Trong quá trình nghiên cứu và thực hiện đề tài khóa luận tốt nghiệp “Khóa luận: Giải pháp thanh toán xuất nhập khẩu Công ty UNIMEX, mình nhận thấy rằng đề tài không chỉ giúp bản thân vận dụng hiệu quả những kiến thức đã học vào thực tế mà còn góp phần củng cố, mở rộng hiểu biết và tích lũy kinh nghiệm quý báu cho công việc và chuyên môn sau này. Với mong muốn hỗ trợ các bạn sinh viên đang trong quá trình học tập và làm khóa luận, mình xin chia sẻ đề tài khóa luận tốt nghiệp: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện hoạt động thanh toán xuất nhập khẩu của công ty trong thời gian tới này như một tài liệu tham khảo hữu ích, hy vọng sẽ phần nào giúp các bạn định hướng tốt hơn khi nghiên cứu các vấn đề liên quan đến công tác đào tạo nguồn nhân lực trong doanh nghiệp.
I/ Định hướng hoạt động Xuất nhập khẩu của công ty trong thời gian tới:
Căn cứ vào Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố Hà Nội lần thứ XIII và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Liên hiệp Công ty lần thứ VII, nhiệm vụ cơ bản của kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội 5 năm 2021-2025 và những năm tiếp theo, mục tiêu – phương hướng phát triển kinh doanh của Công ty Trách nhiệm hữu hạn Nhà nước một thành viên Xuất nhập khẩu và đầu tư Hà Nội trong giai đoạn tới là:
- Phát triển sản xuất kinh doanh, đẩy mạnh đầu tư khai thác các cơ sở vật chất phong phú của các công ty, nhằm chuyển hoá những giá trị tiềm tàng đang có ở các công ty thành vốn tiền tệ, để tập trung sử dụng phát triển mạnh mẽ sản xuất – kinh doanh xuất nhập khẩu và đẩy mạnh quá trình hội nhập kinh tế quốc tế.
- Trong kinh doanh xuất khẩu, chú trọng phát triển xuất khẩu trực tiếp, tập trung vào các mặt hàng có tiềm năng và kim ngạch lớn như: gạo, sắn lát, chè, hạt tiêu, thủy hải sản… đồng thời không ngừng nâng cao tỷ trọng xuất khẩu các mặt hàng thủ công mỹ nghệ.
- Trong kinh doanh nhập khẩu, chỉ thực hiện các hợp đồng có độ an toàn vốn cao.
- Song song với việc tăng trưởng các thị trường đã có, tích cực đẩy mạnh các hoạt động xúc tiến thương mại nhằm khai thác thêm các thị trường và mặt hàng mới.
Đẩy mạnh công nghệ tin học phục vụ công nghệ hiện đại hoá hoạt động kinh doanh, quản trị dữ liệu trong doanh nghiệp. Xác định vị trí của công nghệ là đòn bẩy của sự phát triển, là chìa khoá mở cánh cửa hội nhập với cộng đồng, bạn bè thế giới. Hiện đại hoá công nghệ theo hướng:
Củng cố và tăng cường các cơ sở hạ tầng tin học trong công ty theo kịp trình độ thế giới. Thực hiện trang thiết bị hiện đại, đồng bộ mạng tin học trong nội bộ công ty và toàn Liên hiệp nhằm nâng cao chất lượng làm việc, giảm chi phí lao động tạo ra đồng thời đem lại hiệu quả công việc cao, phục vụ kịp thời cho yêu cầu quản lý của công ty.
- Tổ chức và phân định rõ chức năng nghiệp vụ của các bộ phận theo quan điểm chuyên môn hoá.
- Tập trung quản lý vốn, quản lý thông tin về khách hàng để có thể cung cấp thông tin chính xác, kịp thời phục vụ cho công tác chỉ đạo điều hành. Khóa luận: Giải pháp thanh toán xuất nhập khẩu Công ty UNIMEX.
Xây dựng chính sách đào tạo nguồn nhân lực để không ngừng phát triển đội ngũ cán bộ – nhân tố quyết định mọi sự thành công theo các định hướng sau:
Có chương trình biện pháp cụ thể để đào tạo và đào tạo lại nhằm nâng cao trình độ chuyên môn, năng lực điều hành của cán bộ quản lý, năng lực công tác nghiệp vụ của cán bộ kinh doanh, viên chức nghiệp vụ, nhất là những cán bộ hiện đang đảm nhiệm những mặt nghiệp vụ mới.
Tổ chức đào tạo có trọng điểm theo những tiêu chuẩn nhất định đối với những cán bộ trong quy hoạch, có tâm huyết với nghề nghiệp… để tạo lập đội ngũ cán bộ nòng cốt cho công ty. Có giải pháp bố trí, sắp xếp đội ngũ cán bộ hiện có nhằm phát huy hết sức mạnh của mỗi người và của mọi người. Phải trên cơ sở yêu cầu của công việc, khả năng của cán bộ để bố trí đúng người đúng việc.
Đổi mới công tác quản trị và điều hành. Quản trị và điều hành mọi hoạt động của công ty phải trên cơ sở chấp hành các văn bản pháp quy của Nhà nước, bổ sung, chỉnh sửa… đảm bảo đủ và đúng để cấp dưới cùng thực hiện.
Nâng cao hiệu lực hoạt động của cơ quan kiểm soát trực thuộc Hội đồng quản trị cũng như hệ thống kiểm soát nội bộ, đảm bảo mọi hoạt động của hệ thống phải được soát xét cả trước và sau khi thực hiện nhằm đảm bảo các hoạt động đi đúng hành lang pháp lý cho phép, bảo vệ được tài sản của Nhà nước.
Để hoạt động thanh toán xuất nhập khẩu có những đóng góp đáng kể vào sự phát triển của công ty trong tương lai thì phải có những định hướng phát triển gắn liền với phương hướng hoạt động của toàn Liên hiệp.
Thứ nhất, thực hiện nghiêm chỉnh các cam kết với nước ngoài tôn trọng tính bình đẳng và thông lệ quốc tế.
Thứ hai, thường xuyên theo dõi tình hình và diễn biến thị trường trong và ngoài nước liên quan đến hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu, để khi cần thiết phải có những phản ứng, đối sách kịp thời nhằm giải toả những thông tin sai lệch, ngăn chặn những cảm nhận xấu trong cộng đồng quốc tế, thận trọng trong các nghiệp vụ kinh doanh đối ngoại nhằm hạn chế tối đa rủi ro có thể xảy ra.
- Phấn đấu thực hiện các chỉ tiêu cơ bản sau:
- Kim ngạch xuất nhập khẩu tăng bình quân hàng năm từ 16-18%.
- Doanh thu tăng bình quân hàng năm 10%.
- Bảo toàn vốn và kinh doanh có lãi.
- Nộp ngân sách Thành phố tăng bình quân hàng năm 5%.
- Đảm bảo thu nhập cho người lao động năm sau cao hơn năm trước, tuỳ theo năng suất lao động và hiệu quả kinh doanh. Phấn đấu thu nhập bình quân đầu người tăng 10%.
II/ Giải pháp hoàn thiện hoạt động thanh toán xuất nhập khẩu của công ty: Khóa luận: Giải pháp thanh toán xuất nhập khẩu Công ty UNIMEX.
1/ Nhóm giải pháp mang tính chiến lược:
1.1/ Tăng cường hoàn thiện kế hoạch chiến lược kinh doanh Xuất nhập khẩu:
Kế hoạch hoá chiến lược kinh doanh Xuất nhập khẩu là quá trình phân tích, nhận định các nguồn lực bên trong và bên ngoài doanh nghiệp để đưa ra chiến lược nhằm tiến hành một cách có hệ thống các khâu trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp trong suốt thời gian dài.
Hoàn thiện kế hoạch chiến lược kinh doanh Xuất nhập khẩu bao hàm nội dung xây dựng chiến lược, thực hiện chiến lược, giám sát và điều chỉnh chiến lược kinh doanh.Với ý nghĩa này, chiến lược kinh doanh Xuất nhập khẩu giúp doanh nghiệp định hướng được mục tiêu, cơ cấu tối ưu nguồn lực để đạt được mục tiêu đó, đồng thời công tác giám sát luôn được chú trọng, từ đó ổn định bạn hàng, ổn định thị trường, luôn chủ động trong hạn chế phòng ngừa tối đa rủi ro, tổn thất có thể xảy ra trong quá trình thực hiện hợp đồng Xuất nhập khẩu đặc biệt là khâu thanh toán.
1.2/ Xây dựng hệ thống kênh thông tin cập nhật nhằm xử lý kịp thời và có hiệu quả trước những biến động của giá cả, thị trường.
Để làm được điều này, công ty cần xây dựng hệ thống thông tin ở cả hai cấp:
Cấp doanh nghiệp: công ty cần giải quyết ba vấn đề:
- Thu hút được nhân viên có trình độ chuyên môn cao, biết thu thâp, khai thác, tổng hợp, phân tích và xử lý thông tin.
- Trang bị máy móc thiết bị, công nghệ cho thu thập, lưu trữ, xử lý thông tin.
- Hoàn thiện cơ chế quản lý, điều hành về thu thập tìm kiếm và bảo mật thông tin.
- Cấp ngành hàng: công ty cần tham gia vào các hiệp hội ngành hàng để tạo ra sự liên kết thông tin giữa các công ty cùng ngành.
Ngoài ra, trước khi đàm phán, kí kết , tiến hành giao dịch tại một khu vực thị trường, công ty nên sử dụng các dịch vụ tư vấn để có những thông tin cần thiết về thị trường và tham khảo ý kiến các chuyên gia về khu vực thị trường đó. Qua đó, công ty có thể biết được yếu tố nào là quan trọng với đối tác, phía Việt nam hay mắc phải những sai lầm gì, quy định về luật pháp của thị trường đó ra sao. Biện pháp này rất hữu hiệu trong phòng tránh, hạn chế rủi ro, tổn thất.
2/ Nhóm giải pháp mang tính nghiệp vụ: Khóa luận: Giải pháp thanh toán xuất nhập khẩu Công ty UNIMEX.
2.1/ Lựa chọn các điều kiện Thanh toán quốc tế trong hợp đồng mua bán ngoại thương:
Để hoạt động thanh toán quốc tế đạt hiệu quả cao, công ty nên có những biện pháp đề phòng ngay từ những khâu ban đầu là đàm phán và ký kết hợp đồng. Vì vậy, việc lựa chọn các điều kiện thanh toán trong hợp đồng là hết sức quan trọng.
- Điều kiện phương thức thanh toán:
Trong hoạt động xuất nhập khẩu, thanh toán quốc tế là khâu kết thúc của quá trình giao dịch mua bán hàng hóa dịch vụ trong phạm vi quốc tế. Đối với hoạt động xuất khẩu, thanh toán quyết định trực tiếp đến khả năng thu hồi tiền hàng của doanh nghiệp. Vì vậy, trong hoạt động thanh toán quốc tế, công ty cần hết sức thận trọng trong việc lựa chọn và phân loại khách hàng theo từng loại hình kinh doanh xuất nhập khẩu để từ đó lựa chọn và áp dụng phương thức thanh toán một cách thích hợp nhất.
Đối với khách hàng quan hệ làm ăn lần đầu, công ty nên áp dụng phương thức thanh toán tín dụng chứng từ để đảm bảo an toàn và hạn chế rủi ro trong thanh toán.
Đối với những bạn hàng có uy tín trên thị trường và đã có quan hệ làm ăn lâu dài, công ty nên áp dụng phương thức thanh toán chuyển tiền hoặc nhờ thu để tiết kiệm chi phí và thời gian.
Với những khách hàng mà công ty có quan hệ làm ăn thường xuyên, hoạt động giao hàng được thực hiện theo chu kỳ, đối với hàng gia công, hàng đổi hàng công ty nên lựa chọn phương thức tín dụng chứng từ nhưng sử dụng loại thư tín dụng đặc biệt như thư tín dụng tuần hoàn hoặc thư tín dụng đối ứng để tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện hợp đồng , tiết kiệm thời gian, chi phí cho công ty và đối tác. Khóa luận: Giải pháp thanh toán xuất nhập khẩu Công ty UNIMEX.
Đối với các lô hàng được mua bán qua trung gian hay chuyển khẩu, công ty nên áp dụng phức tín dụng chứng từ có sử dụng tín dụng thư giáp lưng hoặc tín dụng thư chuyển nhượng.
Đối với sản phẩm là thực phẩm, hàng nông sản hay thủy hải sản… là những sản phẩm nhanh bị hư hỏng lại có trị giá lớn, công ty nên yêu cầu người nhập khẩu mở thư tín dụng dự phòng để đảm bảo việc thực hiện hợp đồng của cả hai bên xuất và nhập.
- Điều kiện tiền tệ:
Trong thanh toán, công ty nên lựa chọn một đồng tiền tương đối ổn định, là ngoại tệ mạnh như đồng USD và đồng EURO để hạn chế rủi ro trong việc tăng giảm tỷ giá của đồng tiền. Mặt khác, cần quy định trong hợp đồng cách xử lý khi giá trị đồng tiền đó biến động. Trong 5 điều kiện đảm bảo hối đoái sau: điều kiện đảm bảo vàng; điều kiện đảm bảo ngoại hối; điều kiện đảm bảo theo “rổ” tiền tệ; điều kiện đảm bảo căn cứ vào tiền tệ quốc tế: SDR, ECU (hay EURO); điều kiện đảm bảo căn cứ vào sự biến động của giá cả thì công ty nên áp dụng điều kiện đảm bảo ngoại hối vì đây là cách quy định được áp dụng phổ biến nhất hiện nay.
Trong hầu hết các hợp đồng mua bán ngoại thương, công ty và đối tác thường quy định đồng tiền tính toán và đồng tiền thanh toán là một loại tiền, nếu trong trường hợp đồng tiền mà hai bên lựa chọn không phải là ngoại tệ mạnh thì trong hợp đồng cần xác định tỷ giá giữa đồng tiền đó với một đồng tiền khác (thường là đồng tiền tương đối ổn định). Đến khi trả tiền, nếu tỷ giá đó thay đổi thì giá cả hàng hóa và tổng trị giá hợp đồng phải được điều chỉnh lại một cách tương ứng. Còn trong một số ít hợp đồng, hai bên quy định đồng tiền tính toán và đồng tiền thanh toán là hai đồng tiền khác nhau thì khi trả tiền, hai bên cần căn cứ vào tỷ giá giữa đồng tiền tính toán và đồng tiền thanh toán để tính ra số tiền phải trả là bao nhiêu.
Tuy nhiên, trong hai cách đảm bảo ngoại hối này, công ty và đối tác cần chú ý tới vấn đề tỷ giá lúc thanh toán căn cứ vào tỷ giá nào. Thường là lấy tỷ giá trung bình giữa tỷ giá cao và tỷ giá thấp vào ngày hôm trước hôm trả tiền. Nếu trong trường hợp hai đồng tiền cùng sụt giá một mức độ như nhau thì điều kiện đảm bảo ngoại hối này mất tác dụng, nhưng trên thực tế trường hợp này hiếm khi xảy ra.
- Điều kiện thời gian thanh toán: Khóa luận: Giải pháp thanh toán xuất nhập khẩu Công ty UNIMEX.
Để xây dựng được mối quan hệ làm ăn tốt với các bạn hàng quốc tế, điều kiện về thời gian thanh toán cần được công ty áp dụng linh hoạt hơn nữa trong quá trình thanh toán. Tùy theo từng bạn hàng, công ty nên lựa chọn điều kiện về thời gian thanh toán cho phù hợp: trả tiền trước, trả tiền ngay, trả tiền sau. Đối với khách hàng quan hệ làm ăn lần đầu, công ty nên áp dụng thời gian thanh toán trả tiền trước, trả tiền ngay hoặc thời gian thanh toán toán hỗn hợp để đảm bảo an toàn và hạn chế rủi ro trong thanh toán. Đối với những bạn hàng có uy tín trên thị trường và đã có quan hệ làm ăn lâu dài, công ty nên tạo điều kiện ưu đãi cho đối tác như áp dụng thời gian thanh toán trả tiền sau. Công ty có thể xem xét áp dụng một số hình thức thời gian thanh toán khá phổ biến hiện nay như: giao chứng từ trả tiền ngay- CAD (cash against document) và hình thức giao hàng trên phương tiện vận tải trả tiền ngay-COD (cash on delivery). Sử dụng hình thức thời gian thanh toán này, trên phương diện là nhà xuất khẩu, công ty sẽ đảm bảo thu hồi được tổng số tiền hàng và thời gian thanh toán cũng nhanh hơn so với các hình thức khác vì nhà xuất khẩu chỉ giao hàng khi thông qua ngân hàng biết được nhà nhập khẩu đã mở tài khoản để thanh toán tiền hàng…
- Điều kiện địa điểm thanh toán:
Thực tế cho thấy, việc xác định địa điểm thanh toán là do sự so sánh lực lượng giữa hai bên quyết định. Vì vậy, tùy theo từng bạn hàng mà công ty lựa chọn địa điểm thanh toán là nước người mua, nước người bán hay nước thứ ba. Tuy nhiên, trong khi đàm phán và ký kết hợp đồng, công ty luôn cố gắng chọn địa điểm thanh toán ở nước mình để có được một số thuận lợi như: có thể đến ngày trả tiền mới phải chi tiền ra, đỡ đọng vốn nếu là người nhập khẩu hoặc thu tiền về nhanh chóng nên luân chuyển vốn nhanh nếu là người xuất khẩu.
2.2/ Hoàn thiện bộ máy tổ chức hoạt động thanh toán trong công ty:
Như đã phân tích ở trên, hoạt động thanh toán quốc tế là khâu quan trọng xuyên suốt quá trình thực hiện hợp đồng ngoại thương. Hoạt động thanh toán quốc tế nói riêng và việc thực hiện hợp đồng ngoại thương nói chung nhất thiết phải có sự liên kết giữa các khâu trong bộ máy của công ty. Thực tế trong hoạt động xuất nhập khẩu của công ty thời gian qua cho thấy, vấn đề hiệp tác và phối hợp giữa các phòng ban trong công ty còn lỏng lẻo. Do đó, công ty chưa phát huy được hết sức mạnh của tập thể, “phòng kinh doanh nào biết việc phòng ấy”. Khóa luận: Giải pháp thanh toán xuất nhập khẩu Công ty UNIMEX.
Mặt khác, trong hoạt động thanh toán quốc tế, việc phối hợp giữa phòng tài vụ và phòng kinh doanh thực sự chưa được ăn khớp, nhiều khi còn đùn đẩy theo kiểu sợ trách nhiệm. Điều này ảnh hưởng trực tiếp tới thời gian lập, luân chuyển bộ chứng từ và tốc độ giải phóng hàng, ảnh hưởng trực tiếp tới hoạt động thanh toán và thực hiện hợp đồng. Do đó, công ty cần quy định và phân cấp rõ ràng từng bộ phận phòng ban tham gia quá trình thanh toán mà trực tiếp là phòng kế toán tài vụ và các phòng kinh doanh, quy định cụ thể về quyền hạn cũng như trách nhiệm cụ thể của từng bộ phận có liên quan. Có chính sách khen thưởng hợp lý, động viên tính sáng tạo trong công việc, tránh hoạt động theo kiểu một “lối mòn” cứng nhắc.
2.3/ Hoàn thiện các ứng dụng công nghệ trong hoạt động Thanh toán quốc tế:
Các xu hướng của môi trường như yêu cầu về hội nhập quốc tế và cạnh tranh trong lĩnh vực kinh doanh Xuất nhập khẩu đòi hỏi các nhà lãnh đạo công ty cần quan tâm đến đổi mới công nghệ, ứng dụng công nghệ hiện đại vào hoạt động kinh doanh và quản lý dữ liệu. Trong hoạt động kinh doanh nói chung, hoạt động thanh toán quốc tế nói riêng luôn đòi hỏi phải được áp dụng công nghệ hiện đại. Máy móc thiết bị đã góp phần giảm bớt rất nhiều rủi ro trong việc tiếp nhận và xử lý thông tin so với trước đây. Tuy nhiên do công nghệ còn chưa được hoàn thiện nên thực tế trong thời gian qua tại công ty UNIMEX Hà Nội cho thấy nhiều rủi ro xảy ra trong nghiệp vụ thanh toán Xuất nhập khẩu xuất phát từ trục trặc trong máy móc thiết bị và công nghệ. Vì vậy, công ty cần chú trọng tới việc hoàn thiện máy móc thiết bị và công nghệ thông tin tổng thể toàn Liên hiệp trong đó có trang thiết bị phục vụ nghiệp vụ thanh toán bao gồm các mặt sau:
Đẩy mạnh việc tự động hóa và sử dụng công nghệ thông tin trong các hoạt động của công ty. Trong những năm tới cần tiếp tục đầu tư trang bị máy tính, hòa mạng Internet, cài đặt mạng truyền thông cho mọi phòng ban tại công Đối với công ty và chi nhánh trực thuộc, nên lắp đặt những máy có công suất lớn, tốc độ xử lý cao và chính xác. Những giải pháp công nghệ mới phải được triển khai tại trung tâm điều hành trước tiên, sau đó sẽ áp dụng mô hình triển khai thí điểm và chỉ thực hiện triển khai đại trà khi việc triển khai thí điểm cho thấy hiệu quả và lợi ích.
Đảm bảo thiết lập, bắt buộc tuân thủ và cập nhật thường xuyên các tiêu chuẩn cho trang thiết bị, hệ điều hành, môi trường cơ sở dữ liệu, các mạng truyền thông; trong đó bao gồm cả các tiêu chuẩn cho việc mua sắm thiết bị. Lựa chọn nhà cung cấp thiết bị hàng đầu không chỉ về chất lượng thiết bị mà cả về dịch vụ hỗ trợ và tư vấn kỹ thuật.
Từng bước thay thế việc xử lý, lưu trữ dữ liệu, chứng từ theo phương pháp thủ công bằng phương pháp tự động để tiết kiệm không gian, thời gian và nâng cao độ an toàn, chính xác. Các thông tin nên được cơ cấu lại một cách logic và hệ thống, cho phép người sử dụng có thể tìm thấy trên mạng điện tử. Cải tiến khả năng liên lạc giữa tất cả các phòng ban, chi nhánh bằng một hệ thống truyền thông điện tử, giảm thiểu việc giao dịch qua giấy tờ như hiện nay.
Luôn có các biện pháp phòng ngừa rủi ro kỹ thuật và giải pháp khắc phục sự cố. Tập huấn cho nhân viên nắm vững vai trò và những việc họ cần thực hiện khi rủi ro kỹ thuật xảy ra. Khóa luận: Giải pháp thanh toán xuất nhập khẩu Công ty UNIMEX.
Nhân viên và cán bộ quản lý phải thường xuyên được đào tạo và cập nhật về các công nghệ mũi nhọn để am hiểu tường tận và hoàn toàn làm chủ các công nghệ và công cụ được sự dụng tại công ty, đảm bảo trình độ cán bộ phát triển phù hợp với năng lực của công nghệ. Đối với bộ phận Thanh toán quốc tế: Mỗi cán bộ Thanh toán quốc tế tại công ty nên được trang bị một máy vi tính để chủ động trong làm việc. Nối mạng giữa phòng thanh toán quốc tế và phòng kế toán để thuận tiện cho việc cập nhật số liệu. Có phần mềm theo dõi hoạt động Thanh toán quốc tế, hiện đại hóa khâu tạo lập điện thanh toán và lập báo cáo hàng tháng.
2.4/ Đào tạo, bồi dưỡng và nâng cao trình độ cán bộ Thanh toán quốc tế:
Con người luôn là một nhân tố quan trọng trong mọi quá trình sản xuất và kinh doanh. Kinh doanh trong điều kiện kinh tế thị trường thì vấn đề con người càng được coi trọng hơn. Trong khi đó, điểm hạn chế lớn nhất của công ty đó là trình độ nghiệp vụ ngoại thương và thanh toán quốc tế của một số cán bộ còn chưa thật tốt, do đó ảnh hưởng tới quá trình thanh toán qua ngân hàng. Việc nắm vững và thường xuyên cập nhật các kiến thức về ngoại thương và thanh toán quốc tế, luật pháp của nước đối tác, các phương thức giao hàng và thanh toán… sẽ tạo điều kiện cho công ty trong việc đàm phán, ký kết hợp đồng và thực hiện hợp đồng ngoại thương. Mặt khác, yêu cầu của hoạt động xuất nhập khẩu còn đòi hỏi cán bộ lãnh đạo cũng như cán bộ trực tiếp làm công tác Thanh toán quốc tế không chỉ có trình độ ngoại ngữ, năng lực chuyên môn nghiệp vụ mà phải có phẩm chất đạo đức, có tinh thần trách nhiệm cao và có kinh nghiệm trong Thanh toán quốc tế. Vì vậy công tác tổ chức, đào tạo và giáo dục cán bộ Thanh toán quốc tế là một trong những nhiệm vụ hàng đầu nhằm nâng cao chất lượng hoạt động Thanh toán quốc tế và hạn chế đến mức tối đa mọi rủi ro phát sinh, cụ thể:
Vì công việc của bộ phận Thanh toán quốc tế phải thường xuyên tiếp xúc với các chứng từ sử dụng ngoại ngữ nên mọi nhân viên cần có nền tảng kiến thức và một trình độ ngoại ngữ nhất định trước khi làm việc cho UNIMEX Hà Nội. Họ có thể là các sinh viên đã tốt nghiệp đại học hoặc có số năm kinh nghiệm tương đương.
Tăng cường kết quả tuyển dụng thông qua sự liên kết với các tổ chức giáo dục cung cấp các khóa học về kinh doanh, Thanh toán quốc tế, kinh tế học nhằm tìm được những sinh viên tốt nghiệp có năng lực đáp ứng được yêu cầu công việc. Tổ chức các cuộc diễn đàn để thảo luận với các tổ chức giáo dục nhằm rút bớt khoảng cách giữa kỹ năng của các sinh viên tốt nghiệp và các yêu cầu của thực tế công việc. Khóa luận: Giải pháp thanh toán xuất nhập khẩu Công ty UNIMEX.
Quảng cáo tuyển dụng nhân viên trong nội bộ công ty và ngoài phạm vi công ty, đánh giá các ứng viên theo các yêu cầu cụ thể của công việc và chỉ tuyển dụng những người phù hợp nhất với những yêu cầu này. Đối với mỗi nhân viên mới sẽ thực hiện việc phân tích đào tạo cụ thể, có chương trình đào tạo ban đầu và phân công cán bộ đã có kinh nghiệm trong phòng và bộ phận Thanh toán quốc tế hướng dẫn, đảm bảo rằng mọi kỹ năng còn thiếu so với nhu cầu công việc sẽ được chú trọng trong vòng 3 tháng đầu được tuyển dụng.
Đổi mới quy trình tuyển dụng và phong cách làm việc của cán bộ đi đôi với việc quy trình hóa các hoạt động thanh toán. Để đảm bảo cho mọi nhân viên thực hiện hoạt động Thanh toán quốc tế đều thông hiểu quy trình nghiệp vụ, cần xây dựng bản mô tả nội dung công việc. Việc soạn thảo bản mô tả này không chỉ giúp cho nhân viên trong quá trình thực hiện nghiệp vụ mà còn hết sức cần thiết cho công tác tuyển dụng, đánh giá chất lượng công việc của nhân viên, đánh giá nhu cầu đào tạo, lập kế hoạch và thực hiện đào tạo. Trong bản mô tả cần quy định cụ thể từng bước của quy trình công việc; ngoài ra còn phải xác định rõ tiêu chuẩn thực hiện công việc, yêu cầu về năng lực cần thiết, trình độ học vấn tối thiếu, các kênh báo cáo, cấp trên và cấp dưới trực tiếp…
Tiến hành đánh giá nhân viên định kỳ 6 tháng một lần, đặt thang điểm cho việc đánh giá nhân viên trên các tiêu chí về kỹ năng chuyên môn nghiệp vụ, khả năng nhận định kinh doanh, giao tiếp, phục vụ khách hàng, ra quyết định, tính sáng tạo, lập kế hoạch và tổ chức, hợp tác và lãnh đạo, kỹ năng sử dụng hệ thống, đạo đức trong kinh doanh…. Trên cơ sở những đánh giá này, phát hiện những khiếm khuyết của bản mô tả công việc, vấn đề tuyển dụng và đào tạo, bố trí lại nhân lực cho phù hợp với trình độ đồng thời khuyến khích các tài năng, khen thưởng xứng đáng cho người đạt thành tích cao, xử lý những người yếu kém, thiếu tinh thần trách nhiệm gây ra rủi ro trong kinh doanh nhằm giúp họ toàn tâm toàn ý với công việc của công ty.
Nhân viên cần được tham dự các khóa đào tạo không chỉ khi còn là nhân viên mới mà vào bất cứ thời điểm nào trong quá trình làm việc. Cử nhân viên đi đào tạo về chuyên môn và ngoại ngữ ở trong và ngoài nước. Đào tạo tại chỗ bằng hình thức mời các chuyên gia giàu kinh nghiệm trong nội bộ Liên hiệp, từ các trường đại học và chuyên gia nước ngoài về giảng dạy. Các khóa đào tạo phải cung cấp cho nhân viên những hiểu biết về phạm vi hoạt động kinh doanh, Thanh toán quốc tế, phong cách làm việc của UNIMEX, phương pháp, chức năng, các chính sách của toàn Liên hiệp và kỹ năng nghiệp vụ cụ thể. Song song với việc được ban lãnh đạo đào tạo, cán bộ làm công tác thanh toán quốc tế cũng cần phải năng động sáng tạo, biết đúc kết kinh nghiệm, góp ý kiến cho nhau để vận dụng vào thực tiễn ngày một tốt hơn.
Bên cạnh việc đào tạo về chuyên môn và ngoại ngữ cho cán bộ, công ty cần trang bị kiến thức về pháp luật cho họ vì hiện nay trong thanh toán với đối tác nước ngoài, công ty không chỉ thực hiện thông lệ quốc tế mà còn cần phải am hiểu các quy định của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về quản lý ngoại hối trong từng thời kỳ để vận dụng vào thực tiến kinh doanh của mình. Để thực hiện biện pháp này, ban lãnh đạo công ty cần cập nhật kiến thức và thông tin về các văn bản, chế độ của Chính phủ, của các ngành liên quan về công tác quản lý ngoại hối và thanh toán quốc tế và tổ chức học tập, phổ biến lại cho cán bộ, giúp họ có đủ năng lực pháp lý để thực hiện tốt công việc. Khóa luận: Giải pháp thanh toán xuất nhập khẩu Công ty UNIMEX.
Có quy chế sát hạch và thi chất lượng cán bộ Thanh toán quốc tế định kỳ để chọn lọc và đánh giá tiêu chuẩn cán bộ, để từ đó đề bạt, bố trí sắp xếp công việc phù hợp cho cán bộ.
Đề cao và phát huy tính chủ động, sáng tạo của các cán bộ trực tiếp tham gia thực hiện công tác thanh toán, tích cực lắng nghe những ý kiến của họ, khuyến khích họ trong công việc, rút kinh nghiệm và đưa ra những bài học trong hoạt động thanh toán để tránh những sai sót, rủi ro.
Giải pháp này được thực hiện sẽ mang lại hiệu quả cao cho công ty vì khi có những nhân viên giỏi, tinh thông nghiệp vụ thì việc xử lý công việc sẽ nhanh chóng, chính xác, an toàn hơn, hiệu quả mang lại sẽ cao hơn.
2.5/ Tăng cường công tác kiểm tra giám sát:
Để đảm bảo cho hoạt động thanh toán quốc tế đi đúng hướng phát triển và theo đúng hành lang pháp lý của Nhà nước, công ty UNIMEX Hà Nội cần tăng cường công tác kiểm tra kiểm soát.
Trước hết, công ty cần lựa chọn các cán bộ tham gia kiểm tra, kiểm soát là những người công tư phân minh, thiết tha với sự nghiệp phát triển của công ty để việc kiểm tra, giám sát đạt hiệu quả cao. Tiếp đến là các cán bộ kiểm tra, giám sát phát hiện, uốn nắn kịp thời để nâng cao nhận thức toàn diện cho các nhân viên, đưa ra những ý kiến tư vấn xây dựng đội ngũ cán bộ có đức, có tài, xây dựng kỷ cương chấp hành pháp luật nghiêm túc, thiết lập được mối quan hệ tổng hoà trong từng cơ sở.
Đối với các vụ việc vi phạm thì tuỳ theo mức độ, hoàn cảnh, số lần phải được giải quyết dứt điểm, nghiêm khắc để duy trì được một tập thể trong sạch. Tập thể cán bộ công ty cần hợp tác nâng cao tinh thần cảnh giác với các âm mưu chống phá từ bên ngoài như các vụ lừa đảo thanh toán quốc tế và từ bên trong như tham nhũng, bè phái…
Ngoài ra, trong thời gian tới, công ty cần đẩy mạnh công tác kiểm toán nội bộ cho các lĩnh vực như: Kiểm toán báo cáo tài chính, kiểm toán hoạt động đối với các thủ tục kiểm tra nội bộ, kiểm toán về mức độ tin cậy của hệ thống thông tin và điều tra các rủi ro đặc biệt và dù có được yêu cầu hay không, tư vấn cho việc nâng cao tính hiệu quả của các thủ tục kiểm tra nội bộ từ những phát hiện trong quá trình kiểm toán. Khóa luận: Giải pháp thanh toán xuất nhập khẩu Công ty UNIMEX.
2.6/ Giải pháp hạn chế rủi ro trong hoạt động thanh toán xuất nhập khẩu:
- Cải tiến công tác quản lý rủi ro trong hoạt động Thanh toán quốc tế:
Rủi ro trong hoạt động Thanh toán quốc tế được xếp vào loại rủi ro hoạt động bao gồm các lỗi xử lý nghiệp vụ, gian lận liên quan đến việc xử lý nghiệp vụ, thiếu hoạt động kiểm soát quá trình xử lý nghiệp vụ hoặc do lỗi của hệ thống thông tin.
Hiện nay, trách nhiệm kiểm soát thường nhật đối với các rủi ro này được giao cho các trưởng phòng kinh doanh và phòng KT-TV mà không có sự phối hợp đồng bộ. Một số thủ tục kiểm soát hoạt động có tồn tại nhưng lại không đồng bộ trong toàn công ty và chưa có kế hoạch đối phó với các tình huống bất ngờ để khắc phục hậu quả. Những rủi ro xảy ra cũng chưa được đúc kết thành kinh nghiệm học tập chung cho toàn bộ ngân hàng.
Để cải tiến việc quản lý rủi ro trong hoạt động Thanh toán quốc tế, công ty nên tiến hành một số việc sau:
- Đẩy mạnh hoạt động kiểm soát rủi ro thông qua việc thiết lập một khung quản lý hoạt động rõ ràng;
- Tổ chức lại các kênh báo cáo cho Phòng Kế hoạch thông tin để báo cáo lên Tổng giám đốc và rút các nhân viên kiểm toán nội bộ khỏi các chi nhánh;
- Các vấn đề liên quan đến đạo đức của cán bộ Thanh toán quốc tế nên giao cho Phòng Kiểm toán nội bộ của công ty điều tra, xử lý;
- Điều chỉnh các chính sách trong nội bộ công ty, điều tra các rủi ro dù có được yêu cầu hay không;
Một nhóm quản lý rủi ro sẽ chịu trách nhiệm đưa ra các chính sách quản lý rủi ro trong hoạt động Thanh toán quốc tế của công ty và đảm bảo rằng kế hoạch quản lý rủi ro được áp dụng thông qua việc đưa ra các thủ tục kiểm soát đúng đắn. Chức năng hàng ngày của nhóm kiểm soát rủi ro sẽ được cụ thể hóa và sẽ bao gồm:
- Sưu tập và báo cáo về tình hình rủi
- Kiểm tra tính tuân thủ đối với các nhân viên thực hiện.
Ngoài ra để hỗ trợ cho công tác quản trị rủi ro trong hoạt động thanh toán, công ty cần chú trọng việc tạo ra một hệ thống thông tin quản lý có khả năng kiểm soát và quản lý hoạt động và các rủi ro trong kinh doanh. Trong tương lai, công ty cần thường xuyên lập các báo cáo sau: Khóa luận: Giải pháp thanh toán xuất nhập khẩu Công ty UNIMEX.
- Mức tăng trưởng kinh doanh và thay đổi về công nghệ thông
- Báo cáo về các trường hợp gian lận.
- Báo cáo về rủi ro đối với hoạt động Thanh toán quốc tế và xác định mức độ thiệt hại có thể.
- Báo cáo về sự tuân thủ các quy định nội bộ và bên ngoài về quản lý rủi
- Kế hoạch dự phòng cho các sự cố bất thường.
- Giải pháp hạn chế rủi ro mang tính nghiệp vụ:
Quan điểm chủ đạo cần có trong hành động của các bên trong quá trình thực hiện hợp đồng đó là giữ vững đạo đức kinh doanh và giữ uy tín, đồng thời ngăn ngừa tối đa những rủi ro có thể xảy ra. Nhiều ý kiến cho rằng, để một hợp đồng thành công thì cần phải hội tụ ba yếu tố cơ bản: các đối tác tin cậy (credit worthy partner), hợp đồng được ký kết thích hợp (properly structure and document contract) và khả năng khởi kiện khi cần thiết (ability to affect claims). Do vậy, các giải pháp chung đối với các bên đó là:
- Tìm hiểu về độ tin cậy của đối tác.
- Phát hiện tính bất thường của hợp đồng.
- Đảm bảo rằng hợp đồng và L/C có nội dung đầy đủ, chặt chẽ về khía cạnh kỹ thuật và pháp lý.
Cụ thể, khi đóng vai trò là người nhập khẩu, để tránh rủi ro có thể xảy ra, và bảo đảm an toàn cho thanh toán hàng nhập khẩu, công ty cần phải chú ý:
Trước khi ký kết hợp đồng phải tìm hiểu kỹ bạn hàng của mình về mặt pháp lý, lĩnh vực kinh doanh, uy tín trên thị trường quốc tế và thiện chí của người xuất khẩu.
Những điều khoản trong hợp đồng phải chặt chẽ để có thể nắm bắt được dễ dàng nội dung, đảm bảo sự hoàn hảo. Bởi vì tiền hàng đã trả theo bộ chứng từ xuất trình cho Ngân hàng đều phù hợp cả về số lượng, chất lượng và cả về thời gian. Nhưng thực tế lại có tranh chấp, do hàng hoá nhập được không đúng như thoả thuận Vì vậy, người tham gia vào chính quá trình xuất nhập khẩu phải giỏi chuyên môn, giàu kinh nghiệm, hiểu biết rộng tất cả các lĩnh vực khác, đặc biệt là hiểu biết về luật pháp, các quy định của Nhà nước để khi ký kết, thực hiện hợp đồng thanh toán đạt hiệu quả.
Trong nhiều trường hợp cần tham khảo thêm ý kiến của ngân hàng giàu kinh nghiệm trong kinh doanh thanh toán để nhập được hàng sớm, sử dụng các tiêu chuẩn chất lượng, tránh những rủi ro trong kinh doanh như bị người xuất khẩu lừa dối, hoặc đưa ra những điều kiện không hợp lý nhằm gây khó khăn cho nhà nhập khẩu.
- Khi công ty đóng vai trò là người xuất khẩu, công ty cần chú ý những điểm sau:
Cần khẩn trương lập bộ chứng từ và nộp đầy đủ, đúng hạn theo quy định trong thư tín dụng. Cần phải xem xét bộ chứng từ cẩn thận theo quy định, nếu không sẽ bị ngân hàng từ chối thanh toán, gây khó khăn tốn kém về thời gian và chi phí để sửa đổi hoặc đàm phán lại với nhà nhập khẩu. Khóa luận: Giải pháp thanh toán xuất nhập khẩu Công ty UNIMEX.
Bên cạnh đó phải chú trọng việc chỉ định ngân hàng thanh toán, ngân hàng thanh toán nên là một ngân hàng ở nước người bán để tránh tình trạng kéo dài thời gian thu tiền do việc luân chuyển chứng từ chậm hơn từ ngân hàng phục vụ người bán đến ngân hàng phục vụ người mua. Để hạn chế rủi ro xảy ra trong hoạt động thanh toán và thực hiện hợp đồng, công ty còn phải đề phòng ngay từ những khâu ban đầu là đàm phán và ký kết hợp đồng bởi việc xây dựng điều khoản là một thao tác quan trọng. Trong đó, điều khoản giá cả được coi như là điều khoản trung tâm của hợp đồng và nó cũng là điều khoản quan trọng của hoạt động thanh toán sau này. Khi hai bên đã quy định một mức giá cụ thể nào đó thì dù giá cả thị trường có biến động như thế nào, người xuất khẩu cũng không có quyền từ chối giao hàng vì lí do giá thay đổi. Rủi ro này có thể chia đều cho cả hai bên vì khi giá tăng, người XK có thể chịu lỗ với những hợp đồng đã ký trước đó nhưng khi giá hạ người nhập khẩu cũng không muốn nhập hàng.
Khi giá ký kết hợp đồng là cố định trong khi các yếu tố cấu thành giá thay đổi thì sẽ làm cho tài khoản lãi dự tính giảm đi hoặc không còn. Điều này cũng xảy ra tương tự nếu công ty đóng vai trò là người nhập khẩu. Đây là một rủi ro thường gặp với các nhà Xuất nhập khẩu khi phải chịu tác động mạnh của những văn bản pháp luật đặc biệt là các văn bản về thuế. Một nhà xuất khẩu vừa ký kết hợp đồng xuất khẩu với một mức giá cả thu mua trên thị trường và mức thuế áp dụng tại thời điểm đó, nhưng sau khi hợp đồng được ký kết, nhà nước ban hành luật thuế mới và thuế suất tăng lên. Lúc này thì không chỉ phần chi phí về thuế trong cơ cấu giá tăng lên mà tất cả các thành phần trong cơ cấu giá đều tăng. Thuế tăng bắt buộc các đơn vị XK trong nước cũng phải tăng giá bán để đảm bảo lợi nhuận. Lúc này nhà xuất khẩu mới đi gom hàng cho hợp đồng xuất khẩu đã được ký kết. Do vậy, nhà XK phải lựa chọn một là tiếp tục thực hiện hợp đồng và chịu lỗ; hoặc là không thực hiện hợp đồng và chịu phạt.
Giá quy định trong hợp đồng mua bán ngoại thương được hình thành không kể đến yếu tố thời gian. Tuy nhiên, trong khoảng thời gian từ lúc ký kết đến khi thanh toán, giá cả có thể chịu những biến động “trượt giá”. Giá có thể lên xuống do biến động chi phí sản xuất, giá nguyên vật liệu, chi phí chuyên chở, thuế suất, tỷ giá hối đoái… khiến cho nhà xuất khẩu cũng như nhà nhập khẩu đứng trước hoàn cảnh khó khăn do sự chênh lệch giá giữa giá của hợp đồng và giá thị trường vào lúc thanh toán. Vì vậy sẽ dẫn tới việc người bán từ chối giao hàng, còn người mua thì từ chối nhận hàng, và việc thanh toán sẽ gặp khó khăn. Đây là điều mà cả người bán và người mua đều không muốn.
Thực tế trong những năm qua, công ty đã áp dụng những điều khoản về điều chỉnh giá trong hợp đồng. Tuy nhiên, vấn đề này vẫn chưa thực sự được công ty quan tâm một cách đúng mức bởi phần lớn các hợp đồng của công ty đều quy định một mức giá cố định. Để phòng ngừa những rủi ro về phía mình, khi thương thảo ký kết hợp đồng, công ty nên đưa vào hợp đồng các phương pháp quy định giá như: Khóa luận: Giải pháp thanh toán xuất nhập khẩu Công ty UNIMEX.
- Giá quy định sau – giá xác định khi thực hiện hợp đồng.
- Giá linh hoạt – giá xác định khi kí kết nhưng được điều chỉnh nếu vượt qua ngưỡng quy định.
- Giá di động- giá được tính toán vào lúc thực hiện hợp đồng trên cơ sở giá quy định ban đầu.
Đối với điều khoản thanh toán, khi công ty đóng vai trò là người xuất khẩu thì trong hợp đồng mua bán ngoại thương cần quy định biện pháp đảm bảo thanh toán trong trường hợp người mua không thanh toán, không mở L/C, chậm mở L/C, trả thiếu tiền, trả chậm như: phạt vi phạm nghĩa vụ mở L/C, Mở L/C xác nhận, bảo lãnh thanh toán(letter of guarantee), phạt vi phạm do trả chậm, trả thiếu. Khi công ty đóng vai trò là người nhập khẩu thì trong hợp đồng cần quy định người bán phải phát hành Bảo lãnh thực hiện hợp đồng (performance bond hoặc standby L/C ) đề phòng trường hợp người bán không giao hàng.
3/ Một số kiến nghị:
3.1/ Kiến nghị đối với Nhà nước:
Nhà nước có vai trò điều khiển vĩ mô nền kinh tế. Các chính sách kinh tế của Nhà nước tác động trực tiếp đến mọi hoạt động sản xuất kinh doanh của mọi tổ chức cá nhân trong nước, đặc biệt trong lĩnh vực xuất nhập khẩu, do đó tác động mạnh mẽ đến hoạt động thanh toán quốc tế của các doanh nghiệp. Thanh toán quốc tế là một lĩnh vực rất phong phú đa dạng nhưng cũng rất phức tạp, nó không chỉ liên quan đến các đơn vị trong nước mà còn liên quan chặt chẽ đến các đối tác nước ngoài. Để thực hiện tốt công tác này đòi hỏi phải có sự cố gắng nỗ lực của bản thân các doanh nghiệp cùng với sự hỗ trợ phù hợp của các chính sách kinh tế vĩ mô của Nhà nước. Việc có một chính sách kinh tế hợp lý cho hoạt động xuất nhập khẩu là điều kiện cần thiết để đảm bảo cho công tác thanh toán quốc tế của các doanh nghiệp cũng như các ngân hàng đạt hiệu quả cao. Do đó để công tác thanh toán quốc tế tại công ty được thực hiện nhanh chóng và chính xác hơn, dưới đây xin được đưa ra một số kiến nghị đối với Nhà nước như sau:
3.2/ Nhà nước cần sớm ban hành các văn bản luật tạo môi trường pháp lý cho hoạt động thanh toán quốc tế:
Thanh toán quốc tế là một hoạt động góp phần thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế, nhưng mặt trái của nó là tranh chấp phát sinh ngày càng nhiều và phức tạp. Điều này đòi hỏi có sự phán xét công minh của các cơ quan pháp luật dựa vào luật pháp Việt Nam và các tập quán quốc tế. Hầu hết các quốc gia đều có luật hoặc các văn bản dưới luật quy định về giao dịch thanh toán xuất nhập khẩu trên cơ sở tập quán quốc tế có tính đến đặc thù riêng của nước họ. Nhưng cho đến nay, nước ta vẫn chưa có văn bản nào quy định, hướng dẫn giao dịch thanh toán quốc tế làm chuẩn hoá cho các doanh nghiệp và ngân hàng thương mại áp dụng. Các văn bản như vậy rất cần thiết không chỉ đối với các doanh nghiệp mà còn là cơ sở để toà án, trọng tài khi xét xử các tranh chấp giữa các đối tác trong giao dịch thanh toán xuất nhập khẩu. Các cơ quan pháp luật không thể chỉ dựa hoàn toàn vào thông lệ quốc tế để xét xử các vụ kiện phát sinh tại Việt Nam bởi vì nó không thể thay thế cho luật pháp của một quốc gia.
Với hệ thống luật còn thiếu và chưa đồng bộ như Việt Nam hiện nay thì các doanh nghiệp kinh doanh xuất nhập khẩu sẽ gặp không ít rủi ro trong giao dịch thanh toán quốc tế mặc dù họ đã tìm mọi cách để tự bảo vệ mình. Vì vậy, Nhà nước cần sớm ban hành các văn bản, pháp luật điều chỉnh hoạt động thanh toán xuất nhập khẩu nhằm tạo môi trường pháp lý cho hoạt động thanh toán quốc tế. Khóa luận: Giải pháp thanh toán xuất nhập khẩu Công ty UNIMEX.
3.3./ Nhà nước cần ban hành những chính sách tạo điều kiện thuận lợi cho công tác Xuất nhập khẩu:
Tình trạng nhập siêu kéo dài trong những năm gần đây tuy có giảm về mức độ, nhưng vẫn vượt quá chỉ giới an toàn. Hiện nay kim ngạch xuất khẩu của nước ta chiếm hơn 70% thị phần của các nước thuộc khu vực Châu Á – Thái Bình Dương. Nhưng nói chung, chúng ta vẫn chưa vào được những thị trường xuất khẩu trực tiếp có quy mô lớn và ổn định, chưa vào được các thị trường mới, các thị trường Tây Âu và Bắc Mỹ vẫn còn hạn chế. Với gần 1600 doanh nghiệp hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu nhưng quy mô vừa và nhỏ, công nghệ chưa hiện đại, nên chưa có khả năng tạo đủ sức mạnh cần thiết.
Một điều chúng ta dễ dàng nhận thấy là sản phẩm xuất khẩu của nước ta còn nghèo nàn và sản phẩm chưa qua chế biến vẫn chiếm một tỷ trọng lớn, hoặc nếu có chế biến thì chủ yếu vẫn là những mặt hàng thô, sơ chế. Vì vậy để phục vụ cho chiến lược hướng về xuất khẩu, nhằm mục tiêu tăng trưởng ổn định và bền vững cho nền kinh tế, chúng ta cần có những giải pháp sau :
Đẩy mạnh hoạt động đối ngoại, đặc biệt là hoạt động thương mại đối với những thị trường lớn như Nhật Bản, Mỹ, các nước trong khối ASEAN, Trung Quốc, các nước EU, Đông Âu…. Xây dựng và phát triển thị trường trọng điểm, mở rộng thị trường mới.
Khai thác có hiệu quả tiềm năng về tài nguyên, sức lao động và đất đai, giảm giá thành hàng xuất khẩu Việt Nam. Cần đầu tư thích đáng vào những sản phẩm truyền thống và có ưu thế như gạo, cà phê, cao su, thuỷ sản, dầu mỏ, khí đốt…
Có chính sách đầu tư hợp lý cho các doanh nghiệp sản xuất hàng xuất khẩu đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm và phấn đấu xuất khẩu chủ yếu các sản phẩm đã qua chế biến.
Có chính sách khuyến khích sản xuất và chế biến hàng xuất khẩu thông qua việc sử dụng các công cụ quản lý vĩ mô như thuế, lãi suất cho vay…
Chính sách tỷ giá hối đoái mềm dẻo linh hoạt nhằm khuyến khích xuất khẩu, hạn chế nhập khẩu nhưng vẫn bảo đảm ổn định vĩ mô của nền kinh tế. Khóa luận: Giải pháp thanh toán xuất nhập khẩu Công ty UNIMEX.
Cần có những biện pháp quản lý chặt chẽ nhập khẩu nhưng không đi ngược lại những cam kết trong Hiệp định thuế quan ưu đãi (CEPT) và tiến trình hội nhập của Việt Nam khi gia nhập AFTA và WTO. Muốn vậy :
Nhà nước cần xây dựng và công bố một lịch trình giảm thuế cụ thể nhằm giảm dần sự bảo hộ đối với một số ngành sản xuất trong nước.
Nhà nước cần giảm tối đa, thậm chí xoá bỏ việc dùng hạn ngạch nhập khẩu và một số biện pháp phi thuế quan khác, đồng thời thay vào đó chế độ thuế nhập khẩu thích hợp.
Cải tiến công tác quản lý điều hành xuất nhập khẩu, cải cách mạnh mẽ các thủ tục hành chính. Tinh giảm thủ tục Hải quan, ngành Hải quan phải phối hợp với các bộ ngành để tăng cường hơn nữa công tác chống buôn lậu, quản lý nhập khẩu tiểu ngạch, thanh toán hàng biên mậu….
Cụ thể là:
- Về thuế xuất nhập khẩu:
Nhà nước cần ban hành luật thuế xuất nhập khẩu phù hợp. Biểu thuế của Nhà nước luôn thay đổi làm cho các đơn vị xuất nhập khẩu không chủ động được trước các diễn biến trong tương lai, dẫn đến các doanh nghiệp sẽ gặp nhiều khó khăn trong kinh doanh, ảnh hưởng đến lợi nhuận. Mỗi khi sửa đổi luật thuế xuất nhập khẩu, Nhà nước ta mới chỉ quy định ngày hiệu lực của luật mà không quy định biểu thuế ưu đãi đối với các hợp đồng xuất nhập khẩu đẫ ký trước ngày thực hiện luật thuế đó. Điều này sẽ gây khó khăn cho các doanh nghiệp kinh doanh xuất nhập khẩu. Vì vậy, Nhà nước cần phải có những quy định rõ ràng và ổn định cho luật thuế xuất nhập khẩu.
- Về thông tin giá cả:
Nhà nước cần có những thông tin về giá cả trên thị trường thế giới một cách kịp thời để thông tin cho các doanh nghiệp kinh doanh xuất nhập khẩu. Đây là một trong những vấn đề hết sức quan trọng, nếu thiếu sự hiểu biết thông tin sẽ làm cho các doanh nghiệp dễ bị thua lỗ khi giá cả thay đổi. Ví dụ như giá cả hàng hoá trong nước biến động và không phù hợp với giá cả trên thị trường thế giới sẽ gây ảnh hưởng đến việc xuất nhập khẩu hàng hoá. Đơn cử như trường hợp xuất khẩu lạc ở nước ta. Lạc là một mặt hàng xuất khẩu có tỷ trọng tương đối lớn trong khối lượng hàng nông sản, nhưng phát triển theo thời vụ. Đến mùa lạc, các đơn vị xuất khẩu đổ xô đi mua gom lạc, mỗi nhà xuất khẩu vì muốn tăng khối lượng thu gom của mình nên tăng giá lạc lên làm cho giá lạc xuất khẩu trong nươc tăng tự do mà Nhà nước không kiểm soát được. Nếu giá lạc trên thị trường thế giới có xu hướng suy giảm, các nhà nhập khẩu lạc không thể nhập khẩu một khối lượng lớn hoặc không chấp nhận ở mức giá mà tại đó chúng ta mới có lợi nhuận. Như vậy, sự kiểm soát giá cả không chặt chẽ của hàng hoá trong nước cũng gây ra không ít những khó khăn cho công tác xuất nhập khẩu và ảnh hưởng đến quy trình thanh toán của xuất nhập khẩu.
- Về thể chế và thủ tục xuất nhập khẩu: Khóa luận: Giải pháp thanh toán xuất nhập khẩu Công ty UNIMEX.
Phải có những quy chế bắt buộc đối với các điều kiện về tài chính, về trình độ cán bộ, hướng phát triển…thì mới cấp giấy phép xuất nhập khẩu trực tiếp không nên cấp ồ ạt, tránh những rủi ro không đáng có do trình độ hiểu biết của người làm công tác xuất nhập khẩu. Trước mắt Nhà nước cần rà soát các đơn vị, tổ chức kinh tế không đủ điều kiện xuất nhập khẩu trực tiếp thì phải chuyển sang uỷ thác xuất nhập khẩu. Các thể chế và thủ tục xuất nhập khẩu phải tạo thuận lợi tối đa cho các doanh nghiệp phát triển hoạt động kinh tế đối ngoại khuyến khích xuất khẩu và kiểm soát được nhập khẩu, giảm tỷ lệ nhập siêu. Doanh nghiệp có hàng hoá, có đối tác và thị trường nước ngoài đều có thể được trực tiếp hoạt động xuất nhập khẩu.
Chủ trương cấp quota xuất nhập khẩu có thể tạo lợi thế cho doanh nghiệp này mà gây ra bất lợi này cho doanh nghiệp khác làm mất cân đối giữa cung và cầu khiến nhiều loại vật tư, nguyên liệu, hàng trăm tấn thép, xi măng, đường… tồn đọng gây tổn hại cho nền kinh tế. Tình trạng nhập khẩu tràn lan các mặt hàng tiêu dùng đã làm cho sản xuất và tiêu dùng trong nước bị đình trệ, nhiều doanh nghiệp thua lỗ.
3.2/ Kiến nghị với Ngân hàng Nhà Nước:
3.2.1/ Chính sách vĩ mô về quản lý, sử dụng, điều phối dự trữ ngoại hối Quốc gia của NHNN.
NHNN cần giữ vững định chế bằng việc phát huy điều phối cung – cầu của thị trường ngoại tệ liên ngân hàng và của NHNN để thực hiện được chức năng là người mua bán cuối cùng nhằm cân bằng cung – cầu. Muốn vậy NHNN cần thực hiện chiến lược ổn định mang tầm quốc gia, trên cơ sở tôn trọng những nguyên tắc của thị trường cũng như những nguyên tắc hội nhập quốc tế có kiểm soát.
Nhà nước một mặt có chính sách khuyến khích đặc biệt nhằm đẩy mạnh xuất khẩu, đa dạng hoá nguồn thu ngoại tệ mạnh, thực hiện phương thức “phân tán nguồn thu, tập trung dự trữ ” để củng cố và tăng cường tiềm lực ngoại hối quốc gia. Mặt khác nâng cao năng lực điều hành dự trữ của NHNN có ý nghĩa hết sức quan trọng. Điều này đòi hỏi đổi mới tư duy quản lý theo định hướng thị trường điều hành chủ yếu bằng biện pháp kinh tế. NHNN phải đủ thực lực chính trong việc quản lý sử dụng – điều phối dự trữ ngoại hối quốc gia nhằm bảo vệ lợi ích vĩ mô, không thể duy trì mãi sự bị động trước quan hệ cung – cầu ngoại tệ gây rất nhiều phiền toái cho doanh nghiệp và rủi ro cho hoạt động Thanh toán quốc tế của doanh nghiệp.
3.2.2/ Công tác điều hành chính sách tỷ giá cần linh hoạt phù hợp với thực tế:
Như chúng ta đã biết, TGHĐ là một yếu tố rất nhạy cảm, nó không những ảnh hưởng tới lĩnh vực xuất nhập khẩu mà còn tác động tới toàn bộ các mặt hoạt động của đời sống kinh tế – xã hội. Việc lựa chọn chế độ tỷ giá thả nổi có sự điều tiết quản lý của Nhà nước là hoàn toàn hợp lý, song cần đổi mới cơ chế điều hành tỷ giá theo hướng tự do hoá dần. Việc tự do hoá dần cơ chế điều hành tỷ giá cần phải có những bước đi thích hợp. Từ tháng 1/2019 đến tháng 6/2022, TGHĐ giữa VNĐ và ngoại tệ được xác định trên cơ sở tỷ giá bình quân của thị trường ngoại tệ liên ngân hàng với biên độ giao dịch 0,1% so với tỷ giá này. Kể từ 1/7/2022 biên độ giao dịch đã được nâng lên +/-0,25% theo Quyết định số 679 của NHNN Việt Nam. Biên độ này được nới rộng trong hoàn cảnh đồng USD đang mất giá mạnh trên thị trường quốc tế nên tỷ giá USD/VNĐ sẽ diễn biến theo chiều hướng khuyến khích xuất khẩu, kiểm soát nhập khẩu và đảm bảo các cân bằng vĩ mô khác. Như vậy, đây vẫn là một công cụ điều tiết và kiểm soát tỷ giá rất hiệu quả và phù hợp với thực lực của NHNN, nhưng để tỷ giá bình quân của thị trường ngoại tệ liên ngân hàng không trở thành một tỷ giá cứng nhắc, hình thức và chênh lệch quá xa với tỷ giá nói trên, chúng ta cần tập trung vào các vấn đề sau đây:
NHNN cần nâng cao dự trữ ngoại tệ của nhà nước tương xứng với nhịp độ phát triển kim ngạch xuất nhập khẩu.
Xác định một cơ cấu dự trữ ngoại tệ hợp lý trên cơ sở đa dạng hoá rổ ngoại tệ mạnh, không nên neo giữ đồng VNĐ vào đồng USD. Khuyến khích các doanh nghiệp xuất nhập khẩu đa dạng hoá cơ cấu tiền tệ trong giao dịch thương mại.
Chuẩn xác hoá các chỉ số kinh tế vĩ mô như: lạm phát, lãi suất, thực trạng cán cân thanh toán, nợ nước ngoài để giúp nhà nước lựa chọn phương án điều chỉnh tỷ giá có hiệu quả hơn.
KẾT LUẬN Khóa luận: Giải pháp thanh toán xuất nhập khẩu Công ty UNIMEX.
Công ty Trách nhiệm hữu hạn Nhà nước một thành viên Xuất nhập khẩu & Đầu tư Hà Nội là một công ty hoạt động trong lĩnh vực ngoại thương từ những năm 60. Từ những bước đầu khó khăn khi mới thành lập đến nay nhờ kiên trì khắc phục khó khăn, quyết tâm đẩy mạnh và phát triển nghiệp vụ kinh doanh, công ty không những đã tự khẳng định mình mà còn vươn lên đứng vững trong cơ chế thị trường.
Hiện nay hoạt động thanh toán quốc tế tại công ty UNIMEX Hà Nội đã thiết lập quan hệ lâu dài với các ngân hàng có uy tín hàng đầu ở trong nước như Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam và Ngân hàng Nông nghiệp & phát triển nông thôn. Các phương thức thanh toán tại công ty được mở rộng, chất lượng thanh toán ngày càng được nâng cao.
Với trọng tâm phát triển công nghiệp hoá, hiện đại hóa, công tác thanh toán xuất nhập khẩu ngày càng được chú trọng đầu tư, công ty UNIMEX Hà Nội cần hoàn thiện hơn nữa hoạt động thanh toán hàng hóa xuất nhập khẩu của mình.
Qua công tác thực tế tại Công ty UNIMEX Hà Nội, em đã cố gắng nghiên cứu để hoàn thành khóa luận và đã rút ra được một số vấn đề cơ bản sau:
- Tổng quan và hệ thống hóa một số lý luận về hoạt động Thanh toán quốc tế tại doanh nghiệp kinh doanh Xuất nhập khẩu, các thông lệ quốc tế của từng phương thức thanh toán quốc tế cũng như những văn bản pháp lý cơ bản có liên quan tới hoạt động Thanh toán quốc tế
- Trên cơ sở lý luận về Thanh toán quốc tế, chuyên đề đã tập trung đi sâu nghiên cứu thực tiễn hoạt động thanh toán hàng hóa xuất nhập khẩu và các nhân tố ảnh hưởng đến nó tại công ty UNIMEX Hà Nội, đánh giá hoạt động thanh toán hàng hóa Xuất nhập khẩu tại công ty.
- Đưa ra một số biện pháp và kiến nghị nhằm hoàn thiện hoạt động Thanh toán quốc tế tại công ty.
Trong khuôn khổ một bài khoá luận cùng với sự hạn chế về hiểu biết và kinh nghiệm, nhưng em hi vọng những ý kiến đóng góp của mình sẽ phần nào giúp ích cho công ty UNIMEX Hà Nội trong việc hoàn thiện hoạt động thanh toán quốc tế.
Một lần nữa em xin chân thành cảm ơn PGS.TS Nguyễn Thị Quy đã nhiệt tình hướng dẫn giúp em hoàn thành khoá luận này cùng các cán bộ phòng kinh doanh 6 – Công ty UNIMEX Hà Nội đã tạo điều kiện giúp đỡ em trong thời gian thực tập vừa qua. Khóa luận: Giải pháp thanh toán xuất nhập khẩu Công ty UNIMEX.
XEM THÊM NỘI DUNG TIẾP THEO TẠI ĐÂY:
===>>> Khóa luận: Hoạt động thanh toán quốc tế tại Công ty UNIMEX


Pingback: Khóa luận: Thực trạng thanh toán xuất nhập khẩu Công ty UNIMEX