngũ bảo vệ những khu di tích từ chính cộng đồng người dân địa phương.

3.3.3. Bảo tồn và phát triển các giá trị văn hóa phi vật thể ( khóa luận Giải pháp nâng cao hiệu quả phát triển du lịch cộng đồng )

Đường Lâm là nơi vẫn còn gìn giữ được rất nhiều những đặc trưng văn hóa truyền thống của làng quê đồng bằng Bắc Bộ. Những giá trị văn hóa đó chính là những lợi thế to lớn của Đường Lâm trong việc phát triển du lịch dựa vào cộng đồng.

Địa phương cần có những chính sách để lưu giữ những lễ hội truyền thống tại địa phương. Cần có những kế hoạch tổ chức các lễ hội một cách chuyên nghiệp, đồng thời có những kế hoạch quảng bá hình ảnh của lễ hội tại Đường Lâm. Đồng thời có những kế hoạch quản lý, các hoạt động trong lễ hội một cách chặt chẽ để không làm biến tướng hình ảnh lễ hội truyền thống.

Chính quyền địa phương cần có những biện pháp để bảo tồn các làng nghề truyền thống như: Nghề sản xuất tương, nghề làm chè lam, nghề làm kẹo lạc, kẹo dồi. Những ngành nghề này cần được giúp đỡ để xây dựng được chỗ đứng trên thị trường, có thị trường tiêu thụ, và tạo thu nhập thì mới hi vọng bảo tồn các làng nghề truyền thống này được.

Cần kiểm kê, lên danh sách những tấm bia đá, bia thư lưu giữu những thông tin về lịch sự của Đường Lâm. Đó là những tài liệu lịch sử vô giá cần phải được bảo tồn ngay lập tức. Lên kế hoạch lưu giữu và bảo tồn những cổ vật đó. Tuy nhiên, vẫn cần phải ghi chép, dịch lại những gì được viết trong những tấm bia đá,bia thư. Qua đó, đưa những giá trị văn hóa đó đến với công chúng để họ có thể tìm hiểu về những giá trị văn hóa của Đường Lâm.

3.3.4. Bảo vệ môi trường du lịch ( khóa luận Giải pháp nâng cao hiệu quả phát triển du lịch cộng đồng )

Việc khai thác tài nguyên không chỉ là trước mắt mà còn tính đến lâu dài, cho nên việc bảo vệ môi trường không chỉ là sự quan tâm của các nhà quản lý mà phải có sự quan tâm của người dân địa phương. Do vậy, ngoài việc nghiêm cấm vứt rác, xả rác bừa bãi, chặt cây, lấy củi,…thì việc tổ chức các lớp giáo dục môi trường, giáo dục công cộng cho người dân là hết sức cần thiết.

Để hạn chế những tác động có hại có thể xảy ra với môi trường tự nhiên và nhân văn do hoạt động du lịch mang lại cần xây dựng các chương trình du lịch kết hợp với bảo vệ môi trường văn hoá tự nhiên. Cộng đồng địa phương cần nhận thức rõ giá trị của tài nguyên du lịch tự nhiên và nhân văn đối với sự phát triển du lịch cũng như cảnh quan chung, văn hoá cộng đồng, bản sắc địa phương của chính họ. Do đó cần xây dựng nội quy tham quan và quy tắc ứng xử cho khách du lịch, cho các đơn vị lữ hành, các đối tượng tham gia cung ứng dịch vụ du lịch để đảm bảo khai thác tài nguyên du lịch một cách bền vững, trên cơ sở bảo tồn và phát huy lâu dài nguồn tài nguyên phục vụ du lịch và văn hoá xã hội cộng đồng. Cần có các phương án tối ưu để xử lý chất thải do khách du lịch tạo ra khi tham quan làng cổ. Chú trọng đào tạo nhân viên, các chuyên gia du lịch những kiến thức về bảo vệ môi trường, cấm chặt phá rừng, khai thác động thực vật bừa bãi…Cần tổ chức nghiên cứu điều tra thường xuyên nguồn tài nguyên tự nhiên vốn có để xác định tiềm năng, giá trị của Vườn về mặt du lịch sinh thái. Sau khi có kết quả, số liệu điều tra đầy đủ, sẽ hoạch định đề ra các biện pháp phát triển du lịch hài hoà với quy hoạch phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường.

TIỂU KẾT CHƯƠNG 3

Chương 3 nêu ra các định hướng để phát triển du lịch cộng đồng tai Làng Cổ Đường Lâm. Bên cạnh đó tác giả cũng đưa ra một số giải pháp và một số đề xuất ý kiến của các nhân vềphát triển du lịch cộng đồng tại Đường Lâm. Các giải pháp để thực hiện rất đa dạng bao gồm các giải pháp trước mắt và giải pháp lâu dài như: Giải pháp về phát triển sản phẩm đặc thù, đa dạng hóa sản phẩm dịch vụ, cải thiện cơ sở vật chất kỹ thuật du lịch- cơ sở hạ tầng, thu hút công đồng địa phương tham gia vào du lịch cộng đồng. Nâng cao trình độ hướng dẫn viên, đẩy mạnh xúc tiến quảng bá du lịch cộng đồng Đường Lâm, các giải pháp khai thác du lịch cộng đồng gắn vơi bảo tồn và bảo vệ môi trường du lịch. Tất cả các định hướng, và giải pháp trên cần được thực hiện đồng bộ và có sự phối hợp chặt chẽ của các bên tham gia du lịch.

KẾT LUẬN ( khóa luận Giải pháp nâng cao hiệu quả phát triển du lịch cộng đồng )

Sau khi nghiên cứu và đánh giá các tiềm năng, thực trạng và các giải pháp phát triển du lịch cộng đồng tại Làng cổ Đường Lâm, Hà Nội.  Việc nâng cao năng lực, quản lý,thu hút cộng đồng địa phương tham gia làm du lịch, góp phần cải thiện kinh tế địa phương, giáo dục người dân, khách du lịch về bảo vệ môi trường tự nhiên là điều vô cùng cần thiết.

Làng cổ Đường Lâm, Hà Nội là một ngôi làng cổ có tiềm năng về các giá trị tự nhiên và nhân văn vô cùng phong phú và đa dạng. Tuy nhiên hiện nay phát triển du lịch cộng đồng tại làng cổ Đường Lâm trong quá trình khai thác phục vụ du lịch chưa được quy hoạch cụ thể để phát huy hết vai trò của cộng đồng cũng như chưa tận dụng hết tiềm năng du lịch vốn có, chưa tạo được sự đa dạng hóa sản phẩm, chất lượng sống của người dân chưa thực sự đảm bảo, phát triển chưa tương xứng với mảnh đất này. Cần có những biện pháp quảng bá để thu hút sự chú ý của báo giới, thông tin đại chúng cũng như các nhà quản lý, thiết kế tour của công ty du lịch, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực…nhằm thúc đẩy phát triển du lịch cộng đồng ở Đường Lâm.

Hiện trạng về cơ sở vât chất kỹ thuật du lịch và cơ sở hạ tầng phục vụ du lịch còn thiếu, chưa đáp ứng được nhu cầu của khách như dịch vụ lưu trú, dịch vụ ăn uống…đặc biệt vào dịp khách đến đông không có nhiều nhà cổ để khách lưu trú qua đêm, dịch vụ ăn uống còn hạn chế nếu khách không đặt trước cơm trưa thì du khách khó tìm được quán cơm gần làng cổ. Các dịch vụ bổ sung như vui chơi giải trí, cho thuê phương tiện thăm quan cũng còn rất ít. Do đó chính quyền địa phương và thành phố cần tiếp tục đầu tư phát triển cơ sở vật chất kỹ thuật du lịch và cơ sở hạ tầng phù hợp để đảm bảo phục vụ nhu cầu của du khách. Tuy nhiên, việc nâng cấp và xây dựng mới những cơ sở này vẫn phải đảm bảo tính hợp lý, hài hòa với phong cảnh của làng. ( khóa luận Giải pháp nâng cao hiệu quả phát triển du lịch cộng đồng )

Bên cạnh các biện pháp đưa ra như cải thiện cơ chế chính sách đầu tư, cơ sở vật chất kỹ thuật, nâng cao chất lượng sản phẩm, đa dạng hóa sản phẩm du lịch, nâng cao năng lực và trình độ của đội ngũ cán bộ hoạt động trong ngành du lịch, thu hút sự tham gia của cộng đồng địa phương, các giải pháp gắn với bảo tồn và bảo vệ môi trường…thì cần có những biện pháp nghiên cứu tiếp nhằm góp phần cho các hoạt động phát triển du lịch cộng đồng tại làng cổ Đường Lâm hoàn chỉnh hơn.

Các bạn có thể tham khảo thêm:

→ khóa luận tốt nghiệp: Nâng cao phát triển du lịch cộng đồng