Khóa luận: PPNC ảnh hưởng của hoạt động du lịch sinh thái

Trong quá trình nghiên cứu và thực hiện đề tài khóa luận tốt nghiệp “Khóa luận: Đánh giá ảnh hưởng của hoạt động du lịch sinh thái, mình nhận thấy rằng đề tài không chỉ giúp bản thân vận dụng hiệu quả những kiến thức đã học vào thực tế mà còn góp phần củng cố, mở rộng hiểu biết và tích lũy kinh nghiệm quý báu cho công việc và chuyên môn sau này. Với mong muốn hỗ trợ các bạn sinh viên đang trong quá trình học tập và làm khóa luận, mình xin chia sẻ đề tài khóa luận tốt nghiệp: Đánh giá ảnh hưởng của hoạt động du lich sinh thái đến công tác bảo tồn đa dạng sinh học và đề xuất giải pháp phát triển bền vững tại Vườn quốc gia Tràm Chim, huyện Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp này như một tài liệu tham khảo hữu ích, hy vọng sẽ phần nào giúp các bạn định hướng tốt hơn khi nghiên cứu các vấn đề liên quan đến công tác đào tạo nguồn nhân lực trong doanh nghiệp.

3.1. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

• Khảo sát hiện trạng hoạt động Du lịch sinh thái tại Vườn quốc gia Tràm
• Đánh giá nguy cơ tổn hại Đa dạng sinh học của hoạt động Du lịch sinh thái tại Vườn quốc gia Tràm
• Đề xuất một số giải pháp hạn chế tác động tiêu cực của hoạt động Du lịch sinh thái đến công tác bảo tồn Đa dạng sinh học.
• Đề xuất các giải pháp phát triển Du lịch sinh thái ở Vườn quốc gia Tràm Chim theo hướng bền vững.

3.2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

3.2.1. Phương pháp thu thập thông tin, số liệu

3.2.1.1. Nghiên cứu tài liệu

Phương pháp nghiên cứu tài liệu được sử dụng để thu thập thông tin trong các tài liệu có sẵn để hoàn thiện phần tổng quan và phần cơ sở lý luận cho đề tài:

Thu thập các thông tin, tài liệu từ sách báo, internet, bản đồ (bản đồ hiện trạng, bản đồ phân bố tài nguyên, bản đồ du lịch), cũng như các dữ liệu do Vườn quốc gia cung cấp về lịch sử hình thành, điều kiện tự nhiên và xã hội, vị trí địa lí, khí hậu thủy văn, địa hình, tài nguyên Du lịch sinh thái tại Vườn quốc gia Tràm Chim.

Ngoài ra, việc nghiên cứu tài liệu cũng xác định rõ cơ sở lý luận cùng quan điểm bảo tồn tài nguyên và các chính sách biện pháp giáo dục nâng cao ý thức của du khách và cộng đồng địa phương trong hoạt động Du lịch sinh thái.

3.2.1.2. Khảo sát thực địa Khóa luận: PPNC ảnh hưởng của hoạt động du lịch sinh thái.

Phương pháp này được sử dụng với mục đích kiểm tra, chỉnh lý và bổ sung những tư liệu thu được cho các đối tượng nghiên cứu và các thể loại liên quan đến du lịch, sau đó được đưa vào sử dụng trong đề tài.

• Được thực hiện từ tháng 02/2025 đến 03/2025

Tiến hành đi thực tế, khảo sát tại Trung tâm Du lịch sinh thái và Giáo dục môi trường Vườn quốc gia Tràm Chim và các thôn, xã lân cận.

• Khảo sát hiện trạng tài nguyên, môi trường tại Vườn quốc gia Tràm
• Khảo sát các tuyến du lịch hiện có và tình hình hoạt động du lịch tại Vườn.
• Khảo sát Khách du lịch và cộng đồng dân cư.

Thu thập một số hình ảnh bằng cách quan sát trực tiếp và dùng máy ảnh.

3.2.1.3. Phỏng vấn

Phỏng vấn bằng bảng câu hỏi

Là dạng phỏng vấn được thực hiện trên cơ sở một bảng hỏi hoàn thiện. Người phỏng vấn không được tự ý đưa thêm các câu hỏi trong quá trình phỏng vấn.

Đây là phương pháp chính được áp dụng để thu thập các thông tin, số liệu cần thiết cho nghiên cứu, giúp kết quả dữ liệu thu được tăng tính chính xác và khách quan.

Phương pháp này giúp trả lời tất cả các câu hỏi một cách dễ dàng thông qua bảng câu hỏi được thiết kế sẵn. Được tiến hành theo 3 bước: Khóa luận: PPNC ảnh hưởng của hoạt động du lịch sinh thái.

• Bước 1: Xác định đối tượng điều tra: Khách du lịch, cộng đồng dân cư, Ban quản lý và nhân viên làm việc tại TT Du lịch sinh thái & GDMT Vườn quốc gia Tràm Chim
• Bước 2: Xây dựng bảng câu hỏi phỏng vấn gồm các câu hỏi tiến hành phỏng vấn:

Cách thiết kế bảng câu hỏi: câu hỏi trong bảng khảo sát được thiết kế dựa vào nội dung nghiên cứu và các yêu cầu thông tin cần thiết cho nghiên cứu. Các câu hỏi có hướng dẫn trả lời trên đầu bảng câu hỏi, riêng các câu hỏi có tình đặc thù riêng sẽ có chú thích trong từng câu.

• Bước 3: Phát phiếu điều tra và phân tích kết quả điều tra:

Chọn mẫu: thời gian mà tác giả chọn để thực hiện việc phát phiếu khảo sát là từ 01/2025 – 03/2025. Do hạn chế về thời gian và kinh phí nên số lượng mẫu tác giả chọn để thực hiện khảo sát là 100 phiếu. Trong đó: 60 phiếu (du khách), 40 phiếu (cộng đồng dân cư).

Cách thức tiến hành và nội dung phỏng vấn cụ thể được trình bày trong sau:

Bảng 3.1: Đối tượng, nội dung cần thu thập và cách thu thập từ phát phiếu điều tra phỏng vấn

• Phỏng vấn trực tiếp

Lựa chọn đối tượng phỏng vấn: Ban quản lý và nhân viên làm việc tại TT Du lịch sinh thái&GDMT Vườn quốc gia Tràm Chim.

Phỏng vấn trực tiếp bằng câu hỏi mở đối với Ban quản lý và nhân viên làm việc tại TT Du lịch sinh thái&GDMT Vườn quốc gia Tràm Chim với các nội dung: Khóa luận: PPNC ảnh hưởng của hoạt động du lịch sinh thái.

Tình hình thực tế hiện nay ở Vườn quốc gia: (1) những tiềm năng Du lịch sinh thái ở Vườn, (2) hiện trạng hoạt động Du lịch sinh thái ở đây, (3) các hoạt động Du lịch sinh thái ( cắm trại, xem chim, đường mòn tuyến du lịch,..) diễn ra ở đâu, (4) hoạt động đó có làm tổn hại đến Đa dạng sinh học hay không, (5) nếu có thì Vườn quản lý thế nào, (6) tình hình nghiên cứu của các nhà khoa học về bảo tồn Đa dạng sinh học tại Vườn.

• Tìm hiểu các loại hình du lịch đang được khai thác, các sản phẩm du lịch đang và có khả năng khai thác.
• Hiện trạng phát triển Du lịch sinh thái tại Vườn quốc gia.
• Hoạt đông tổ chức đào tạo nâng cao kiến thức, chuyên môn quản lý, hướng dẫn cho cán bộ nhân viên tại Vườn quốc gia.
• Những biện pháp chiến lược nhầm thúc đẩy sự phát triển Du lịch sinh thái và tăng cường công tác bảo tồn tại Vườn quốc gia.

3.2.1.4.  Tham khảo ý kiến chuyên gia

Trong suốt quá trình làm báo cáo phải luôn tham khảo, tiếp nhận những ý kiến quý báu từ các chuyên gia trong ngành nhằm làm cho đề tài được hoàn thiện hơn, mang tính khách quan, có giá trị khoa học và giá trị về thực tiễn ứng dụng.

Đối tượng tham khảo:

• Hạt nhân của ban quản lý Vườn quốc gia Tràm Chim: họ là những người đã gắn bó và am hiểu tình hình ở đây.
• Giảng viên trường Đại học Nông Lâm HCM: những chia sẻ, ý kiến đóng góp về chuyên môn.

Các chuyên gia trong lĩnh vực Du lịch sinh thái và bảo tồn Đa dạng sinh học: cung cấp những kiến thức cần thiết và những đóng góp ý kiến trong quá trình thực hiện đề tài.

3.2.2. Phương pháp xử lý số liệu Khóa luận: PPNC ảnh hưởng của hoạt động du lịch sinh thái.

Từ những số liệu đã thu thập được từ công tác nghiên cứu, khảo sát thực địa và kết quả điều tra phỏng vấn sẽ tiến hành thống kê, phân tích và xử lý để đưa ra được những kết quả để làm căn cứ cho bài báo cáo.

Sử dụng một số nhóm hàm thông dụng và cơ bản như hàm logic, toán học, thống kê, chuỗi, ngày tháng…trong Excel để thống kê lại các số liệu.

Sử dụng phầm mềm N- Grap hoặc ORIGIN 7.0 để vẽ các biểu đồ, diễn giải các số liệu thu thập được để xử lý các thông tin định lượng trong bảng câu hỏi.

3.2.2.1. Ma trận hoạt động tác động (Active Impact Matrix = AIM)

Các bước thực hiện

• Xác định các hoạt động du lịch quan trong nhất. Xác định các hoạt động du lịch mang tính chất thường xuyên, có tác động nhiều nhất.
• Xác định công tác bảo tồn thiên nhiên đang được tiến hành tại Vườn quốc gia.
• Xác định tác động tích cực và tiêu cực của hoạt động Du lịch sinh thái đến công tác bảo tồn tại Vườn quốc gia Tràm Chim.
• Xác định các tác động quan trọng nhất và mức độ ảnh hưởng của những tác động đó mà chúng ta cho điểm theo các mức 3, 2, 1, 0, -1, -2, -3 tương đương: 3: tác động rất tích cực/ -3 : rất tiêu cực, 2: tác động tích cực/ -2: tiêu cực, 1: tác động tích cực ít/ -1 : tiêu cực ít và 0: không tác động, từ đó đưa ra các giải pháp quản lý, hạn chế tác động tiêu cực.

3.2.2.2. Phương pháp tính sức chứa (Carrying capacity)

• Tính lượng khách có thể tham quan mỗi ngày.

Để xác định sức chứa, năm 1985 Boullon đã đề xuất công thức xác định sức chứa như sau:

• Công thức tính sức chứa du lịch của 1 khu vực căn cứ vào tiêu chuẩn trung bình cho từng cá nhân ( m²/người)

Tiêu chuẩn trung bình cho mỗi cá nhân: tiêu chuẩn không gian trung bình cho mỗi du khách thường được xác định bằng thực nghiệm, phụ thuộc vào hình thức hoạt động du lịch. Khóa luận: PPNC ảnh hưởng của hoạt động du lịch sinh thái.

• Nghỉ dưỡng biển : 30 – 40 m²/người
• Picnic : 60 – 80 m²/người
• Thể thao : 200 – 400 m²/người
• Hoạt động cắm trại ngoài trời : 100 – 200 m²/người

Tiêu chuẩn cho hoạt động đi bộ trong rừng: 10 người/km (theo Điều kiện môi trường để tổ chức một số loại hình du lịch cơ bản, ban hành kèm quyết định số 02/2003/QĐ – BTNMT ngày 29/07/2003 của Bộ trưởng bộ Tài nguyên và Môi trường).

• Tổng số khách tham quan mỗi ngày (KMN) KMN = sức chứa × hệ số luân chuyển
• Hệ số luân chuyển (HSLC)

Theo Ceballor – Lascurain, sức chứa du lịch của một khu vực cụ thể còn liên quan đến các yếu tố như: chính sách cho du lịch và quản lý Vườn quốc gia, hiện trạng tham quan, các yếu tố ảnh hưởng đến điểm tham quan, khả năng phục vụ,.. Khóa luận: PPNC ảnh hưởng của hoạt động du lịch sinh thái.

XEM THÊM NỘI DUNG TIẾP THEO TẠI ĐÂY:

===>>> Khóa luận: KQNC ảnh hưởng của hoạt động du lịch sinh thái